マハーバーラタ · 章 13.231
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.231.1
भगवन्देवदेवेश शूलपाणे वृषध्वज ।
श्रुतं मे परमं गुह्यं प्रसादात्ते वरप्रद ॥ १३.२३१.१ ॥
尊き主よ、神々の神、三叉戟を持つ者、牛の旗をもつ者よ！あなたの恩寵により、私は至高の秘密を聞きました、恩恵を授ける方よ。
13.231.2
श्रोतुं भूयोऽहमिच्छामि प्रजानां हितकारणात् ।
शुभाशुभमिति प्रोक्तं कर्म स्वस्वं समासतः ॥ १३.२३१.२ ॥
衆生の利益のために、私はもう一度聞きたいのです。善と悪の行為はそれぞれの人のものだと、あなたは簡潔に説かれました。
13.231.3
तन्मे विस्तरतो ब्रूहि शुभाशुभविधइं प्रति ।
अशुभं कीदृशं कर्म प्राणिनो यन्निपातयेत् ॥ १३.२३१.३ ॥
ですから善悪の規則を詳しく私に語ってください。生きものを堕落させる悪しき行為とはどのようなものでしょうか。
13.231.4
शुभं वापि कथं देव प्रजानामूर्ध्वदं भवेत् ।
एतन्मे वद देवेश श्रोतुकामाऽस्मि कीर्तय ॥ १३.२३१.४ ॥
神よ、善い行為はどのようにして生きものに上への進みをもたらすのでしょうか。神々の主よ、これを私に教えてください。聞きたいのです、お話しください。
13.231.5
तदहं ते प्रवक्ष्यामि तत्सर्वं शृणु शोभने ।
सुकृतं दुष्कृतं चेति द्विविधं कर्मविस्तरम् ॥ १३.२३१.५ ॥
それらすべてをあなたに話そう。よく聞きなさい、輝ける者よ。行為の広がりは二種類ある。善く行われたもの（善業）と、悪く行われたもの（悪業）である。
13.231.6
तयोर्यद्दुष्कृतं कर्म तच्च सञ्जायते त्रिधा ।
मनसा कर्मणा वाचा बुद्धिमोहसमुद्भवात् ॥ १३.२३१.६ ॥
この二つのうち、悪く行われた行為は三つの仕方で生じる。心によって、行為によって、言葉によって。知性の迷いから生じて。
13.231.7
मनःपूर्वं तु वा कर्म वर्तते वाङ्मयं ततः ।
जायते वै क्रियायोगमनु चेष्टाक्रमः प्रिये ॥ १३.२३१.७ ॥
行為はまず心から生じ、そのあとに言葉の行為が生まれる。愛しき人よ、行いとの結びつきに従って、努力の順序が生じる。
13.231.8
अभिद्रोहोऽभ्यसूया च परार्थेषु च वै स्पृहा ।
शुभाशुभानां मर्त्यानां वर्तनं परिवारितम् ॥ १३.२३१.८ ॥
害意、嫉妬、他人の目的への渇望。これが善悪に囲まれた死すべき者たちの振る舞いである。
13.231.9
धर्मकार्ये यदाऽश्रद्धा पापकर्मणि हर्षणम् ।
एवमाद्यशुभं कर्म मनसा पापमुच्यते ॥ १३.२३१.९ ॥
正しい行いに信心がなく、罪深い行いに喜びを感じる。そのような、またそれに類する不吉な行為は、心の罪と呼ばれる。
13.231.10
अनृतं यच्च परुषमबद्धवचनं कटु ।
असत्यं परिवादश्च पापमेतत्तु वाङ्मयम् ॥ १३.२३१.१० ॥
虚偽、荒々しい言葉、抑制のない辛辣な言葉、不実と中傷。これが言葉の罪である。
13.231.11
अगम्यागमनं चैव परदारनिषेवणम् ।
वधबन्धपरिक्लेशैः परप्राणोपतापनम् ॥ १३.२३१.११ ॥
交わってはならぬ女と交わること、他人の妻に近づくこと。殺害、拘束、苦痛によって他人の命を苦しめること。
13.231.12
चौर्यं परेषां द्रव्याणां हरणं नाशनं तथा ।
अभक्ष्यभक्षणं चैव व्यसनेष्वविषङ्गता ॥ १३.२३१.१२ ॥
他人の財物を盗むこと、奪うこと、壊すこと。同様に、食べてはならぬものを食べること、悪癖に執着すること。
13.231.13
दर्पात्स्तम्भाभिमानाच्च परेषामुपतापनम् ।
अकार्याणां च करणमशौचं पानसेवनम् ॥ १३.२३१.१३ ॥
慢心と頑固な自負から他人を苦しめること、禁じられた行いをすること、不浄、そして酒を飲むこと。
13.231.14
दौःशील्यं पापसम्पर्के साहाय्यं पापकर्मणि ।
अधर्म्यमयशस्यं च कार्यं तस्य निषेवणम्।
एवमाद्यशुभं चान्यच्छारीरं पापमुच्यते ॥ १३.२३१.१४ ॥
不品行、悪人との交わり、悪行を手伝うこと、不正で不名誉な行為に従うこと、このようなものや他の不吉なことは身体の罪と言われる。
13.231.15
मानसाद्वाङ्मयं पापं विशिष्टमिति लक्ष्यते ।
वाङ्मयादपि वै पापाच्छारीरं गण्यते बहु ॥ १३.२३१.१५ ॥
心から生じる罪は言葉による罪とは区別されると見なされる。言葉による罪よりも、身体による罪の方が多く数えられる。
13.231.16
एवं पापयुतं कर्म त्रिविधं पातयेन्नरम् ।
परापकारजननमत्यन्तं पातकं स्मृतम् ॥ १३.२३१.१६ ॥
このように、罪を伴う三種の行為は人を堕落させる。他人に害を与えることは、きわめて重い罪と説かれている。
13.231.17
त्रिविधं तत्कृतं पापं कर्तारं पापकं नयेत् ।
पातकं चापि यत्कर्म कर्मणा बुद्धिपूर्वकम् ॥ १३.२३१.१७ ॥
三種のしかたで行われた罪は、行為者を罪深い状態へ導く。また、意図して故意に行われた行為もまた重大な罪である。
13.231.18
सापदेशमवश्यं तत्कर्तव्यमिति तत्कृतम् ।
कथञ्चित्तत्कृतमपि कर्ता तेन स लिप्यते ॥ १३.२३१.१८ ॥
何らかの口実のもとに、必ずなされねばならないと考えて行われたとしても、あるいは何らかの仕方で行われてしまったとしても、行為者はそれによって汚される。
13.231.19
अवश्यं पापदेशेन प्रतिहृन्येत कारणम् ॥ १३.२३१.१९ ॥
必ずや、罪のある場によって原因は打ち消されねばならない。
13.231.20
भगवन्पापकं कर्म यथा कृत्वा न लिप्यते ॥ १३.२३१.२० ॥
尊き方よ、罪深い行為をしてどうして汚れないのでしょうか。
13.231.21
यो नरोऽनपराधी च स्वात्मप्राणस्य रक्षणात् ।
शत्रुमुद्यतशस्त्रं वा पूर्वं तेन हतोपि वा।
प्रतिहन्यान्नरो हिंस्यान्न स पापेन लिप्यते ॥ १३.२३१.२१ ॥
罪のない人が自分の命を守るため、刃を振りかざす敵に反撃して傷つけるならば、たとえ先に打たれていたとしても、その人は罪に染まらない。
13.231.22
चोरादधिकसंत्रस्तस्तत्प्रतीकारचेष्टया ।
यः प्रजघ्नन्नरो हन्यान्न स पापेन लिप्यते ॥ १३.२३१.२२ ॥
盗賊に強く怯え、それに対抗しようとして打ち倒し殺した人は、罪に染まらない。
13.231.23
ग्रामार्थं भर्तृपिण्डार्थं दीनानुग्रहकारणात् ।
वधबन्धपरिक्लेशान्कुर्वन्पापात्प्रमुच्यते ॥ १३.२३१.२३ ॥
村のため、主人の糧のため、哀れな者へのご慈悲のために、殺し、縛り、苦しめる者も罪から解放される。
13.231.24
दुर्भिक्षे चात्मवृत्त्यर्थमेकायतनगस्तथा ।
अकार्यं वाऽप्यभक्ष्यं वा कृत्वा पपान्न लिप्यते ॥ १३.२३१.२४ ॥
飢饉の時、自分の生計のために一所に住む人は、してはならぬことをし、食べてはならぬものを食べても、罪に染まらない。
13.231.25
विधिरेष गृहस्थानां प्रायेणैवोपदिश्यते ।
अवाच्यं वाऽप्यकार्यं वा देशकालवशेन तु ॥ १३.२३१.२५ ॥
これは家長に一般に教えられる規則である。場所と時間の支配のもとでは、言うべきでないこと、なすべきでないことさえも行ってよい。
13.231.26
बुद्धिपूर्व नरः कुर्वस्तत्प्रयोजनमात्रया ।
किञ्चिद्वा लिप्यते पापैरथवा न च लिप्यते ॥ १३.२३१.२६ ॥
意図的に、ただその目的のためだけに行う人は、罪によってやや汚れるか、あるいはまったく汚れない。
13.231.27
एवं देवि विजानीहि नास्ति तत्र विचारणा ॥ १३.२३१.२७ ॥
女神よ、このように知れ。そこに考察の余地はない。
13.231.28
भगवन्पानदोषांश्च पेयापेयत्वकारणम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तन्मे वद महेश्वर ॥ १३.२३१.२८ ॥
尊き方よ、飲酒の過ちと、飲んでよいものと飲んではならないものの理由を聞きたいのです。マヘーシュヴァラよ、どうか私に語ってください。
13.231.29
हन्त ते कथयिष्यामि पानोत्पत्तिं शुचिस्मिते ॥ १३.२३१.२९ ॥
よかろう、清らかに微笑む者よ、飲み物の起源を語ろう。
13.231.30
पुरा सर्वेऽभवन्मर्त्या बुद्धिमन्तो नयानुगाः ।
शुचयश्च शुभाचाराः सर्वे चोन्मनसः प्रिये ॥ १३.२३१.३० ॥
昔、すべての人間は賢明で、正しい道に従い、清らかで、善い行いをし、そして皆心が高潔であった、愛しき者よ。
13.231.31
एवंभूते तदा लोके प्रेष्यकृन्न परस्परम् ।
प्रेष्याबावान्मनुष्याणां कर्मारम्भो ननाश ह ॥ १३.२३१.३१ ॥
そのような状態となり、当時世界では互いに召使となる者がいなくなった。召使がいないため、人間の行為の始まりが失われた。
13.231.32
उभयोर्लोकयोर्नाशं दृष्ट्वा कर्मक्षयात्प्रभुः ।
यज्ञकर्म कथं लोके वर्तेतेति पितामहः ॥ १३.२३१.३२ ॥
両世界の滅びと行為の尽きを見て、主なる祖父は思った。「世界で祭祀の儀礼はどのように続くのだろうか。」
13.231.33
आज्ञापयत्सुरान्देवि मोहयस्वेति मानुषान् ।
तमसः सारमुद्धृत्य पानं बुद्धिप्रणाशनम्इ।
न्यपातयन्मनुष्येषु पापदोषावहं प्रिये ॥ १३.२३१.३३ ॥
彼は神々に命じた。「人々を惑わせよ。」闇の精髄を取り出し、知性を壊し罪の過ちをもたらす飲み物を、愛しい人よ、彼は人間の間に落とした。
13.231.34
तदाप्रभृति तत्पानान्मुमुहुर्मानवा भुवि ।
कार्याकार्यमजानन्तो वाच्यावाच्यं गुणागुणम् ॥ १३.२३१.३४ ॥
その時以来、地上の人々はそれを飲んで惑い、為すべきことと為すべからざること、言うべきことと言うべからざること、善と不善を知らなくなった。
13.231.35
केचिद्धसन्ति तत्पीत्वा प्रवदन्ति तथा परे ।
नृत्यन्ति मुदिताः केचिद्गायन्ति शुभाशुभान्। ॥ १३.२३१.३५ ॥
ある者はそれを飲んで笑い、他の者も同じように語る。喜んで踊る者もあれば、吉と凶を歌う者もある。
13.231.36
कलिं ते कुर्वतेऽभीष्टं प्रहरन्ति परस्परम् ।
क्वचिद्धावन्ति सहसा प्रस्खलन्ति पतन्ति च ॥ १३.२३१.३६ ॥
彼らは争いを望んで起こし、互いに打ち合う。ある所では突然走り出し、つまずいて倒れる。
13.231.37
अयुक्तं बहु भाषन्ते यत्र क्वचन शोभने ।
नग्ना विक्षिप्य गात्राणि नष्टज्ञाना इवासते ॥ १३.२३१.३७ ॥
どこであれ、吉祥な場でさえ、人々は不適切なことを多く口にする。裸で手足を振り回し、正気を失った者のように座っている。
13.231.38
एवं बहुविधान्भावान्कुर्वन्ति भ्रान्तचेतनाः ।
ये पिबन्ति महामोहं पानं पापयुता नराः ॥ १३.२३१.३८ ॥
このように、心の乱れた者たちは様々な状態を生み出す。酒を飲む罪深い人々は、大きな迷いを飲んでいるのだ。
13.231.39
धृतिं लज्जां च बुद्धिं च पानं पीतं प्रणाशयेत् ।
तस्मान्नराः सम्भवन्ति निर्लज्जा निरपत्रपाः ॥ १३.२३१.३९ ॥
飲まれた酒は、堅固さ、恥、知性を滅ぼす。ゆえに人は恥知らずで、慎みのない者となる。
13.231.40
बुद्धिसत्वैः परिक्षीणास्तेजोहीना मलान्विताः ।
पीत्वापीत्वा तृषायुक्ताः पानपाः सम्भवन्ति च ॥ १३.२३१.४० ॥
知性と活力を消耗し、輝きを失い、汚れに覆われ、何度も飲んで渇きに苦しむ者は、酒飲みとなる。
13.231.41
पानकामाः पानकथाः पानकालाभिकाङ्क्षिणः ।
पानार्थं कर्मवश्यास्ते सम्भवन्ति नराधमाः ॥ १३.२३१.४१ ॥
酒を欲し、酒の話ばかりし、飲む時を待ち望む者は、酒のために業に支配され、最も卑しい人となる。
13.231.42
पानकामास्तृषायोगाद्बुद्धिसत्वपरिक्षयात् ।
पानदानां प्रेष्यकाराः पानपाः सहसाऽभवन् ॥ १३.२३१.४२ ॥
酒を欲し、渇きに結びつき、知性と活力を失ったため、酒飲みたちは突如として酒を与える者たちの召使となった。
13.231.43
तदाप्रभृति वै लोके दीनैः पानवशैर्नरैः ।
कारयन्ति च कर्माणि बुद्धिमन्तस्तु पानपाः ॥ १३.२३१.४३ ॥
その時以来、世の中では酒に支配された哀れな人々が、賢明な酒の給仕人たちによって仕事をさせられるようになった。
13.231.44
कारुत्वमथ दासत्वं प्रेष्यतामेत्य पानपाः ।
सर्वकर्मकराश्चासन्पशुवद्रज्जुबन्धिताः ॥ १३.२३१.४४ ॥
その後、酒の給仕人たちは職人となり、奴隷となり、召使いとなって、あらゆる仕事をする者となり、家畜のように縄で縛られた。
13.231.45
पानपस्तु सुरां पीत्वा तदा बुद्धिप्रणाशनात् ।
कार्याकार्यस्य चाज्ञानाद्यथेष्टकरणात्स्वयम्।
विदुषामविधेयत्वात्पापमेवाभिपद्यते ॥ १३.२३१.४५ ॥
酒の給仕人は酒を飲み、知性が破壊されるため、なすべきこととなすべきでないことを知らず、思うままに振る舞い、学者に従わないので、自ら罪を負うことになる。
13.231.46
परिभूतो भवेल्लोके मद्यपो मित्रभेदकः ।
सर्वकालमशुद्धिं च सर्वभक्षस्तथा भवेत् ॥ १३.२३१.४६ ॥
酒飲みは世間に軽んじられ、友を仲たがいさせる者となり、いつも不浄であり、何でも食べる者となる。
13.231.47
विनष्टो ज्ञातिविद्वद्भ्यः सततं कलिभावगः ।
परुषं कटुकं घोरं वाक्यं वदति सर्वशः ॥ १३.२३१.४७ ॥
親族や学者に絶えず見捨てられ、カリの状態に陥った者は、あらゆる場面で荒く、苦く、恐ろしい言葉を口にする。
13.231.48
गुरूनतिवदेन्मत्तः परदारान्प्रधर्षयेत् ।
संविदं कुरुते शौण्डेर्न शृणोति हितं क्वचित् ॥ १३.२३१.४८ ॥
酔った者は年長者や師を侮辱し、他人の妻を犯し、酒飲みと盟約を結び、益になることには決して耳を貸さない。
13.231.49
एवं बहुविधा दोषाः पानपे सन्ति शोभने ।
केवलं नरकं यान्ति नास्ति तत्र विचारणा।
तस्मात्तद्वर्जितं सद्भिः पानमात्महितैषिभिः ॥ १३.२३१.४९ ॥
このように、飲酒には多くの種類の過失がある、美しき人よ。それらはただ地獄へ至らせる。ここに疑いはない。ゆえに自らの利益を求める善人は飲酒を断つのである。
13.231.50
यदि पानं न वर्जेरन्सन्तश्चारित्रकारणात् ।
भवेदेतज्जगत्सर्वममर्यादं च निष्क्रियम् ॥ १३.२३१.५० ॥
もし善人が品行のために飲酒を断たなければ、この全世界は秩序を失い、活動を止めるであろう。
13.231.51
तस्माद्बुद्धेर्हि रक्षार्थं सद्भिः पानं विवर्जितम् ।
इति ते दुष्कृतं सर्वं कथितं त्रिविधं प्रिये ॥ १३.२३१.५१ ॥
ゆえに知性を守るために善人は飲酒を断つ。愛しき人よ、このようにして私はあらゆる悪行を三種にわけてあなたに語ったのだ。