Mahābhārata · Adhyāya 13.228
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.228.1
भगवन्सर्वभूतेश लोके कर्मक्रियापथे ।
दैवात्प्रवर्तते सर्वमिति केचिद्व्यवस्थिताः ॥ १३.२२८.१ ॥
O gesegneter Herr aller Wesen, einige halten fest, dass in der Welt, auf dem Pfad von Handlung und Tat, alles durch das Schicksal in Gang gesetzt wird.
13.228.2
अपरे चेष्टया चेति दृष्ट्वा प्रत्यक्षतः क्रियाम् ।
पक्षभेदे द्विधा चास्मिन्संशयस्थं मनो मम।
तत्त्वं वद महादेव श्रोतुं कौतूहलं हि मे ॥ १३.२२८.२ ॥
Andere meinen, es geschehe durch Anstrengung, nachdem sie die Handlung unmittelbar gesehen haben. In diesem Meinungsstreit ist mein Geist zweifach geteilt und ruht im Zweifel. O großer Gott, verkünde die Wahrheit; ich verlange danach, sie zu hören.
13.228.3
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु तत्वं समाहिता ।
तदेवं कुरुते कर्म लोके देवि शुभाशुभम् ॥ १३.२२८.३ ॥
Darum will ich es dir sagen; höre die Wahrheit mit gesammeltem Geist, o Göttin. So vollbringt man in der Welt gute und böse Taten.
13.228.4
लक्ष्यते द्विविधं कर्म मानुषेष्वेव तच्छृणु ।
पुराकृतं तयोरेकमैहिकं त्वितरस्तथा ॥ १३.२२८.४ ॥
Bei den Menschen zeigt sich die Handlung in zweierlei Art; höre davon. Die eine wird in einem früheren Leben getan, die andere ebenso in diesem Leben.
13.228.5
अदृष्टपूर्वं यत्कर्म तद्दैवमिति लक्ष्यते ।
विहीनं दृष्टकरणं तन्मानुषमिति स्मृतम् ॥ १३.२२८.५ ॥
Jene Handlung, die zuvor nie gesehen wurde, gilt als göttlich, als Schicksal. Was ohne sichtbare Ursache ist, wird als menschlich überliefert.
13.228.6
मानुषं तु क्रियामात्रं दैवात्सम्भवते फलम् ।
एवं तदुभयं कर्म मानुषं विद्धि तन्नृषु ॥ १३.२२८.६ ॥
Die bloße Handlung des Menschen ist nur Tat, doch ihre Frucht entsteht aus dem Schicksal. So erkenne beide Arten von Handlung als menschlich unter den Menschen.
13.228.7
लौकिकं तु प्रवक्ष्यामि दैवमानुषनिर्मितम् ।
कृषौ तु दृश्यते कर्म कर्षणं वपनं तथा ॥ १३.२२८.७ ॥
Nun werde ich das weltliche Handeln darlegen, das sowohl durch Schicksal als auch durch menschliche Mühe hervorgebracht wird. In der Landwirtschaft sieht man das Handeln: Pflügen und Säen.
13.228.8
रोपणं चैव लवनं यच्चान्यत्पौरुषं स्मृतम् ।
दैवादसिद्धिश्च भवेद्दुष्कृतं चास्ति पौरुषे ॥ १३.२२८.८ ॥
Pflanzen und Ernten, und was sonst als menschliche Mühe überliefert ist. Durch das Schicksal kann Misserfolg kommen, und im menschlichen Bemühen gibt es auch Unrecht.
13.228.9
सुयत्नाल्लभ्यते कीर्तिर्दुर्यत्नादयशस्तथा ।
एवं लोकगतिर्देवि आदिप्रभृति वर्तते ॥ १३.२२८.९ ॥
Durch gute Mühe erlangt man Ruhm, durch schlechte Mühe Schande. So, o Göttin, besteht der Lauf der Welt seit Anfang an.
13.228.10
भगवन्सर्वलोकेश सुरासुरनमस्कृत ।
कथमात्मा सदा गर्भं संविशेष्कर्मकारणात्।
तन्मे वद महादेव तद्धि गुह्यं परं मतम् ॥ १३.२२८.१० ॥
O gesegneter Herr, Herr aller Welten, von Göttern und Dämonen verehrt! Wie tritt die Seele wegen des Handelns immer in den Mutterleib ein? Sage mir das, o großer Gott, denn es gilt als höchstes Geheimnis.
13.228.11
शृणु भामिनि तत्सर्वं गुह्यानां परमं प्रिये ।
देवगुह्यादपि परमात्मगुह्यमिति स्मृतम् ॥ १३.२२८.११ ॥
Höre, o Dame: Das ist das Höchste unter allen Geheimnissen, o Geliebte. Das Geheimnis des höchsten Selbst gilt als höher noch als das Geheimnis der Götter.
13.228.12
देवासुरास्तन्न विदुरात्मनो हि गतागतम् ।
अदृश्यो हि सदैवात्मा जनैः सौक्ष्म्यान्निराश्रयात् ॥ १३.२२८.१२ ॥
Auch Götter und Dämonen kennen das Kommen und Gehen des Selbst nicht. Das Selbst ist stets unsichtbar für die Menschen, wegen seiner Feinheit und weil es keine Stütze hat.
13.228.13
अतिमायेति मायानामात्ममाया सेदष्यते ।
सोयं चतुर्विधां जातिं संविशत्यात्ममायया।
मैथुनं शोणितं बीजं दैवमेवात्र कारणम् ॥ १३.२२८.१३ ॥
Dies ist die Täuschung jenseits aller Täuschungen; unter den Täuschungen erscheint allein die Selbsttäuschung. Durch seine eigene Täuschung tritt er in die vierfachen Arten der Geburt ein. Geschlechtsverkehr, Blut und Same — hier ist das Göttliche allein die Ursache.
13.228.14
बीजशोणितसंयोगे यदा सम्भवते शुभे ।
तदाऽऽत्मा विशते गर्भमेवमण्डजरायुजे ॥ १३.२२८.१४ ॥
Wenn sich in der Vereinigung von Same und Blut, o Verehrte, der Mutterschoß bildet, dann tritt die Seele in den Schoß ein — so bei den Eigeborenen und den Mutterschoßgeborenen.
13.228.15
एवं संयोगकाले तु आत्मा गर्भत्वमेयिवान् ॥ १३.२२८.१५ ॥
So erlangt die Seele im Augenblick der Vereinigung den Zustand des Embryos.
13.228.16
कलिलाज्जायते पिण्डं पिण्डात्पेश्यर्बुदं भवेत् ।
व्यक्तिभावगतं चैव कर्म त्वाश्रयते क्रमात् ॥ १३.२२८.१६ ॥
Aus dem Kalala entsteht ein Klumpen; aus dem Klumpen eine Fleischmasse und eine blasenartige Schwellung. Nachdem es die sichtbare Gestalt erlangt hat, nimmt die Tat allmählich darin Zuflucht.
13.228.17
एवं विवर्धमानेन कर्मात्मा सह वर्धते ।
एवमात्मगतिं विद्धि यन्मां पृच्छसि सुप्रभे ॥ १३.२२८.१७ ॥
So wächst mit dem Wachsen auch das Selbst der Tat mit. O Strahlende, erkenne so den Weg der Seele, nach dem du mich fragst.
13.228.18
रोपणं चैव लवनं यच्चान्यत्पौरुषं स्मृतम् ॥ १३.२२८.१८ ॥
Säen und Ernten und was sonst als menschliches Bemühen überliefert ist —
13.228.19
काले वृष्टिः सुवापं च प्ररोहः पक्तिरेव च ।
एवमादि तु यच्चान्यत्तद्दैवतमिति स्मृतम् ॥ १३.२२८.१९ ॥
Rechtzeitiger Regen, gute Aussaat, Keimen und Reifen, und was sonst dieser Art ist, gilt als dem Schicksal zugehörig.
13.228.20
पञ्चभूतस्थितिश्चैव ज्योतिषामयनं तथा ।
अबुद्धिगम्यं यन्मर्त्यैर्हेतुभिर्वा न विद्यते ॥ १३.२२८.२० ॥
Das Bestehen der fünf Elemente und der Lauf der Gestirne, das dem Verstand der Sterblichen unfassbar ist oder dessen Ursachen nicht bekannt sind.
13.228.21
तादृशं कारणं दैवं शुभं वा यदि वेतरत् ।
यादृशं चात्मना शक्यं तत्पौरुषमिति स्मृतम् ॥ १३.२२८.२१ ॥
Eine solche Ursache ist das Schicksal, sei es glücklich oder nicht; und was man selbst vollbringen kann, gilt als menschliche Anstrengung.
13.228.22
केवलं फलनिष्पत्तिरेकेन तु न शक्यते ।
पौरुषेणैव दैवेनि युगपद्ग्रथितं प्रिये।
तयोः समाहितं कर्म शीतोष्णं युगपत्तथा ॥ १३.२२८.२२ ॥
Das Ergebnis lässt sich nicht durch eines allein erreichen; menschliche Anstrengung und Schicksal sind miteinander verwoben, Geliebte. Das aus beiden vereinte Handeln gleicht Kälte und Hitze, die zugleich sind.
13.228.23
पौरुषं तु तयोः पूर्वमारब्धव्यं विजानता ।
आत्मना तु न शक्यं हि न तथा कीर्तिमाप्नुयात् ॥ १३.२२८.२३ ॥
Wer es erkennt, soll von beiden zuerst die menschliche Anstrengung beginnen; was man nicht selbst vermag, ist nicht möglich, und so erlangt man keinen Ruhm.
13.228.24
खननान्मथनाल्लोके जलाग्निप्रापणं यथा ।
तथा पुरुषकारे तु दैवसम्पत्समाहिता ॥ १३.२२८.२४ ॥
So wie man in der Welt Wasser und Feuer durch Graben und Reiben gewinnt, so ist im menschlichen Bemühen die Gabe des Schicksals vereint.
13.228.25
नरस्याकुर्वतः कर्म दैवसम्पन्न लभ्यते ।
तस्मात्सर्वसमारम्भो दैवमानुषनिर्मितः ॥ १३.२२८.२५ ॥
Einem Menschen, der nicht handelt, wird der Reichtum des Schicksals nicht zuteil. Daher wird jedes Unternehmen von Schicksal und menschlicher Anstrengung gestaltet.
13.228.26
असुरा राक्षसाश्चैव मन्यन्ते लोकनाशनाः ।
पश्यन्ते न च ते पापाः केवलं मांसभक्षणाः ॥ १३.२२८.२६ ॥
Die Asuras und Rakshasas, Vernichter der Welten, denken so. Jene Sünder, die nur Fleischesser sind, sehen nichts.
13.228.27
प्रच्छादितं हि तत्सर्वं गूढमाया हि देवताः ।
तदहं ते प्रवक्ष्यामि देवि गुह्यं पुरस्सरम् ॥ १३.२२८.२७ ॥
All das ist verborgen, denn die Götter besitzen verborgene Māyā. Darum, o Göttin, werde ich dir dieses vornehmste Geheimnis verkünden.
13.228.28
आदिकाले नराः सर्वे कृत्वा कर्म शुभाशुभम् ।
भुञ्जते पश्यमानास्ते वृत्तान्तं लोकयोर्द्वयोः ॥ १३.२२८.२८ ॥
Am Anfang genossen alle Menschen, nachdem sie gute und böse Taten vollbracht hatten, deren Früchte, während sie das Geschehen beider Welten beobachteten.
13.228.29
यथैवात्मकृतं विद्युर्देशान्तरगता नराः ।
विद्युस्तथैवान्तकाले सुकृतं पौर्वदैहिकम् ॥ १३.२२८.२९ ॥
So wie Menschen, die in fremde Länder gezogen sind, wissen, was sie selbst getan haben, so erkennen Menschen im Augenblick des Todes die guten Taten ihres früheren Körpers.
13.228.30
एवं व्यवस्थिते लोके सर्वे धर्मरताऽभवन् ।
अचिरेणैव कालेन स्वर्गः सम्पूरितस्तदा ॥ १३.२२८.३० ॥
Als die Welt so geordnet war, wurden alle dem Dharma ergeben, und bald war der Himmel erfüllt.
13.228.31
देवानामपि सम्बाधं दृष्ट्वा ब्रह्माऽप्यचिन्तयत् ।
सञ्चरन्ते कथं स्वर्गं मानुषाः प्रविशन्ति हि ॥ १३.२२८.३१ ॥
Als Brahmā das Gedränge selbst unter den Göttern sah, dachte auch er nach: Wie sollen die Menschen sich im Himmel bewegen und ihn betreten?
13.228.32
इत्येवमनुचिन्त्यैव मानुषान्सममोहयत् ।
तदाप्रभृति ते मर्त्या न विदुस्ते पुराकृतम् ॥ १३.२२८.३२ ॥
Nachdem er so nachgedacht hatte, verwirrte er die Menschen völlig; von da an kannten jene Sterblichen ihre früheren Taten nicht mehr.
13.228.33
कामक्रोधौ तु तत्काले मानुषेष्ववपातयत् ।
ताभ्यामभिहता मर्त्याः स्वर्गलोकं न पेदिरे ॥ १३.२२८.३३ ॥
Doch zu jener Zeit ließ er Begierde und Zorn über die Menschen fallen; von diesen getroffen, erreichten die Sterblichen die Himmelswelt nicht.
13.228.34
पुराकृतस्याविज्ञानात्कामक्रोधाभिपीडिताः ।
नैतदस्तीति मन्वाना विकारंश्चक्रिरे पुनः ॥ १३.२२८.३४ ॥
Da sie ihre früheren Taten nicht kannten, von Begierde und Zorn bedrängt und denkend „das gibt es nicht“, begingen sie erneut Verfehlungen.
13.228.35
अकार्यादिमहादोषानाहरन्त्यात्मकारणात् ।
विस्मृत्य धर्मकार्याणि परलोकभयं तदा ॥ १३.२२८.३५ ॥
Um des eigenen Vorteils willen zogen sie große Fehler wie unziemliche Taten auf sich; die Pflichten des dharma vergessend, hatten sie damals keine Furcht vor der Welt jenseits.
13.228.36
एवं व्यवस्थिते लोके कश्मलं समपद्यत ।
लोकानां चैव देवानां क्षयायैव तथा प्रिये।
नरकाः पूरिताश्चासन्प्राणिभिः पापकारिभिः ॥ १३.२२८.३६ ॥
Als die Welt so geordnet war, entstand Verwirrung; und, Geliebte, zum Verderben der Welten und der Götter gleichermaßen, füllten sich die Höllen mit Wesen, die Böses taten.
13.228.37
पुनरेव तु तान्दृष्ट्वा लोककर्ता पितामहः ।
अचिन्तयत्तमेवार्थं लोकानां हितकारणात्।
समत्वेन कथं लोके वर्तेतेति मुहुर्मुहुः ॥ १३.२२८.३७ ॥
Als er sie wieder sah, dachte der Urahn, der Schöpfer der Welten, immer wieder darüber nach, wie die Welt zum Wohle der Welten mit Gleichmut bestehen könne.
13.228.38
चिन्तयित्वा तदा ब्रह्मा ज्ञानेन तपसा प्रिये ।
अकरोज्ज्ञानदृश्यं तत्परलोकं न चक्षुषा ॥ १३.२२८.३८ ॥
Da, Geliebte, dachte Brahmā nach und machte durch Erkenntnis und Askese jene andere Welt durch Wissen sichtbar, nicht durch das Auge.
13.228.39
भगवन्मृतमात्रस्तु योयं जात इति स्मृतः ।
तथैव दृश्यते जातस्तत्रात्मा तु कथं भवेत् ॥ १३.२२८.३९ ॥
Herr, der eben Gestorbene und der, der als geboren gilt, erscheinen gleich; wie kann dann dort eine Seele sein?
13.228.40
गर्भादावेव संविष्ट आत्मा तु भगवन्मम ।
एष मे संशयो देव तन्मे छेत्तुं त्वमर्हसि ॥ १३.२२८.४० ॥
Herr, die Seele tritt bereits im Anfang in den Mutterleib ein. Gott, dies ist mein Zweifel; du mögest ihn für mich auflösen.
13.228.41
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु तत्वं समाहिता। ॥ १३.२२८.४१ ॥
Darum werde ich es dir sagen; höre die Wahrheit mit gesammeltem Geist.
13.228.42
अन्यो गर्भगतो भूत्वा तत्रैव निधनं गतः ।
पुनरन्यच्छरीरं तत्प्रविश्य भुवि जायते।
तत्वविन्नैव सर्वस्तु दैवयोगस्तु सम्भवेत् ॥ १३.२२८.४२ ॥
Einer tritt in den Mutterleib ein, stirbt eben dort, und dann, in einen anderen Leib eintretend, wird er auf der Erde geboren. Nicht jeder kennt die Wahrheit, doch kann sich ein göttliches Zusammentreffen ereignen.
13.228.43
सूतिकाया हितार्थं च मोहनार्थं च देहिनाम् ।
समकर्मविधानत्वादित्येवं विद्धि शोभने ॥ १३.२२८.४३ ॥
O Schöne, wisse, dass die Geburt aus dem Mutterschoß sowohl zum Wohl als auch zur Verblendung der verkörperten Wesen bestimmt ist, da die Anordnung der Handlungen für alle gleich ist.
13.228.44
काङ्क्षमाणास्तु नरकं भुक्त्वा केचित्प्रयान्ति हि ।
मायासंयामिका नाम यज्जन्ममरणान्तरे।
इति ते कथितं देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १३.२२८.४४ ॥
Einige, die die Hölle begehren, gehen nach dem Erleiden weiter; sie heißt Māyā-saṃyāmikā und liegt zwischen Geburt und Tod. O Göttin, dir wurde dies erzählt. Was willst du noch hören?
13.228.45
भगवन्सर्वलोकेश लोकनाथ वृषध्वज ।
नास्त्यात्मा कर्मभोक्तेति मृतो जन्तुर्न जायते ॥ १३.२२८.४५ ॥
O gesegneter Herr, Herr aller Welten, Herr der Welten, Stierbanner! Gibt es keine Seele, die die Früchte der Handlungen genießt? Wird ein gestorbenes Wesen nicht wiedergeboren?
13.228.46
स्वभावाज्जायते सर्वं यथा वृक्षफलं तथा ।
यथोर्मयः सम्भवन्ति तथैव जगदाकृतिः ॥ १३.२२८.४६ ॥
Wie die Frucht aus dem Baum von selbst entsteht, so entsteht alles aus der Natur; wie Wellen entstehen, so entsteht auch die Gestalt der Welt.
13.228.47
तपोदानानि यत्कर्म तत्र तद्दृश्यते वृथा ।
नास्ति पौनर्भवं जन्म इति केचिद्व्यवस्थिताः ॥ १३.२२८.४७ ॥
Taten wie Askese und Gaben erscheinen dort vergeblich; und manche haben sich der Ansicht verschrieben, dass es keine Wiedergeburt gibt.
13.228.48
परोक्षवचनं श्रुत्वा न प्रत्यक्षस्य दर्शनात् ।
तत्सर्वं नास्तिनास्तीति संशयस्थास्तथा परे ॥ १३.२२८.४८ ॥
Da sie indirekte Aussagen hören und das unmittelbar Wahrnehmbare nicht sehen, stehen manche im Zweifel und sagen: 'Das alles ist nicht, ist nicht', und andere ebenso.
13.228.49
पक्षभेदान्तरे चास्मिंस्तत्वं मे वक्तुमर्हसि ।
उक्तं भगवता यत्तु तत्तु लोकस्य संस्थितिः ॥ १३.२२८.४९ ॥
Auch in dieser Meinungsverschiedenheit solltest du mir die Wahrheit sagen. Was der Erhabene verkündet hat, ist fürwahr die feste Ordnung der Welt.
13.228.50
प्रश्नमेतत्तु पृच्छत्या रुद्राण्या परिषत्तदा ।
कौतूहलयुता श्रोतुं समाहितमनाऽभवत् ॥ १३.२२८.५० ॥
Als Rudrāṇī diese Frage stellte, wurde die Versammlung, von Neugier erfüllt, mit gesammeltem Geist aufmerksam, um zu hören.
13.228.51
नैतदस्ति महाभागे यद्वदन्तीह नास्तिकाः ।
एतदेवाभिशस्तानां श्रुतविद्वेषिणां मतम् ॥ १३.२२८.५१ ॥
Nein, o Hochbeglückte, es ist nicht so, wie die Atheisten hier sagen. Dies ist eben die Ansicht der Verdammten, die der Überlieferung feindlich gesinnt sind.
13.228.52
सर्वमर्थं श्रुतं दृष्टं यत्प्रागुक्तं मया तव ।
तदाप्रभृति मर्त्यानां श्रुतमाश्रित्य पण्डिताः ॥ १३.२२८.५२ ॥
Alles, was ich dir zuvor dargelegt habe, wurde gehört und gesehen. Seitdem wandeln die Weisen, sich auf die Überlieferung stützend, zum Wohl der Sterblichen.
13.228.53
कामान्संछिद्य परिगान्धृत्या वै परमासिना ।
अभियान्त्येव ते स्वर्गं पश्यन्तः कर्मणः पलम् ॥ १३.२२८.५३ ॥
Nachdem sie die Begierden und ihre umgebenden Fesseln mit dem höchsten Schwert der Standhaftigkeit durchtrennt haben, und die Frucht des Handelns erkennend, gehen sie gewiss dem Himmel entgegen.
13.228.54
एवं श्रद्धाफलं लोके परतः सुमहत्फलम् ।
बुद्धिः श्रद्धा च विनयः कारणानि हितैषिणाम् ॥ १३.२२८.५४ ॥
So ist die Frucht des Glaubens sehr groß, in dieser Welt und darüber hinaus. Einsicht, Glaube und Demut sind die Ursachen für jene, die das Wohl suchen.
13.228.55
तस्मात्स्वर्गाभिगन्तारः कतिचित्त्वभवन्नराः ।
अन्ये करणहीनत्वान्नास्तिक्यं भावमाश्रिताः ॥ १३.२२८.५५ ॥
Daher gelangten nur wenige Menschen in den Himmel; andere, denen es an den Sinnen fehlte, nahmen die Haltung des Unglaubens an.
13.228.56
श्रुतविद्वेषिणो मूर्खा नास्तिका दृढनिश्चयाः ।
निष्क्रियास्तु निरन्नादाः पतन्त्येवाधमां गतिम् ॥ १३.२२८.५६ ॥
Die dem Wissen feindlichen Toren, die Ungläubigen, die in ihrer Überzeugung Festen, die Untätigen und die Esser ungeopferter Speise fallen fürwahr in den niedrigsten Zustand.
13.228.57
नास्त्यस्तीति पुनर्जन्म कवयोऽप्यत्र मोहिताः ।
नाधिगच्छन्ति तन्नित्यं हेतुवादशतैरपि ॥ १३.२२८.५७ ॥
»Wiedergeburt gibt es« oder »sie gibt es nicht« — selbst die Weisen sind hierin verwirrt; selbst durch hunderte Schlussfolgerungen erlangen sie jene ewige Wahrheit nie.
13.228.58
एषा ब्रह्मकृता माया दुर्विज्ञेया सुरासुरैः ।
किंपुनर्मानवैर्लोके ज्ञातुकामैः कुबुद्धिभिः ॥ १३.२२८.५८ ॥
Diese Täuschung hat Brahmā geschaffen; schwer zu erkennen selbst für Götter und Dämonen — wie viel mehr für die törichten Menschen in der Welt, die sie erkennen wollen!
13.228.59
केवलं श्रद्धया देवि श्रुतमात्मनिविष्टया ।
ततोस्तीऽत्येव मन्तव्यं तथा हितमवाप्नुयात् ॥ १३.२२८.५९ ॥
O Göttin, allein durch Glauben und im Selbst gefestigt, soll man das Gehörte für wahr halten; so erlangt man das Heil.
13.228.60
दैवगुह्येषु चान्येषु हेतुर्देवि निरर्थकः ।
बधिरान्धवदेवात्र वर्तितव्यं हितैषिणा।
एतत्ते कथितं देवि ऋषिगुह्यं प्रजाहितम् ॥ १३.२२८.६० ॥
O Göttin, bei göttlichen Geheimnissen und anderen Dingen ist Schlussfolgern fruchtlos; hier soll sich, wer das Heil sucht, wie ein Tauber und Blinder verhalten. O Göttin, dieses Geheimnis der Weisen, dem Wohl der Geschöpfe dienlich, ist dir gesagt worden.