మహాభారతం · అధ్యాయం 13.231
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.231.1
भगवन्देवदेवेश शूलपाणे वृषध्वज ।
श्रुतं मे परमं गुह्यं प्रसादात्ते वरप्रद ॥ १३.२३१.१ ॥
ఓ భగవాన్, దేవదేవా, శూలపాణీ, వృషధ్వజా! మీ అనుగ్రహం వల్ల నేను పరమ రహస్యాన్ని విన్నాను, వరప్రదా.
13.231.2
श्रोतुं भूयोऽहमिच्छामि प्रजानां हितकारणात् ।
शुभाशुभमिति प्रोक्तं कर्म स्वस्वं समासतः ॥ १३.२३१.२ ॥
ప్రజల హితం కోసం నేను మళ్లీ వినాలనుకుంటున్నాను; శుభాశుభ కర్మలు ఒక్కొక్కరివి అని మీరు సంక్షిప్తంగా చెప్పారు.
13.231.3
तन्मे विस्तरतो ब्रूहि शुभाशुभविधइं प्रति ।
अशुभं कीदृशं कर्म प्राणिनो यन्निपातयेत् ॥ १३.२३१.३ ॥
కాబట్టి శుభాశుభ విధిని నాకు విస్తారంగా చెప్పండి; ప్రాణులను పతనం చేసే అశుభ కర్మ ఎలాంటిది?
13.231.4
शुभं वापि कथं देव प्रजानामूर्ध्वदं भवेत् ।
एतन्मे वद देवेश श्रोतुकामाऽस्मि कीर्तय ॥ १३.२३१.४ ॥
ఓ దేవా! ప్రాణులకు శుభ కర్మ ఎలా ఊర్ధ్వగతిని ఇస్తుంది? దేవేశా, ఇది నాకు చెప్పండి; వినాలనే కోరిక ఉంది, వివరించండి.
13.231.5
तदहं ते प्रवक्ष्यामि तत्सर्वं शृणु शोभने ।
सुकृतं दुष्कृतं चेति द्विविधं कर्मविस्तरम् ॥ १३.२३१.५ ॥
ఆ సర్వాన్ని నీకు చెబుతాను; వినుము, శోభనా. కర్మ విస్తారం రెండు విధాలు — సుకృతం, దుష్కృతం.
13.231.6
तयोर्यद्दुष्कृतं कर्म तच्च सञ्जायते त्रिधा ।
मनसा कर्मणा वाचा बुद्धिमोहसमुद्भवात् ॥ १३.२३१.६ ॥
ఈ రెండింటిలో దుష్కృత కర్మ మూడు విధాలుగా కలుగుతుంది — మనసు, కర్మ, వాక్కుల ద్వారా — బుద్ధి మోహం నుండి పుట్టి.
13.231.7
मनःपूर्वं तु वा कर्म वर्तते वाङ्मयं ततः ।
जायते वै क्रियायोगमनु चेष्टाक्रमः प्रिये ॥ १३.२३१.७ ॥
మనస్సుతో ముందుగా జరిగే కర్మ ఉంటుంది; తరువాత వాక్కుతో కూడిన కర్మ పుడుతుంది. ప్రియే, క్రియాయోగాన్ని అనుసరించి చేష్టల క్రమం పుడుతుంది.
13.231.8
अभिद्रोहोऽभ्यसूया च परार्थेषु च वै स्पृहा ।
शुभाशुभानां मर्त्यानां वर्तनं परिवारितम् ॥ १३.२३१.८ ॥
ద్రోహం, అసూయ, ఇతరుల ప్రయోజనాలపై కోరిక — ఇవి శుభాశుభాలతో చుట్టబడిన మానవుల ప్రవర్తన.
13.231.9
धर्मकार्ये यदाऽश्रद्धा पापकर्मणि हर्षणम् ।
एवमाद्यशुभं कर्म मनसा पापमुच्यते ॥ १३.२३१.९ ॥
ధర్మకార్యంలో అశ్రద్ధ, పాపకార్యంలో ఆనందం కలిగితే — ఇటువంటి అశుభ కర్మ మనసుతో చేసిన పాపమని చెప్పబడుతుంది.
13.231.10
अनृतं यच्च परुषमबद्धवचनं कटु ।
असत्यं परिवादश्च पापमेतत्तु वाङ्मयम् ॥ १३.२३१.१० ॥
అసత్యం, కఠిన వాక్యం, అదుపులేని కటువైన మాటలు, అబద్ధం, నిందించడం — ఇదే వాక్కు పాపం.
13.231.11
अगम्यागमनं चैव परदारनिषेवणम् ।
वधबन्धपरिक्लेशैः परप्राणोपतापनम् ॥ १३.२३१.११ ॥
అగమ్య స్త్రీతో సంగమం, పరస్త్రీ సేవనం; వధ, బంధనం, క్లేశాల ద్వారా ఇతరుల ప్రాణాలను బాధించడం.
13.231.12
चौर्यं परेषां द्रव्याणां हरणं नाशनं तथा ।
अभक्ष्यभक्षणं चैव व्यसनेष्वविषङ्गता ॥ १३.२३१.१२ ॥
ఇతరుల సొమ్మును దొంగిలించడం, అపహరించడం, నాశనం చేయడం; అలాగే అభక్ష్యం తినడం, వ్యసనాల్లో ఆసక్తి.
13.231.13
दर्पात्स्तम्भाभिमानाच्च परेषामुपतापनम् ।
अकार्याणां च करणमशौचं पानसेवनम् ॥ १३.२३१.१३ ॥
అహంకారం వల్ల, మొండి గర్వం వల్ల, ఇతరులను బాధించడం, నిషిద్ధ కర్మలు చేయడం, అశుచిత్వం, మద్యపానం.
13.231.14
दौःशील्यं पापसम्पर्के साहाय्यं पापकर्मणि ।
अधर्म्यमयशस्यं च कार्यं तस्य निषेवणम्।
एवमाद्यशुभं चान्यच्छारीरं पापमुच्यते ॥ १३.२३१.१४ ॥
దుష్ట ప్రవర్తన, పాపుల సహవాసం, పాపకర్మలో సహాయం, అధర్మమైన అపకీర్తికరమైన పనిని అనుసరించడం, ఇటువంటివి మరియు ఇతర అశుభాలు శారీరక పాపాలుగా చెప్పబడతాయి.
13.231.15
मानसाद्वाङ्मयं पापं विशिष्टमिति लक्ष्यते ।
वाङ्मयादपि वै पापाच्छारीरं गण्यते बहु ॥ १३.२३१.१५ ॥
మనస్సు వల్ల కలిగే పాపం వాక్కు వల్ల కలిగే పాపం కంటే విశిష్టమైనదిగా భావించబడుతుంది; వాక్కు వల్ల కలిగే పాపం కంటే కూడా శారీరక పాపం ఎక్కువగా లెక్కించబడుతుంది.
13.231.16
एवं पापयुतं कर्म त्रिविधं पातयेन्नरम् ।
परापकारजननमत्यन्तं पातकं स्मृतम् ॥ १३.२३१.१६ ॥
ఇలా పాపంతో కూడిన మూడు రకాల కర్మ మనిషిని పడద్రోస్తుంది; ఇతరులకు అపకారం కలిగించడం అత్యంత ఘోరమైన పాతకంగా చెప్పబడింది.
13.231.17
त्रिविधं तत्कृतं पापं कर्तारं पापकं नयेत् ।
पातकं चापि यत्कर्म कर्मणा बुद्धिपूर्वकम् ॥ १३.२३१.१७ ॥
మూడు విధాలుగా చేసిన ఆ పాపం కర్తను పాపాత్ముడిగా చేస్తుంది; బుద్ధిపూర్వకంగా, తెలిసి చేసిన కర్మ కూడా పాతకమే.
13.231.18
सापदेशमवश्यं तत्कर्तव्यमिति तत्कृतम् ।
कथञ्चित्तत्कृतमपि कर्ता तेन स लिप्यते ॥ १३.२३१.१८ ॥
ఏదో సాకుతో అది తప్పక చేయాలి అని భావించి చేసినా, లేదా ఏ విధంగానో అది జరిగిపోయినా, కర్త దాని వల్ల మలినమవుతాడు.
13.231.19
अवश्यं पापदेशेन प्रतिहृन्येत कारणम् ॥ १३.२३१.१९ ॥
పాప స్థానం వలన కారణం అవశ్యం ప్రతిహతం కావాలి.
13.231.20
भगवन्पापकं कर्म यथा कृत्वा न लिप्यते ॥ १३.२३१.२० ॥
భగవన్, పాపకర్మను ఎలా చేసినా లిప్తం కాకుండా ఉంటాడు?
13.231.21
यो नरोऽनपराधी च स्वात्मप्राणस्य रक्षणात् ।
शत्रुमुद्यतशस्त्रं वा पूर्वं तेन हतोपि वा।
प्रतिहन्यान्नरो हिंस्यान्न स पापेन लिप्यते ॥ १३.२३१.२१ ॥
నిర్దోషి అయిన మనిషి తన ప్రాణ రక్షణకై ఆయుధం ఎత్తిన శత్రువును, లేదా ముందు అతడే తనను కొట్టినా, ప్రతిఘటించి హింసిస్తే, అతడు పాపంతో లిప్తుడు కాడు.
13.231.22
चोरादधिकसंत्रस्तस्तत्प्रतीकारचेष्टया ।
यः प्रजघ्नन्नरो हन्यान्न स पापेन लिप्यते ॥ १३.२३१.२२ ॥
దొంగకు అత్యంత భయపడి, దానికి ప్రతీకారం చేసే ప్రయత్నంలో అతనిని కొట్టి చంపిన మనిషి పాపంతో లిప్తుడు కాడు.
13.231.23
ग्रामार्थं भर्तृपिण्डार्थं दीनानुग्रहकारणात् ।
वधबन्धपरिक्लेशान्कुर्वन्पापात्प्रमुच्यते ॥ १३.२३१.२३ ॥
గ్రామం కోసం, యజమాని అన్నం కోసం, దీనులపై దయ చూపే కారణంగా, వధ, బంధనం, బాధ కలిగించినా మనిషి పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
13.231.24
दुर्भिक्षे चात्मवृत्त्यर्थमेकायतनगस्तथा ।
अकार्यं वाऽप्यभक्ष्यं वा कृत्वा पपान्न लिप्यते ॥ १३.२३१.२४ ॥
కరువులో తన జీవనోపాధి కోసం, ఒకే చోట నివసించే మనిషి, చేయరానిది లేదా తినరానిది చేసినా పాపంతో లిప్తుడు కాడు.
13.231.25
विधिरेष गृहस्थानां प्रायेणैवोपदिश्यते ।
अवाच्यं वाऽप्यकार्यं वा देशकालवशेन तु ॥ १३.२३१.२५ ॥
ఇది గృహస్థులకు సాధారణంగా ఉపదేశించబడే విధి: దేశకాలాల వశంలో, పలకరానిది లేదా చేయరానిది కూడా (చేయవచ్చు).
13.231.26
बुद्धिपूर्व नरः कुर्वस्तत्प्रयोजनमात्रया ।
किञ्चिद्वा लिप्यते पापैरथवा न च लिप्यते ॥ १३.२३१.२६ ॥
బుద్ధిపూర్వకంగా ఆ ప్రయోజనం కోసమే చేసే మనిషి పాపాలతో కొంచెం అంటబడతాడు, లేదా అంటబడడు కూడా.
13.231.27
एवं देवि विजानीहि नास्ति तत्र विचारणा ॥ १३.२३१.२७ ॥
దేవీ, ఇలాగే తెలుసుకో; అందులో ఎటువంటి విచారణ లేదు.
13.231.28
भगवन्पानदोषांश्च पेयापेयत्वकारणम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तन्मे वद महेश्वर ॥ १३.२३१.२८ ॥
భగవంతుడా, పానం యొక్క దోషాలను, త్రాగదగినది త్రాగరానిది అన్న కారణాన్ని వినాలనుకుంటున్నాను; మహేశ్వరా, అది నాకు చెప్పు.
13.231.29
हन्त ते कथयिष्यामि पानोत्पत्तिं शुचिस्मिते ॥ १३.२३१.२९ ॥
సరే, పవిత్ర చిరునవ్వు గలదానా, పానం యొక్క ఉత్పత్తిని నీకు చెబుతాను.
13.231.30
पुरा सर्वेऽभवन्मर्त्या बुद्धिमन्तो नयानुगाः ।
शुचयश्च शुभाचाराः सर्वे चोन्मनसः प्रिये ॥ १३.२३१.३० ॥
పూర్వం మానవులందరూ బుద్ధిమంతులు, నీతిని అనుసరించువారు, శుచులు, శుభాచారులు; ప్రియా, అందరూ ఉన్నతమనస్కులుగానూ ఉండేవారు.
13.231.31
एवंभूते तदा लोके प्रेष्यकृन्न परस्परम् ।
प्रेष्याबावान्मनुष्याणां कर्मारम्भो ननाश ह ॥ १३.२३१.३१ ॥
అటువంటి స్థితిలో అప్పుడు లోకంలో ఒకరికొకరు సేవకులుగా ఉండలేదు. సేవకుల అభావం వల్ల మనుషుల కర్మారంభం నశించింది.
13.231.32
उभयोर्लोकयोर्नाशं दृष्ट्वा कर्मक्षयात्प्रभुः ।
यज्ञकर्म कथं लोके वर्तेतेति पितामहः ॥ १३.२३१.३२ ॥
రెండు లోకాల నాశాన్ని చూసి, కర్మల క్షయం వల్ల ప్రభువైన పితామహుడు 'లోకంలో యజ్ఞకర్మ ఎలా కొనసాగుతుంది?' అని తలచాడు.
13.231.33
आज्ञापयत्सुरान्देवि मोहयस्वेति मानुषान् ।
तमसः सारमुद्धृत्य पानं बुद्धिप्रणाशनम्इ।
न्यपातयन्मनुष्येषु पापदोषावहं प्रिये ॥ १३.२३१.३३ ॥
అతడు దేవతలకు ఆజ్ఞాపించాడు: 'మానవులను మోహింపజేయండి.' ఓ దేవీ, తమస్సు సారాన్ని తీసి, బుద్ధిని నాశనం చేసే, పాపదోషాన్ని తెచ్చే పానీయాన్ని, ప్రియా, మనుషుల్లోకి పడవేశాడు.
13.231.34
तदाप्रभृति तत्पानान्मुमुहुर्मानवा भुवि ।
कार्याकार्यमजानन्तो वाच्यावाच्यं गुणागुणम् ॥ १३.२३१.३४ ॥
అప్పటి నుండి ఆ పానీయం తాగి భూమిపై మానవులు మోహితులయ్యారు. కర్తవ్యం, అకర్తవ్యం, చెప్పదగినది, చెప్పరానిది, గుణ-అవగుణాలు తెలియక వారు మోహంలో పడ్డారు.
13.231.35
केचिद्धसन्ति तत्पीत्वा प्रवदन्ति तथा परे ।
नृत्यन्ति मुदिताः केचिद्गायन्ति शुभाशुभान्। ॥ १३.२३१.३५ ॥
కొందరు దాన్ని తాగి నవ్వుతారు; ఇతరులు అలాగే మాట్లాడతారు. కొందరు ఆనందంతో నాట్యం చేస్తారు; కొందరు శుభాశుభాలను పాడతారు.
13.231.36
कलिं ते कुर्वतेऽभीष्टं प्रहरन्ति परस्परम् ।
क्वचिद्धावन्ति सहसा प्रस्खलन्ति पतन्ति च ॥ १३.२३१.३६ ॥
వారు కలహాన్ని కోరి చేస్తారు; ఒకరినొకరు కొట్టుకుంటారు. ఎక్కడో ఒక చోట అకస్మాత్తుగా పరుగెత్తుతారు; తడబడి పడిపోతారు.
13.231.37
अयुक्तं बहु भाषन्ते यत्र क्वचन शोभने ।
नग्ना विक्षिप्य गात्राणि नष्टज्ञाना इवासते ॥ १३.२३१.३७ ॥
మంచి స్థలాల్లో, శుభ సమయాల్లో కూడా ప్రజలు అనుచితమైన మాటలు ఎక్కువగా మాట్లాడతారు; నగ్నంగా తమ అవయవాలను విసురుతూ, జ్ఞానం నశించినవారిలా కూర్చుంటారు.
13.231.38
एवं बहुविधान्भावान्कुर्वन्ति भ्रान्तचेतनाः ।
ये पिबन्ति महामोहं पानं पापयुता नराः ॥ १३.२३१.३८ ॥
ఇలా భ్రాంతచిత్తులైనవారు అనేక విధాలైన స్థితులను చేస్తారు; పాపయుక్తులైన మనుషులు మద్యం తాగి మహా మోహాన్ని తాగుతారు.
13.231.39
धृतिं लज्जां च बुद्धिं च पानं पीतं प्रणाशयेत् ।
तस्मान्नराः सम्भवन्ति निर्लज्जा निरपत्रपाः ॥ १३.२३१.३९ ॥
తాగిన మద్యం ధైర్యాన్ని, సిగ్గును, బుద్ధిని నాశనం చేస్తుంది; కాబట్టి మనుషులు నిర్లజ్జులు, సిగ్గులేనివారు అవుతారు.
13.231.40
बुद्धिसत्वैः परिक्षीणास्तेजोहीना मलान्विताः ।
पीत्वापीत्वा तृषायुक्ताः पानपाः सम्भवन्ति च ॥ १३.२३१.४० ॥
బుద్ధి, శక్తి క్షీణించి, తేజస్సు లేక, మలినులై, మళ్ళీ మళ్ళీ తాగి దాహంతో బాధపడి, తాగుబోతులు అవుతారు.
13.231.41
पानकामाः पानकथाः पानकालाभिकाङ्क्षिणः ।
पानार्थं कर्मवश्यास्ते सम्भवन्ति नराधमाः ॥ १३.२३१.४१ ॥
మద్యాన్ని కోరేవారు, మద్యం గురించే మాట్లాడేవారు, మద్యం తాగే సమయం కోసం ఎదురుచూసేవారు—మద్యం కోసం కర్మలకు వశులైన ఆ అధములు అవుతారు.
13.231.42
पानकामास्तृषायोगाद्बुद्धिसत्वपरिक्षयात् ।
पानदानां प्रेष्यकाराः पानपाः सहसाऽभवन् ॥ १३.२३१.४२ ॥
మద్యాన్ని కోరినవారు, దాహం వల్ల, బుద్ధి-సత్వం క్షీణించడం వల్ల, మద్యం ఇచ్చేవారి సేవకులయ్యారు; తాగుబోతులు వెంటనే అలా అయ్యారు.
13.231.43
तदाप्रभृति वै लोके दीनैः पानवशैर्नरैः ।
कारयन्ति च कर्माणि बुद्धिमन्तस्तु पानपाः ॥ १३.२३१.४३ ॥
అప్పటినుండి లోకంలో మద్యానికి వశులైన దీనులైన మనుషులతో బుద్ధిమంతులైన మద్యం వడ్డించేవారు పనులు చేయించసాగారు.
13.231.44
कारुत्वमथ दासत्वं प्रेष्यतामेत्य पानपाः ।
सर्वकर्मकराश्चासन्पशुवद्रज्जुबन्धिताः ॥ १३.२३१.४४ ॥
తర్వాత మద్యం వడ్డించేవారు కళా పనులు, దాస్యం, సేవకత్వం పొంది అన్ని పనులు చేసేవారయ్యారు; పశువుల వలె తాళ్లతో కట్టబడ్డారు.
13.231.45
पानपस्तु सुरां पीत्वा तदा बुद्धिप्रणाशनात् ।
कार्याकार्यस्य चाज्ञानाद्यथेष्टकरणात्स्वयम्।
विदुषामविधेयत्वात्पापमेवाभिपद्यते ॥ १३.२३१.४५ ॥
మద్యం వడ్డించేవాడు మద్యం తాగి బుద్ధి నశించడం వల్ల, చేయవలసినది చేయకూడనిది తెలియని అజ్ఞానం వల్ల, ఇష్టం వచ్చినట్లు చేయడం వల్ల, పండితులకు లోబడకపోవడం వల్ల స్వయంగా పాపాన్నే పొందుతాడు.
13.231.46
परिभूतो भवेल्लोके मद्यपो मित्रभेदकः ।
सर्वकालमशुद्धिं च सर्वभक्षस्तथा भवेत् ॥ १३.२३१.४६ ॥
మద్యపానం చేసేవాడు లోకంలో తిరస్కారానికి గురవుతాడు; మిత్రులను విడగొట్టేవాడవుతాడు; ఎల్లప్పుడూ అశుద్ధుడవుతాడు; ఏదైనా తినేవాడవుతాడు.
13.231.47
विनष्टो ज्ञातिविद्वद्भ्यः सततं कलिभावगः ।
परुषं कटुकं घोरं वाक्यं वदति सर्वशः ॥ १३.२३१.४७ ॥
బంధువులు, పండితులచే నిరంతరం నశించినవాడు, కలి స్థితిని పొందినవాడు, అన్ని విధాలుగా కఠినమైన, చేదైన, భయంకరమైన మాటలు పలుకుతాడు.
13.231.48
गुरूनतिवदेन्मत्तः परदारान्प्रधर्षयेत् ।
संविदं कुरुते शौण्डेर्न शृणोति हितं क्वचित् ॥ १३.२३१.४८ ॥
మత్తులో ఉన్నవాడు గురువులను అవమానిస్తాడు, పరుల భార్యలను బలాత్కరిస్తాడు; మద్యపానులతో ఒప్పందం చేసుకుంటాడు; ఎప్పుడూ హితమైన మాట వినడు.
13.231.49
एवं बहुविधा दोषाः पानपे सन्ति शोभने ।
केवलं नरकं यान्ति नास्ति तत्र विचारणा।
तस्मात्तद्वर्जितं सद्भिः पानमात्महितैषिभिः ॥ १३.२३१.४९ ॥
ఈ విధంగా త్రాగుటలో అనేక విధాల దోషాలు ఉన్నాయి, ఓ సుందరీ. అవి కేవలం నరకానికే దారితీస్తాయి; ఇందులో సందేహం లేదు. కాబట్టి తన హితాన్ని కోరే సజ్జనులు మద్యపానాన్ని వర్జిస్తారు.
13.231.50
यदि पानं न वर्जेरन्सन्तश्चारित्रकारणात् ।
भवेदेतज्जगत्सर्वममर्यादं च निष्क्रियम् ॥ १३.२३१.५० ॥
సజ్జనులు ఆచారం కోసం మద్యపానాన్ని వర్జించకపోతే, ఈ సమస్త జగత్తు మర్యాద లేనిదిగా, నిష్క్రియమైనదిగా అవుతుంది.
13.231.51
तस्माद्बुद्धेर्हि रक्षार्थं सद्भिः पानं विवर्जितम् ।
इति ते दुष्कृतं सर्वं कथितं त्रिविधं प्रिये ॥ १३.२३१.५१ ॥
కాబట్టి బుద్ధిని రక్షించుకోవడానికి సజ్జనులు మద్యపానాన్ని వర్జిస్తారు. ప్రియా, ఈ విధంగా నీకు అన్ని దుష్కృత్యాలను మూడు విధాలుగా చెప్పాను.