మహాభారతం · అధ్యాయం 13.257
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.257.1
कां तु ब्राह्मणपूजायां व्युष्टिं दृष्ट्वा जनाधिप ।
कं वा धर्मोदयं मत्वा तानर्चसि महामते ॥ १३.२५७.१ ॥
ఓ జనాధిపా, బ్రాహ్మణ పూజలో ఏ ఫలాన్ని చూసి, లేదా ఏ ధర్మోదయాన్ని భావించి మీరు వారిని గౌరవిస్తున్నారు, ఓ మహామతీ?
13.257.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
पवनस्य च संवादमर्जुनस्य च भारत ॥ १३.२५७.२ ॥
ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతారు — పవనుడికీ అర్జునుడికీ మధ్య జరిగిన సంవాదాన్ని, ఓ భరతా.
13.257.3
सहस्रभुजभृच्छ्रीमान्कार्तवीर्योऽभवत्प्रभुः ।
अस्य लोकस्य सर्वस्य माहिष्मत्यां महाबलः ॥ १३.२५७.३ ॥
వేయి బాహువులు ధరించిన, శ్రీమంతుడైన కార్తవీర్యుడు ఈ సమస్త లోకానికి ప్రభువుగా ఉన్నాడు; మహాబలుడై అతడు మాహిష్మతిలో (పాలించాడు).
13.257.4
स तु रत्नाकरवतीं सप्तद्वीपां ससागराम् ।
शशास पृथिवीं सर्वां हैहयः सत्यविक्रमः ॥ १३.२५७.४ ॥
ఆ సత్యపరాక్రమ హైహయుడు, రత్నాకరాలతో కూడిన, ఏడు ద్వీపాలు మరియు సముద్రాలతో కూడిన సమస్త భూమిని పాలించాడు.
13.257.5
स्ववित्तं तेन दत्तं तु दत्तात्रेयाय कर्मणे ।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य विनयं श्रुतमेव च ॥ १३.२५७.५ ॥
అతడు తన సొంత ధనాన్ని ఆ కర్మ నిమిత్తం దత్తాత్రేయునికి ఇచ్చాడు; క్షత్రధర్మాన్ని ముందు ఉంచి, వినయాన్ని మరియు శాస్త్రజ్ఞానాన్ని కూడా దృష్టిలో ఉంచుకొని.
13.257.6
आराधयामास च तं कृतवीर्यात्मजो मुनिम् ।
न्यमन्त्रयत संतुष्टो द्विजश्चैनं वरैस्त्रिभिः ॥ १३.२५७.६ ॥
కృతవీర్యుని కుమారుడు ఆ మునిని ఆరాధించి ప్రసన్నుడిని చేసుకున్నాడు; సంతుష్టుడైన ఆ ద్విజుడు అతనికి మూడు వరాలతో గౌరవించాడు.
13.257.7
स वरैश्छन्दितस्तेन नृपो वचनमब्रवीत् ।
सहस्रबाहुता मेऽस्तु यूपमध्ये ग्रहो यथा ॥ १३.२५७.७ ॥
ఆయన వరాలతో కోరబడిన ఆ రాజు ఇలా అన్నాడు - నాకు వెయ్యి బాహువులు ఉండుగాక, యూపం మధ్యలో గ్రహము ఉన్నట్లు.
13.257.8
मम बाहुसहस्रं तु पश्यन्तां सैनिका रणे ।
विक्रमेणि महीं कृत्स्नां जयेयं संशितव्रत ॥ १३.२५७.८ ॥
నా వెయ్యి బాహువులను యుద్ధంలో సైనికులు చూడుగాక; పరాక్రమంతో సమస్త భూమిని నేను జయిస్తాను, దృఢవ్రతుడా.
13.257.9
तां च धर्मेण सम्प्राप्य पालयेयमतन्द्रितः ।
चतुर्थं तु वरं याचे त्वामहं द्विजसत्तम ॥ १३.२५७.९ ॥
దానిని ధర్మంగా పొంది అలసట లేకుండా దాన్ని పాలిస్తాను; ఓ ఉత్తమ ద్విజా, నాల్గవ వరాన్ని నిన్ను కోరుతున్నాను.
13.257.10
तं ममानुग्रहकृते दातुमर्हस्यनिन्दित ।
अनुशाशन्तु मां सन्तो मिथ्यावृत्तं त्वदाश्रयम् ॥ १३.२५७.१० ॥
నిర్దోషుడా, నా మీద అనుగ్రహం కోసం దానిని నాకు ఇవ్వదగినవాడవు; సత్పురుషులు నన్ను అనుశాసించుగాక, తప్పు ప్రవర్తన కలవాడినై నీ ఆశ్రయంలో ఉన్నవాడిని.
13.257.11
इत्युक्तः स द्विजः प्राह तथास्त्विति नराधिपम् ।
एवं समभवंस्तस्य वरास्ते दीप्ततेजसः ॥ १३.२५७.११ ॥
ఇలా అడగబడిన ఆ ద్విజుడు రాజుతో అన్నాడు - అలాగే అగుగాక; ఈ విధంగా ఆ దీప్తతేజుడికి ఆ వరాలు లభించాయి.
13.257.12
गतः स रथमास्थाय ज्वलनार्कसमद्युतिम् ।
अब्रवीद्वीर्यसंमोहात्को वाऽस्ति सदृशो मम ॥ १३.२५७.१२ ॥
అతడు మండుతున్న సూర్యుడికి సమానమైన కాంతిగల రథం ఎక్కి వెళ్లి, తన పరాక్రమ మోహంతో అన్నాడు - నాకు సమానుడు ఎవరు?
13.257.13
धैर्यैर्वीर्यैर्यशःशौर्यौर्विक्रमेणौजसाऽपि वा ।
तद्वाक्यान्ते चान्तरिक्षे वागुवाचाशरीरिणी ॥ १३.२५७.१३ ॥
ధైర్యం, వీర్యం, యశస్సు, శౌర్యం, పరాక్రమం లేదా ఓజస్సుతో—అతని మాటల చివర ఆకాశంలో ఒక అశరీరిణి వాణి పలికింది.
13.257.14
न त्वं मूढ विजानीषे ब्राह्मणं क्षत्रियाद्वरम् ।
सहितो ब्राह्मणेनेह क्षत्रियः शास्ति वै प्रजाः ॥ १३.२५७.१४ ॥
ఓ మూఢుడా, నీకు తెలియదు—బ్రాహ్మణుడు క్షత్రియుని కంటే శ్రేష్ఠుడు. ఇక్కడ బ్రాహ్మణునితో కలిసే క్షత్రియుడు ప్రజలను పాలిస్తాడు.
13.257.15
कुर्यां भूतानि तुष्टोऽहं क्रुद्धो नाशं तथा नये ।
कर्म्णा मनसा वाचा न मत्तोस्ति वरो द्विजः ॥ १३.२५७.१५ ॥
నేను సంతోషిస్తే ప్రాణులను సృష్టిస్తాను, కోపిస్తే వాటిని నాశనం చేస్తాను. కర్మ, మనసు, వాక్కుతో నాకంటే శ్రేష్ఠుడైన ద్విజుడు లేడు.
13.257.16
पूर्वो ब्रह्मोत्तरो वादो द्वितीयः क्षत्रियोत्तरः ।
त्वयोक्तौ हेतुयुक्तौ तौ विशेषस्तत्र दृश्यते ॥ १३.२५७.१६ ॥
మొదటి వాదం బ్రాహ్మణునితో ముగుస్తుంది; రెండవది క్షత్రియునితో ముగుస్తుంది. నీవు చెప్పిన ఆ రెండూ హేతువులతో కూడినవి; వాటిలో భేదం కనిపిస్తోంది.
13.257.17
ब्राह्मणाः संश्रिताः क्षत्रं न क्षत्रं ब्राह्मणाश्रितम् ।
श्रिता ब्रह्मोपधा विप्राः खादन्ति क्षत्रियान्भुवि ॥ १३.२५७.१७ ॥
బ్రాహ్మణులు క్షత్రంపై ఆధారపడినవారు; క్షత్రం బ్రాహ్మణునిపై ఆధారపడలేదు. బ్రహ్మం పేరుతో ఆధారపడిన విప్రులు భూమిపై క్షత్రియులను భక్షిస్తున్నారు.
13.257.18
क्षत्रियेष्वाश्रितो धर्मः प्रजानां परिपालनम् ।
क्षत्राद्वृत्तिर्ब्राह्मणानां तैः कथं ब्राह्मणो वरः ॥ १३.२५७.१८ ॥
క్షత్రియులలో ధర్మం ఆధారపడి ఉంది—ప్రజల పరిపాలన. బ్రాహ్మణుల జీవనోపాధి క్షత్రియుని వల్లనే. అలాంటప్పుడు వారికంటే బ్రాహ్మణుడు ఎలా శ్రేష్ఠుడు?
13.257.19
सर्वभूतप्रधानांस्तान्भैक्षवृत्तीनहं सदा ।
आत्मसम्भावितान्विप्रान्स्थापयाम्यात्मनो वशे ॥ १३.२५७.१९ ॥
సమస్త ప్రాణులలో ప్రధానులైన, భిక్షావృత్తితో జీవించే, ఆత్మాభిమానం గల ఆ బ్రాహ్మణులను నేను ఎల్లప్పుడూ నా అధీనంలో ఉంచుతాను.
13.257.20
कथितं त्वनयाऽसत्यं गायन्त्या कन्यया दिवि ।
विजेष्याम्यवशान्सर्वान्ब्राह्मणांश्चर्मवाससः ॥ १३.२५७.२० ॥
స్వర్గంలో పాడుతున్న ఆ కన్య చెప్పినది అసత్యం. చర్మవస్త్రధారులైన ఆ లొంగని బ్రాహ్మణులందరినీ నేను జయిస్తాను.
13.257.21
न च मां च्यावयेद्राष्ट्रात्त्रिषु लोकेषु कश्चन ।
देवो वा मानुषो वाऽपि तस्माज्ज्येष्ये द्विजानहम् ॥ १३.२५७.२१ ॥
మూడు లోకాలలో ఎవరైనా — దేవుడైనా మానవుడైనా — నన్ను ఈ రాజ్యం నుండి తొలగించలేరు. అందువల్ల నేను ద్విజులను జయిస్తాను.
13.257.22
अद्य ब्रह्मोत्तरं लोकं करिष्ये क्षत्रियोत्तरम् ।
नहि मे संयुगे कश्चित्सोढुमुत्सहते बलम् ॥ १३.२५७.२२ ॥
ఈ రోజు నేను ఈ లోకాన్ని బ్రాహ్మణులకు పైగా కాకుండా క్షత్రియులకు పైగా చేస్తాను. యుద్ధంలో నా బలాన్ని సహించడానికి ఎవరికీ ధైర్యం లేదు.
13.257.23
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा वित्रस्ताऽभून्निशाचरी ।
अथैनमन्तरिक्षस्थस्ततो वायुरभाषत ॥ १३.२५७.२३ ॥
అర్జునుని మాటలు విని ఆ రాక్షసి భయపడింది. అప్పుడు ఆకాశంలో ఉన్న వాయువు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
13.257.24
त्यजैनं कलुषं भावं ब्राह्मणेभ्यो नमस्कुरु ।
एतेषां कुर्वतः पापं राष्ट्रक्षोभो भविष्यति ॥ १३.२५७.२४ ॥
ఈ కలుషిత భావాన్ని విడిచిపెట్టు; బ్రాహ్మణులకు నమస్కరించు. వీరికి పాపం చేస్తే రాజ్యంలో అల్లకల్లోలం కలుగుతుంది.
13.257.25
अथ च त्वां महीपाल शमयिष्यन्ति वै द्विजाः ।
निरसिष्यन्ति ते राष्ट्राद्धतोत्साहा महाबलाः ॥ १३.२५७.२५ ॥
ఓ మహీపాలా, ద్విజులు నిన్ను శాంతింపజేస్తారు; ఉత్సాహం కోల్పోయిన మహాబలులు నిన్ను రాజ్యం నుండి వెళ్లగొడతారు.
13.257.26
तं राजा कस्त्वमित्याह ततस्तं प्राह मारुतः ।
वायुर्वै देवदूतोस्मि हितं त्वां प्रब्रवीम्यहम् ॥ १३.२५७.२६ ॥
రాజు అతనిని, 'నీవెవరు?' అని అడిగాడు. అప్పుడు మారుతుడు అతనితో చెప్పాడు: 'నేను వాయువును, దేవతల దూతను; నీ మేలు కోసం చెబుతున్నాను.'
13.257.27
अहो त्वयाऽयं विप्रेषु भक्तिरागः प्रदर्शितः ।
यादृशं पृथिवीभूतं तादृशं ब्रूहि मे द्विजम् ॥ १३.२५७.२७ ॥
అహో! బ్రాహ్మణుల పట్ల నీవు ఈ భక్తిప్రేమను చూపావు. భూమి మీద ఉన్నవానిలాంటి ఒక ద్విజుని నాకు చెప్పు.
13.257.28
वायोर्वा सदृशं किञ्चिद्ब्रूहि त्वं ब्राह्मणोत्तमम् ।
अपां वै सदृशं वह्नेः सूर्यस्य नभसोऽपि वा ॥ १३.२५७.२८ ॥
వాయువు వంటి, లేదా మరేదైనా వంటి, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడిని చెప్పు — జలం వంటివాడు, అగ్ని వంటివాడు, సూర్యుని వంటివాడు లేదా ఆకాశం వంటివాడు కూడా.