ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.234
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.234.1
एतदर्थमवाप्नोति नरः प्रेत्य शुभेक्षणे ॥ १३.२३४.१ ॥
ಶುಭನೇತ್ರೆಯೇ! ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮನುಷ್ಯನು ಮರಣಾನಂತರ (ಫಲವನ್ನು) ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.234.2
लोकसिद्धं तु यद्द्रव्यं सर्वसाधारणं भवेत् ।
तददत्सर्विसामान्यं कथं धर्मं लभेन्नरः।
एवं साधारणे द्रव्ये तस्य स्वत्वं कथं भवेत् ॥ १३.२३४.२ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ದ್ರವ್ಯವು ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲರದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬಲ್ಲನು? ಹೀಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ದ್ರವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಹೇಗಿರಬಲ್ಲದು?
13.234.3
लोके भूतमयं द्रव्यं सर्वसाधारणं तथा ।
तथैव तद्ददन्मर्त्यो लभेत्पुण्यं स तच्छृणु ॥ १३.२३४.३ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭೂತಮಯ ದ್ರವ್ಯವೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವೇ; ಅದೇ ರೀತಿ ಅದನ್ನು ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಕೇಳು.
13.234.4
दाता प्रतिग्रहीता च देयं सोपक्रमं तथा ।
देशकालौ च यत्त्वेतद्दानं षङ्गुणमुच्यते।
तेषां सम्पद्विशेषांश्च कीर्त्यमानान्निबोध मे ॥ १३.२३४.४ ॥
ದಾತ, ಸ್ವೀಕರಿಸುವವ, ಕೊಡಬೇಕಾದ ವಸ್ತು, ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ, ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾಲ — ಇವೇ ದಾನವನ್ನು ಆರು ಗುಣಗಳುಳ್ಳದ್ದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳ ವಿಶೇಷ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವಾಗ ನನ್ನಿಂದ ತಿಳಿ.
13.234.5
आदिप्रभृति यः शुद्धो मनोवाक्कायकर्मभिः। ॥ १३.२३४.५ ॥
ಆದಿಯಿಂದಲೂ ಮನಸ್ಸು, ವಾಕ್ಕು, ದೇಹದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಯಾರು ಶುದ್ಧನೋ —
13.234.6
शुद्रो दान्तो जितक्रोधस्तथा दीनकुलोद्भवः ।
श्रुतचारित्रसम्पन्नस्तथा बहुकलत्रवान् ॥ १३.२३४.६ ॥
ಶೂದ್ರನು, ಸಂಯಮಿಯು, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಗೆದ್ದವನು, ದೀನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು, ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಡತೆಯಿಂದ ಸಂಪನ್ನನು, ಅನೇಕ ಪತ್ನಿಯರುಳ್ಳವನು —
13.234.7
पञ्चयज्ञपरो नित्यं निर्विकारशरीरवान् ।
एतान्पात्रगुणान्विद्धि तादृक्पात्रं प्रशस्यते ॥ १३.२३४.७ ॥
ಯಾವಾಗಲೂ ಪಂಚಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನೂ, ವಿಕಾರರಹಿತ ದೇಹವುಳ್ಳವನೂ ಆಗಿರುವವನು — ಇವುಗಳನ್ನು ಪಾತ್ರದ ಗುಣಗಳೆಂದು ತಿಳಿ; ಅಂಥ ಪಾತ್ರವೇ ಪ್ರಶಂಸಾರ್ಹ.
13.234.8
पितृदेवाग्निकार्येषु तस्य दत्तं महाफलम् ।
यद्यदर्हति यो लोके पात्रं तस्य भवेच्च सः। ॥ १३.२३४.८ ॥
ಪಿತೃದೇವತೆಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನ ಮಹಾಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಯಾರು ಅರ್ಹನೋ ಅವನೇ ಆ ಪಾತ್ರ.
13.234.9
अन्नस्य क्षुधितं पात्रं तृषितस्तु जलस्य वै ।
एवं पात्रेषु नानात्वमिष्यते पुरुषं प्रति ॥ १३.२३४.९ ॥
ಅನ್ನಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರ ಹಸಿದವನು; ನೀರಿಗೆ ಪಾತ್ರ ತೃಷಿತನು. ಹೀಗೆ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪುರುಷನಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ.
13.234.10
जारश्चोरश्च षण्डश्च हिंस्रः समयभेदकः ।
लोकविघ्नकराश्चान्ये वर्जितव्याः सर्वशः प्रिये ॥ १३.२३४.१० ॥
ವ್ಯಭಿಚಾರಿ, ಕಳ್ಳ, ನಪುಂಸಕ, ಹಿಂಸಕ, ಒಪ್ಪಂದ ಮುರಿಯುವವನು, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಇತರರು — ಪ್ರಿಯೇ, ಇವರನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
13.234.11
परोपघाताद्यद्द्रव्यं चौर्याद्वा लभ्यते नृभिः ।
निर्दयाल्लभ्यते यच्च धूर्तभावेन वै तथा ॥ १३.२३४.११ ॥
ಇತರರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಅಥವಾ ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರು ಪಡೆಯುವ ಧನ, ಹಾಗೆಯೇ ನಿರ್ದಯದಿಂದ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಯ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಪಡೆಯುವುದೂ.
13.234.12
अधर्मादर्थमोहाद्वा बहूनामुपरोधनात् ।
यल्लभ्यते धनं देवि तदत्यन्तविगर्हितम् ॥ १३.२३४.१२ ॥
ಅಧರ್ಮದಿಂದ, ಧನಮೋಹದಿಂದ, ಅಥವಾ ಅನೇಕರನ್ನು ಪೀಡಿಸುವುದರಿಂದ ಯಾವ ಧನ ಲಭಿಸುತ್ತದೆಯೋ — ದೇವಿ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ನಿಂದನೀಯ.
13.234.13
तादृशेन कृतं धर्मं निष्फलं विद्धि भामिनि ।
तस्मान्न्यायागतेनैव दातव्यं शुभमिच्छता ॥ १३.२३४.१३ ॥
ಅಂಥವನು ಮಾಡಿದ ಧರ್ಮ ನಿಷ್ಫಲವೆಂದು ತಿಳಿ, ಭಾಮಿನಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶುಭವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಂದ ಧನವನ್ನೇ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
13.234.14
यद्यदात्मप्रियं नित्यं तत्तद्देयमिति स्थितिः ।
उपक्रममिमं विद्धि दातॄणां परमं हितम् ॥ १३.२३४.१४ ॥
ತನಗೆ ಯಾವುದು ಸದಾ ಪ್ರಿಯವೋ ಅದನ್ನೇ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಿಯಮ. ಈ ಆರಂಭವನ್ನು ದಾತರಿಗೆ ಪರಮ ಹಿತಕರವೆಂದು ತಿಳಿ.
13.234.15
पात्रभूतं तु दूरस्थमभिगम्य प्रसाद्य च ।
दाता दानं तथा दद्याद्यथा तुष्येत तेन सः। ॥ १३.२३४.१५ ॥
ಪಾತ್ರನಾದವನು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಅವನು ತೃಪ್ತನಾಗುವಂತೆ ದಾತನು ದಾನ ಕೊಡಬೇಕು.
13.234.16
पूर्वं च पात्रतां ज्ञात्वा समाहूय निवेद्य च ।
शौचाचमनसंयुक्तं दातव्यं श्रद्धया प्रिये ॥ १३.२३४.१६ ॥
ಮೊದಲು ಪಾತ್ರತೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವನನ್ನು ಕರೆದು, ತಿಳಿಸಿ, ಶೌಚ ಮತ್ತು ಆಚಮನದಿಂದ ಕೂಡಿ, ಪ್ರಿಯೇ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ದಾನ ಕೊಡಬೇಕು.
13.234.17
याचितॄणां तु परममाभिमुख्यं पुरस्कृतम् ।
संमानपूर्वं सङ्ग्राह्यं दातव्यं देशकालयो ॥ १३.२३४.१७ ॥
ಯಾಚಿಸುವವರ ಕಡೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನ ಮತ್ತು ಗೌರವ ತೋರಬೇಕು. ಸನ್ಮಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ದೇಶ-ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದಾನ ಕೊಡಬೇಕು.
13.234.18
अपात्रेभ्योपि चान्येभ्यो दातव्यं भूतिमिच्छता ।
पात्राणि सम्परीक्ष्यैव दात्रा वै नाममात्रया। ॥ १३.२३४.१८ ॥
ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಅಪಾತ್ರರಿಗೂ ಇತರರಿಗೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಆದರೆ ದಾತನು ಪಾತ್ರರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರವೇ, ಕೇವಲ ಹೆಸರಿಗೆ ಅಲ್ಲ, ದಾನ ಕೊಡಬೇಕು.
13.234.19
अतिशक्तया परं दानं यथाशक्ति तु मध्यमम् ।
तृतीयं चापरं दानं नानुरूपमिवात्मनः ॥ १३.२३४.१९ ॥
ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೂ ಮೀರಿದ ದಾನ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀಡುವ ದಾನ ಮಧ್ಯಮ; ತನಗೆ ತಕ್ಕುದಲ್ಲದ ಮೂರನೆಯ ದಾನ ಬೇರೆ.
13.234.20
यथा सम्भाषितं पूर्वं दातव्यं तत्तथैव च ।
पुण्यिक्षेत्रेषु यद्दत्तं पुण्यकालेषु वा यथा। ॥ १३.२३४.२० ॥
ಮೊದಲು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದಂತೆಯೇ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು; ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪುಣ್ಯಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿದುದೂ ಹಾಗೆಯೇ.
13.234.21
यश्च पुण्यतमो देशस्तथा कालश्च शंस मे ॥ १३.२३४.२१ ॥
ಯಾವ ದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಮಯವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವ ಕಾಲವು — ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
13.234.22
कुरुक्षेत्रं महानन्यो यश्च देवर्षिसेवितः ।
गिरिर्वरश्च तीर्थानि देशभागेषु पूजितः।
ग्रहीतुमीप्सितो यत्र तत्र दत्तं महाफमल् ॥ १३.२३४.२२ ॥
ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹತ್ತಾದದ್ದು, ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು; ದೇವರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದದ್ದು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಗಳು ದೇಶದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿತವಾದವು — ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಬಯಸುವವನಿರುವಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನ ಮಹಾಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
13.234.23
शरद्वसन्तकालश्च पुण्यमासस्तथैव च ।
शुक्लपक्षश्च पक्षाणां पौर्णमासी च पर्वसु ॥ १३.२३४.२३ ॥
ಶರದ್ ಋತು ಮತ್ತು ವಸಂತ ಕಾಲ, ಪುಣ್ಯ ಮಾಸ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ; ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷ, ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆ, ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳು.
13.234.24
पितृदैवतनक्षत्रनिर्मलो दिवसस्तथा ।
तच्छोभनतरं विद्धि चन्द्रसूर्यग्रहे तथा ॥ १३.२३४.२४ ॥
ಪಿತೃ-ದೈವತ ನಕ್ಷತ್ರದಿಂದ ನಿರ್ಮಲವಾದ ದಿನವೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಶುಭಕರವೆಂದು ತಿಳಿ — ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.
13.234.25
प्रतिग्रहीतुर्यः कालो मनसा कीर्तितः शुभे ।
एवमादिष्टकालेषु दत्तं दानं महद्भवेत् ॥ १३.२३४.२५ ॥
ಓ ಶುಭೆಯೇ, ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನ ಕಾಲವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನ ಮಹತ್ತರವಾಗುತ್ತದೆ.
13.234.26
दाता देयं च पात्रं च उपक्रमयुता क्रिया ।
देशकालं तथा तेषां सम्पच्छुद्धिः प्रकीर्तिता ॥ १३.२३४.२६ ॥
ದಾತ, ದೇಯ ವಸ್ತು, ಪಾತ್ರ, ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಕ್ರಿಯೆ, ದೇಶ-ಕಾಲ, ಇವುಗಳ ಸಂಪತ್ತಿನ ಶುದ್ಧಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
13.234.27
यथैव युगपत्सम्पत्तत्र दानं महद्भवेत् ॥ १३.२३४.२७ ॥
ಒಮ್ಮೆಗೇ ಸಂಪತ್ತು ಒದಗಿದಂತೆ, ಅಲ್ಲಿ ದಾನ ಮಹತ್ತರವಾಗುತ್ತದೆ.
13.234.28
अत्यल्पमपि यद्दानमेभिः षड्भिर्गुणैर्युतम् ।
भूत्वाऽनन्तं नयेत्स्वर्गं दातारं दोषवर्जितम् ॥ १३.२३४.२८ ॥
ಅತ್ಯಲ್ಪವಾದರೂ, ಈ ಆರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದಾನವು ಅನಂತವಾಗಿ ದೋಷರಹಿತ ದಾತನನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
13.234.29
सुमहद्वाऽपि यद्दानं गुणैरेभिर्विनाकृतम् ।
अत्यल्पफलनिर्योगमफलं वा फलोद्धतम् ॥ १३.२३४.२९ ॥
ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ದಾನವಾದರೂ ಈ ಗುಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಫಲರಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಫಲದ ಗರ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.
13.234.30
एवंगुणयुतं दानं दत्तं च फलतां व्रजेत् ।
तदस्ति चेन्महद्देयं तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२३४.३० ॥
ಇಂತಹ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ನೀಡಿದ ದಾನ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹತ್ತರವಾದ ದಾನ ನೀಡಬೇಕಾದದ್ದು ಏನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳುವುದು ಯೋಗ್ಯ.
13.234.31
तदप्यस्ति महाभागे नराणां भावदोषतः ॥ १३.२३४.३१ ॥
ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಮನುಷ್ಯರ ಭಾವದೋಷದಿಂದ ಅದೂ ಇದೆ.
13.234.32
कृत्वा धर्मं तु विधिवत्पश्चात्तापं करोति चेत् ।
श्लाघया वा यदि ब्रूयाद्वृथा संसदिं यत्कृतम् ॥ १३.२३४.३२ ॥
ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಧರ್ಮ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟರೆ, ಅಥವಾ ಹೊಗಳಿಕೆಗಾಗಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಹೇಳಿದರೆ,
13.234.33
प्रकल्पयेच्च मनसा तत्फलं प्रेत्यभावतः ।
कर्म धर्मकृतं यच्च सततं फलकाङ्क्षया। ॥ १३.२३४.३३ ॥
ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದರೆ, ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ಸದಾ ಮಾಡಿದ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯವೂ,
13.234.34
एते दोषा विवर्ज्याश्च दातृभिः पुण्यकाङ्क्षिभिः ।
सनातनमिदं वृत्तं सद्भिराचरितं तथा ॥ १३.२३४.३४ ॥
ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ದಾತರು ಈ ದೋಷಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಇದು ಸನಾತನ ನಡತೆ, ಸಜ್ಜನರು ಆಚರಿಸಿದುದು.
13.234.35
अनुग्रहात्परेषां तु गृहस्थानामृणं हि तत् ।
इत्येवं मन आविश्य दातव्यं सततं बुधैः ॥ १३.२३४.३५ ॥
ಇತರರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಗೃಹಸ್ಥರ ಋಣವೇ ಅದು; ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸದಾ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
13.234.36
एवमेव कृतं नित्यं सुकृतं तद्भवेन्महत् ।
सर्वसाधारणं द्रव्यमेवं दत्त्वा महत्फलम् ॥ १३.२३४.३६ ॥
ಹೀಗೆ ನಿತ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಆ ಸುಕೃತ ಮಹತ್ತಾಗುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಹೀಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮಹಾಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.