マハーバーラタ · 章 13.232
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.232.1
विधानं सुकृतस्यापि भूयः शृणु शुचिस्मिते ।
प्रोच्यते तत्त्रिधा देवि सुकृतं च समासतः ॥ १३.२३२.१ ॥
清らかな微笑みの女神よ、善行の規則をもう一度聞きなさい。女神よ、それは簡潔に三種であると説かれる。
13.232.2
यदौपरमिकं चैव सुकृतं निरुपद्रवम् ।
तथैव सोपकरणं तावता सुकृतं विदुः ॥ १३.२३२.२ ॥
止息に属する善行は害がない。同様に、手段を伴う善行も。それだけで人々はそれを善行と知る。
13.232.3
निवृत्तिः पापकर्मभ्यस्तदौपरमिकं प्रिये ।
मनोवाक्कायजा दोषाः शृणु मे वर्जनाच्छुभम् ॥ १३.२३२.३ ॥
悪行から遠ざかること、愛しき者よ、それが止息に属する。意・語・身から生じる過失を私から聞きなさい。それらを避けることで善が来る。
13.232.4
त्रैविध्यदोषोपरमे यस्तु दोषव्यपेक्षया ।
स हि प्राप्नोति सकलं सर्वदुष्कृतवर्जनात् ॥ १३.२३२.४ ॥
三種の過失が止んだとき、過失に注意して離れる者は、あらゆる悪行を避けることによって全てを得る。
13.232.5
प्रथमं वर्जयेद्दोषान्युगपत्पृथगेव वा ।
तथा धर्ममवाप्नोति दोषत्यागो हि दुष्करः।
दोषसाकल्यसंत्यागान्मुनिर्भवति मानवः ॥ १३.२३२.५ ॥
まず過失を避けるべきである、同時に、あるいは個別に。こうして法を得る。過失を捨てることは難しいからである。過失の全てを完全に捨てることで、人は聖者となる。
13.232.6
सौकर्यं पस्य धर्मस्य कार्यारम्भादृतेऽपि च ।
आत्मा च लब्धोपरमो लभन्ते सुकृतं परम् ॥ १३.२३२.६ ॥
何の行為も始めずとも、法の容易さを見よ。止息を得た魂は至上の善行を得る。
13.232.7
अहो नृशंसाः पच्यन्ते मानुषाः स्वल्पबुद्धयः ।
एतादृशं न बुध्यन्ते आत्माधीनं न निर्व्यथाः ॥ १३.२३२.७ ॥
ああ、愚かで残酷な人間は苦しむ。自己に依存し、苦しみのないそのようなものを彼らは理解しない。
13.232.8
दुष्कृतत्यागमात्रेण पदमूर्ध्वं हि लभ्यते ॥ १३.२३२.८ ॥
ただ悪行を捨てるだけで、まことに高い境地が得られる。
13.232.9
पापभीरुत्वमात्रेण दोषाणां परिवर्जनात् ।
सुशोभनो भवेद्देवि क्रजुर्धर्मव्यपेक्षया।
इत्यौपरमिकं देवि कथितं सुकृतं तव ॥ १३.२३२.९ ॥
ただ罪を恐れ、過ちを避けることによって、女神よ、人は法に照らして正直で非常に輝かしくなれる。女神よ、こうして私は止息から生じる功徳をあなたに語った。
13.232.10
श्रुत्वा च वृद्धसंयोगादिन्द्रियाणां च निग्रहात् ।
सन्तोषाच्च धृतेश्चैव शक्यते दोषवर्जनम् ॥ १३.२३२.१० ॥
年長者との交わりによって聞き、感官を制御し、満足と堅忍によって、過ちを避けることが可能になる。
13.232.11
तदेव धर्ममित्याहुर्दोषसंयमनं प्रिये ।
यमधर्मेण धर्मोस्ति नान्यः शुभतरः प्रिये।
यमधर्मेण यतयः प्राप्नुवन्त्युत्तमां गतिम् ॥ १३.२३२.११ ॥
それこそを法と呼ぶ、過ちを制することである。愛しき者よ、制御の法によって法は存在する。それより吉祥なものはない。愛しき者よ、制御の法によって苦行者は最上の境地に至る。
13.232.12
ईश्वराणां प्रभवतां दरिद्राणां च वै नृणाम् ।
सफलो दोषसंत्यागो दानादपि शुभादपि ॥ १३.२३२.१२ ॥
権勢ある者にも、力ある者にも、人の中の貧しき者にも、過ちを捨てることは実を結ぶ。施しによっても、善行によってさえも。
13.232.13
तपो दानं महादेवि दोषमल्पं हि निर्भरेत् ।
सुकृतं यामिकं चोक्तं वक्ष्ये निरुपसाधनम् ॥ १३.२३२.१३ ॥
偉大なる女神よ、苦行と布施は小さな過ちさえも洗い流します。手段を要しない「ヤーミカ」の功徳について語りましょう。
13.232.14
सुखाभिसन्धिर्लोकानां सत्यं शौचमथार्जवम् ।
व्रतोपवासः प्रीतिश्च ब्रह्मचर्यं दमः शमः ॥ १३.२३२.१४ ॥
人々の幸せを願う心、真実、清浄、素直さ、誓戒と断食、慈しみ、梵行、自制、寂静。
13.232.15
एवमादि शुभं कर्म सुकृतं नियमाश्रितम् ।
शृणु तेषां विशेषांश्च कीर्तयिष्यामि भामिनि ॥ १३.२३२.१५ ॥
このような吉祥の行為、誓戒に基づく善業です。美しき人よ、その詳細を聞きなさい、私が説きましょう。
13.232.16
सत्यं स्वर्गस्य सोपानं पारावारस्य नौरिव ।
नास्ति सत्यात्परं दानं नास्ति सत्यात्परं तपः ॥ १३.२३२.१६ ॥
真実は天界への階段、海の彼方へ渡る舟のようなものです。真実より大きな布施はなく、真実より大きな苦行もありません。
13.232.17
यथा श्रुतं यथा दृष्टमात्मना यद्यथा कृतम् ।
तथा तस्याविकारेण वचनं सत्यलक्षणम् ॥ १३.२३२.१७ ॥
聞いたとおり、自ら見たとおり、行ったとおりを、少しも曲げずに語ること、それが真実の特徴です。
13.232.18
यच्छलेनाभिसंयुक्तं सत्यरूपं मृषैव तत् ।
सत्यमेव प्रवक्तव्यं पारावर्यं विजानता ॥ १३.२३२.१८ ॥
欺瞞と結びついたものは、真実の姿をしていても偽りです。彼岸を知る者は、ただ真実だけを語るべきです。
13.232.19
दीर्घायुश्च भवेत्सत्यात्कुलसन्तानपालकः ।
लोकसंस्थितिपालश्च भवेत्सत्येन मानवः ॥ १३.२३२.१९ ॥
真実によって人は長寿となり、家系の子孫を守り、真実によって世界の秩序を守る者となる。
13.232.20
कथं सन्धारयन्मर्त्यो व्रतं शुभमवाप्नुयात् ॥ १३.२३२.२० ॥
死すべき人間は、吉祥の誓願をどのように保持すれば、その果報を得られるのか。
13.232.21
पूर्वमुक्तं तु यत्पापं मनोवाक्कायकर्मभिः ।
व्रतवत्तस्य संत्यागस्तपोव्रतमिति स्मृतम् ॥ १३.२३२.२१ ॥
先に述べた罪は心・言葉・身体の行為から生じる。それを誓願のように完全に捨てること、それが苦行の誓願と伝えられる。
13.232.22
त्याज्यं वा यदि वा जोष्यमव्रतेनि वृथा चरन् ।
तथा फलं न लभते तस्माद्धर्मं वृथा चरेत् ॥ १३.२३२.२२ ॥
誓願なく無益に行う者は、捨てるべきものを捨てず、あるいは享受すべきものを享受すれば、その果報を得ない。ゆえに法を無益に行ってはならない。
13.232.23
शुद्धकायो नरो भूत्वा स्नात्वा तीर्थ यथाविधि ।
पञ्चभूतानि चन्द्रार्कौ संध्ये धर्मयमौ पितॄन् ॥ १३.२३२.२३ ॥
身を清めた人は、規定どおり聖なる渡し場で沐浴し、五大元素、月と太陽、朝夕の薄明、法と閻魔、そして祖霊を証人として呼ぶべきである。
13.232.24
आत्मनैव तथाऽऽत्मानं निवेद्य व्रतवच्चरेत् ।
व्रतमामरणाद्वाऽपि कालच्छेदेन वा हरेत् ॥ १३.२३२.२४ ॥
自らを自らによって捧げ、誓願のように実践すべきである。誓願は死に至るまで、あるいは定めた期間だけ保つべきである。
13.232.25
शाकादिषु व्रतं कुर्यात्तथा पुष्पफलादिषु ।
ब्रह्मचर्यव्रतं कुर्यादुपवासव्रतं तथा ॥ १३.२३२.२५ ॥
野菜などに関して誓戒を守るべきであり、同様に花や果物などに関しても守るべきである。梵行の誓戒を行い、同様に断食の誓戒も行うべきである。
13.232.26
एवमन्येषु बहुषु व्रतं कार्यं हितैषिणा ।
व्रतभङ्गो यथा न स्याद्रक्षितव्यं तथा बुधैः।
व्रतभङ्गे महत्पापमिति विद्धि शुभेक्षणे ॥ १३.२३२.२६ ॥
同様に、利益を求める者は他の多くの事についても誓戒を行うべきである。誓戒が破られぬよう、賢者はそれを守るべきである。美しい目の女よ、誓戒を破ることは大罪であると知れ。
13.232.27
औषधार्थं यदज्ञानाद्गुरूणां वचनादपि ।
अनुग्रहार्थं बन्धूनां व्रतभङ्गो न दुष्यते ॥ १३.२३२.२७ ॥
薬のため、無知のため、年長者の言葉によって、あるいは親族への恩恵のために誓戒が破られても、それは過失とはみなされない。
13.232.28
व्रतापवर्गकाले तु दैवब्राह्मणपूजनम् ।
नरेण तु यथा विद्धि कार्यसिद्धिं यथाऽऽप्तुयात् ॥ १३.२३२.२८ ॥
誓戒の終わりの時には、神々とバラモンを供養すべきである。このようにして人は目的の達成を得るのだと知れ。
13.232.29
कथं शौचविधिस्तत्र तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२३२.२९ ॥
そこでの浄化の規定はどうか。それを私に説くのにあなたはふさわしい。
13.232.30
बाह्ममाभ्यन्तरं चेति द्विविधं शौचमिष्यते ।
मानसं सुकृतं यत्तच्छौचमाभ्यन्तरं स्मृतम् ॥ १३.२३२.३० ॥
浄化は外的なものと内的なものの二種類であると説かれる。心の善行こそが内的な浄化であると伝えられている。
13.232.31
सदाऽऽहारविशुद्धिश्च कायप्रक्षालनं च यत् ।
बाह्यशौचं भवेदेतत्तथैवाचमनादिना ॥ १३.२३२.३१ ॥
常に食物を清浄にし、身体を洗うこと——これが外的な清浄である。同様にアーチャマナ（口すすぎ）などによっても。
13.232.32
मृच्चैव शुद्धदेशस्था गोशकृन्मूत्रमेव च ।
द्रव्याणि गन्धयुक्तानि यानि पुष्टिकराणि च।
एतैः सम्मार्जयेत्कायमम्भसा च पुनः पुनः ॥ १३.२३२.३२ ॥
清浄な場所の土、牛糞と牛尿、そして芳香で体を養う物質——これらと水で、身体を何度も擦って清めるべきである。
13.232.33
अक्षोभ्यं यत्प्रकीर्णं च नित्यस्रोतं च यज्जलम् ।
प्रायशस्तादृशे मज्जेदन्यथा च विवर्जयेत् ॥ १३.२३२.३३ ॥
動かず広がり、常に流れている水で、ほとんどの場合沐浴すべきである。さもなくばそれを避けるべきである。
13.232.34
त्रिस्त्रिराचमनं श्रेष्ठं निष्फेनैर्निर्मलैर्जलैः ।
तथा विण्मूत्रयोः शुद्धिरद्भिर्बहुमृदा भवेत्।
तथैव जलसंशुद्धिर्यत्संशुद्धं तु संस्पृशेत् ॥ १३.२३२.३४ ॥
泡のない清浄な水で三度ずつ三回アーチャマナをするのが最上である。同様に、大小便の清めは水と多くの土によって行われる。水の清めも同じく、清浄なものだけに触れるべきである。
13.232.35
शकृता भूमिशुद्धिः स्याल्लौहानां भस्मना स्मृतम् ।
तक्षणं घर्षणं चैव दारवाणां विशोधनम् ॥ १३.२३२.३५ ॥
大地は牛糞によって清められる。鉄の器は灰によって清められると説かれる。木製のものは削ることと擦ることによって清められる。
13.232.36
दहनं मृण्मयानां च मर्त्यानां कृच्छ्रधारणम् ।
शेषाणां देवि सर्वेषामातपेन जलेन च।
ब्राह्मणानां च वाक्येन सदा संशोधनं भवेत् ॥ १३.२३२.३६ ॥
土器は火で焼くことで清められ、人間は苦行の誓い（クリッチュラ）を守ることで清められる。女神よ、それ以外のすべては常に日光と水、そしてバラモンの言葉によって清められるべきである。
13.232.37
अदृष्टमद्भिर्निर्णिक्तं यच्च वाचा प्रशस्यते ।
एवमापदि संशुद्धिरेवं शौचं विधीयते। ॥ १३.२३२.३७ ॥
目に見えない汚れが水で洗い流され、言葉によって称賛されるものは清浄である。苦難の時には清めはこのようになされ、清浄はこのように定められている。
13.232.38
आहारशुद्धिस्तु कथं देवदेव महेश्वर ॥ १३.२३२.३८ ॥
神々の神、マヘーシュヴァラよ、食物の清浄はどのようにして得られるのでしょうか。
13.232.39
अमांसमद्यमक्लेद्यमपर्युषितमेव च ।
अतिकट्वम्ललवणहनं च शुभगन्धि च ॥ १३.२३२.३९ ॥
肉ではなく、酒ではなく、湿気で傷んでおらず、古くなっておらず、極端に苦い・酸っぱい・塩辛いものではなく、良い香りのする食物――それが清浄な食物である。
13.232.40
क्रिमिकेशमलैर्हीनं संवृतं शुद्धदर्शम् ।
एवंविधं सदाहार्यं देवब्राह्मणसात्कृतम् ॥ १३.२३२.४० ॥
虫・毛髪・汚れがなく、覆いがかけられ、見た目も清らかで、神々とバラモンに供えられた食物――このような食物を常に用意すべきである。
13.232.41
श्रुतमित्येव तज्ज्ञेयमन्यथा मन्यसेऽशुभम् ।
ग्राम्यादारण्यकैः सिद्धं श्रेष्ठमित्यवधारय ॥ १३.२३२.४१ ॥
これは伝承によって聞かれたものだと知れ。もしそれを別様に、不吉だと考えるなら、村に住む者と森に住む者によって確立されたものこそが最善であると、しっかり心得よ。
13.232.42
अतिमात्रगृहीतात्तु अल्पदत्तं भवेच्छुचि ।
यज्ञशेषं हविःशेषं पितृशेषं च निर्मलम्।
इति ते कथितं देवि भूयः किं श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२३२.४२ ॥
過剰に受け取ったものから少量を施しても清らかになる。供犠の残りも、供物の残りも、祖霊への供え物の残りも清浄である。女神よ、このように汝に語られた。さらに何を聞きたいか。