ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.239
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.239.1
एवं कृतस्य धर्मस्य श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो ।
प्रमाणं फलमानानां तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२३९.१ ॥
ಉಮಾ ಹೇಳಿದಳು: ಓ ಪ್ರಭು, ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ಧರ್ಮದ ಫಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕೇಳಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಲು ನೀವೇ ಅರ್ಹರು.
13.239.2
प्रमाणकल्पनां देवि दानस्य शृणु भामिनि ॥ १३.२३९.२ ॥
ಮಹೇಶ್ವರ ಹೇಳಿದನು: ಓ ದೇವಿ, ದಾನದ ಪ್ರಮಾಣದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಕೇಳು, ಓ ಭಾಮಿನಿ.
13.239.3
यत्सारस्तु नरो लोके तद्दानं चोत्तमं स्मृतम् ।
सर्वदानविधिं प्राहुस्तदेव भुवि शोभने ॥ १३.२३९.३ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಯಾವುದು ಸಾರವೋ, ಅದೇ ಉತ್ತಮ ದಾನವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಓ ಶೋಭನೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ದಾನಗಳ ವಿಧಾನ ಅದೇ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
13.239.4
प्रस्थं सारं दरिद्रस्य शतं कोटिधनस्य च ।
प्रस्थसारस्तु तत्प्रस्थं ददन्महदषाप्नुयात् ॥ १३.२३९.४ ॥
ಬಡವನ ಸಾರ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ಥ; ಕೋಟಿ ಧನವಂತನ ಸಾರ ನೂರು (ಪ್ರಸ್ಥ); ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ಥ-ಸಾರವನ್ನು ಕೊಡುವವನು ಆ ಪ್ರಸ್ಥವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಮಹಾ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.239.5
कोटिसारस्तु तां कोटिं ददान्महदवाप्नुयात् ।
उभयं तन्महत्तच्च फलेनैव समं स्मृतम् ॥ १३.२३९.५ ॥
ಆದರೆ ಕೋಟಿ-ಸಾರವನ್ನು ಕೊಡುವವನು ಆ ಕೋಟಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಮಹಾ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆ ಎರಡೂ—ಆ ಮಹತ್ತಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಇದು—ಫಲದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವೆಂದೇ ಸ್ಮೃತವಾಗಿವೆ.
13.239.6
धर्मार्थकामभोगेषु शक्त्यभावस्तु मध्यमम् ।
स्वद्रव्यादतिहीनं तु तद्दानमधमं स्मृतम् ॥ १३.२३९.६ ॥
ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯ ಅಭಾವ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಮಧ್ಯಮ; ಆದರೆ ತನ್ನ ದ್ರವ್ಯದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ನೀಡುವ ದಾನ ಅಧಮ ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.
13.239.7
शृणु दत्तस्य वै देवि पञ्चधा फलकल्पनाम् ।
आनन्त्यं च महच्चैव समं हीनं हि पातकम् ॥ १३.२३९.७ ॥
ಓ ದೇವಿ, ದತ್ತದ ಫಲವನ್ನು ಐದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಿಸುವುದನ್ನು ಕೇಳು. ಅನಂತತೆ, ಮಹತ್ತು, ಸಮ, ಹೀನ, ಪಾಪ.
13.239.8
तेषां विशेषं वक्ष्यामि शृणु देवि समाहिता ।
दुस्त्यजस्य च वै दानं पात्र आनन्त्यमुच्यते ॥ १३.२३९.८ ॥
ಅವುಗಳ ವಿಶೇಷವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ದೇವಿ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತಳಾಗಿ ಕೇಳು. ಬಿಡಲು ಕಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ ನೀಡುವುದು ಅನಂತ ಫಲವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
13.239.9
दानं षङ्गुणयुक्तं तु महदित्यभिधीयते ।
यथाश्रद्धं तु वै दानं यथार्हं सममुच्यते ॥ १३.२३९.९ ॥
ಆರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದಾನ ಮಹತ್ತಾದುದೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಶ್ರದ್ಧೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀಡುವ ದಾನ ಸಮವೆನಿಸುತ್ತದೆ.
13.239.10
गुणतस्तु तथा हीनं दानं हीनमिति स्मृतम् ।
दानं पातकमित्याहुः षड्गुणानां विपर्यये ॥ १३.२३९.१० ॥
ಗುಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾದ ದಾನ ಹೀನವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆರು ಗುಣಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದಾಗ ದಾನವನ್ನು ಪಾಪವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
13.239.11
देवलोके महत्कालमान्त्यस्य फलं विदुः ।
महतस्तु तथा कालं स्वर्गलोके तु पूज्यते ॥ १३.२३९.११ ॥
ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅನಂತ ದಾನದ ಫಲ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಬಲ್ಲರು. ಮಹತ್ತಾದ ದಾನವೂ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
13.239.12
समस्य तु तदा दानं मानुष्यं भोगमावहेत् ।
दानं निष्फलमित्याहुर्विहीनं क्रियया शुभे ॥ १३.२३९.१२ ॥
ಸಮ ದಾನ ಆಗ ಮಾನುಷ ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಭೋಗವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಶುಭೆ, ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದ ದಾನ ನಿಷ್ಫಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
13.239.13
अथवा म्लेच्छदेशेषु तत्र तत्फलतां व्रजेत् ।
नरकं प्रेत्य तिर्यक्षु गच्छेदशुभदानतः ॥ १३.२३९.१३ ॥
ಅಥವಾ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಶುಭ ದಾನದಿಂದ ಸಾವಿನ ನಂತರ ನರಕಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಯೋನಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
13.239.14
अशुभस्यापि दानस्य शुभं स्याच्च फलं कथम् ॥ १३.२३९.१४ ॥
ಅಶುಭ ದಾನಕ್ಕೂ ಶುಭ ಫಲ ಹೇಗೆ ಆಗಬಹುದು?
13.239.15
मनसा तत्वतः शुद्धमानृशंस्यपुरःसरम् ।
प्रीत्या तु सर्वदानानि दत्त्वा फलमवाप्नुयात् ॥ १३.२३९.१५ ॥
ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿಜವಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ದಯೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
13.239.16
रहस्यं सर्वदानानामेतद्विद्धि शुभेक्षणे ।
अन्यानि धर्मकार्याणि शृणु सद्भिः कृतानि च ॥ १३.२३९.१६ ॥
ಶುಭನೇತ್ರೆಯೇ, ಇದೇ ಎಲ್ಲಾ ದಾನಗಳ ರಹಸ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿ. ಸತ್ಪುರುಷರು ಮಾಡಿದ ಇತರ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಕೇಳು.
13.239.17
आरामदेवगोष्ठानि संक्रमाः कूप एव च ।
गोवाटश्च तटाकश्च सभा शाला च सर्वशः ॥ १३.२३९.१७ ॥
ಉದ್ಯಾನಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಶಾಲೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ಬಾವಿ, ಗೋಶಾಲೆ, ಕೆರೆ, ಸಭಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಶಾಲೆ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳು.
13.239.18
पाषण्डावसथश्चैव पानीयं गोतृणानि च ।
व्याधितानां च भैषज्यमनाथानां च पोषणम् ॥ १३.२३९.१८ ॥
ಪಾಷಂಡಿಗಳ ವಸತಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಹಸುಗಳಿಗೆ ಹುಲ್ಲು, ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಅನಾಥರ ಪೋಷಣೆ.
13.239.19
अनाथशवसंस्कारस्तीर्थमार्गविशोधनम् ।
व्यसनाभ्यवपत्तिश्च सर्वेषां च स्वशक्तितः ॥ १३.२३९.१९ ॥
ಅನಾಥ ಶವದ ಸಂಸ್ಕಾರ, ತೀರ್ಥಮಾರ್ಗದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ, ಎಲ್ಲರ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೆರವು — ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗನುಸಾರ.
13.239.20
एतत्सर्वं समासेन धर्मकार्यमिति स्मृतम् ।
तत्कर्तव्यं मनुष्येण स्वशक्त्या श्रद्धया शुभे ॥ १३.२३९.२० ॥
ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮಾನವನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಇವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಓ ಶುಭೆ.
13.239.21
प्रेत्यभावे लभेत्पुण्यं नास्ति तत्र विचारणा ।
रूपं सौभाग्यमारोग्यं बलं सौख्यं लभेन्नरः।
स्वर्गो वा मानुषे वाऽपि तैस्तैराप्यायते हि सः ॥ १३.२३९.२१ ॥
ಮರಣಾನಂತರ ಪುಣ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮಾನವನು ರೂಪ, ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಬಲ, ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಥವಾ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ಪೋಷಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.239.22
भगवन्लोकपालेश धर्मस्तु कतिभेदकः ।
दृश्यते परितः सद्भिस्तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२३९.२२ ॥
ಓ ಭಗವಂತನೇ, ಲೋಕಪಾಲಕರ ಒಡೆಯನೇ! ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣುವ ಧರ್ಮ ಎಷ್ಟು ವಿಧ? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳುವುದು ನಿಮಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
13.239.23
शृणु देवि समुद्देशान्नानात्वं धर्मसङ्कटे ।
धर्मा बहुविधा लोके श्रुतिभेदमुखोद्भवाः ॥ १३.२३९.२३ ॥
ಕೇಳು, ಓ ದೇವಿ, ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಧರ್ಮಸಂಕಟದ ನಾನಾತ್ವವನ್ನು. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು ಬಹುವಿಧ; ಅವು ಶ್ರುತಿಭೇದಗಳ ಮುಖದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು.
13.239.24
स्मृतिधर्मश्च बहुधा सद्भिराचार इष्यते ॥ १३.२३९.२४ ॥
ಸ್ಮೃತಿ-ಧರ್ಮವೂ ಬಹುವಿಧ; ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಆಚಾರವು ಬಹುವಿಧವಾಗಿ ಒಪ್ಪಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
13.239.25
देशधर्माश्च दृश्यन्ते कुलधर्मास्तथैव च ।
जातिधर्माश्च वै धर्मा गणधर्माश्च शोभने ॥ १३.२३९.२५ ॥
ದೇಶಧರ್ಮಗಳೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕುಲಧರ್ಮಗಳೂ; ಜಾತಿಧರ್ಮಗಳೂ ಗಣಧರ್ಮಗಳೂ, ಓ ಶೋಭನೆ.
13.239.26
शरीरकालवैषम्यादापद्धर्मश्च दृश्यते ।
एतद्धर्मस्य नानात्वं क्रियते लोकवासिभिः ॥ १३.२३९.२६ ॥
ದೇಹ ಮತ್ತು ಕಾಲದ ವೈಷಮ್ಯದಿಂದ ಆಪದ್ಧರ್ಮವೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಧರ್ಮದ ನಾನಾತ್ವವನ್ನು ಲೋಕವಾಸಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
13.239.27
कारणात्तत्रतत्रैव फलं धर्मस्य चेष्यते ।
तत्कारणसमायोगे लभेत्कुर्वन्फलं नरः ॥ १३.२३९.२७ ॥
ಕಾರಣದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಧರ್ಮದ ಫಲ ಬಯಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕಾರಣ ಸೇರಿದಾಗ, ಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.239.28
अन्यथा न लभेत्पुण्यमतदर्हः समाविशेत् ।
एवं धर्मस्य नानात्वं फलं कुर्वल्लँभेन्नरः ॥ १३.२३९.२८ ॥
ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲದವನು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದು. ಹೀಗೆ ಧರ್ಮದ ನಾನಾತ್ವ ಫಲ ನೀಡುತ್ತಾ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
13.239.29
श्रौतस्मार्तस्तु धर्माणां प्राकृतो धर्म उच्यते ।
इति ते कथितं देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १३.२३९.२९ ॥
ಶ್ರೌತ ಸ್ಮಾರ್ತ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಧರ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವುದೇ ಇದು. ದೇವಿ, ಇದು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುವೆ?