ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.229
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.229.1
भगवन्सर्वलोकेश त्रिपुरार्दन शङ्कर ।
कीदृशा यमदण्डास्ते कीदृशाः परिचारकाः ॥ १३.२२९.१ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਕਰ! ਯਮ ਦੇ ਦੰਡ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੇਵਕ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹਨ?
13.229.2
कथं मृतास्ते गच्छन्ति प्राणिनो यमसादनम् ।
कीदृशं भवनं तस्य कथं दण्डयति प्रजाः।
एतत्सर्वं महादेव श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो ॥ १३.२२९.२ ॥
ਮਰੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਉਸਦਾ ਭਵਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
13.229.3
शृणु कल्याणि तत्सर्वं यत्ते देवि मनःप्रियम् ।
दक्षिणस्यां दिशि शुभे यमस्य सदनं महत् ॥ १३.२२९.३ ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਸੁਣ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਉਹ ਸਭ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਯਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਵਨ ਹੈ।
13.229.4
विचित्रं रमणीयं च नानाभावसमन्वितम् ।
पितृभिः प्रेतसङ्घैश्च यमदूतैश्च सन्ततम् ॥ १३.२२९.४ ॥
ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਰਮਣੀਕ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ, ਪ੍ਰੇਤ-ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਯਮਦੂਤਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
13.229.5
प्राणिसङ्घैश्च बहुभिः कर्मवश्यैश्च पूरितम् ।
तत्रास्ते दण्डयन्नित्यं यमो लोकहिते रतः ॥ १३.२२९.५ ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਯਮ ਸਦਾ ਦੰਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
13.229.6
मायया सततं वेत्ति प्राणिनां यच्छुभाशुभम् ।
मायया संहरंस्तत्र प्राणिसङ्घान्यतस्ततः ॥ १३.२२९.६ ॥
ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਸਦਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਥੇ ਜੀਵ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਧਰੋਂ-ਉੱਧਰੋਂ ਸਮੇਟਦਾ ਹੈ।
13.229.7
तस्य मायामयाः पाशा न वेद्यन्ते सुरासुरैः ।
को हि मानुषमात्रस्तु देवस्य चरितं महत् ॥ १३.२२९.७ ॥
ਉਸ ਦੇ ਮਾਇਆ-ਰਚਿਤ ਫੰਦੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਭਲਾ ਕਿਹੜਾ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵ ਦੇ ਮਹਾਨ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
13.229.8
एवं संवसतस्तस्य यमस्य परिचारकाः ।
गृहीत्वा सन्नयन्त्येव प्राणिनः क्षीणकर्मणः।
यन केनापदेशेन त्वपदेशसमुद्भवाः ॥ १३.२२९.८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਖੀਣ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਬਹਾਨੇ ਤੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.229.9
कर्मणा प्राणिनो लोके उत्तमाधममध्यमाः ।
यथार्हं तान्समादाय नयन्ति यमसादनम् ॥ १३.२२९.९ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵ ਉੱਤਮ, ਅਧਮ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫੜ ਕੇ ਉਹ ਯਮਲੋਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.229.10
धार्मिकानुत्तमान्विद्धि स्वर्गिणस्ते यथाऽमराः ।
त्रिषु जन्म लभन्ते ये कर्मणा मध्यमाः स्मृताः।
तिर्यङनरकगन्तारो ह्यधमास्ते नराधमाः ॥ १३.२२९.१० ॥
ਧਾਰਮਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਜਾਣੋ; ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਹਨ। ਕਰਮ ਨਾਲ ਮੱਧਮ ਕਹੇ ਗਏ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਤਿਰਯਕ ਅਤੇ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੀ ਅਧਮ ਹਨ, ਨਰਾਧਮ ਹਨ।
13.229.11
पन्थानस्त्रिविधा दृष्टाः सर्वेषां गतजीविनाम् ।
रमणीयं निराबाधं दुर्दर्शमिति नामतः ॥ १३.२२९.११ ॥
ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਸਭ ਲਈ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵੇਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਰਮਣੀਯ, ਨਿਰਾਬਾਧ ਅਤੇ ਦੁਰਦਰਸ਼ ਹਨ।
13.229.12
रमणीयं तु यन्मार्गं पताकाध्वजसङ्कुलम् ।
धूपितं सिक्तसंमृष्टं पुष्पमालाभिसङ्कुलम् ॥ १३.२२९.१२ ॥
ਜੋ ਰਮਣੀਯ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਉਹ ਝੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਧੁਜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਧੂਪ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
13.229.13
मनोहरं सुखस्पर्शं गच्छतामेव तद्भवेत् ।
निराबाधं यथालोकं सुप्रशस्तं कृतं भवेत् ॥ १३.२२९.१३ ॥
ਜੋ ਮਨਮੋਹਕ ਅਤੇ ਛੋਹਣ ਵਿੱਚ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੁਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਰਾਹ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਅਤੇ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਨਜ਼ਰ ਜਾਵੇ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗਾ।
13.229.14
तृतीयं यत्तु दुर्दर्शं दुर्गन्धि तमसा वृतम् ।
परुषं शर्कराकीर्णं श्वदंष्ट्राबहुलं भृशम्।
किमिकीटसमाकीर्णं भजतामतिदुर्गमम् ॥ १३.२२९.१४ ॥
ਤੀਜਾ ਰਾਹ ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਿਆਨਕ, ਬਦਬੂਦਾਰ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਖੁਰਦਰਾ, ਰੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਰਗੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
13.229.15
मार्गैरेवं त्रिभिर्नित्यमुत्तमाधममध्यमान् ।
सन्नयन्ति यथा काले तन्मे शृणु शुचिस्मिते ॥ १३.२२९.१५ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਰਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਉਹ ਸਦਾ ਉੱਤਮ, ਅਧਮ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀਏ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ।
13.229.16
उत्तमानन्तकाले तु यमदूताः सुसंवृताः ।
नयन्ति सुखमादाय रमणीयपथेन वै ॥ १३.२२९.१६ ॥
ਪਰ ਅੰਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਯਮਦੂਤ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉੱਤਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਰਮਣੀਕ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.229.17
भगवंस्तत्र चात्मानं त्यक्तदेहं निराश्रयम् ।
अदृश्यं कथमादाय सन्नयन्ति यमान्तिकम् ॥ १३.२२९.१७ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਉੱਥੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡੀ ਹੋਈ, ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਅਦਿੱਖ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਯਮਦੂਤ ਕਿਵੇਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਯਮ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
13.229.18
शृणु भामिनि तत्स्रवं त्रिविधं देहकारणम् ।
कर्मवश्यं भोगवश्यं दुःखवश्यमिति प्रिये ॥ १३.२२९.१८ ॥
ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਸੁਣ; ਉਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ: ਕਰਮ ਦੇ ਵੱਸ, ਭੋਗ ਦੇ ਵੱਸ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਵੱਸ, ਹੇ ਪਿਆਰੀਏ।
13.229.19
मानुषं कर्मवश्यं स्याद्द्वितीयं भोगसाधनम् ।
तृतीयं यातनावश्यं शरीरं मायया कृतम्।
यमलोके न चान्यत्र दृश्यते यातनायुतम् ॥ १३.२२९.१९ ॥
ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਕਰਮ ਦੇ ਵੱਸ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਭੋਗ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ; ਤੀਜਾ ਯਾਤਨਾ ਦੇ ਵੱਸ ਹੈ; ਇਹ ਸਰੀਰ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਮਲੋਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਯਾਤਨਾ ਵਾਲਾ (ਸਰੀਰ) ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
13.229.20
शरीरैर्यातनावश्यैर्जीवानामुच्य भामिनि ।
नयन्ति यामिकास्तत्र प्राणिनो मायया मृतान् ॥ १३.२२९.२० ॥
ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ! ਯਾਤਨਾ ਦੇ ਵੱਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਯਮਦੂਤ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.229.21
मध्यमान्योधवेषेण मध्यमेन पथा तथा ॥ १३.२२९.२१ ॥
ਮੱਧਮ (ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ) ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ, ਮੱਧਮ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।
13.229.22
चण्डालवेषास्त्वधमान्गृहीत्वा भर्त्सतर्जनैः ।
आकर्षन्तस्तथा पाशैर्दुर्दर्शेन नयन्ति तान् ॥ १३.२२९.२२ ॥
ਪਰ ਚੰਡਾਲ ਭੇਸ ਧਾਰੀ (ਯਮਦੂਤ) ਅਧਮਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਝਿੜਕ ਅਤੇ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਫੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.229.23
त्रिविधानेवमादाय नयन्ति यमसादनम् ।
धर्मासनगतं दक्षं भ्राजमानं स्वतेजसा ॥ १३.२२९.२३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ (ਜੀਵਾਂ) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ (ਯਮਦੂਤ) ਯਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਧਰਮਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਦਕ੍ਸ਼ (ਯਮ) ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
13.229.24
लोकपालं सहाध्यक्षं तथैव परिषद्गतम् ।
दर्शयन्ति महाभागे यामिकास्तं निवेद्य ते
पूजयन्दण्डयन्कांश्चित्तेषां शृण्वञ्शुभाशुभम् ।
व्याहृतो बहुसाहस्रैस्तत्रास्ते सततं यमः ॥ १३.२२९.२४ ॥
ਲੋਕਪਾਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਯਮਦੂਤ ਦੱਸ ਕੇ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਯਮ ਉੱਥੇ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
13.229.26
गतानां तु यमस्तेषामुत्तमानभिपूजया ।
अभिसङ्गृह्य विधिवत्पृष्ट्वा स्वागतकौशलम्।
प्रस्तुत्य तत्कृतं तेषां लोकं संदिशते यमः ॥ १३.२२९.२६ ॥
ਮਰੇ ਹੋਇਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮਾਂ ਨੂੰ ਯਮ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਦੱਸ ਕੇ ਇੱਕ ਲੋਕ ਵੱਲ ਭੇਜਦਾ ਹੈ।
13.229.27
यमेनैवमनुज्ञाता यान्ति पश्चात्त्रिविष्टपम् ॥ १३.२२९.२७ ॥
ਯਮ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ (ਸਵਰਗ) ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.229.28
मध्यमानां यमस्तेषां श्रुत्वा कर्म यथातथम् ।
जायन्तां मानुषेष्वेव इति संदिशते च तान् ॥ १३.२२९.२८ ॥
ਮੱਧਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਯਥਾਰਥ ਸੁਣ ਕੇ ਯਮ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਣ', ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.229.29
अधमान्पाशसंयुक्तान्यमो नावेक्षते गतान् ।
यमस्य पुरुषा घोराश्चण्डालसमदर्शनाः।
यातनाः प्रापयन्त्येताँल्लोकपालस्य शासनात् ॥ १३.२२९.२९ ॥
ਅਧਮ ਲੋਕ ਪਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਯਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਨਹੀਂ। ਚੰਡਾਲ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਯਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸੇਵਕ ਲੋਕਪਾਲ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
13.229.30
भिन्दन्तश्च तुदन्तश्च प्रकर्षन्तो यतस्ततः ।
क्रोशन्तः पातयन्त्येतान्मिथो गर्तेष्ववाङ्मुखान् ॥ १३.२२९.३० ॥
ਵਿੰਨ੍ਹਦੇ, ਮਾਰਦੇ, ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘਸੀਟਦੇ, ਚੀਕਦੇ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੋਇਆਂ ਵਿੱਚ ਮੂੰਹ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ।
13.229.31
संयामिन्यः शिलास्तेषां पतन्ति शिरसि प्रिये ।
अयोमुखाः कङ्कवला भक्षयन्ति सुदारुणाः ॥ १३.२२९.३१ ॥
ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਸੰਯਾਮਿਨੀ ਦੇ ਪੱਥਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਲੋਹੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਕੰਕ ਪੰਛੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
13.229.32
असिपत्रवने घोरे चारयन्ति तथा परान् ।
तीक्ष्णदंष्ट्रास्तथा श्वानः कांश्चित्तत्र ह्यदन्ति वै ॥ १३.२२९.३२ ॥
ਅਸਿਪੱਤਰਵਨ ਨਾਮਕ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.229.33
तत्र वैतरणी नाम नदी ग्राहसमाकुला ।
दुष्प्रवेशा च घोरा च मूत्रशोणितवाहिनी।
तस्यां सम्मज्जयन्त्येते तृषितान्पाययन्ति तान् ॥ १३.२२९.३३ ॥
ਉੱਥੇ ਵੈਤਰਣੀ ਨਾਮ ਦੀ ਨਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਲੰਘਣ ਵਿੱਚ ਔਖੀ, ਭਿਆਨਕ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਅਤੇ ਲਹੂ ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਿਆਸਿਆਂ ਨੂੰ ਡੁਬੋਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹੀ ਪਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.229.34
आरोपयन्ति वै कांश्चित्तत्र कण्टकशल्मलीम् ।
यन्त्रचक्रेषु तिलवत्पीड्यन्ते तत्र केचन ॥ १३.२२९.३४ ॥
ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਚੱਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪੀਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.229.35
अङ्गरेषु च दह्यन्ते तथा दुष्कृतकारिणः ।
कुम्भीपाकेषु पच्यन्ते पच्यन्ते सिकतासु वै ॥ १३.२२९.३५ ॥
ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੜਦੇ ਹਨ; ਕੁੰਭੀਪਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.229.36
पाट्यन्ते तरुवच्छस्त्रैः पापिनः क्रकचादिभिः ।
भिद्यन्ते भागशः शूलैस्तुद्यन्ते सूक्ष्मसूचिभिः ॥ १३.२२९.३६ ॥
ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਆਰੀ ਆਦਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੂਲਾਂ ਨਾਲ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬਾਰੀਕ ਸੂਈਆਂ ਨਾਲ ਚੁਭੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.229.37
एवं त्वया कृतं दोषं तदर्थं दण्डनं त्विति ।
वाचैव घोषयन्ति स्म दण्डमानाः समन्ततः ॥ १३.२२९.३७ ॥
"ਤੂੰ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਹੈ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਦੇ ਲੋਕ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਕੇਵਲ ਬੋਲ ਕੇ ਹੀ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.229.38
एवं ते यातनां प्राप्य शरीरैर्यातनाशयैः ।
प्रसहन्तश्च तद्दुःखं स्मरन्तः स्वापराधजम् ॥ १३.२२९.३८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਯਾਤਨਾ ਪਾ ਕੇ, ਯਾਤਨਾ ਦੇ ਯੋਗ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
13.229.39
क्रोशन्तश्च रुद्रन्तश्च न मुच्यन्ते कथञ्चन ।
स्मरन्तस्तत्र तप्यन्ते पापमात्मकृतं भृशम् ॥ १३.२२९.३९ ॥
ਚੀਕਦੇ ਅਤੇ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੜਫਦੇ ਹਨ।
13.229.40
एवं बहुविधा दण्डा भुज्यन्ते पापकारिभिः ।
यातनाभिश्च पच्यन्ते नरकेषु पुनः पुनः ॥ १३.२२९.४० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਭੋਗਦੇ ਹਨ; ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.229.41
अपरे यातनां भुक्त्वा मुच्यन्ते तत्र किल्बिषात् ।
पापदोषक्षयकरा यातनाः संस्मृता नृणाम्।
बहुतप्तं यथा लोहममलं तत्तथा भवेत् ॥ १३.२२९.४१ ॥
ਹੋਰ ਯਾਤਨਾ ਭੋਗ ਕੇ ਉੱਥੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਬਹੁਤ ਤਪਾਇਆ ਲੋਹਾ ਜਿਵੇਂ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।