ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.257
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.257.1
कां तु ब्राह्मणपूजायां व्युष्टिं दृष्ट्वा जनाधिप ।
कं वा धर्मोदयं मत्वा तानर्चसि महामते ॥ १३.२५७.१ ॥
ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਧਰਮੋਦਯ ਮੰਨ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ?
13.257.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
पवनस्य च संवादमर्जुनस्य च भारत ॥ १३.२५७.२ ॥
ਇੱਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਪਵਨ (ਵਾਯੂ) ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸੰਵਾਦ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
13.257.3
सहस्रभुजभृच्छ्रीमान्कार्तवीर्योऽभवत्प्रभुः ।
अस्य लोकस्य सर्वस्य माहिष्मत्यां महाबलः ॥ १३.२५७.३ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਇਸ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸੀ; ਮਹਾਬਲੀ ਉਹ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਵਿੱਚ (ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ)।
13.257.4
स तु रत्नाकरवतीं सप्तद्वीपां ससागराम् ।
शशास पृथिवीं सर्वां हैहयः सत्यविक्रमः ॥ १३.२५७.४ ॥
ਉਸ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੈਹਯ ਨੇ ਰਤਨਾਕਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੱਤ ਦੀਪਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਹਿਤ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
13.257.5
स्ववित्तं तेन दत्तं तु दत्तात्रेयाय कर्मणे ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य विनयं श्रुतमेव च ॥ १३.२५७.५ ॥
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨ ਉਸ ਕਰਮ ਲਈ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਕਸ਼ੱਤ੍ਰਧਰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਿਨੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ।
13.257.6
आराधयामास च तं कृतवीर्यात्मजो मुनिम् ।
न्यमन्त्रयत संतुष्टो द्विजश्चैनं वरैस्त्रिभिः ॥ १३.२५७.६ ॥
ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ; ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਏ ਉਸ ਦਵਿਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
13.257.7
स वरैश्छन्दितस्तेन नृपो वचनमब्रवीत् ।
सहस्रबाहुता मेऽस्तु यूपमध्ये ग्रहो यथा ॥ १३.२५७.७ ॥
ਉਸ ਦੇ ਵਰਾਂ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਰਾਜਾ ਬੋਲਿਆ - ਮੇਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਹਾਂ ਹੋਣ, ਜਿਵੇਂ ਯੂਪ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗ੍ਰਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.257.8
मम बाहुसहस्रं तु पश्यन्तां सैनिका रणे ।
विक्रमेणि महीं कृत्स्नां जयेयं संशितव्रत ॥ १३.२५७.८ ॥
ਮੇਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿਪਾਹੀ ਵੇਖਣ; ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤਾਂ, ਹੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਵ੍ਰਤ।
13.257.9
तां च धर्मेण सम्प्राप्य पालयेयमतन्द्रितः ।
चतुर्थं तु वरं याचे त्वामहं द्विजसत्तम ॥ १३.२५७.९ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਆਲਸ ਦੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂ; ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ, ਚੌਥਾ ਵਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
13.257.10
तं ममानुग्रहकृते दातुमर्हस्यनिन्दित ।
अनुशाशन्तु मां सन्तो मिथ्यावृत्तं त्वदाश्रयम् ॥ १३.२५७.१० ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇਣ ਦੇ ਤੂੰ ਯੋਗ ਹੈਂ; ਸੱਜਣ ਮੈਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਕਰਨ, ਜੋ ਝੂਠੇ ਆਚਰਣ ਵਾਲਾ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
13.257.11
इत्युक्तः स द्विजः प्राह तथास्त्विति नराधिपम् ।
एवं समभवंस्तस्य वरास्ते दीप्ततेजसः ॥ १३.२५७.११ ॥
ਏਦਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ - ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀਪਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੇ ਵਰ ਸਿੱਧ ਹੋਏ।
13.257.12
गतः स रथमास्थाय ज्वलनार्कसमद्युतिम् ।
अब्रवीद्वीर्यसंमोहात्को वाऽस्ति सदृशो मम ॥ १३.२५७.१२ ॥
ਉਹ ਬਲਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ - ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕੌਣ ਹੈ?
13.257.13
धैर्यैर्वीर्यैर्यशःशौर्यौर्विक्रमेणौजसाऽपि वा ।
तद्वाक्यान्ते चान्तरिक्षे वागुवाचाशरीरिणी ॥ १३.२५७.१३ ॥
ਧੀਰਜ, ਵੀਰਜ, ਯਸ਼, ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਜਾਂ ਓਜ ਨਾਲ—ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਵਾਣੀ ਬੋਲੀ.
13.257.14
न त्वं मूढ विजानीषे ब्राह्मणं क्षत्रियाद्वरम् ।
सहितो ब्राह्मणेनेह क्षत्रियः शास्ति वै प्रजाः ॥ १३.२५७.१४ ॥
ਹੇ ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਨਾਲੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹੀ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਪਰਜਾ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.257.15
कुर्यां भूतानि तुष्टोऽहं क्रुद्धो नाशं तथा नये ।
कर्म्णा मनसा वाचा न मत्तोस्ति वरो द्विजः ॥ १३.२५७.१५ ॥
ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂ ਤਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਜਾਂ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਵਾਂ ਤਾਂ ਨਾਸ਼ ਕਰਾਂ। ਕਰਮ, ਮਨ ਅਤੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਦ੍ਵਿਜ ਨਹੀਂ।
13.257.16
पूर्वो ब्रह्मोत्तरो वादो द्वितीयः क्षत्रियोत्तरः ।
त्वयोक्तौ हेतुयुक्तौ तौ विशेषस्तत्र दृश्यते ॥ १३.२५७.१६ ॥
ਪਹਿਲਾ ਵਾਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਤੇ। ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕਹੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੇਤੂ-ਯੁਕਤ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.257.17
ब्राह्मणाः संश्रिताः क्षत्रं न क्षत्रं ब्राह्मणाश्रितम् ।
श्रिता ब्रह्मोपधा विप्राः खादन्ति क्षत्रियान्भुवि ॥ १३.२५७.१७ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਸ਼ਤ੍ਰ ਉੱਤੇ ਆਸ਼ਰਿਤ ਹਨ; ਕਸ਼ਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਤੇ ਆਸ਼ਰਿਤ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਪਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.257.18
क्षत्रियेष्वाश्रितो धर्मः प्रजानां परिपालनम् ।
क्षत्राद्वृत्तिर्ब्राह्मणानां तैः कथं ब्राह्मणो वरः ॥ १३.२५७.१८ ॥
ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਆਸ਼ਰਿਤ ਹੈ—ਪਰਜਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਤੋਂ ਹੈ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਵੇਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋਇਆ?
13.257.19
सर्वभूतप्रधानांस्तान्भैक्षवृत्तीनहं सदा ।
आत्मसम्भावितान्विप्रान्स्थापयाम्यात्मनो वशे ॥ १३.२५७.१९ ॥
ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।
13.257.20
कथितं त्वनयाऽसत्यं गायन्त्या कन्यया दिवि ।
विजेष्याम्यवशान्सर्वान्ब्राह्मणांश्चर्मवाससः ॥ १३.२५७.२० ॥
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਉਸ ਕੰਨਿਆ ਨੇ ਜੋ ਆਖਿਆ ਉਹ ਝੂਠ ਸੀ। ਚਮੜੇ ਦੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਅਵੱਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗਾ।
13.257.21
न च मां च्यावयेद्राष्ट्रात्त्रिषु लोकेषु कश्चन ।
देवो वा मानुषो वाऽपि तस्माज्ज्येष्ये द्विजानहम् ॥ १३.२५७.२१ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ — ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ — ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਰਾਜ ਤੋਂ ਹਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਾਂਗਾ।
13.257.22
अद्य ब्रह्मोत्तरं लोकं करिष्ये क्षत्रियोत्तरम् ।
नहि मे संयुगे कश्चित्सोढुमुत्सहते बलम् ॥ १३.२५७.२२ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਾਂਗਾ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਬਲ ਸਹਿਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
13.257.23
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा वित्रस्ताऽभून्निशाचरी ।
अथैनमन्तरिक्षस्थस्ततो वायुरभाषत ॥ १३.२५७.२३ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਚਰੀ ਡਰ ਗਈ। ਤਦ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਵਾਯੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
13.257.24
त्यजैनं कलुषं भावं ब्राह्मणेभ्यो नमस्कुरु ।
एतेषां कुर्वतः पापं राष्ट्रक्षोभो भविष्यति ॥ १३.२५७.२४ ॥
ਇਹ ਮੈਲਾ ਭਾਵ ਤਿਆਗ ਦੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਹੋਵੇਗੀ।
13.257.25
अथ च त्वां महीपाल शमयिष्यन्ति वै द्विजाः ।
निरसिष्यन्ति ते राष्ट्राद्धतोत्साहा महाबलाः ॥ १३.२५७.२५ ॥
ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ, ਦ੍ਵਿਜ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨਗੇ; ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਣਗੇ।
13.257.26
तं राजा कस्त्वमित्याह ततस्तं प्राह मारुतः ।
वायुर्वै देवदूतोस्मि हितं त्वां प्रब्रवीम्यहम् ॥ १३.२५७.२६ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?' ਤਦ ਮਾਰੁਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਵਾਯੂ ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੂਤ; ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।'
13.257.27
अहो त्वयाऽयं विप्रेषु भक्तिरागः प्रदर्शितः ।
यादृशं पृथिवीभूतं तादृशं ब्रूहि मे द्विजम् ॥ १३.२५७.२७ ॥
ਅਹੋ! ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਤੂੰ ਇਹ ਭਗਤੀ-ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਸਦੇ ਮਨੁੱਖ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਦ੍ਵਿਜ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
13.257.28
वायोर्वा सदृशं किञ्चिद्ब्रूहि त्वं ब्राह्मणोत्तमम् ।
अपां वै सदृशं वह्नेः सूर्यस्य नभसोऽपि वा ॥ १३.२५७.२८ ॥
ਵਾਯੂ ਵਰਗੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਰਗੇ, ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸ — ਜਲ ਵਰਗਾ, ਅਗਨੀ ਵਰਗਾ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਜਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਵੀ।