ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.268
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.268.1
ये च धर्ममसूयन्ते ये चैनं पर्युपासते ।
ब्रवीतु मे भवानेतत्क्व ते गच्छन्ति तादृशाः ॥ १३.२६८.१ ॥
ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.268.2
रजसा तमसा चैव समवस्तीर्णचेतसः ।
नरकं प्रतिपद्यन्ते धर्मविद्वेषिमो जनाः ॥ १३.२६८.२ ॥
ਰਜੋ ਅਤੇ ਤਮੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਨਰਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
13.268.3
ये तु धर्मं महाराज सततं पर्युपासते ।
सत्यार्जवपराः सन्तस्ते वै स्वर्गभूजो नराः ॥ १३.२६८.३ ॥
ਪਰ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਲੋਕ ਲਗਾਤਾਰ ਧਰਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇਪਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸਜਣ — ਉਹੀ ਸਵਰਗ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਹਨ।
13.268.4
धर्म एव रतिस्तेषामाचार्योपासनाद्भवेत् ।
देवलोकं प्रपद्यन्ते ये धर्मं पर्युपासते ॥ १३.२६८.४ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਕੇਵਲ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਆਚਾਰੀਆ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਲੋਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
13.268.5
मनुष्या यदि वा देवाः शरीरमुपताप्य वै ।
धर्मिणः सुखमेधन्ते लोभद्वेषविवर्जिताः ॥ १३.२६८.५ ॥
ਮਨੁੱਖ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦੇਵਤੇ — ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਸੰਜਮਿਤ ਕਰਕੇ, ਲੋਭ ਅਤੇ ਦਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਧਰਮੀ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਹਨ।
13.268.6
प्रथमं ब्रह्म्णः पुत्रं धर्ममाहुर्मनीषिणः ।
धर्मिणः पर्युपासन्ते फलं पक्वमिवाशिनः ॥ १३.२६८.६ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਧਰਮ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਧਰਮੀ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪੱਕੇ ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ।
13.268.7
असाधोः कीदृशं शीलं साधोश्चैव तु कीदृशम् ।
ब्रवीतु मे भवानेतत्सन्तोऽसन्तश्च कीदृशाः ॥ १३.२६८.७ ॥
ਅਸਾਧੂ ਦਾ ਸ਼ੀਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਧੂ ਦਾ ਸ਼ੀਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਸੰਤ ਅਤੇ ਅਸੰਤ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.268.8
दुराधाराश्च दुर्धर्षा दुर्मुखाश्चाप्यसाधवः ।
साधवः शीलसम्पन्नाः शिष्टाचारस्य लक्षणम् ॥ १३.२६८.८ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਕੌੜਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਅਸਾਧੂ ਹਨ। ਸਾਧੂ ਸ਼ੀਲਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹੀ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।
13.268.9
राजमार्गे गवां मध्ये जनमध्ये च धर्मिणः ।
नोपसेचन्ति राजेन्द्र सर्गं मूत्रपुरीषयोः ॥ १३.२६८.९ ॥
ਰਾਜਮਾਰਗ ਉੱਤੇ, ਗਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕ ਪਿਸ਼ਾਬ ਅਤੇ ਮਲ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
13.268.10
पञ्चानां यजनं कृत्वा शेषमश्नन्ति साधवः ।
न जल्पन्ति च भुञ्जाना न निद्रान्त्यार्द्रपाणयः ॥ १३.२६८.१० ॥
ਪੰਜਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਕਰ ਕੇ ਸਾਧੂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਗਿੱਲੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੌਂਦੇ ਨਹੀਂ।
13.268.11
चित्रभानुमपां देवं गोष्ठं चैव चतुष्पथम् ।
ब्राह्मणं धार्मिकं वृद्धं ये कुर्वन्ति प्रदक्षिणम् ॥ १३.२६८.११ ॥
ਅਗਨੀ, ਜਲ ਦੇਵਤਾ, ਗਊਸ਼ਾਲਾ, ਚੌਰਾਹਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੀ ਜੋ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਉਹ ਸਾਧੂ ਹਨ)।
13.268.12
वृद्धानां भारतप्रानां स्त्रीणां बालातुरस्य च ।
ब्राह्मणानां गवां राज्ञां पन्थानं ददते च ये ॥ १३.२६८.१२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਜੋ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਰੋਗੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ (ਉਹ ਸਾਧੂ ਹਨ)।
13.268.13
अतिथीनां च सर्वेषां प्रेष्याणां स्वजनस्य च ।
सामान्यं भोजनं कुर्यात्स्वयं नाग्र्यशनं व्रजेत् ॥ १३.२६८.१३ ॥
ਮਹਿਮਾਨਾਂ, ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਜਨਾਂ ਸਭ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰੇ; ਆਪ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਲਵੇ।
13.268.14
न सत्यार्जवधर्मस्य तुल्यमन्यच्च विद्यते ।
बहुला नाम गौस्तेन गतिमग्र्यां गता किल ॥ १३.२६८.१४ ॥
ਸੱਚ ਅਤੇ ਸਿੱਧਤਾ ਦੇ ਧਰਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਹੁਲਾ ਨਾਮ ਦੀ ਗਾਂ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉੱਤਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ।
13.268.15
मुनिशापाद्द्विजः कश्चिद्व्याघ्रतां समुपागतः ।
बहुलां भक्षणरुचिरास्वाद्य शपथेन तु ॥ १३.२६८.१५ ॥
ਕਿਸੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਸਰਾਪ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਾਘ ਬਣ ਗਿਆ। ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਬਹੁਲਾ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਸਹੁੰ ਖਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
13.268.16
विमुच्य पीतवत्सां तां दृष्ट्वा स्मृत्वा पुरातनम् ।
जगाम लोकानमलान्सा स्वराष्ट्रं तथा पुनः ॥ १३.२६८.१६ ॥
ਵੱਛੇ ਨੇ ਦੁੱਧ ਪੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ, ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਈ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁੜ ਗਈ।
13.268.17
तस्मात्सत्यार्जवरतो राजन्राष्ट्रं समानवम् ।
तारयित्वा सुखं स्वर्गं गन्तासि भरतर्षभ ॥ १३.२६८.१७ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਸਿੱਧਤਾ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਤਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਤੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਜਾਵੇਂਗਾ।
13.268.18
तथा शरणकामानां गोप्ता स्यात्स्वागतप्रदः ।
सायं प्रातर्मनुष्याणामशनं देवनिर्मितम्। ॥ १३.२६८.१८ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਰਨ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ, ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
13.268.19
नान्तरा भोजनं दृष्टमुपवासविधिर्हि सः ।
होमकाले यथा वह्निः काले होमं प्रतीक्षते। ॥ १३.२६८.१९ ॥
ਵਿਚਕਾਰ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਹੋਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਗਨੀ ਠੀਕ ਵੇਲੇ ਹੋਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ।
13.268.20
ऋतुकाले तथाऽऽधानं पितरश्च प्रतीक्षते ।
नान्यदा गच्छते यस्तु ब्रह्मचर्यं च तत्स्मृतम् ॥ १३.२६८.२० ॥
ਰੁੱਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਧਾਨ ਨੂੰ ਪਿਤਰ ਉਡੀਕਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
13.268.21
अमृतं ब्राह्मणा गाव इत्येतत्त्रयमेकतः ।
तस्मादोब्राह्मणान्नित्यमर्चयेत यथाविधि ॥ १३.२६८.२१ ॥
ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ—ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
13.268.22
यजुषां संस्कृतं मांसमुपभुञ्जत दुष्यति ।
पृष्ठमांसं वृथामांसं पुत्रमांसं च तत्समम् ॥ १३.२६८.२२ ॥
ਯਜੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਦੋਸ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਠ ਦਾ ਮਾਸ, ਵਿਅਰਥ ਮਾਸ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮਾਸ—ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
13.268.23
स्वदेशे परदेशे वाऽप्यतिथिं नोपवासयेत् ।
कर्म वै सफलं कृत्वा गुरुणां प्रतिपादयेत् ॥ १३.२६८.२३ ॥
ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਭੁੱਖਾ ਨਾ ਰੱਖੇ। ਕਰਮ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾ ਕੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੇ।
13.268.24
गुरुभ्यस्त्वासनं देयमभिवाद्याभिपूज्य च ।
गुरुमभ्यर्च्य वर्धन्ते आयुषा यशसा श्रिया ॥ १३.२६८.२४ ॥
ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਆਸਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਣਾਮ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਆਯੂ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਧਦੇ ਹਨ।
13.268.25
वृद्धान्नाभिभवेज्जातु न चैतान्प्रेषयेदिति ।
नासीनः स्यात्स्थितेष्वेवमायुरस्य न रिष्यते ॥ १३.२६८.२५ ॥
ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਕਦੇ ਵੀ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਲਈ ਨਾ ਭੇਜੇ। ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਾ ਨਾ ਰਹੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਉਮਰ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ।
13.268.26
न नग्रामीक्षते नारीं न नग्रान्पुरुषानपि ।
मैथुनं सततं गुप्तं तपश्चैव समाचरेत् ॥ १३.२६८.२६ ॥
ਨੰਗੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖੇ, ਨੰਗੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਵੇਖੇ। ਸਦਾ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਥੁਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਤਪ ਵੀ ਆਚਰੇ।
13.268.27
तीर्थानां गुरवस्तीर्थं शुचीनां हृदयं शुचि ।
दर्शनानां परं ज्ञानं सन्तोषः परमं सुखम् ॥ १३.२६८.२७ ॥
ਗੁਰੂ ਹੀ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹਨ; ਸ਼ੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਹਿਰਦਾ ਹੈ। ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਪਰਮ ਸੁਖ ਸੰਤੋਖ ਹੈ।
13.268.28
सायं प्रातश्च वृद्धानां शृणुयात्पुष्कला गिरः ।
श्रुतमाप्नोति हि नरः सततं वृद्धसेवया ॥ १३.२६८.२८ ॥
ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਭਰਪੂਰ ਬਚਨ ਸੁਣੇ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.268.29
स्वाध्याये भोजने चैव दक्षिणं पाणिमुद्धरेत् ।
यच्छेद्वाङ्मनसी नित्यमिन्द्रियाणि तथैव च ॥ १३.२६८.२९ ॥
ਸਵਾਧਿਆਇ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਵੇਲੇ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਚੁੱਕੇ। ਸਦਾ ਬੋਲ, ਮਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ।
13.268.30
संस्कृतं पायसं नित्यं यावकं कृसरं हविः ।
अष्टकाः पितृदैवत्या ग्रहाणामभिपूजनम् ॥ १३.२६८.३० ॥
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਾਇਸ, ਯਾਵਕ, ਕ੍ਰਿਸਰ ਅਤੇ ਹਵਿ ਨਿੱਤ; ਪਿਤਰ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਅਸ਼ਟਕਾ; ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ।
13.268.31
श्मश्रुकर्मणि मङ्गल्यं क्षुतानामभिनन्दनम् ।
व्याधितानां च सर्वेषामायुषामभिनन्दनम् ॥ १३.२६८.३१ ॥
ਦਾੜ੍ਹੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਕਾਰੀ; ਛਿੱਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਅਭਿਨੰਦਨ ਕਰਨਾ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰੋਗੀਆਂ ਦਾ, ਦੀਰਘ ਆਯੂ ਲਈ ਅਭਿਨੰਦਨ ਕਰਨਾ।
13.268.32
न जातु त्वमिति ब्रूयादापन्नोपि महृत्तरम् ।
त्वंकारो वा वधो वेति विद्वत्सु न विशिष्यते।
अवराणां समानानां शिष्याणां च समाचरेत् ॥ १३.२६८.३२ ॥
ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੇ ਨੂੰ ਕਦੇ 'ਤੂੰ' ਨਾ ਕਹੇ; ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ 'ਤ੍ਵਂ' ਕਹਿਣਾ ਜਾਂ ਵਧ ਕਰਨਾ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਛੋਟਿਆਂ, ਬਰਾਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਾਵ ਕਰੇ।
13.268.33
पापमाचरते नित्यं हृदयं पापकर्मणाम् ।
ज्ञानपूर्वकृतं कर्म च्छादयन्ते ह्यसाधवः ॥ १३.२६८.३३ ॥
ਪਾਪ ਕਰਮੀਆਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਸਦਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਲੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.268.34
ज्ञानपूर्वं विनश्यन्ति गूहमाना महाजने ।
न मां मनुष्याः पश्यन्ति न मां पश्यन्ति देवताः ॥ १३.२६८.३४ ॥
ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਮਹਾਂਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ।
13.268.35
पापेनाभिहितः पापः पापमेवाभिजायते ॥ १३.२६८.३५ ॥
ਪਾਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਪਾਪੀ ਪਾਪ ਨੂੰ ਹੀ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.268.36
यथा वार्धुषिको वृद्धिं दिनभेदे प्रतीक्षते ।
धर्मेण पिहितं पापं धर्ममेवाभिवर्धयेत् ॥ १३.२६८.३६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਵਿਆਜ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਬਦਲਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਪਾਪ ਉਡੀਕਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹੀ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.268.37
यथा लवणमम्भोभिराप्लुतं प्रविलीयते ।
प्रायश्चित्तहतं पापं तथा सद्यः प्रणश्यति ॥ १३.२६८.३७ ॥
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਲੂਣ ਜਿਵੇਂ ਘੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.268.38
तस्मात्पापं न गूहेत गूहमानं विवर्धते ।
कृत्वा तु सादुष्वाख्यायाधर्मं प्रशमयन्त्युत ॥ १३.२६८.३८ ॥
ਇਸ ਲਈ ਪਾਪ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਲੁਕਾਇਆ ਪਾਪ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਕੀਤਾ ਅਧਰਮ ਸਜਣਾਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਣ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
13.268.39
आशया सञ्चितं द्रव्यं स्वकाले नोपभुज्यते ।
अन्ये चैतत्प्रद्यन्ते वियोगे तस्य देहिनः ॥ १३.२६८.३९ ॥
ਆਸ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਧਨ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਭੋਗਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਦੇਹਧਾਰੀ ਦੇ ਵਿਯੋਗ ਸਮੇਂ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.268.40
तद्धर्मसाधनं नित्यं सङ्कल्पाद्धनमार्जयेत् ।
मननं सर्वभूतानां धर्ममाहुर्मनीषिणः। ॥ १३.२६८.४० ॥
ਧਰਮ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਧਨ ਸਦਾ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਕਮਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਨਨ ਨੂੰ ਹੀ ਗਿਆਨੀ ਧਰਮ ਆਖਦੇ ਹਨ।
13.268.41
तस्मात्सर्वाणि भूतानि धर्ममेव समासते ।
एक एव चरेद्धर्मं न धर्मध्वजिको भवेत्। ॥ १३.२६८.४१ ॥
ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਧਰਮ ਦਾ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰੇ, ਧਰਮ-ਧਵਜੀ ਨਾ ਬਣੇ।
13.268.42
धर्मवाणिजका ह्येते ये धर्ममुपभुञ्जते ।
अर्चेद्देवानदम्भेन सेवेताऽमायया गुरून्। ॥ १३.२६८.४२ ॥
ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੰਭ ਬਿਨਾਂ ਕਰੇ, ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਛਲ ਬਿਨਾਂ ਕਰੇ।
13.268.43
धनं निदध्यात्पात्रेषु परत्रार्थं समावृतम् ॥ १३.२६८.४३ ॥
ਧਨ ਯੋਗ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕਾ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਕੇ।