ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.268
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.268.1
ये च धर्ममसूयन्ते ये चैनं पर्युपासते ।
ब्रवीतु मे भवानेतत्क्व ते गच्छन्ति तादृशाः ॥ १३.२६८.१ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି ଓ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି — ସେପରି ଲୋକ କେଉଁଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ତାହା ଆପଣ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
13.268.2
रजसा तमसा चैव समवस्तीर्णचेतसः ।
नरकं प्रतिपद्यन्ते धर्मविद्वेषिमो जनाः ॥ १३.२६८.२ ॥
ରଜୋ ଓ ତମୋ ଗୁଣରେ ଯାହାଙ୍କ ମନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବୃତ, ଧର୍ମଦ୍ବେଷୀ ସେହି ଲୋକମାନେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
13.268.3
ये तु धर्मं महाराज सततं पर्युपासते ।
सत्यार्जवपराः सन्तस्ते वै स्वर्गभूजो नराः ॥ १३.२६८.३ ॥
କିନ୍ତୁ ହେ ମହାରାଜ, ଯେଉଁମାନେ ସତତ ଧର୍ମର ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସତ୍ୟ ଓ ସରଳତାରେ ନିରତ ସଜ୍ଜନ — ସେମାନେ ହିଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଭୋଗକାରୀ ମନୁଷ୍ୟ।
13.268.4
धर्म एव रतिस्तेषामाचार्योपासनाद्भवेत् ।
देवलोकं प्रपद्यन्ते ये धर्मं पर्युपासते ॥ १३.२६८.४ ॥
ସେମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ କେବଳ ଧର୍ମରେ ହିଁ ହୁଏ; ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପାସନାରୁ ତାହା ଜନ୍ମେ। ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମର ଉପାସନା କରନ୍ତି ସେମାନେ ଦେବଲୋକ ପାଆନ୍ତି।
13.268.5
मनुष्या यदि वा देवाः शरीरमुपताप्य वै ।
धर्मिणः सुखमेधन्ते लोभद्वेषविवर्जिताः ॥ १३.२६८.५ ॥
ମନୁଷ୍ୟ ହେଉ କି ଦେବତା — ଶରୀରକୁ ତପସ୍ୟାରେ ସଂଯମିତ କରି, ଲୋଭ-ଦ୍ୱେଷରହିତ ଧର୍ମିଷ୍ଠମାନେ ସୁଖରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି।
13.268.6
प्रथमं ब्रह्म्णः पुत्रं धर्ममाहुर्मनीषिणः ।
धर्मिणः पर्युपासन्ते फलं पक्वमिवाशिनः ॥ १३.२६८.६ ॥
ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଧର୍ମକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର କହନ୍ତି। ଧର୍ମିଷ୍ଠମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ପାଚିଲା ଫଳ ଖାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପରି।
13.268.7
असाधोः कीदृशं शीलं साधोश्चैव तु कीदृशम् ।
ब्रवीतु मे भवानेतत्सन्तोऽसन्तश्च कीदृशाः ॥ १३.२६८.७ ॥
ଅସାଧୁଙ୍କ ଶୀଳ କିପରି ଏବଂ ସାଧୁଙ୍କ ଶୀଳ କିପରି? ସନ୍ତ ଓ ଅସନ୍ତ କିପରି ହୁଅନ୍ତି, ତାହା ଆପଣ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
13.268.8
दुराधाराश्च दुर्धर्षा दुर्मुखाश्चाप्यसाधवः ।
साधवः शीलसम्पन्नाः शिष्टाचारस्य लक्षणम् ॥ १३.२६८.८ ॥
ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା କରିବା କଷ୍ଟକର, ଯାହାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା କଠିନ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ କଟୁବାକ୍ୟ କୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅସାଧୁ। ସାଧୁମାନେ ଶୀଳସମ୍ପନ୍ନ; ଏହା ହିଁ ଶିଷ୍ଟାଚାରର ଲକ୍ଷଣ।
13.268.9
राजमार्गे गवां मध्ये जनमध्ये च धर्मिणः ।
नोपसेचन्ति राजेन्द्र सर्गं मूत्रपुरीषयोः ॥ १३.२६८.९ ॥
ରାଜପଥରେ, ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଧାର୍ମିକମାନେ ମୂତ୍ର ଓ ମଳ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
13.268.10
पञ्चानां यजनं कृत्वा शेषमश्नन्ति साधवः ।
न जल्पन्ति च भुञ्जाना न निद्रान्त्यार्द्रपाणयः ॥ १३.२६८.१० ॥
ପାଞ୍ଚ ଜଣଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କରି ସାଧୁମାନେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କରନ୍ତି। ଭୋଜନ ସମୟରେ କଥା କହନ୍ତି ନାହିଁ, ଓ ଓଦା ହାତରେ ଶୋଇ ନ ଥା'ନ୍ତି।
13.268.11
चित्रभानुमपां देवं गोष्ठं चैव चतुष्पथम् ।
ब्राह्मणं धार्मिकं वृद्धं ये कुर्वन्ति प्रदक्षिणम् ॥ १३.२६८.११ ॥
ଅଗ୍ନି, ଜଳଦେବ, ଗୋଶାଳା, ଚାରିରାସ୍ତା, ଧାର୍ମିକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରନ୍ତି (ସେମାନେ ସାଧୁ)।
13.268.12
वृद्धानां भारतप्रानां स्त्रीणां बालातुरस्य च ।
ब्राह्मणानां गवां राज्ञां पन्थानं ददते च ये ॥ १३.२६८.१२ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁମାନେ ବୃଦ୍ଧ, ସ୍ତ୍ରୀ, ଶିଶୁ ଓ ରୋଗୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ପଥ ଛାଡ଼ନ୍ତି (ସେମାନେ ସାଧୁ)।
13.268.13
अतिथीनां च सर्वेषां प्रेष्याणां स्वजनस्य च ।
सामान्यं भोजनं कुर्यात्स्वयं नाग्र्यशनं व्रजेत् ॥ १३.२६८.१३ ॥
ଅତିଥି, ସେବକ ଓ ନିଜ ସ୍ବଜନ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ମିଶି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ; ନିଜେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଂଶ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.268.14
न सत्यार्जवधर्मस्य तुल्यमन्यच्च विद्यते ।
बहुला नाम गौस्तेन गतिमग्र्यां गता किल ॥ १३.२६८.१४ ॥
ସତ୍ୟ ଓ ସରଳତାର ଧର୍ମ ସମାନ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ବହୁଲା ନାମକ ଗାଈ ତାହାରି ଯୋଗୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି ପାଇଥିଲା।
13.268.15
मुनिशापाद्द्विजः कश्चिद्व्याघ्रतां समुपागतः ।
बहुलां भक्षणरुचिरास्वाद्य शपथेन तु ॥ १३.२६८.१५ ॥
ଜଣେ ମୁନିଙ୍କ ଅଭିଶାପରେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାଘ ହୋଇଗଲେ। ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ବହୁଲାକୁ ସ୍ବାଦ ନେଲେ, ପରେ ଶପଥ କରି ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
13.268.16
विमुच्य पीतवत्सां तां दृष्ट्वा स्मृत्वा पुरातनम् ।
जगाम लोकानमलान्सा स्वराष्ट्रं तथा पुनः ॥ १३.२६८.१६ ॥
ବାଛୁରୀ ଦୁଗ୍ଧ ପାନ କରିଥିବା ସେହି ଗାଈକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇ, ପୂର୍ବ କଥା ସ୍ମରଣ କରି, ସେ ନିର୍ମଳ ଲୋକକୁ ଗଲା; ପୁଣି ନିଜ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଫେରିଗଲା।
13.268.17
तस्मात्सत्यार्जवरतो राजन्राष्ट्रं समानवम् ।
तारयित्वा सुखं स्वर्गं गन्तासि भरतर्षभ ॥ १३.२६८.१७ ॥
ତେଣୁ, ହେ ରାଜନ୍, ସତ୍ୟ ଓ ସରଳତାରେ ନିରତ ରହି, ନିଜ ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ପାର କରି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ସୁଖରେ ସ୍ବର୍ଗକୁ ଯିବ।
13.268.18
तथा शरणकामानां गोप्ता स्यात्स्वागतप्रदः ।
सायं प्रातर्मनुष्याणामशनं देवनिर्मितम्। ॥ १३.२६८.१८ ॥
ସେହିପରି, ଶରଣ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଓ ସ୍ବାଗତକାରୀ ହେବା ଉଚିତ। ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଭୋଜନ, ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତରେ, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ।
13.268.19
नान्तरा भोजनं दृष्टमुपवासविधिर्हि सः ।
होमकाले यथा वह्निः काले होमं प्रतीक्षते। ॥ १३.२६८.१९ ॥
ମଝିରେ ଭୋଜନ ଦେଖାଯାଇ ନାହିଁ; ତାହା ଉପବାସର ବିଧି। ହୋମକାଳରେ ଅଗ୍ନି ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ହୋମକୁ ଅପେକ୍ଷା କରେ।
13.268.20
ऋतुकाले तथाऽऽधानं पितरश्च प्रतीक्षते ।
नान्यदा गच्छते यस्तु ब्रह्मचर्यं च तत्स्मृतम् ॥ १३.२६८.२० ॥
ଋତୁକାଳରେ ସେହିପରି ଆଧାନକୁ ପିତୃଗଣ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ଯିଏ ଯାଏ ନାହିଁ, ତାହାର ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।
13.268.21
अमृतं ब्राह्मणा गाव इत्येतत्त्रयमेकतः ।
तस्मादोब्राह्मणान्नित्यमर्चयेत यथाविधि ॥ १३.२६८.२१ ॥
ଅମୃତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗାଈ—ଏହି ତିନିଟି ଏକତ୍ର କୁହାଯାଇଛି। ତେଣୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
13.268.22
यजुषां संस्कृतं मांसमुपभुञ्जत दुष्यति ।
पृष्ठमांसं वृथामांसं पुत्रमांसं च तत्समम् ॥ १३.२६८.२२ ॥
ଯଜୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କୃତ ମାଂସ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଦୋଷ ହୁଏ। ପିଠି ମାଂସ, ବୃଥା ମାଂସ ଓ ପୁତ୍ର ମାଂସ—ଏଗୁଡ଼ିକ ତାହାର ସମାନ।
13.268.23
स्वदेशे परदेशे वाऽप्यतिथिं नोपवासयेत् ।
कर्म वै सफलं कृत्वा गुरुणां प्रतिपादयेत् ॥ १३.२६८.२३ ॥
ନିଜ ଦେଶରେ କିମ୍ବା ବିଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଅତିଥିକୁ ଉପବାସ କରାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କର୍ମକୁ ସଫଳ କରି ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
13.268.24
गुरुभ्यस्त्वासनं देयमभिवाद्याभिपूज्य च ।
गुरुमभ्यर्च्य वर्धन्ते आयुषा यशसा श्रिया ॥ १३.२६८.२४ ॥
ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ଆସନ ଦେବା ଉଚିତ; ଅଭିବାଦନ ଓ ପୂଜା କରି। ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଆୟୁ, ଯଶ ଓ ଶ୍ରୀ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
13.268.25
वृद्धान्नाभिभवेज्जातु न चैतान्प्रेषयेदिति ।
नासीनः स्यात्स्थितेष्वेवमायुरस्य न रिष्यते ॥ १३.२६८.२५ ॥
ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ କେବେ ହେଲେ ଅପମାନ କରିବ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ କାମରେ ପଠାଇବ ନାହିଁ। ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସାମନାରେ ବସିବ ନାହିଁ; ଏପରି କଲେ ଆୟୁ କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
13.268.26
न नग्रामीक्षते नारीं न नग्रान्पुरुषानपि ।
मैथुनं सततं गुप्तं तपश्चैव समाचरेत् ॥ १३.२६८.२६ ॥
ନଗ୍ନ ନାରୀକୁ ଦେଖିବ ନାହିଁ, ନଗ୍ନ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବ ନାହିଁ। ସର୍ବଦା ଗୋପନରେ ମୈଥୁନ କରିବ ଏବଂ ତପସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଆଚରଣ କରିବ।
13.268.27
तीर्थानां गुरवस्तीर्थं शुचीनां हृदयं शुचि ।
दर्शनानां परं ज्ञानं सन्तोषः परमं सुखम् ॥ १३.२६८.२७ ॥
ଗୁରୁମାନେ ହିଁ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ତୀର୍ଥ; ଶୁଚିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଚି ହେଉଛି ହୃଦୟ। ଦର୍ଶନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ; ପରମ ସୁଖ ହେଉଛି ସନ୍ତୋଷ।
13.268.28
सायं प्रातश्च वृद्धानां शृणुयात्पुष्कला गिरः ।
श्रुतमाप्नोति हि नरः सततं वृद्धसेवया ॥ १३.२६८.२८ ॥
ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ସକାଳେ ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ବାଣୀ ଶୁଣିବ। ବୃଦ୍ଧସେବାରୁ ହିଁ ମଣିଷ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
13.268.29
स्वाध्याये भोजने चैव दक्षिणं पाणिमुद्धरेत् ।
यच्छेद्वाङ्मनसी नित्यमिन्द्रियाणि तथैव च ॥ १३.२६८.२९ ॥
ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ଭୋଜନ ସମୟରେ ଡାହାଣ ହାତ ଉଠାଇବ। ସର୍ବଦା ବାଣୀ, ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯମ କରିବ।
13.268.30
संस्कृतं पायसं नित्यं यावकं कृसरं हविः ।
अष्टकाः पितृदैवत्या ग्रहाणामभिपूजनम् ॥ १३.२६८.३० ॥
ସଂସ୍କୃତ ପାୟସ, ଯାବକ, କୃସର ଓ ହବି ନିତ୍ୟ; ପିତୃ-ଦେବତା ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଅଷ୍ଟକା; ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ପୂଜା।
13.268.31
श्मश्रुकर्मणि मङ्गल्यं क्षुतानामभिनन्दनम् ।
व्याधितानां च सर्वेषामायुषामभिनन्दनम् ॥ १३.२६८.३१ ॥
ଦାଢ଼ି କାଟିବା କର୍ମରେ ମଙ୍ଗଳକାରୀ; ହାଛିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇବା; ସମସ୍ତ ରୋଗୀଙ୍କର, ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇବା।
13.268.32
न जातु त्वमिति ब्रूयादापन्नोपि महृत्तरम् ।
त्वंकारो वा वधो वेति विद्वत्सु न विशिष्यते।
अवराणां समानानां शिष्याणां च समाचरेत् ॥ १३.२६८.३२ ॥
ଆପଦରେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ଙ୍କୁ କଦାପି 'ତୁମେ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ବିଦ୍ବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ତ୍ଵଂ' କହିବା ବା ବଧ କରିବା ଭେଦ ଘଟାଏ ନାହିଁ। ଛୋଟ, ସମାନ ଓ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।
13.268.33
पापमाचरते नित्यं हृदयं पापकर्मणाम् ।
ज्ञानपूर्वकृतं कर्म च्छादयन्ते ह्यसाधवः ॥ १३.२६८.३३ ॥
ପାପକର୍ମୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ସର୍ବଦା ପାପ କରେ; ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଜାଣିଶୁଣି କରାଯାଇଥିବା କର୍ମକୁ ମଧ୍ୟ ଲୁଚାନ୍ତି।
13.268.34
ज्ञानपूर्वं विनश्यन्ति गूहमाना महाजने ।
न मां मनुष्याः पश्यन्ति न मां पश्यन्ति देवताः ॥ १३.२६८.३४ ॥
ଜାଣିଶୁଣି କରାଯାଇଥିବା ପାପକୁ ମହାଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚାଉଥିବା ଲୋକେ ବିନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମୋତେ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
13.268.35
पापेनाभिहितः पापः पापमेवाभिजायते ॥ १३.२६८.३५ ॥
ପାପରେ ପ୍ରେରିତ ପାପୀ ପାପକୁ ହିଁ ଜନ୍ମ ଦିଏ।
13.268.36
यथा वार्धुषिको वृद्धिं दिनभेदे प्रतीक्षते ।
धर्मेण पिहितं पापं धर्ममेवाभिवर्धयेत् ॥ १३.२६८.३६ ॥
ସୁଧଖୋର ଯେପରି ଦିନ ବଦଳିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରେ, ସେପରି ଧର୍ମରେ ଢାଙ୍କିଥିବା ପାପ ଅପେକ୍ଷା କରେ; ତେଣୁ ଧର୍ମକୁ ହିଁ ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ।
13.268.37
यथा लवणमम्भोभिराप्लुतं प्रविलीयते ।
प्रायश्चित्तहतं पापं तथा सद्यः प्रणश्यति ॥ १३.२६८.३७ ॥
ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଥିବା ଲୁଣ ଯେପରି ଗଳିଯାଏ, ସେପରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ପାପ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
13.268.38
तस्मात्पापं न गूहेत गूहमानं विवर्धते ।
कृत्वा तु सादुष्वाख्यायाधर्मं प्रशमयन्त्युत ॥ १३.२६८.३८ ॥
ତେଣୁ ପାପକୁ ଲୁଚାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଲୁଚାଯାଇଥିବା ପାପ ବଢ଼େ। କୃତ ଅଧର୍ମ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କୁ କହିଲେ ସେମାନେ ତାହା ଶାନ୍ତ କରନ୍ତି।
13.268.39
आशया सञ्चितं द्रव्यं स्वकाले नोपभुज्यते ।
अन्ये चैतत्प्रद्यन्ते वियोगे तस्य देहिनः ॥ १३.२६८.३९ ॥
ଆଶାରେ ସଞ୍ଚିତ ଧନ ନିଜ ସମୟରେ ଭୋଗ କରାଯାଏ ନାହିଁ। ଦେହଧାରୀର ବିୟୋଗ ସମୟରେ ଅନ୍ୟମାନେ ତାହା ନିଅନ୍ତି।
13.268.40
तद्धर्मसाधनं नित्यं सङ्कल्पाद्धनमार्जयेत् ।
मननं सर्वभूतानां धर्ममाहुर्मनीषिणः। ॥ १३.२६८.४० ॥
ଧର୍ମସାଧନ ଧନ ସର୍ବଦା ସଙ୍କଳ୍ପରୁ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ପ୍ରତି ମନନକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଧର୍ମ କହନ୍ତି।
13.268.41
तस्मात्सर्वाणि भूतानि धर्ममेव समासते ।
एक एव चरेद्धर्मं न धर्मध्वजिको भवेत्। ॥ १३.२६८.४१ ॥
ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଧର୍ମକୁ ହିଁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି। ଏକାକୀ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଧର୍ମଧ୍ୱଜୀ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.268.42
धर्मवाणिजका ह्येते ये धर्ममुपभुञ्जते ।
अर्चेद्देवानदम्भेन सेवेताऽमायया गुरून्। ॥ १३.२६८.४२ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରୁ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ଧର୍ମବ୍ୟବସାୟୀ। ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦମ୍ଭ ବିନା ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ଛଳ ବିନା ସେବିବା ଉଚିତ।
13.268.43
धनं निदध्यात्पात्रेषु परत्रार्थं समावृतम् ॥ १३.२६८.४३ ॥
ଧନକୁ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରମାନଙ୍କରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ପରଲୋକର ହିତ ପାଇଁ, ଭଲ ଭାବେ ଲୁଚାଇ ସୁରକ୍ଷିତ କରି।