Mahābhārata · Adhyāya 13.234
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.234.1
एतदर्थमवाप्नोति नरः प्रेत्य शुभेक्षणे ॥ १३.२३४.१ ॥
Por este mismo fin, oh de ojos hermosos, el hombre obtiene (su fruto) tras la muerte.
13.234.2
लोकसिद्धं तु यद्द्रव्यं सर्वसाधारणं भवेत् ।
तददत्सर्विसामान्यं कथं धर्मं लभेन्नरः।
एवं साधारणे द्रव्ये तस्य स्वत्वं कथं भवेत् ॥ १३.२३४.२ ॥
Si una sustancia, establecida en el mundo como común a todos, sigue siendo de todos cuando no se entrega, ¿cómo podría el hombre obtener mérito? ¿Y cómo podría tener propiedad sobre tal bien común?
13.234.3
लोके भूतमयं द्रव्यं सर्वसाधारणं तथा ।
तथैव तद्ददन्मर्त्यो लभेत्पुण्यं स तच्छृणु ॥ १३.२३४.३ ॥
En el mundo, la sustancia material es igualmente común a todos; de la misma manera, el mortal que la da obtiene mérito. Escucha eso.
13.234.4
दाता प्रतिग्रहीता च देयं सोपक्रमं तथा ।
देशकालौ च यत्त्वेतद्दानं षङ्गुणमुच्यते।
तेषां सम्पद्विशेषांश्च कीर्त्यमानान्निबोध मे ॥ १३.२३४.४ ॥
El donante, el receptor, lo que se da, la ofrenda con su inicio, y el lugar y el tiempo: se dice que la donación tiene seis cualidades. Entiende de mí las excelencias particulares de estos, tal como las declaro.
13.234.5
आदिप्रभृति यः शुद्धो मनोवाक्कायकर्मभिः। ॥ १३.२३४.५ ॥
Aquel que desde el principio es puro en sus acciones de mente, palabra y cuerpo —
13.234.6
शुद्रो दान्तो जितक्रोधस्तथा दीनकुलोद्भवः ।
श्रुतचारित्रसम्पन्नस्तथा बहुकलत्रवान् ॥ १३.२३४.६ ॥
Un śūdra, dueño de sí mismo, que ha vencido la ira, nacido en una familia humilde, dotado de saber y conducta, y con muchas esposas —
13.234.7
पञ्चयज्ञपरो नित्यं निर्विकारशरीरवान् ।
एतान्पात्रगुणान्विद्धि तादृक्पात्रं प्रशस्यते ॥ १३.२३४.७ ॥
Siempre entregado a los cinco sacrificios, con un cuerpo libre de defectos: sabe que estas son las cualidades de un receptor digno; tal receptor es alabado.
13.234.8
पितृदेवाग्निकार्येषु तस्य दत्तं महाफलम् ।
यद्यदर्हति यो लोके पात्रं तस्य भवेच्च सः। ॥ १३.२३४.८ ॥
Un don ofrecido a él en los ritos a los antepasados, a los dioses y al fuego produce un gran fruto; en el mundo, quien merece algo es su receptor adecuado.
13.234.9
अन्नस्य क्षुधितं पात्रं तृषितस्तु जलस्य वै ।
एवं पात्रेषु नानात्वमिष्यते पुरुषं प्रति ॥ १३.२३४.९ ॥
El receptor adecuado de alimento es el hambriento, y de agua el sediento; así, entre los receptores se enseña una variedad según cada persona.
13.234.10
जारश्चोरश्च षण्डश्च हिंस्रः समयभेदकः ।
लोकविघ्नकराश्चान्ये वर्जितव्याः सर्वशः प्रिये ॥ १३.२३४.१० ॥
El adúltero, el ladrón, el eunuco, el violento, el que rompe los acuerdos y los demás que causan obstáculos en el mundo: a estos, amada, hay que evitarlos en todo.
13.234.11
परोपघाताद्यद्द्रव्यं चौर्याद्वा लभ्यते नृभिः ।
निर्दयाल्लभ्यते यच्च धूर्तभावेन वै तथा ॥ १३.२३४.११ ॥
La riqueza que los hombres obtienen causando daño a otros o por robo, y asimismo la que se obtiene con crueldad y disposición astuta.
13.234.12
अधर्मादर्थमोहाद्वा बहूनामुपरोधनात् ।
यल्लभ्यते धनं देवि तदत्यन्तविगर्हितम् ॥ १३.२३४.१२ ॥
La riqueza obtenida por la injusticia, por el engaño de la riqueza o oprimiendo a muchos, esa, diosa, es sumamente censurable.
13.234.13
तादृशेन कृतं धर्मं निष्फलं विद्धि भामिनि ।
तस्मान्न्यायागतेनैव दातव्यं शुभमिच्छता ॥ १३.२३४.१३ ॥
Sabe, oh dama, que el dharma realizado por tal hombre es infructuoso. Por eso, quien desea el bien debe dar solo lo obtenido por medios justos.
13.234.14
यद्यदात्मप्रियं नित्यं तत्तद्देयमिति स्थितिः ।
उपक्रममिमं विद्धि दातॄणां परमं हितम् ॥ १३.२३४.१४ ॥
Lo que siempre es querido para uno mismo, eso debe darse: tal es la norma. Sabe que este inicio es el supremo bien de los donantes.
13.234.15
पात्रभूतं तु दूरस्थमभिगम्य प्रसाद्य च ।
दाता दानं तथा दद्याद्यथा तुष्येत तेन सः। ॥ १३.२३४.१५ ॥
Pero si el merecedor está lejos, el donante debe acercarse a él, ganar su favor y dar el don de tal modo que quede satisfecho.
13.234.16
पूर्वं च पात्रतां ज्ञात्वा समाहूय निवेद्य च ।
शौचाचमनसंयुक्तं दातव्यं श्रद्धया प्रिये ॥ १३.२३४.१६ ॥
Tras conocer primero su mérito, habiéndolo llamado y anunciado, el don debe darse con fe, acompañado de pureza y de la ablución ritual, oh amada.
13.234.17
याचितॄणां तु परममाभिमुख्यं पुरस्कृतम् ।
संमानपूर्वं सङ्ग्राह्यं दातव्यं देशकालयो ॥ १३.२३४.१७ ॥
Hacia quienes piden debe mostrarse la máxima atención. Recibiéndolos con honor, el don debe darse según el lugar y el tiempo.
13.234.18
अपात्रेभ्योपि चान्येभ्यो दातव्यं भूतिमिच्छता ।
पात्राणि सम्परीक्ष्यैव दात्रा वै नाममात्रया। ॥ १३.२३४.१८ ॥
Quien desea prosperidad puede dar también a los indignos y a otros; pero el donante debe dar a los dignos solo tras examinarlos cuidadosamente, y no solo de nombre.
13.234.19
अतिशक्तया परं दानं यथाशक्ति तु मध्यमम् ।
तृतीयं चापरं दानं नानुरूपमिवात्मनः ॥ १३.२३४.१९ ॥
Un don que excede las propias fuerzas es el más elevado; un don según las propias fuerzas es mediano; y un tercer don, no adecuado a uno mismo, es otro tipo.
13.234.20
यथा सम्भाषितं पूर्वं दातव्यं तत्तथैव च ।
पुण्यिक्षेत्रेषु यद्दत्तं पुण्यकालेषु वा यथा। ॥ १३.२३४.२० ॥
El don debe darse tal como se prometió antes; y lo que se da en lugares sagrados o en tiempos auspiciosos es igualmente así.
13.234.21
यश्च पुण्यतमो देशस्तथा कालश्च शंस मे ॥ १३.२३४.२१ ॥
Y dime cuál es el lugar y cuál el tiempo más sagrados.
13.234.22
कुरुक्षेत्रं महानन्यो यश्च देवर्षिसेवितः ।
गिरिर्वरश्च तीर्थानि देशभागेषु पूजितः।
ग्रहीतुमीप्सितो यत्र तत्र दत्तं महाफमल् ॥ १३.२३४.२२ ॥
Kurukṣetra es grande e incomparable, servido por los devarṣis; la excelente montaña y los vados sagrados, honrados en las regiones de la tierra — el don dado donde esté quien desea recibirlo da un gran fruto.
13.234.23
शरद्वसन्तकालश्च पुण्यमासस्तथैव च ।
शुक्लपक्षश्च पक्षाणां पौर्णमासी च पर्वसु ॥ १३.२३४.२३ ॥
Las estaciones de otoño y primavera, igualmente el mes auspicioso; la quincena clara, el día de luna llena entre las quincenas, y los días de fiesta.
13.234.24
पितृदैवतनक्षत्रनिर्मलो दिवसस्तथा ।
तच्छोभनतरं विद्धि चन्द्रसूर्यग्रहे तथा ॥ १३.२३४.२४ ॥
Un día puro bajo la constelación de los Padres y de los dioses es igualmente; sábelo como aún más auspicioso — y así también en un eclipse de luna o de sol.
13.234.25
प्रतिग्रहीतुर्यः कालो मनसा कीर्तितः शुभे ।
एवमादिष्टकालेषु दत्तं दानं महद्भवेत् ॥ १३.२३४.२५ ॥
Oh afortunada, el tiempo del receptor ha sido declarado en la mente; un don dado en tales tiempos prescritos se vuelve grande.
13.234.26
दाता देयं च पात्रं च उपक्रमयुता क्रिया ।
देशकालं तथा तेषां सम्पच्छुद्धिः प्रकीर्तिता ॥ १३.२३४.२६ ॥
El donante, lo que se da, el receptor, el rito con su inicio, el lugar y el tiempo, y la pureza de sus bienes, son proclamados.
13.234.27
यथैव युगपत्सम्पत्तत्र दानं महद्भवेत् ॥ १३.२३४.२७ ॥
Así como la riqueza llega de una vez, allí el don se vuelve grande.
13.234.28
अत्यल्पमपि यद्दानमेभिः षड्भिर्गुणैर्युतम् ।
भूत्वाऽनन्तं नयेत्स्वर्गं दातारं दोषवर्जितम् ॥ १३.२३४.२८ ॥
Incluso un don muy pequeño dotado de estas seis cualidades se vuelve infinito y lleva al donante sin falta al cielo.
13.234.29
सुमहद्वाऽपि यद्दानं गुणैरेभिर्विनाकृतम् ।
अत्यल्पफलनिर्योगमफलं वा फलोद्धतम् ॥ १३.२३४.२९ ॥
Un don muy grande hecho sin estas cualidades produce un fruto muy escaso, o ningún fruto, o está lleno de orgullo por su fruto.
13.234.30
एवंगुणयुतं दानं दत्तं च फलतां व्रजेत् ।
तदस्ति चेन्महद्देयं तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२३४.३० ॥
Un don dado con tales cualidades alcanza la fecundidad. Si existe algún gran don que deba darse, deberías declararlo ante mí.
13.234.31
तदप्यस्ति महाभागे नराणां भावदोषतः ॥ १३.२३४.३१ ॥
También eso existe, oh dichosa grande, por la falla en la intención de los hombres.
13.234.32
कृत्वा धर्मं तु विधिवत्पश्चात्तापं करोति चेत् ।
श्लाघया वा यदि ब्रूयाद्वृथा संसदिं यत्कृतम् ॥ १३.२३४.३२ ॥
Si, habiendo realizado la ofrenda según la regla, después se arrepiente, o por alabanza lo declara en vano ante la asamblea,
13.234.33
प्रकल्पयेच्च मनसा तत्फलं प्रेत्यभावतः ।
कर्म धर्मकृतं यच्च सततं फलकाङ्क्षया। ॥ १३.२३४.३३ ॥
y se imagina en la mente su fruto en la vida futura; y la acción piadosa hecha constantemente con deseo del fruto,
13.234.34
एते दोषा विवर्ज्याश्च दातृभिः पुण्यकाङ्क्षिभिः ।
सनातनमिदं वृत्तं सद्भिराचरितं तथा ॥ १३.२३४.३४ ॥
Estas faltas deben ser evitadas por los donantes que desean mérito; esta es la conducta eterna, practicada por los buenos.
13.234.35
अनुग्रहात्परेषां तु गृहस्थानामृणं हि तत् ।
इत्येवं मन आविश्य दातव्यं सततं बुधैः ॥ १३.२३४.३५ ॥
Por la gracia de otros, eso es en verdad una deuda de los jefes de familia; habiendo fijado esto en la mente, los sabios deben dar siempre.
13.234.36
एवमेव कृतं नित्यं सुकृतं तद्भवेन्महत् ।
सर्वसाधारणं द्रव्यमेवं दत्त्वा महत्फलम् ॥ १३.२३४.३६ ॥
Así, hecho así constantemente, ese buen acto se vuelve grande; habiendo dado de este modo bienes comunes, se obtiene gran fruto.