మహాభారతం · అధ్యాయం 13.261
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.261.1
इत्युक्तस्त्वर्जुनस्तूष्णीमभूद्वायुस्तमब्रवीत् ।
शृणु मे हैहयश्रेष्ठ कर्मात्रेः सुमहात्मनः ॥ १३.२६१.१ ॥
ఇలా చెప్పబడగా అర్జునుడు మౌనంగా ఉండిపోయాడు; అప్పుడు వాయువు అతనితో ఇలా అన్నాడు: హైహయులలో శ్రేష్ఠుడా, మహాత్ముడైన అత్రి చేసిన కర్మను విను.
13.261.2
घोरे तमस्ययुध्यन्त सहिता देवदानवाः ।
अविद्यत शरैस्तत्र स्वर्भानुः सोमभास्करौ ॥ १३.२६१.२ ॥
భయంకరమైన చీకటిలో దేవతలు, దానవులు కలిసి పోరాడారు; అక్కడ స్వర్భానువు బాణాలతో చంద్రుడిని, సూర్యుడిని గుచ్చాడు.
13.261.3
अथ ते तमसा ग्रस्ता निहन्यन्ते स्म दानवैः ।
देवा नृपतिशार्दूल सहैव बलिभिस्तदा ॥ १३.२६१.३ ॥
అప్పుడు వారు చీకటిచేత పట్టబడి దానవులచే చంపబడుతున్నారు; నృపశార్దూలా, అప్పుడు దేవతలు బలవంతులతో కలిసి చంపబడ్డారు.
13.261.4
असुरेर्वध्यमानास्ते क्षीणप्राणा दिवौकसः ।
अपश्यन्त तपस्यन्तमत्रिं विप्रं तपोधनम् ॥ १३.२६१.४ ॥
అసురులచే కొట్టబడుతూ, ప్రాణాలు క్షీణిస్తున్న దివ్యులు, తపస్సు చేస్తున్న తపోధనుడైన విప్రుడు అత్రిని చూశారు.
13.261.5
अथैनमब्रुवन्देवाः शान्तक्रोधं जितेन्द्रियम् ।
असुरेरिषुभिर्विद्धौ चन्द्रादित्याविमावुभौ ॥ १३.२६१.५ ॥
అప్పుడు దేవతలు శాంతక్రోధుడూ జితేంద్రియుడూ అయిన అతనితో ఇలా అన్నారు: అసురుల బాణాలచే ఈ చంద్రుడు, సూర్యుడు ఇద్దరూ గుచ్చబడ్డారు.
13.261.6
वयं वध्यामहे चापि शत्रुभिस्तमसा वृते ।
नाधिगच्छाम शान्तिं च भयात्त्रायस्व नः प्रभो ॥ १३.२६१.६ ॥
మేము కూడా చీకటిచే చుట్టబడి శత్రువులచే చంపబడుతున్నాము; శాంతి పొందలేకపోతున్నాము. ప్రభూ, భయం నుండి మమ్మల్ని రక్షించు.
13.261.7
कथं रक्षामि भवतस्तेऽब्रुवंश्चन्द्रमा भव ।
तिमिरघ्नश्च सविता दस्युहन्ता च नो भव ॥ १३.२६१.७ ॥
అత్రి అన్నాడు: నేను మిమ్మల్ని ఎలా రక్షించగలను? వారు అన్నారు, 'నీవు చంద్రుడవు అవు; చీకటిని నాశనం చేసే సవితగా, మా శత్రువులను సంహరించేవాడవుగా అవు.'
13.261.8
एवमुक्तस्तदात्रिर्वै तमोनुदभवच्छशी ।
अपश्यत्सौम्यभावाच्च सोमवत्प्रियदर्शनः ॥ १३.२६१.८ ॥
అలా చెప్పబడగా అత్రి చీకటిని పోగొట్టే చంద్రుడయ్యాడు; సౌమ్య స్వభావంతో చంద్రునిలా ప్రియ దర్శనుడిగా కనిపించాడు.
13.261.9
दृष्ट्वा नातिप्रभं सोमं तथा सूर्यं च पार्थिव ।
प्रकाशमकरोदत्रिस्तपसा स्वेन संयुगे ॥ १३.२६१.९ ॥
ఓ రాజా, చంద్రుడు, సూర్యుడు అంతగా ప్రకాశించకుండుట చూచి, అత్రి యుద్ధంలో తన తపస్సుతో వెలుగును సృష్టించాడు.
13.261.10
जगद्वितिमिरं चापि प्रदीप्तमकरोत्तदा ।
व्यजयच्छत्रुसङ्घांश्च देवानां स्वेन तेजसा ॥ १३.२६१.१० ॥
అప్పుడు అతడు జగత్తును చీకటి లేనిదిగా, ప్రకాశవంతంగా చేశాడు; తన తేజస్సుతో శత్రుసమూహాలను, దేవతల శత్రువులను జయించాడు.
13.261.11
अत्रिणा दह्यमानांस्तान्दृष्ट्वा देवा महासुरान् ।
पराक्रमैस्तेऽपिं तदा व्यघ्नन्नत्रिसुरक्षिताः।
उद्भासितश्च सविता देवास्त्राता हतासुराः ॥ १३.२६१.११ ॥
అత్రిచే దహించబడుతున్న ఆ మహాసురులను చూసి, అత్రిచే బాగా రక్షించబడిన దేవతలు అప్పుడు తమ పరాక్రమంతో వారిని కొట్టారు; సవితుడు ప్రకాశించాడు, దేవతలు రక్షించబడ్డారు, అసురులు హతులయ్యారు.
13.261.12
अत्रिणा त्वथ सोमत्वं कृतमुत्तमतेजसा ।
द्विजेनाग्निद्वितीयेनि जपता चर्मवाससा ॥ १३.२६१.१२ ॥
అప్పుడు అత్రిచే, అత్యుత్తమ తేజస్సుగల ద్విజునిచే, అగ్నిని రెండవవానిగా చేసుకుని, జపం చేస్తూ, చర్మవస్త్రం ధరించి, సోమత్వం సాధించబడింది.
13.261.13
फलभक्षेण राजर्षे पश्य कर्मात्रिणा कृतम् ।
तस्यापि विस्तरेणोक्तं कर्मात्रेः सुमहात्मनः।
ब्रवीम्यन्यं ब्रूहि वा त्वमत्रितः क्षत्रियं वरम् ॥ १३.२६१.१३ ॥
రాజర్షీ, ఫలాహారంతో అత్రి చేసిన కర్మను చూడు. ఆ మహాత్ముడైన అత్రి కర్మను కూడా విస్తారంగా చెప్పబడింది. నేను మరొకటి చెబుతాను, లేదా ఓ శ్రేష్ఠ క్షత్రియా, నీవు అత్రి నుండి మరొకటి చెప్పు.
13.261.14
इत्युक्तस्त्वर्जुनस्तूष्णीमभूद्वायुस्ततोऽब्रवीत् ।
शृणु राजन्महत्कर्म च्यवनस्य महात्मनः ॥ १३.२६१.१४ ॥
అలా చెప్పబడినప్పుడు అర్జునుడు మౌనంగా ఉన్నాడు. అప్పుడు వాయువు ఇలా అన్నాడు: ఓ రాజా, మహాత్ముడైన చ్యవనుని గొప్ప కర్మను విను.
13.261.15
अश्विनोः प्रतिसंश्रुत्य च्यवनः पाकशासनम् ।
प्रोवाच सहितो देवैः सोमपावश्विनौ कुरु ॥ १३.२६१.१५ ॥
అశ్విన్లకు వాగ్దానం చేసి, చ్యవనుడు దేవతలతో కూడిన పాకశాసనుడితో (ఇంద్రునితో) అన్నాడు: అశ్వినులను సోమపానం చేసేవారిగా చేయి.
13.261.16
अस्माभिर्निन्दितावेतौ भवेतां सोमपौ कथम् ।
देवैर्न सम्मितावेतौ तस्मान्मैवं वदस्व नः ॥ १३.२६१.१६ ॥
మనచే నిందించబడిన ఈ ఇద్దరు సోమపానం చేసేవారు ఎలా కాగలరు? దేవతలచే వీరు అంగీకరించబడలేదు; కాబట్టి మాతో ఇలా చెప్పకు.
13.261.17
अश्विभ्यां सह नेच्छामः सोमं पातुं महाव्रत ।
यदन्यद्वक्ष्यसे विप्र तत्करिष्याम ते वचः ॥ १३.२६१.१७ ॥
ఓ మహావ్రతుడా, అశ్వినులతో కలిసి సోమం త్రాగాలని మేము కోరుకోవడం లేదు. ఓ విప్రుడా, నీవు వేరే ఏది చెప్పినా నీ మాట ప్రకారం మేము చేస్తాము.
13.261.18
पिबेतामश्विनौ सोमं भवद्भिः सहिताविमौ ।
उभावेतावपि सुरौ सूर्यपुत्रौ सुरेश्वर ॥ १३.२६१.१८ ॥
ఈ అశ్వినులు మీతో కలిసి సోమం త్రాగనివ్వు. ఓ సురేశ్వరా, వీరిద్దరూ కూడా దేవతలే; సూర్యుని కుమారులు.
13.261.19
क्रियतां मद्वचो देवा यथा वै समुदाहृतम् ।
एतद्वः कुर्वतां श्रेयो भवेन्नैतदकुर्वताम् ॥ १३.२६१.१९ ॥
దేవతలారా, నేను చెప్పినట్లు చేయండి. ఇది చేసేవారికి మేలు కలుగుతుంది; చేయనివారికి కలగదు.
13.261.20
अश्विभ्यां सह सोमं वै न पास्यामि द्विजोत्तम ।
पिबन्त्वन्ये यथाकामं नाहं पातुमिहोत्सहे ॥ १३.२६१.२० ॥
ద్విజోత్తమా, అశ్వినులతో కలిసి సోమాన్ని నేను తాగను. ఇతరులు ఇష్టమైనట్లు తాగనీయండి; నేను ఇక్కడ తాగడానికి సిద్ధంగా లేను.
13.261.21
न चेत्करिष्यसि वचो मयोक्तं बलसूदन ।
मया प्रमथितः सद्यः सोमं पास्यसि वै मखे ॥ १३.२६१.२१ ॥
బలసూదనా, నేను చెప్పిన మాటను నీవు చేయకపోతే, నా చేత వెంటనే ఓడింపబడి యజ్ఞంలో సోమాన్ని తాగుతావు.
13.261.22
ततः कर्म समारब्धं हिताय सहसाऽश्विनोः ।
च्यवनेनि ततो मन्त्रैरभिभूताः सुराऽभवन् ॥ १३.२६१.२२ ॥
అప్పుడు అశ్వినుల మేలు కోసం ఆ కర్మ వెంటనే ఆరంభమైంది. అప్పుడు చ్యవనుడు మంత్రాలతో దేవతలను అభిభూతులను చేశాడు.
13.261.23
तत्तु कर्म समारब्धं दृष्ट्वेन्द्रः क्रोधमूर्च्छितः ।
उद्यम्य विपुलं शैलं च्यवनं समुपाद्रवत् ॥ १३.२६१.२३ ॥
ఆ కర్మ ఆరంభమైనది చూసి ఇంద్రుడు కోపంతో మూర్ఛిల్లినట్లై, పెద్ద పర్వతాన్ని ఎత్తి చ్యవనుని వైపు పరుగెత్తాడు.
13.261.24
तथा वज्रेम भगवानमर्षाकुललोचनः ।
तमापतन्तं दृष्ट्वैव च्यवनस्तपसाऽन्वितः ॥ १३.२६१.२४ ॥
అలా, కోపంతో కలతచెందిన కన్నులతో భగవంతుడైన ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో దూకాడు. ఆయన దాడి చేయడం చూసి చ్యవనుడు తపోబలంతో నిలిచాడు.
13.261.25
अद्भिः सिक्त्वाऽस्तम्ययतं सवज्रं सहपर्वतम् ।
अथेन्द्रस्य महाघोरं सोऽसृजच्छत्रुमेव हि ॥ १३.२६१.२५ ॥
నీటితో ప్రోక్షించి, వజ్రంతో మరియు పర్వతంతో సహా విసిరివేయబడిన ఇంద్రుని ఆ అత్యంత భయంకర శత్రువును ఆయన సృష్టించాడు.
13.261.26
मदं नामाहुतिमयं व्यादितास्यं महामुनिः ।
तस्य दन्तसहस्रं तु बभूव शतयोजनम् ॥ १३.२६१.२६ ॥
మహామునిచే ఆహుతులతో సృష్టించబడిన, తెరిచిన నోరు గల 'మద' అనే వాడు; అతనికి వేయి దంతాలు ఉండి, నూరు యోజనాల విస్తారం ఉండెను.
13.261.27
द्वियोजनशतास्तस्य दंष्ट्राः परमदारुणाः ।
हनुस्तस्याभवद्भूमावास्यं चास्यास्पृशद्दिवम् ॥ १३.२६१.२७ ॥
దాని కోరలు రెండువందల యోజనాల విస్తారమైనవి, అత్యంత భయంకరమైనవి; దాని దవడ భూమిపై ఉండెను, దాని ముఖం ఆకాశాన్ని తాకెను.
13.261.28
जिह्वामूले स्थितास्तस्य सर्वे देवाः सवासवाः ।
तिमेरास्यमनुप्राप्ता यथा मत्स्या महार्णवे ॥ १३.२६१.२८ ॥
దాని నాలుక మూలంలో వాసవునితో సహా దేవతలందరూ నిలిచారు; మహాసముద్రంలో చేపలు తిమింగలం నోటికి చేరినట్లు.
13.261.29
ते सम्मन्त्र्य ततो देवा मदस्यास्य समीपगाः ।
अब्रुवन्सहिताः शक्रं प्रणमास्मै द्विजातये ॥ १३.२६१.२९ ॥
అప్పుడు ఈ మదానికి సమీపంలో ఉన్న ఆ దేవతలు కలిసి సమాలోచించి ఇంద్రునితో అన్నారు: 'ఈ ద్విజునికి ప్రణమిల్లుము.'
13.261.30
अश्विभ्यां सह सोमं च पिबाम विगतज्वराः ।
ततः स प्रणतः शक्रश्चकार च्यवनस्य तत् ॥ १३.२६१.३० ॥
'అశ్వినులతో కలిసి సోమాన్ని తాగుదాం, జ్వరం లేకుండా.' తరువాత శక్రుడు నమస్కరించి చ్యవనునికి ఆ పని చేశాడు.
13.261.31
च्यवनः कृतवानेतावश्विनौ सोमपायिनौ ।
ततः प्रत्याहरत्कर्म मदं च व्यभजन्मुनिः ॥ १३.२६१.३१ ॥
చ్యవనుడు ఈ ఇద్దరు అశ్వినులను సోమపానం చేసేవారిగా చేశాడు. తరువాత ముని ఆ కర్మను ఉపసంహరించి, మదాన్ని పంచిపెట్టాడు.
13.261.32
अक्षेषु मृगयायां च पाने स्त्रीषु च वीर्यवान् ।
एतैर्दोषैर्नरा राजन्क्षयं यान्ति न संशयः ॥ १३.२६१.३२ ॥
పాచికలాటలో, వేటలో, మద్యపానంలో, స్త్రీలలో (ఆసక్తి కలవారు) — ఓ రాజా, ఈ దోషాలవల్ల మనుషులు నాశనం పొందుతారు, ఇందులో సందేహం లేదు.
13.261.33
तस्मादेतान्नरो नित्यं दूरतः परिवर्जयेतद् ॥ १३.२६१.३३ ॥
అందుచేత మనిషి వీటిని ఎల్లప్పుడూ దూరంగా విడిచిపెట్టాలి.
13.261.34
एतत्ते च्यवनस्यापि कर्मि राजन्प्रकीर्तितम् ।
ब्रवीम्यन्यं ब्रूहि वा त्वं क्षत्रियं ब्राह्मणाद्वरम् ॥ १३.२६१.३४ ॥
ఓ రాజా, చ్యవనుని ఈ కర్మ నీకు చెప్పబడింది. నేను మరొకటి చెబుతాను, లేదా నీవే చెప్పు — క్షత్రియుడు బ్రాహ్మణుడికంటే శ్రేష్ఠుడా?