മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.239
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.239.1
एवं कृतस्य धर्मस्य श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो ।
प्रमाणं फलमानानां तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२३९.१ ॥
ഉമ പറഞ്ഞു: ഹേ പ്രഭോ, ഇപ്രകാരം ചെയ്ത ധർമ്മത്തിന്റെ ഫലവും അതിന്റെ പ്രമാണവും ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അത് എന്നോട് പറയുവാൻ നിങ്ങൾ അർഹനാണ്.
13.239.2
प्रमाणकल्पनां देवि दानस्य शृणु भामिनि ॥ १३.२३९.२ ॥
മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു: ഹേ ദേവി, ദാനത്തിന്റെ പ്രമാണനിർണയം കേൾക്കൂ, ഹേ ഭാമിനീ.
13.239.3
यत्सारस्तु नरो लोके तद्दानं चोत्तमं स्मृतम् ।
सर्वदानविधिं प्राहुस्तदेव भुवि शोभने ॥ १३.२३९.३ ॥
ലോകത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ സാരമായത് ഏതോ, അതുതന്നെ ഉത്തമ ദാനമെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ഹേ ശോഭനേ, ഭൂമിയിൽ എല്ലാ ദാനങ്ങളുടെയും വിധി അതുതന്നെയെന്ന് പറയുന്നു.
13.239.4
प्रस्थं सारं दरिद्रस्य शतं कोटिधनस्य च ।
प्रस्थसारस्तु तत्प्रस्थं ददन्महदषाप्नुयात् ॥ १३.२३९.४ ॥
ദരിദ്രന്റെ സാരം ഒരു പ്രസ്ഥം; കോടി ധനികന്റെ സാരം നൂറു (പ്രസ്ഥം); എന്നാൽ പ്രസ്ഥസാരം കൊടുക്കുന്നവൻ ആ പ്രസ്ഥം നൽകി മഹത്തായ ഫലം നേടും.
13.239.5
कोटिसारस्तु तां कोटिं ददान्महदवाप्नुयात् ।
उभयं तन्महत्तच्च फलेनैव समं स्मृतम् ॥ १३.२३९.५ ॥
എന്നാൽ കോടി-സാരം കൊടുക്കുന്നവൻ ആ കോടി നൽകി മഹത്തായ ഫലം നേടും; ആ രണ്ടും—ആ മഹത്തായതും ഇതും—ഫലത്തിൽ തുല്യമെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
13.239.6
धर्मार्थकामभोगेषु शक्त्यभावस्तु मध्यमम् ।
स्वद्रव्यादतिहीनं तु तद्दानमधमं स्मृतम् ॥ १३.२३९.६ ॥
ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, ഭോഗം എന്നിവയിൽ ശക്തിയില്ലായ്മയാണ് മധ്യമം; എന്നാൽ സ്വന്തം ധനത്തിൽ നിന്ന് അത്യധികം കുറഞ്ഞ ദാനം അധമമെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
13.239.7
शृणु दत्तस्य वै देवि पञ्चधा फलकल्पनाम् ।
आनन्त्यं च महच्चैव समं हीनं हि पातकम् ॥ १३.२३९.७ ॥
ദേവീ, ദാനത്തിന്റെ ഫലത്തെ അഞ്ചു വിധത്തിൽ കണക്കാക്കുന്നത് കേൾക്കുക. അനന്തത, മഹത്ത്വം, സമത്വം, ഹീനത, പാപം.
13.239.8
तेषां विशेषं वक्ष्यामि शृणु देवि समाहिता ।
दुस्त्यजस्य च वै दानं पात्र आनन्त्यमुच्यते ॥ १३.२३९.८ ॥
അവയുടെ പ്രത്യേകത ഞാൻ പറയാം; ദേവീ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക. ത്യജിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളത് ദാനം ചെയ്യുന്നതും യോഗ്യന് നൽകുന്നതും അനന്തഫലമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
13.239.9
दानं षङ्गुणयुक्तं तु महदित्यभिधीयते ।
यथाश्रद्धं तु वै दानं यथार्हं सममुच्यते ॥ १३.२३९.९ ॥
ആറ് ഗുണങ്ങളോടു കൂടിയ ദാനം മഹത്തരമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ശ്രദ്ധയ്ക്കനുസരിച്ചും യോഗ്യതയ്ക്കനുസരിച്ചും നൽകുന്ന ദാനം സമമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
13.239.10
गुणतस्तु तथा हीनं दानं हीनमिति स्मृतम् ।
दानं पातकमित्याहुः षड्गुणानां विपर्यये ॥ १३.२३९.१० ॥
ഗുണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കുറഞ്ഞ ദാനം ഹീനമെന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ആറ് ഗുണങ്ങൾക്ക് വിപരീതമാകുമ്പോൾ ദാനം പാപമെന്ന് പറയുന്നു.
13.239.11
देवलोके महत्कालमान्त्यस्य फलं विदुः ।
महतस्तु तथा कालं स्वर्गलोके तु पूज्यते ॥ १३.२३९.११ ॥
ദേവലോകത്ത് അനന്ത ദാനത്തിന്റെ ഫലം ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുമെന്ന് അവർ അറിയുന്നു. മഹത്തായ ദാനവും സ്വർഗ്ഗലോകത്ത് ദീർഘകാലം പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.
13.239.12
समस्य तु तदा दानं मानुष्यं भोगमावहेत् ।
दानं निष्फलमित्याहुर्विहीनं क्रियया शुभे ॥ १३.२३९.१२ ॥
സമദാനം അപ്പോൾ മനുഷ്യജന്മവും ഭോഗവും നൽകുന്നു. ശുഭേ, ക്രിയയില്ലാത്ത ദാനം നിഷ്ഫലമെന്ന് പറയുന്നു.
13.239.13
अथवा म्लेच्छदेशेषु तत्र तत्फलतां व्रजेत् ।
नरकं प्रेत्य तिर्यक्षु गच्छेदशुभदानतः ॥ १३.२३९.१३ ॥
അല്ലെങ്കിൽ മ്ലേച്ഛ ദേശങ്ങളിൽ അവിടെ അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു. അശുഭദാനം മൂലം മരണശേഷം നരകത്തിലോ തിര്യക് യോനികളിലോ പോകുന്നു.
13.239.14
अशुभस्यापि दानस्य शुभं स्याच्च फलं कथम् ॥ १३.२३९.१४ ॥
അശുഭദാനത്തിനും ശുഭഫലം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?
13.239.15
मनसा तत्वतः शुद्धमानृशंस्यपुरःसरम् ।
प्रीत्या तु सर्वदानानि दत्त्वा फलमवाप्नुयात् ॥ १३.२३९.१५ ॥
മനസ്സാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ശുദ്ധനായി, കരുണ മുന്നിൽ നിർത്തി, സ്നേഹത്തോടെ എല്ലാ ദാനങ്ങളും നൽകി ഫലം നേടണം.
13.239.16
रहस्यं सर्वदानानामेतद्विद्धि शुभेक्षणे ।
अन्यानि धर्मकार्याणि शृणु सद्भिः कृतानि च ॥ १३.२३९.१६ ॥
ശുഭനേത്രേ, ഇതാണ് എല്ലാ ദാനങ്ങളുടെയും രഹസ്യം എന്നറിയുക. സജ്ജനങ്ങൾ ചെയ്ത മറ്റ് ധർമകർമങ്ങളും കേൾക്കുക.
13.239.17
आरामदेवगोष्ठानि संक्रमाः कूप एव च ।
गोवाटश्च तटाकश्च सभा शाला च सर्वशः ॥ १३.२३९.१७ ॥
ഉദ്യാനങ്ങൾ, ദേവാലയങ്ങൾ, ഗോശാലകൾ, പാലങ്ങൾ, കിണർ, കന്നുകാലിത്തൊഴുത്ത്, കുളം, സഭ, ശാല — ഇവയെല്ലാം എല്ലാവിധത്തിലും ധർമകർമങ്ങളാണ്.
13.239.18
पाषण्डावसथश्चैव पानीयं गोतृणानि च ।
व्याधितानां च भैषज्यमनाथानां च पोषणम् ॥ १३.२३९.१८ ॥
പാഷണ്ഡികളുടെ പാർപ്പിടം, കുടിവെള്ളം, പശുക്കൾക്ക് പുല്ല്, രോഗികൾക്കുള്ള ഔഷധം, അനാഥരുടെ പോഷണം.
13.239.19
अनाथशवसंस्कारस्तीर्थमार्गविशोधनम् ।
व्यसनाभ्यवपत्तिश्च सर्वेषां च स्वशक्तितः ॥ १३.२३९.१९ ॥
അനാഥ ശവസംസ്കാരം, തീർത്ഥമാർഗ്ഗശുദ്ധീകരണം, എല്ലാവരുടെയും ആപത്തിൽ സഹായം — സ്വന്തം ശക്തിക്കനുസരിച്ച്.
13.239.20
एतत्सर्वं समासेन धर्मकार्यमिति स्मृतम् ।
तत्कर्तव्यं मनुष्येण स्वशक्त्या श्रद्धया शुभे ॥ १३.२३९.२० ॥
സംക്ഷേപത്തിൽ ഇവയെല്ലാം ധർമ്മകർമ്മങ്ങളെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യൻ സ്വശക്തിയോടെയും ശ്രദ്ധയോടെയും ഇവ ചെയ്യണം, ഹേ ശുഭേ.
13.239.21
प्रेत्यभावे लभेत्पुण्यं नास्ति तत्र विचारणा ।
रूपं सौभाग्यमारोग्यं बलं सौख्यं लभेन्नरः।
स्वर्गो वा मानुषे वाऽपि तैस्तैराप्यायते हि सः ॥ १३.२३९.२१ ॥
മരണശേഷം പുണ്യം ലഭിക്കും; അതിൽ സംശയമില്ല. മനുഷ്യൻ രൂപം, സൗഭാഗ്യം, ആരോഗ്യം, ബലം, സൗഖ്യം നേടുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ സ്വർഗ്ഗത്തിലും മനുഷ്യലോകത്തിലും അവയാൽ തന്നെ പോഷിക്കപ്പെടുന്നു.
13.239.22
भगवन्लोकपालेश धर्मस्तु कतिभेदकः ।
दृश्यते परितः सद्भिस्तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२३९.२२ ॥
ഹേ ഭഗവാനേ, ലോകപാലകരുടെ ഈശ്വരാ! സജ്ജനങ്ങളിൽ ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന ധർമ്മം എത്ര വിധമുണ്ട്? അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരാൻ അങ്ങ് യോഗ്യനാണ്.
13.239.23
शृणु देवि समुद्देशान्नानात्वं धर्मसङ्कटे ।
धर्मा बहुविधा लोके श्रुतिभेदमुखोद्भवाः ॥ १३.२३९.२३ ॥
കേൾക്കൂ, ദേവീ, സംക്ഷേപത്തിൽ ധർമ്മസങ്കടത്തിലെ വൈവിധ്യം. ലോകത്തിൽ ധർമ്മങ്ങൾ പലവിധമാണ്; അവ ശ്രുതിഭേദങ്ങളുടെ മുഖങ്ങളിൽനിന്നുണ്ടായവയാണ്.
13.239.24
स्मृतिधर्मश्च बहुधा सद्भिराचार इष्यते ॥ १३.२३९.२४ ॥
സ്മൃതിധർമ്മവും പലവിധമാണ്; സജ്ജനങ്ങളാൽ ആചാരം പലവിധത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
13.239.25
देशधर्माश्च दृश्यन्ते कुलधर्मास्तथैव च ।
जातिधर्माश्च वै धर्मा गणधर्माश्च शोभने ॥ १३.२३९.२५ ॥
ദേശധർമ്മങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു, അതുപോലെ കുലധർമ്മങ്ങളും; ജാതിധർമ്മങ്ങളും ഗണധർമ്മങ്ങളും, ഓ ശോഭനേ.
13.239.26
शरीरकालवैषम्यादापद्धर्मश्च दृश्यते ।
एतद्धर्मस्य नानात्वं क्रियते लोकवासिभिः ॥ १३.२३९.२६ ॥
ശരീരത്തിന്റെയും കാലത്തിന്റെയും വൈഷമ്യം കാരണം ആപദ്ധർമ്മവും കാണപ്പെടുന്നു. ഈ ധർമ്മത്തിന്റെ നാനാത്വം ലോകവാസികളാൽ ഉണ്ടാക്കപ്പെടുന്നു.
13.239.27
कारणात्तत्रतत्रैव फलं धर्मस्य चेष्यते ।
तत्कारणसमायोगे लभेत्कुर्वन्फलं नरः ॥ १३.२३९.२७ ॥
കാരണത്താൽ ഇവിടെയും അവിടെയും ധർമ്മത്തിന്റെ ഫലം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. ആ കാരണം ചേരുമ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ഫലം നേടുന്നു.
13.239.28
अन्यथा न लभेत्पुण्यमतदर्हः समाविशेत् ।
एवं धर्मस्य नानात्वं फलं कुर्वल्लँभेन्नरः ॥ १३.२३९.२८ ॥
അല്ലെങ്കിൽ മനുഷ്യൻ പുണ്യം നേടുന്നില്ല; അതിന് അർഹനല്ലാത്തവൻ അതിൽ പ്രവേശിക്കരുത്. ഇങ്ങനെ ധർമ്മത്തിന്റെ നാനാത്വം ഫലമുണ്ടാക്കി മനുഷ്യൻ നേടുന്നു.
13.239.29
श्रौतस्मार्तस्तु धर्माणां प्राकृतो धर्म उच्यते ।
इति ते कथितं देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १३.२३९.२९ ॥
ശ്രൗത സ്മാർത്ത ധർമ്മങ്ങളിൽ പ്രാകൃത ധർമ്മം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത് ഇതാണ്. ദേവീ, ഇത് നിനക്ക് പറഞ്ഞു; ഇനി എന്ത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?