มหาภารตะ · อัธยายะ 13.231
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.231.1
भगवन्देवदेवेश शूलपाणे वृषध्वज ।
श्रुतं मे परमं गुह्यं प्रसादात्ते वरप्रद ॥ १३.२३१.१ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า เทพแห่งเทพ ผู้ทรงตรีศูล ผู้ทรงธงเป็นรูปโค ข้าพระองค์ได้ฟังความลับอันสูงสุดนี้ด้วยพระกรุณาของพระองค์ ข้าแต่ผู้ประทานพร
13.231.2
श्रोतुं भूयोऽहमिच्छामि प्रजानां हितकारणात् ।
शुभाशुभमिति प्रोक्तं कर्म स्वस्वं समासतः ॥ १३.२३१.२ ॥
เพื่อประโยชน์แก่หมู่สัตว์ ข้าพระองค์ใคร่จะฟังอีกครั้ง เพราะพระองค์ตรัสโดยย่อว่า การกระทำที่ดีและไม่ดีเป็นของแต่ละบุคคล
13.231.3
तन्मे विस्तरतो ब्रूहि शुभाशुभविधइं प्रति ।
अशुभं कीदृशं कर्म प्राणिनो यन्निपातयेत् ॥ १३.२३१.३ ॥
ขอทรงโปรดตรัสแจกแจงแก่ข้าพระองค์ถึงกฎเกณฑ์เรื่องดีและไม่ดี การกระทำชั่วเป็นเช่นไรที่ฉุดสัตว์ทั้งหลายให้ตกต่ำลง
13.231.4
शुभं वापि कथं देव प्रजानामूर्ध्वदं भवेत् ।
एतन्मे वद देवेश श्रोतुकामाऽस्मि कीर्तय ॥ १३.२३१.४ ॥
ข้าแต่เทพ การกระทำที่ดีจะนำความก้าวหน้าขึ้นไปสู่เบื้องสูงแก่หมู่สัตว์ได้อย่างไร ข้าแต่เทพแห่งเทพ ขอทรงตรัสเรื่องนี้แก่ข้าพระองค์ ข้าพระองค์ปรารถนาจะฟัง ขอทรงประกาศเถิด
13.231.5
तदहं ते प्रवक्ष्यामि तत्सर्वं शृणु शोभने ।
सुकृतं दुष्कृतं चेति द्विविधं कर्मविस्तरम् ॥ १३.२३१.५ ॥
เราจะกล่าวเรื่องทั้งหมดนั้นแก่เจ้า จงฟังเถิด ผู้งดงามเอ๋ย การกระทำมีสองอย่าง คือ สุกฤต การทำดี และ ทุษกฤต การทำชั่ว
13.231.6
तयोर्यद्दुष्कृतं कर्म तच्च सञ्जायते त्रिधा ।
मनसा कर्मणा वाचा बुद्धिमोहसमुद्भवात् ॥ १३.२३१.६ ॥
ในสองอย่างนั้น การกระทำชั่วเกิดขึ้นได้สามทาง คือทางใจ ทางการกระทำ และทางวาจา อันเกิดจากความหลงในปัญญา
13.231.7
मनःपूर्वं तु वा कर्म वर्तते वाङ्मयं ततः ।
जायते वै क्रियायोगमनु चेष्टाक्रमः प्रिये ॥ १३.२३१.७ ॥
การกระทำเริ่มต้นจากใจก่อน แล้วการพูดจาจึงเกิดตามมา ที่รัก เมื่อการกระทำประสานกันแล้ว ลำดับความพยายามก็เกิดขึ้นตามมา
13.231.8
अभिद्रोहोऽभ्यसूया च परार्थेषु च वै स्पृहा ।
शुभाशुभानां मर्त्यानां वर्तनं परिवारितम् ॥ १३.२३१.८ ॥
การคิดร้ายต่อกัน ความอิจฉาริษยา และความอยากได้สิ่งที่เป็นของผู้อื่น นี่คือความประพฤติของมนุษย์ที่ถูกล้อมไว้ด้วยดีและชั่ว
13.231.9
धर्मकार्ये यदाऽश्रद्धा पापकर्मणि हर्षणम् ।
एवमाद्यशुभं कर्म मनसा पापमुच्यते ॥ १३.२३१.९ ॥
เมื่อไม่มีศรัทธาในการงานอันเป็นธรรม และยินดีในการกระทำบาป การกระทำที่ไม่เป็นมงคลเช่นนี้และอื่นๆ เรียกว่าบาปทางใจ
13.231.10
अनृतं यच्च परुषमबद्धवचनं कटु ।
असत्यं परिवादश्च पापमेतत्तु वाङ्मयम् ॥ १३.२३१.१० ॥
คำเท็จ คำหยาบ คำพูดไร้การยับยั้งที่ขมขื่น ความไม่จริง และการใส่ร้ายป้ายสี นี่คือบาปทางวาจา
13.231.11
अगम्यागमनं चैव परदारनिषेवणम् ।
वधबन्धपरिक्लेशैः परप्राणोपतापनम् ॥ १३.२३१.११ ॥
การไปสู่สิ่งที่ไม่ควรเข้าใกล้ และการเสพคู่กับภรรยาของผู้อื่น การทรมานชีวิตของผู้อื่นด้วยการฆ่า การจองจำ และความทุกข์ยาก
13.231.12
चौर्यं परेषां द्रव्याणां हरणं नाशनं तथा ।
अभक्ष्यभक्षणं चैव व्यसनेष्वविषङ्गता ॥ १३.२३१.१२ ॥
การลักขโมยทรัพย์สินของผู้อื่น การฉกชิงและทำลายทรัพย์นั้น เช่นเดียวกับการกินสิ่งที่ต้องห้าม และความติดอยู่ในความชั่วร้าย
13.231.13
दर्पात्स्तम्भाभिमानाच्च परेषामुपतापनम् ।
अकार्याणां च करणमशौचं पानसेवनम् ॥ १३.२३१.१३ ॥
เพราะความทะนงและความถือตัวอย่างดื้อรั้น การทรมานผู้อื่น การกระทำสิ่งที่ไม่ควรทำ ความไม่บริสุทธิ์ และการดื่มของมึนเมา
13.231.14
दौःशील्यं पापसम्पर्के साहाय्यं पापकर्मणि ।
अधर्म्यमयशस्यं च कार्यं तस्य निषेवणम्।
एवमाद्यशुभं चान्यच्छारीरं पापमुच्यते ॥ १३.२३१.१४ ॥
ความประพฤติชั่ว การคบหาคนบาป การช่วยเหลือในการกระทำชั่ว การดำเนินการที่ขัดต่อธรรมและน่าอัปยศ และสิ่งอื่นที่ไม่เป็นมงคลเช่นนี้ เรียกว่าบาปทางกาย
13.231.15
मानसाद्वाङ्मयं पापं विशिष्टमिति लक्ष्यते ।
वाङ्मयादपि वै पापाच्छारीरं गण्यते बहु ॥ १३.२३१.१५ ॥
บาปที่เกิดจากใจถือว่าแตกต่างจากบาปทางวาจา และแม้บาปทางวาจาก็ยังถือว่าน้อยกว่าบาปทางกายซึ่งหนักกว่ามาก
13.231.16
एवं पापयुतं कर्म त्रिविधं पातयेन्नरम् ।
परापकारजननमत्यन्तं पातकं स्मृतम् ॥ १३.२३१.१६ ॥
การกระทำที่ประกอบด้วยบาปสามอย่างนี้ย่อมฉุดมนุษย์ให้ตกลง การก่อความเสียหายแก่ผู้อื่นถูกกล่าวว่าเป็นบาปหนักยิ่ง
13.231.17
त्रिविधं तत्कृतं पापं कर्तारं पापकं नयेत् ।
पातकं चापि यत्कर्म कर्मणा बुद्धिपूर्वकम् ॥ १३.२३१.१७ ॥
บาปที่กระทำในสามทางนั้นนำผู้กระทำไปสู่ความชั่วร้าย และการกระทำที่ทำด้วยเจตนาโดยรู้ตัว ก็เป็นบาปหนักเช่นกัน
13.231.18
सापदेशमवश्यं तत्कर्तव्यमिति तत्कृतम् ।
कथञ्चित्तत्कृतमपि कर्ता तेन स लिप्यते ॥ १३.२३१.१८ ॥
แม้การกระทำนั้นทำไปโดยอ้างเหตุผลบางอย่าง โดยคิดว่าต้องทำเป็นแน่ หรือบังเอิญได้ทำลงไป ผู้กระทำก็ยังถูกการกระทำนั้นฉาบเปื้อนอยู่
13.231.19
अवश्यं पापदेशेन प्रतिहृन्येत कारणम् ॥ १३.२३१.१९ ॥
เหตุนั้นจำต้องถูกโต้แย้งด้วยเหตุแห่งบาปเป็นแน่แท้
13.231.20
भगवन्पापकं कर्म यथा कृत्वा न लिप्यते ॥ १३.२३१.२० ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า เมื่อทำการอันเป็นบาปแล้ว จะไม่ถูกฉาบเปื้อนได้อย่างไร
13.231.21
यो नरोऽनपराधी च स्वात्मप्राणस्य रक्षणात् ।
शत्रुमुद्यतशस्त्रं वा पूर्वं तेन हतोपि वा।
प्रतिहन्यान्नरो हिंस्यान्न स पापेन लिप्यते ॥ १३.२३१.२१ ॥
ผู้ชายที่ไม่มีความผิดและปกป้องชีวิตของตน เมื่อศัตรูยกอาวุธขึ้นหรือแม้ศัตรูได้ทำร้ายตนก่อน แล้วโต้ตอบจนทำร้ายศัตรูนั้น ย่อมไม่ถูกบาปเปื้อน
13.231.22
चोरादधिकसंत्रस्तस्तत्प्रतीकारचेष्टया ।
यः प्रजघ्नन्नरो हन्यान्न स पापेन लिप्यते ॥ १३.२३१.२२ ॥
ผู้ชายที่หวาดกลัวโจรอย่างยิ่ง เพื่อจะต้านทานโจรนั้น จึงลงมือฆ่าโจรที่ทำร้ายตน ย่อมไม่ถูกบาปเปื้อน
13.231.23
ग्रामार्थं भर्तृपिण्डार्थं दीनानुग्रहकारणात् ।
वधबन्धपरिक्लेशान्कुर्वन्पापात्प्रमुच्यते ॥ १३.२३१.२३ ॥
เพื่อประโยชน์ของหมู่บ้าน เพื่อประโยชน์ของอาหารที่นายจ้างให้ และเพื่อแสดงความเมตตาต่อคนยากไร้ ผู้ที่ทำการฆ่า ทำการจองจำ และทำให้ทุกข์ทรมาน ย่อมพ้นจากบาป
13.231.24
दुर्भिक्षे चात्मवृत्त्यर्थमेकायतनगस्तथा ।
अकार्यं वाऽप्यभक्ष्यं वा कृत्वा पपान्न लिप्यते ॥ १३.२३१.२४ ॥
ในยามอดอยาก เพื่อการดำรงชีพของตน ผู้ที่อาศัยอยู่ในที่แห่งเดียวและทำสิ่งที่ไม่ควรทำ หรือกินสิ่งที่ไม่ควรกิน ย่อมไม่ถูกบาปเปื้อน
13.231.25
विधिरेष गृहस्थानां प्रायेणैवोपदिश्यते ।
अवाच्यं वाऽप्यकार्यं वा देशकालवशेन तु ॥ १३.२३१.२५ ॥
กฎนี้มักถูกสอนแก่ผู้ครองเรือน ภายใต้อำนาจของสถานที่และเวลา แม้สิ่งที่ไม่ควรเอ่ยถึงหรือสิ่งที่ไม่ควรทำก็อาจต้องกระทำได้
13.231.26
बुद्धिपूर्व नरः कुर्वस्तत्प्रयोजनमात्रया ।
किञ्चिद्वा लिप्यते पापैरथवा न च लिप्यते ॥ १३.२३१.२६ ॥
ผู้ชายที่กระทำโดยเจตนา เพียงเพื่อจุดประสงค์นั้น ย่อมถูกบาปเปื้อนไปบ้าง หรืออาจไม่ถูกบาปเปื้อนเลยก็ได้
13.231.27
एवं देवि विजानीहि नास्ति तत्र विचारणा ॥ १३.२३१.२७ ॥
ข้าแต่เทวี จงรู้เช่นนี้เถิด ในเรื่องนี้ไม่มีข้อที่ต้องไตร่ตรองอีก
13.231.28
भगवन्पानदोषांश्च पेयापेयत्वकारणम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तन्मे वद महेश्वर ॥ १३.२३१.२८ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระคุณ ข้าพระองค์ปรารถนาจะฟังโทษของการดื่ม และเหตุผลว่าสิ่งใดดื่มได้และสิ่งใดดื่มไม่ได้ ข้าแต่พระมเหศวร ขอทรงโปรดตรัสเรื่องนั้นแก่ข้าพระองค์
13.231.29
हन्त ते कथयिष्यामि पानोत्पत्तिं शुचिस्मिते ॥ १३.२३१.२९ ॥
ดีแล้ว ข้าแต่ผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ เราจะเล่าถึงกำเนิดของสุราให้ฟัง
13.231.30
पुरा सर्वेऽभवन्मर्त्या बुद्धिमन्तो नयानुगाः ।
शुचयश्च शुभाचाराः सर्वे चोन्मनसः प्रिये ॥ १३.२३१.३० ॥
ในกาลก่อน มนุษย์ทั้งปวงมีปัญญา ดำเนินตามทางที่ถูกต้อง บริสุทธิ์ มีความประพฤติดี และทุกคนมีจิตสูงส่ง ข้าแต่ที่รัก
13.231.31
एवंभूते तदा लोके प्रेष्यकृन्न परस्परम् ।
प्रेष्याबावान्मनुष्याणां कर्मारम्भो ननाश ह ॥ १३.२३१.३१ ॥
เมื่อโลกอยู่ในสภาพเช่นนั้น ไม่มีใครรับใช้ใคร เมื่อไม่มีผู้รับใช้ การงานของมนุษย์ก็พินาศลง
13.231.32
उभयोर्लोकयोर्नाशं दृष्ट्वा कर्मक्षयात्प्रभुः ।
यज्ञकर्म कथं लोके वर्तेतेति पितामहः ॥ १३.२३१.३२ ॥
พระปิตามหะผู้เป็นเจ้า ทรงเห็นโลกทั้งสองพินาศ และการงานหมดสิ้นไป จึงทรงดำริว่า "พิธียัญจะดำรงอยู่ในโลกได้อย่างไร"
13.231.33
आज्ञापयत्सुरान्देवि मोहयस्वेति मानुषान् ।
तमसः सारमुद्धृत्य पानं बुद्धिप्रणाशनम्इ।
न्यपातयन्मनुष्येषु पापदोषावहं प्रिये ॥ १३.२३१.३३ ॥
พระองค์ทรงบัญชาเทวดาว่า "จงทำให้มนุษย์หลงใหลเถิด" แล้วทรงดึงเอาแก่นแท้ของความมืดออกมา เป็นเครื่องดื่มที่ทำลายปัญญาและนำโทษบาปมาให้ ข้าแต่ที่รัก พระองค์ทรงหย่อนลงสู่มนุษย์
13.231.34
तदाप्रभृति तत्पानान्मुमुहुर्मानवा भुवि ।
कार्याकार्यमजानन्तो वाच्यावाच्यं गुणागुणम् ॥ १३.२३१.३४ ॥
ตั้งแต่นั้นมา มนุษย์บนแผ่นดินก็หลงใหลเพราะดื่มสุรานั้น ไม่รู้สิ่งที่ควรและไม่ควรทำ สิ่งที่ควรและไม่ควรพูด คุณและโทษ
13.231.35
केचिद्धसन्ति तत्पीत्वा प्रवदन्ति तथा परे ।
नृत्यन्ति मुदिताः केचिद्गायन्ति शुभाशुभान्। ॥ १३.२३१.३५ ॥
บางคนหัวเราะหลังจากดื่มสุรานั้น บางคนก็พูดเพ้อไปทำนองเดียวกัน บางคนเต้นรำด้วยความยินดี บางคนขับร้องถึงเรื่องดีและเรื่องชั่ว
13.231.36
कलिं ते कुर्वतेऽभीष्टं प्रहरन्ति परस्परम् ।
क्वचिद्धावन्ति सहसा प्रस्खलन्ति पतन्ति च ॥ १३.२३१.३६ ॥
พวกเขาปรารถนาการทะเลาะวิวาทและก่อมันขึ้น ต่างทำร้ายกันและกัน บางทีก็วิ่งไปโดยฉับพลัน สะดุดล้ม และหกล้ม
13.231.37
अयुक्तं बहु भाषन्ते यत्र क्वचन शोभने ।
नग्ना विक्षिप्य गात्राणि नष्टज्ञाना इवासते ॥ १३.२३१.३७ ॥
ไม่ว่าที่ใดหรือแม้ในโอกาสมงคล ผู้คนพูดสิ่งที่ไม่เหมาะสมมากมาย เปลือยกาย สะบัดแขนขาไปมา นั่งอยู่เหมือนคนที่สูญเสียสติปัญญา
13.231.38
एवं बहुविधान्भावान्कुर्वन्ति भ्रान्तचेतनाः ।
ये पिबन्ति महामोहं पानं पापयुता नराः ॥ १३.२३१.३८ ॥
ผู้มีจิตหลงผิดย่อมก่อสภาพต่าง ๆ นานาเช่นนี้ คนบาปที่ดื่มสุราก็ดื่มความหลงอันยิ่งใหญ่
13.231.39
धृतिं लज्जां च बुद्धिं च पानं पीतं प्रणाशयेत् ।
तस्मान्नराः सम्भवन्ति निर्लज्जा निरपत्रपाः ॥ १३.२३१.३९ ॥
เมื่อดื่มแล้ว สุราย่อมทำลายความมั่นคงใจ ความละอาย และปัญญา เพราะเหตุนี้ มนุษย์จึงกลายเป็นคนไร้ยางอาย ไม่รู้จักเกรงใจ
13.231.40
बुद्धिसत्वैः परिक्षीणास्तेजोहीना मलान्विताः ।
पीत्वापीत्वा तृषायुक्ताः पानपाः सम्भवन्ति च ॥ १३.२३१.४० ॥
ผู้ที่ถูกทำให้ทรุดโทรมด้วยปัญญาและพลังชีวิต ไร้เรี่ยวแรง เต็มไปด้วยมลทิน ดื่มแล้วดื่มอีก กระหายอยู่เสมอ ย่อมกลายเป็นคนติดเหล้า
13.231.41
पानकामाः पानकथाः पानकालाभिकाङ्क्षिणः ।
पानार्थं कर्मवश्यास्ते सम्भवन्ति नराधमाः ॥ १३.२३१.४१ ॥
ผู้ที่ปรารถนาเครื่องดื่ม พูดแต่เรื่องเครื่องดื่ม ใฝ่หาแต่เวลาดื่ม ถูกการกระทำเพื่อเครื่องดื่มบงการ ย่อมกลายเป็นคนต่ำช้าที่สุดในหมู่มนุษย์
13.231.42
पानकामास्तृषायोगाद्बुद्धिसत्वपरिक्षयात् ।
पानदानां प्रेष्यकाराः पानपाः सहसाऽभवन् ॥ १३.२३१.४२ ॥
ผู้ปรารถนาเครื่องดื่ม เพราะความกระหายที่ผูกพัน และเพราะปัญญากับกำลังชีวิตเสื่อมสลาย ผู้ดื่มก็ได้กลายเป็นผู้รับใช้ของผู้ที่ให้เครื่องดื่มแก่ตนในทันที
13.231.43
तदाप्रभृति वै लोके दीनैः पानवशैर्नरैः ।
कारयन्ति च कर्माणि बुद्धिमन्तस्तु पानपाः ॥ १३.२३१.४३ ॥
ตั้งแต่นั้นมาในโลก บรรดามนุษย์ผู้น่าสงสารที่ตกอยู่ใต้อำนาจของเครื่องดื่ม ถูกผู้ที่มีปัญญาซึ่งเป็นผู้ให้เครื่องดื่มใช้ให้ทำงานต่างๆ
13.231.44
कारुत्वमथ दासत्वं प्रेष्यतामेत्य पानपाः ।
सर्वकर्मकराश्चासन्पशुवद्रज्जुबन्धिताः ॥ १३.२३१.४४ ॥
ผู้ดื่มเหล่านั้นตกเป็นช่างฝีมือ เป็นทาส และเป็นผู้รับใช้ แล้วกลายเป็นผู้ทำงานทุกชนิด ถูกผูกด้วยเชือกเหมือนสัตว์เลี้ยง
13.231.45
पानपस्तु सुरां पीत्वा तदा बुद्धिप्रणाशनात् ।
कार्याकार्यस्य चाज्ञानाद्यथेष्टकरणात्स्वयम्।
विदुषामविधेयत्वात्पापमेवाभिपद्यते ॥ १३.२३१.४५ ॥
ผู้ดื่มเมื่อดื่มสุรา ปัญญาย่อมพินาศ และเพราะไม่รู้ว่าอะไรควรทำและไม่ควรทำ เพราะทำตามอำเภอใจ และเพราะไม่เชื่อฟังผู้รู้ ตนเองจึงต้องรับบาป
13.231.46
परिभूतो भवेल्लोके मद्यपो मित्रभेदकः ।
सर्वकालमशुद्धिं च सर्वभक्षस्तथा भवेत् ॥ १३.२३१.४६ ॥
ผู้ดื่มสุราย่อมถูกดูหมิ่นในโลก เป็นผู้ทำลายมิตรภาพ เป็นผู้ไม่บริสุทธิ์อยู่เสมอ และกลายเป็นผู้กินทุกสิ่ง
13.231.47
विनष्टो ज्ञातिविद्वद्भ्यः सततं कलिभावगः ।
परुषं कटुकं घोरं वाक्यं वदति सर्वशः ॥ १३.२३१.४७ ॥
ผู้ที่ตกอยู่ในภาวะแห่งกลียุคเสมอ ย่อมถูกทั้งญาติและผู้รู้ตัดขาด และพูดคำหยาบ คำขม คำน่ากลัวทุกรูปแบบ
13.231.48
गुरूनतिवदेन्मत्तः परदारान्प्रधर्षयेत् ।
संविदं कुरुते शौण्डेर्न शृणोति हितं क्वचित् ॥ १३.२३१.४८ ॥
คนเมาย่อมดูหมิ่นผู้ใหญ่ ย่ำยีภรรยาของผู้อื่น ทำสัญญากับพวกขี้เมา และไม่ฟังสิ่งที่เป็นประโยชน์เลยสักครั้ง
13.231.49
एवं बहुविधा दोषाः पानपे सन्ति शोभने ।
केवलं नरकं यान्ति नास्ति तत्र विचारणा।
तस्मात्तद्वर्जितं सद्भिः पानमात्महितैषिभिः ॥ १३.२३१.४९ ॥
ดูก่อนผู้งดงาม โทษต่างๆ มีมากมายหลายประการในการดื่มเช่นนี้ โทษเหล่านั้นนำไปสู่นรกเท่านั้น ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้ เพราะเหตุนี้ คนดีผู้ปรารถนาประโยชน์แก่ตนจึงละเว้นการดื่มสุรา
13.231.50
यदि पानं न वर्जेरन्सन्तश्चारित्रकारणात् ।
भवेदेतज्जगत्सर्वममर्यादं च निष्क्रियम् ॥ १३.२३१.५० ॥
หากคนดีไม่ละเว้นการดื่มเพื่อรักษาความประพฤติ โลกทั้งสิ้นนี้ก็จะไร้ระเบียบและไม่มีการงานใดดำเนินไป
13.231.51
तस्माद्बुद्धेर्हि रक्षार्थं सद्भिः पानं विवर्जितम् ।
इति ते दुष्कृतं सर्वं कथितं त्रिविधं प्रिये ॥ १३.२३१.५१ ॥
เพราะเหตุนี้ เพื่อรักษาปัญญา คนดีจึงละเว้นการดื่ม ดูก่อนที่รัก เราได้บอกความชั่วทั้งหมดแก่เจ้าแล้ว แบ่งเป็นสามประเภท