มหาภารตะ · อัธยายะ 13.261
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.261.1
इत्युक्तस्त्वर्जुनस्तूष्णीमभूद्वायुस्तमब्रवीत् ।
शृणु मे हैहयश्रेष्ठ कर्मात्रेः सुमहात्मनः ॥ १३.२६१.१ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น อรชุนก็นิ่งเงียบ วายุจึงกล่าวกับเขาว่า ฟังเถิด ผู้เป็นยอดแห่งเหไหยะ ถึงการกระทำของฤๅษีอัตริผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
13.261.2
घोरे तमस्ययुध्यन्त सहिता देवदानवाः ।
अविद्यत शरैस्तत्र स्वर्भानुः सोमभास्करौ ॥ १३.२६१.२ ॥
ในความมืดอันน่าสะพรึงกลัว เหล่าเทพและทานพต่อสู้กันพร้อมหน้า ที่นั่นสวรภานุใช้ลูกศรแทงพระจันทร์และพระอาทิตย์
13.261.3
अथ ते तमसा ग्रस्ता निहन्यन्ते स्म दानवैः ।
देवा नृपतिशार्दूल सहैव बलिभिस्तदा ॥ १३.२६१.३ ॥
จากนั้น เมื่อถูกความมืดปกคลุม เหล่าเทพก็ถูกพวกทานพสังหาร โอ้ ผู้เป็นเสือแห่งกษัตริย์ เทพทั้งหลายพร้อมด้วยผู้ทรงพลังก็ถูกฆ่าในขณะนั้น
13.261.4
असुरेर्वध्यमानास्ते क्षीणप्राणा दिवौकसः ।
अपश्यन्त तपस्यन्तमत्रिं विप्रं तपोधनम् ॥ १३.२६१.४ ॥
ถูกพวกอสุรโจมตีจนลมหายใจอ่อนแรง เหล่าเทพบนสวรรค์เห็นพราหมณ์อัตริผู้มีทรัพย์คือการบำเพ็ญตบะ กำลังบำเพ็ญตบะอยู่
13.261.5
अथैनमब्रुवन्देवाः शान्तक्रोधं जितेन्द्रियम् ।
असुरेरिषुभिर्विद्धौ चन्द्रादित्याविमावुभौ ॥ १३.२६१.५ ॥
ครั้นนั้น เหล่าเทพจึงกล่าวกับท่านผู้มีความโกรธสงบแล้วและควบคุมอินทรีย์ได้ว่า พระจันทร์และพระอาทิตย์ทั้งสองดวงนี้ถูกลูกศรของพวกอสุรยิงเข้าแล้ว
13.261.6
वयं वध्यामहे चापि शत्रुभिस्तमसा वृते ।
नाधिगच्छाम शान्तिं च भयात्त्रायस्व नः प्रभो ॥ १३.२६१.६ ॥
แม้พวกเราเองก็ถูกความมืดปกคลุมและถูกศัตรูฆ่าฟัน ไม่พบความสงบ โอ้ พระผู้เป็นเจ้า ขอทรงคุ้มครองพวกข้าพเจ้าให้พ้นจากความกลัวด้วยเถิด
13.261.7
कथं रक्षामि भवतस्तेऽब्रुवंश्चन्द्रमा भव ।
तिमिरघ्नश्च सविता दस्युहन्ता च नो भव ॥ १३.२६१.७ ॥
อัตริกล่าวว่า ข้าพเจ้าจะคุ้มครองท่านทั้งหลายได้อย่างไร เหล่าเทพกล่าวว่า จงเป็นพระจันทร์เถิด และจงเป็นสวิตฤผู้ขจัดความมืด และจงเป็นผู้สังหารศัตรูของพวกเราเถิด
13.261.8
एवमुक्तस्तदात्रिर्वै तमोनुदभवच्छशी ।
अपश्यत्सौम्यभावाच्च सोमवत्प्रियदर्शनः ॥ १३.२६१.८ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น อัตริก็กลายเป็นพระจันทร์ ผู้ขจัดความมืด ด้วยธรรมชาติอันอ่อนโยน ท่านจึงน่าชื่นชมดุจพระจันทร์
13.261.9
दृष्ट्वा नातिप्रभं सोमं तथा सूर्यं च पार्थिव ।
प्रकाशमकरोदत्रिस्तपसा स्वेन संयुगे ॥ १३.२६१.९ ॥
โอ้ พระราชา เมื่อเห็นว่าพระจันทร์และพระอาทิตย์ยังไม่สว่างนัก อัตริจึงทำให้เกิดแสงสว่างในการสู้รบด้วยตบะของตน
13.261.10
जगद्वितिमिरं चापि प्रदीप्तमकरोत्तदा ।
व्यजयच्छत्रुसङ्घांश्च देवानां स्वेन तेजसा ॥ १३.२६१.१० ॥
แล้วท่านก็ทำให้โลกปลอดจากความมืดและรุ่งโรจน์ และด้วยรัศมีของตน ท่านก็ได้ปราบกองทัพศัตรูและศัตรูของเทพทั้งหลาย
13.261.11
अत्रिणा दह्यमानांस्तान्दृष्ट्वा देवा महासुरान् ।
पराक्रमैस्तेऽपिं तदा व्यघ्नन्नत्रिसुरक्षिताः।
उद्भासितश्च सविता देवास्त्राता हतासुराः ॥ १३.२६१.११ ॥
เมื่อเห็นอสุรผู้ยิ่งใหญ่ถูกอัตริเผาไหม้ เหล่าเทพซึ่งได้รับการคุ้มครองจากอัตริจึงใช้ความกล้าหาญโจมตีพวกอสุรจนล้มตาย สวิตฤก็ส่องแสง เหล่าเทพได้รับการช่วยเหลือ และพวกอสุรก็ถูกสังหาร
13.261.12
अत्रिणा त्वथ सोमत्वं कृतमुत्तमतेजसा ।
द्विजेनाग्निद्वितीयेनि जपता चर्मवाससा ॥ १३.२६१.१२ ॥
จากนั้น อัตริผู้เกิดสองครั้ง ผู้มีรัศมีอันยอดเยี่ยม ท่องบทสวดโดยมีไฟเป็นเพื่อนที่สอง และสวมใส่หนังสัตว์ ได้บรรลุสภาวะแห่งโสม
13.261.13
फलभक्षेण राजर्षे पश्य कर्मात्रिणा कृतम् ।
तस्यापि विस्तरेणोक्तं कर्मात्रेः सुमहात्मनः।
ब्रवीम्यन्यं ब्रूहि वा त्वमत्रितः क्षत्रियं वरम् ॥ १३.२६१.१३ ॥
โอ้ ฤๅษีผู้เป็นราชา จงดูการกระทำที่อัตริได้ปฏิบัติโดยการดำรงชีพด้วยผลไม้ การกระทำของอัตริได้ถูกเล่าไว้โดยพิสดารแล้ว คือการกระทำของอัตริผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ข้าพเจ้าจะเล่าเรื่องอื่น หรือท่านผู้เป็นนักรบชั้นเลิศ จงขอให้อัตริเล่าเรื่องอื่นเถิด
13.261.14
इत्युक्तस्त्वर्जुनस्तूष्णीमभूद्वायुस्ततोऽब्रवीत् ।
शृणु राजन्महत्कर्म च्यवनस्य महात्मनः ॥ १३.२६१.१४ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น อรชุนก็นิ่งเงียบ วายุจึงกล่าวต่อไปว่า โอ้ พระราชา ฟังเถิด การกระทำอันยิ่งใหญ่ของจยวนะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
13.261.15
अश्विनोः प्रतिसंश्रुत्य च्यवनः पाकशासनम् ।
प्रोवाच सहितो देवैः सोमपावश्विनौ कुरु ॥ १३.२६१.१५ ॥
จยวนะรับปากต่อพระอัศวินแล้ว จึงกล่าวกับปากศาสนะ พร้อมด้วยเหล่าเทพว่า จงทำให้พระอัศวินทั้งสองได้ดื่มโสมเถิด
13.261.16
अस्माभिर्निन्दितावेतौ भवेतां सोमपौ कथम् ।
देवैर्न सम्मितावेतौ तस्मान्मैवं वदस्व नः ॥ १३.२६१.१६ ॥
ทั้งสองคนนี้ถูกพวกเราตำหนิแล้ว จะดื่มโสมได้อย่างไร เทพทั้งหลายก็มิได้ยอมรับทั้งสอง เพราะฉะนั้นอย่าพูดเช่นนี้กับพวกเราเลย
13.261.17
अश्विभ्यां सह नेच्छामः सोमं पातुं महाव्रत ।
यदन्यद्वक्ष्यसे विप्र तत्करिष्याम ते वचः ॥ १३.२६१.१७ ॥
โอ้ ผู้มีวัตรอันยิ่งใหญ่ พวกเราไม่ปรารถนาจะดื่มโสมร่วมกับพระอัศวินทั้งสอง โอ้ พราหมณ์ สิ่งอื่นใดที่ท่านจะกล่าว พวกเราจะทำตามคำของท่าน
13.261.18
पिबेतामश्विनौ सोमं भवद्भिः सहिताविमौ ।
उभावेतावपि सुरौ सूर्यपुत्रौ सुरेश्वर ॥ १३.२६१.१८ ॥
ขอให้พระอัศวินทั้งสองนี้ดื่มโสมร่วมกับพวกท่าน โอ้ เจ้าแห่งเทพ ทั้งสองนี้ก็เป็นเทพเช่นกัน เป็นบุตรของพระอาทิตย์
13.261.19
क्रियतां मद्वचो देवा यथा वै समुदाहृतम् ।
एतद्वः कुर्वतां श्रेयो भवेन्नैतदकुर्वताम् ॥ १३.२६१.१९ ॥
โอ้ เทพทั้งหลาย จงทำตามคำของข้าพเจ้าดังที่กล่าวไว้เถิด การทำเช่นนี้จะเป็นความดีแก่พวกท่าน ส่วนผู้ที่ไม่ทำก็จะไม่ได้รับความดี
13.261.20
अश्विभ्यां सह सोमं वै न पास्यामि द्विजोत्तम ।
पिबन्त्वन्ये यथाकामं नाहं पातुमिहोत्सहे ॥ १३.२६१.२० ॥
โอ้ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง ข้าพเจ้าจะไม่ดื่มโสมร่วมกับพระอัศวินทั้งสอง ขอให้ผู้อื่นดื่มตามที่ตนปรารถนาเถิด ข้าพเจ้าไม่เต็มใจที่จะดื่มมันที่นี่
13.261.21
न चेत्करिष्यसि वचो मयोक्तं बलसूदन ।
मया प्रमथितः सद्यः सोमं पास्यसि वै मखे ॥ १३.२६१.२१ ॥
โอ้ผู้สังหารพละ หากเจ้าไม่ทำตามที่ข้าได้กล่าวไว้ ข้าจะบดขยี้เจ้าในทันที และเจ้าจะได้ดื่มโสมในพิธียัญ
13.261.22
ततः कर्म समारब्धं हिताय सहसाऽश्विनोः ।
च्यवनेनि ततो मन्त्रैरभिभूताः सुराऽभवन् ॥ १३.२६१.२२ ॥
ครั้งนั้น พิธีกรรมเพื่อประโยชน์แก่อัศวินทั้งสองก็เริ่มขึ้นทันที แล้วพระจยวนะก็ครอบงำเทวดาทั้งหลายด้วยพระมนตร์
13.261.23
तत्तु कर्म समारब्धं दृष्ट्वेन्द्रः क्रोधमूर्च्छितः ।
उद्यम्य विपुलं शैलं च्यवनं समुपाद्रवत् ॥ १३.२६१.२३ ॥
เมื่อเห็นพิธีกรรมนั้นเริ่มขึ้น พระอินทร์ราวกับจะเป็นลมเพราะโกรธ จึงยกภูเขาอันใหญ่โตขึ้นแล้วพุ่งเข้าหาพระจยวนะ
13.261.24
तथा वज्रेम भगवानमर्षाकुललोचनः ।
तमापतन्तं दृष्ट्वैव च्यवनस्तपसाऽन्वितः ॥ १३.२६१.२४ ॥
พระผู้เป็นเจ้าอินทร์ มีดวงตาเปี่ยมด้วยความกริ้ว ได้พุ่งเข้าหาพร้อมสายฟ้า ฝ่ายพระจยวนะเห็นพระองค์พุ่งเข้ามาก็ตั้งมั่นอยู่ด้วยอานุภาพแห่งตบะ
13.261.25
अद्भिः सिक्त्वाऽस्तम्ययतं सवज्रं सहपर्वतम् ।
अथेन्द्रस्य महाघोरं सोऽसृजच्छत्रुमेव हि ॥ १३.२६१.२५ ॥
พระจยวนะประพรมน้ำลงไป แล้วบันดาลให้ศัตรูอันน่าสะพรึงกลัวของพระอินทร์ผู้มีสายฟ้าและภูเขาถล่มลงมาพร้อมกัน
13.261.26
मदं नामाहुतिमयं व्यादितास्यं महामुनिः ।
तस्य दन्तसहस्रं तु बभूव शतयोजनम् ॥ १३.२६१.२६ ॥
มหามุนีได้สร้างสิ่งมีชีวิตชื่อมทะ ประกอบขึ้นจากเครื่องบูชาอาหุติ มีปากอ้ากว้าง ฟันของมันมีถึงพันซี่และยาวร้อยโยชน์
13.261.27
द्वियोजनशतास्तस्य दंष्ट्राः परमदारुणाः ।
हनुस्तस्याभवद्भूमावास्यं चास्यास्पृशद्दिवम् ॥ १३.२६१.२७ ॥
เขี้ยวของมันยาวสองร้อยโยชน์และน่ากลัวยิ่งนัก กรามของมันพาดอยู่บนแผ่นดิน ส่วนปากของมันแตะถึงท้องฟ้า
13.261.28
जिह्वामूले स्थितास्तस्य सर्वे देवाः सवासवाः ।
तिमेरास्यमनुप्राप्ता यथा मत्स्या महार्णवे ॥ १३.२६१.२८ ॥
ที่โคนลิ้นของมันมีเทวดาทั้งหมดยืนอยู่พร้อมด้วยพระวาสวะ เหมือนปลาทั้งหลายในมหาสมุทรที่เข้าไปในปากของปลาติเมระ
13.261.29
ते सम्मन्त्र्य ततो देवा मदस्यास्य समीपगाः ।
अब्रुवन्सहिताः शक्रं प्रणमास्मै द्विजातये ॥ १३.२६१.२९ ॥
จากนั้น เหล่าเทวดาที่ยืนอยู่ใกล้มทะนั้นได้ปรึกษาหารือกัน แล้วพร้อมใจกันกล่าวแก่พระศักระว่า จงนอบน้อมต่อผู้เกิดสองครั้งนี้เถิด
13.261.30
अश्विभ्यां सह सोमं च पिबाम विगतज्वराः ।
ततः स प्रणतः शक्रश्चकार च्यवनस्य तत् ॥ १३.२६१.३० ॥
พวกเราจะได้ดื่มโสมพร้อมกับอัศวินทั้งสอง โดยปราศจากความทุกข์ร้อน ครั้นแล้วพระศักระก็ก้มกราบลง และทำสิ่งนั้นต่อพระจยวนะ
13.261.31
च्यवनः कृतवानेतावश्विनौ सोमपायिनौ ।
ततः प्रत्याहरत्कर्म मदं च व्यभजन्मुनिः ॥ १३.२६१.३१ ॥
พระจยวนะได้ทำให้อัศวินทั้งสองนั้นได้ดื่มโสม จากนั้นมุนีก็ถอนพิธีกรรมนั้นกลับ และแบ่งความมึนเมาออกไป
13.261.32
अक्षेषु मृगयायां च पाने स्त्रीषु च वीर्यवान् ।
एतैर्दोषैर्नरा राजन्क्षयं यान्ति न संशयः ॥ १३.२६१.३२ ॥
ในการเล่นพนัน ในการล่าสัตว์ ในการดื่มสุรา และในหมู่สตรี ผู้มีกำลังย่อมหลงใหล โอ้พระราชา ด้วยโทษเหล่านี้ มนุษย์ย่อมพินาศ ไม่ต้องสงสัยเลย
13.261.33
तस्मादेतान्नरो नित्यं दूरतः परिवर्जयेतद् ॥ १३.२६१.३३ ॥
เพราะฉะนั้น มนุษย์ควรหลีกห่างจากสิ่งเหล่านี้อยู่เสมอ
13.261.34
एतत्ते च्यवनस्यापि कर्मि राजन्प्रकीर्तितम् ।
ब्रवीम्यन्यं ब्रूहि वा त्वं क्षत्रियं ब्राह्मणाद्वरम् ॥ १३.२६१.३४ ॥
โอ้พระราชา เรื่องการกระทำของพระจยวนะนี้ข้าได้เล่าให้ทรงทราบแล้ว ข้าจะเล่าเรื่องอื่นต่อไป หรือพระองค์จะตรัสเล่าก็ได้ คือกษัตริย์สูงกว่าพราหมณ์หรือไม่