ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.257
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.257.1
कां तु ब्राह्मणपूजायां व्युष्टिं दृष्ट्वा जनाधिप ।
कं वा धर्मोदयं मत्वा तानर्चसि महामते ॥ १३.२५७.१ ॥
ହେ ଜନାଧିପ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜାରେ କେଉଁ ଫଳ ଦେଖି, ଅବା କେଉଁ ଧର୍ମୋଦୟ ଭାବି ଆପଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ହେ ମହାମତି?
13.257.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
पवनस्य च संवादमर्जुनस्य च भारत ॥ १३.२५७.२ ॥
ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହି ପୁରାତନ ଇତିହାସ କହନ୍ତି — ପବନ (ବାୟୁ) ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସଂବାଦ, ହେ ଭାରତ।
13.257.3
सहस्रभुजभृच्छ्रीमान्कार्तवीर्योऽभवत्प्रभुः ।
अस्य लोकस्य सर्वस्य माहिष्मत्यां महाबलः ॥ १३.२५७.३ ॥
ସହସ୍ର ବାହୁଧାରୀ ଶ୍ରୀମାନ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ ଏହି ସମଗ୍ର ଲୋକର ପ୍ରଭୁ ଥିଲେ; ମହାବଳୀ ସେ ମାହିଷ୍ମତୀରେ (ଶାସନ କରୁଥିଲେ)।
13.257.4
स तु रत्नाकरवतीं सप्तद्वीपां ससागराम् ।
शशास पृथिवीं सर्वां हैहयः सत्यविक्रमः ॥ १३.२५७.४ ॥
ସେହି ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ହୈହୟ ରତ୍ନାକରଯୁକ୍ତ, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପା ଓ ସାଗର ସହିତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରୁଥିଲେ।
13.257.5
स्ववित्तं तेन दत्तं तु दत्तात्रेयाय कर्मणे ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य विनयं श्रुतमेव च ॥ १३.२५७.५ ॥
ସେ ନିଜ ଧନ ସେହି କର୍ମ ପାଇଁ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ; କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମକୁ ଆଗରେ ରଖି, ବିନୟ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନକୁ ମଧ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି।
13.257.6
आराधयामास च तं कृतवीर्यात्मजो मुनिम् ।
न्यमन्त्रयत संतुष्टो द्विजश्चैनं वरैस्त्रिभिः ॥ १३.२५७.६ ॥
କୃତବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେହି ମୁନିଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ; ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସେହି ଦ୍ୱିଜ ତାଙ୍କୁ ତିନି ବର ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କଲେ।
13.257.7
स वरैश्छन्दितस्तेन नृपो वचनमब्रवीत् ।
सहस्रबाहुता मेऽस्तु यूपमध्ये ग्रहो यथा ॥ १३.२५७.७ ॥
ତାଙ୍କ ବରରେ ଅନୁରୋଧ ପାଇ ସେହି ରାଜା କହିଲେ - ମୋର ସହସ୍ର ବାହୁ ହେଉ, ଯୂପ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରହ ଥିବା ପରି।
13.257.8
मम बाहुसहस्रं तु पश्यन्तां सैनिका रणे ।
विक्रमेणि महीं कृत्स्नां जयेयं संशितव्रत ॥ १३.२५७.८ ॥
ମୋର ସହସ୍ର ବାହୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସୈନିକମାନେ ଦେଖନ୍ତୁ; ପରାକ୍ରମରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଜୟ କରିବି, ହେ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ।
13.257.9
तां च धर्मेण सम्प्राप्य पालयेयमतन्द्रितः ।
चतुर्थं तु वरं याचे त्वामहं द्विजसत्तम ॥ १३.२५७.९ ॥
ତାହା ଧର୍ମରେ ପାଇ ଅନଳସ ହୋଇ ମୁଁ ପାଳନ କରିବି; ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ଚତୁର୍ଥ ବର ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ମାଗୁଛି।
13.257.10
तं ममानुग्रहकृते दातुमर्हस्यनिन्दित ।
अनुशाशन्तु मां सन्तो मिथ्यावृत्तं त्वदाश्रयम् ॥ १३.२५७.१० ॥
ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ମୋ ଉପରେ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ତାହା ମୋତେ ଦେବାକୁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ; ସଜ୍ଜନମାନେ ମୋତେ ଅନୁଶାସନ କରନ୍ତୁ, ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣୀ ଓ ତୁମ ଆଶ୍ରିତ ମୋତେ।
13.257.11
इत्युक्तः स द्विजः प्राह तथास्त्विति नराधिपम् ।
एवं समभवंस्तस्य वरास्ते दीप्ततेजसः ॥ १३.२५७.११ ॥
ଏପରି ପଚରାଯାଇ ସେ ଦ୍ୱିଜ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ - ତଥାସ୍ତୁ; ଏହିପରି ସେହି ଦୀପ୍ତତେଜାଙ୍କ ବରସବୁ ସଫଳ ହେଲା।
13.257.12
गतः स रथमास्थाय ज्वलनार्कसमद्युतिम् ।
अब्रवीद्वीर्यसंमोहात्को वाऽस्ति सदृशो मम ॥ १३.२५७.१२ ॥
ସେ ଜଳୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତି ଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼ି ଗଲେ, ଏବଂ ବୀର୍ଯ୍ୟ-ମୋହରେ କହିଲେ - ମୋ ସମାନ କିଏ ଅଛି?
13.257.13
धैर्यैर्वीर्यैर्यशःशौर्यौर्विक्रमेणौजसाऽपि वा ।
तद्वाक्यान्ते चान्तरिक्षे वागुवाचाशरीरिणी ॥ १३.२५७.१३ ॥
ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ବୀର୍ଯ୍ୟ, ଯଶ, ଶୌର୍ଯ୍ୟ, ପରାକ୍ରମ ବା ଓଜରେ—ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟର ଶେଷରେ ଆକାଶରେ ଏକ ଅଶରୀରୀ ବାଣୀ କହିଲା।
13.257.14
न त्वं मूढ विजानीषे ब्राह्मणं क्षत्रियाद्वरम् ।
सहितो ब्राह्मणेनेह क्षत्रियः शास्ति वै प्रजाः ॥ १३.२५७.१४ ॥
ହେ ମୂର୍ଖ, ତୁମେ ଜାଣ ନାହଁ—ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଷତ୍ରିୟଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସହିତ ମିଶି କ୍ଷତ୍ରିୟ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କରେ।
13.257.15
कुर्यां भूतानि तुष्टोऽहं क्रुद्धो नाशं तथा नये ।
कर्म्णा मनसा वाचा न मत्तोस्ति वरो द्विजः ॥ १३.२५७.१५ ॥
ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରେ। କର୍ମ, ମନ ଓ ବାଣୀରେ ମୋଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ନାହିଁ।
13.257.16
पूर्वो ब्रह्मोत्तरो वादो द्वितीयः क्षत्रियोत्तरः ।
त्वयोक्तौ हेतुयुक्तौ तौ विशेषस्तत्र दृश्यते ॥ १३.२५७.१६ ॥
ପ୍ରଥମ ବାଦ ବ୍ରାହ୍ମଣରେ ଶେଷ ହୁଏ; ଦ୍ୱିତୀୟ କ୍ଷତ୍ରିୟରେ ଶେଷ ହୁଏ। ତୁମେ କହିଥିବା ସେହି ଦୁଇଟି ହେତୁଯୁକ୍ତ; ସେଥିରେ ଭେଦ ଦେଖାଯାଏ।
13.257.17
ब्राह्मणाः संश्रिताः क्षत्रं न क्षत्रं ब्राह्मणाश्रितम् ।
श्रिता ब्रह्मोपधा विप्राः खादन्ति क्षत्रियान्भुवि ॥ १३.२५७.१७ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ଷତ୍ରରେ ଆଶ୍ରିତ; କ୍ଷତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣରେ ଆଶ୍ରିତ ନୁହେଁ। ବ୍ରହ୍ମର ଛଳନାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ବିପ୍ରମାନେ ପୃଥିବୀରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରନ୍ତି।
13.257.18
क्षत्रियेष्वाश्रितो धर्मः प्रजानां परिपालनम् ।
क्षत्राद्वृत्तिर्ब्राह्मणानां तैः कथं ब्राह्मणो वरः ॥ १३.२५७.१८ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କଠାରେ ଧର୍ମ ଆଶ୍ରିତ—ପ୍ରଜାପାଳନ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଜୀବିକା କ୍ଷତ୍ରିୟଠାରୁ। ତେବେ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ?
13.257.19
सर्वभूतप्रधानांस्तान्भैक्षवृत्तीनहं सदा ।
आत्मसम्भावितान्विप्रान्स्थापयाम्यात्मनो वशे ॥ १३.२५७.१९ ॥
ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭିକ୍ଷାବୃତ୍ତିରେ ଜୀବନଯାପନକାରୀ, ଆତ୍ମାଭିମାନୀ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସର୍ବଦା ମୋ ବଶରେ ରଖେ।
13.257.20
कथितं त्वनयाऽसत्यं गायन्त्या कन्यया दिवि ।
विजेष्याम्यवशान्सर्वान्ब्राह्मणांश्चर्मवाससः ॥ १३.२५७.२० ॥
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଗାଉଥିବା ସେହି କନ୍ୟା ଯାହା କହିଥିଲା ତାହା ଅସତ୍ୟ। ଚର୍ମବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଅବଶ ସେହି ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମୁଁ ଜିତିବି।
13.257.21
न च मां च्यावयेद्राष्ट्रात्त्रिषु लोकेषु कश्चन ।
देवो वा मानुषो वाऽपि तस्माज्ज्येष्ये द्विजानहम् ॥ १३.२५७.२१ ॥
ତିନି ଲୋକରେ କେହି ବି — ଦେବତା ହେଉ ବା ମନୁଷ୍ୟ — ମୋତେ ଏ ରାଷ୍ଟ୍ରରୁ ହଟାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ମୁଁ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଜିତିବି।
13.257.22
अद्य ब्रह्मोत्तरं लोकं करिष्ये क्षत्रियोत्तरम् ।
नहि मे संयुगे कश्चित्सोढुमुत्सहते बलम् ॥ १३.२५७.२२ ॥
ଆଜି ମୁଁ ଏ ଲୋକକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ରଖିବି। ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ବଳକୁ ସହିବାର ସାହସ କାହାରି ନାହିଁ।
13.257.23
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा वित्रस्ताऽभून्निशाचरी ।
अथैनमन्तरिक्षस्थस्ततो वायुरभाषत ॥ १३.२५७.२३ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ସେ ନିଶାଚରୀ ଭୀତ ହେଲା। ତାପରେ ଆକାଶରେ ଥିବା ବାୟୁ ତାକୁ କହିଲେ।
13.257.24
त्यजैनं कलुषं भावं ब्राह्मणेभ्यो नमस्कुरु ।
एतेषां कुर्वतः पापं राष्ट्रक्षोभो भविष्यति ॥ १३.२५७.२४ ॥
ଏହି କଲୁଷିତ ଭାବ ତ୍ୟାଗ କର; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର। ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପାପ କଲେ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ କ୍ଷୋଭ ହେବ।
13.257.25
अथ च त्वां महीपाल शमयिष्यन्ति वै द्विजाः ।
निरसिष्यन्ति ते राष्ट्राद्धतोत्साहा महाबलाः ॥ १३.२५७.२५ ॥
ହେ ମହୀପାଳ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ତୁମକୁ ଶାନ୍ତ କରିବେ; ଏବଂ ଉତ୍ସାହ ହରାଇଥିବା ମହାବଳମାନେ ତୁମକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରରୁ ବାହାର କରିଦେବେ।
13.257.26
तं राजा कस्त्वमित्याह ततस्तं प्राह मारुतः ।
वायुर्वै देवदूतोस्मि हितं त्वां प्रब्रवीम्यहम् ॥ १३.२५७.२६ ॥
ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କିଏ?' ତେବେ ମାରୁତ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ବାୟୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦୂତ; ତୁମ ହିତ ପାଇଁ ମୁଁ କହୁଛି।'
13.257.27
अहो त्वयाऽयं विप्रेषु भक्तिरागः प्रदर्शितः ।
यादृशं पृथिवीभूतं तादृशं ब्रूहि मे द्विजम् ॥ १३.२५७.२७ ॥
ଅହୋ! ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମେ ଏହି ଭକ୍ତିପ୍ରେମ ଦେଖାଇଛ। ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ପରି ଏକ ଦ୍ୱିଜ ବିଷୟରେ ମୋତେ କୁହ।
13.257.28
वायोर्वा सदृशं किञ्चिद्ब्रूहि त्वं ब्राह्मणोत्तमम् ।
अपां वै सदृशं वह्नेः सूर्यस्य नभसोऽपि वा ॥ १३.२५७.२८ ॥
ବାୟୁ ପରି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ପରି, ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଷୟରେ କୁହ — ଜଳ ପରି, ଅଗ୍ନି ପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି କିମ୍ବା ଆକାଶ ପରି।