マハーバーラタ · 章 13.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.38.1
क्लिश्यमानेषु भूतेषु जातीमरणसागरे ।
यत्प्राप्य क्लेशं नाप्नोति तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.३८.१ ॥
生と死の海で生き物が苦しんでいるとき、それを得れば苦しみに陥らないもの、祖父よ、どうかそれを私に語ってください。
13.38.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
सनत्कुमारस्य सतः संवादं नारदस्य च ॥ १३.३८.२ ॥
この件について人々はまた、この古い物語を語る——尊いサナトクマーラとナーラダの対話を。
13.38.3
सनत्कुमारो भगवान्ब्रह्मपुत्रो महायशाः ।
पूर्वजातास्त्रयस्तस्य कथ्यन्ते ब्रह्मवादिनः ॥ १३.३८.३ ॥
尊いサナトクマーラ、ブラフマーの子、大いなる名声の人。その前に生まれた三人のブラフマ言者のことが語られる。
13.38.4
सनकः सनन्दनश्चैव तृतीयश्च सनातनः ।
जातमात्राश्च ते सर्वे प्रतिबुद्धा इति श्रुतिः ॥ १३.३८.४ ॥
サナカ、サナンダナ、そして三番目のサナータナ——彼らは皆、生まれるとすぐに目覚めた、とシュルティは言う。
13.38.5
चतुर्थश्चैव तेषां स भगवान्योगवित्तमः ।
सनत्कुमार इति वै कथयन्ति महर्षयः ॥ १३.३८.५ ॥
その四番目は尊いサナトクマーラ、ヨーガ行者の中で最も優れた人——大聖者たちはそう呼ぶ。
13.38.6
हैरण्यगर्भः स मुनिर्वसिष्ठः पञ्चमः स्मृतः ।
षष्ठः स्थाणुः स भगवानमेयात्मा त्रिशूलधृत् ॥ १३.३८.६ ॥
黄金の胎から生まれたその聖者ヴァシシュタが第五とされる。第六は尊いスターヌ、無量の自己を持ち、三叉戟を執る方である。
13.38.7
ततोऽपरे समुत्पन्नाः पावकादारुणे क्रतौ ।
मनसा स्वयंभुवो हीमे मरीचिप्रमुखास्तथा ॥ १३.३८.७ ॥
次に、赤い祭式において火から生まれた他の者たちと、自存者の意から生まれたマリーチをはじめとする者たちも同様である。
13.38.8
भुगुर्मरीचेरनुजो भृगोरप्यङ्गिरास्तथा ।
अनुजोङ्गिरसोऽथात्रिः पुलस्त्योत्रेस्तथाऽनुजः ॥ १३.३८.८ ॥
ブrighuはマリーチの弟であり、ブリグの弟はアンギラスであり、アンギラスの弟はアトリであり、アトリの弟はプラスティヤであった。
13.38.9
पुलस्त्यस्यानुजो विद्वान्पुलहो न महाद्युतिः ।
पठ्यन्ते ब्रह्मजा ह्येते विद्वद्बिरमितौजसः ॥ १३.३८.९ ॥
プラスティヤの弟は学識ある者プラハであったが、大いなる輝きは持たなかった。学者たちは、これらを無量の力をもつブラフマーの子と唱える。
13.38.10
सर्वमेतन्महाराज कुर्वन्नादिगुरुर्महान् ।
प्रभुर्विभुरनन्तश्रीर्ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ १३.३८.१० ॥
大王よ、これらすべてを成し遂げる根源の師、偉大な主、遍在し無限の栄光をもつブラフマー、諸世界の祖父である。
13.38.11
मूर्तिमन्तोऽमृतीभूतास्तेजसाऽतितपोन्विताः ।
सनकप्रभृतयस्तत्र ये च प्राप्ताः परं पदम्।
कृत्स्नं क्षयमनुप्राप्य विमुक्ता मूर्तिबन्धनात् ॥ १३.३८.११ ॥
形を持ちながら光輝によって不死となった、大いなる苦行を備えたサナカらは、そこで最高の境地に達した。完全な消滅に至り、身体の束縛から解き放たれた。
13.38.12
सनत्कुमारस्तु विभुर्योगमास्थाय योगवित् ।
त्रीँल्लोकानचरच्छश्वदैर्येण परेण हि ॥ १३.३८.१२ ॥
しかしヨーガに通じた遍在のサナットクマーラは、ヨーガを修め、至上にして永遠の歩みで、三界を絶えず遍歴した。
13.38.13
रुद्रश्चाप्यष्टगुणितं योगं प्राप्तो महायशाः ।
सूक्ष्ममष्टगुणं राजन्नितरे नृपसत्तम ॥ १३.३८.१३ ॥
大いなる名声のルドラもまた八重のヨーガを得た。王よ、王の中の最上の者よ、他の者たちは微細な八重（のヨーガ）を得た。
13.38.14
मरीचिप्रमुखास्तात सर्वे सृष्ट्यर्थमेव ते ।
नियुक्ता राजशार्दूल तेषां सृष्टिं शृणुष्व मे ॥ १३.३८.१४ ॥
わが子よ、マリーチを筆頭とする彼らは皆、ただ創造のために任じられたのだ。王の中の虎よ、彼らの創造について私から聞け。
13.38.15
सप्त ब्रह्मण इत्येते पुराणे निश्चयं गताः ।
सर्वे वेदेषु चैवोक्ताः खिलेषु च न संशयः ॥ १३.३८.१५ ॥
この七者は、プラーナにおいてブラフマーの（息子）たちであると確定している。彼らは皆、ヴェーダにも補遺（キラ）にも説かれている。疑いはない。
13.38.16
इतिहासपुराणे च श्रुतिरेषा सनातनी ।
ब्राह्मणा वरदानेतान्प्राहुर्वेदान्तपारगाः ॥ १३.३८.१६ ॥
叙事詩とプラーナにおいても、この聖伝（シュルティ）は永遠である。ヴェーダーンタに通じたバラモンたちは、恩恵を授ける文脈でこれらの者たちをこのように語る。
13.38.17
एतेषां पितरस्तात पुत्रा इत्यनुचक्षते ।
गणाः सप्त महाराज मूर्तयोऽमूर्तयस्तथा ॥ १३.३८.१७ ॥
わが子よ、彼らの父たちが、彼らの息子と呼ばれる。大王よ、七つの群れ、有形のものと無形のものとがある。
13.38.18
पितृणां चैव राजेन्द्र पुत्रा देवा इति श्रुतिः ।
देवैर्व्याप्ता इमे लोका इत्येवमनुशुश्रुम ॥ १३.३८.१८ ॥
王の中の主よ、聖伝は、祖霊の息子たちが神々であると説く。これらの世界は神々によって満たされている、と私たちはこのように聞いている。
13.38.19
कृष्णद्वैपायनाच्चैव देवस्थानात्तथैव त ।
देवलाच्च नरश्रेष्ठ काश्यपाच्च मया श्रुतम् ॥ १३.३८.१९ ॥
人中最勝の王よ、私はクリシュナ・ドヴァイパーヤナ、デーヴァスターナ、デーヴァラ、そしてカーシャパからもこれを聞いた。
13.38.20
गौतमादपि कौण्डिन्याद्बारद्वाजात्तथैव च ।
मार्कण्डेयात्तथैवैतदृषेर्देवमतादपि ॥ १३.३८.२० ॥
ガウタマ、カウンディンヤ、バーラドヴァージャ、マールカンデーヤ、そして聖仙デーヴァマタからも同じことを聞いた。
13.38.21
पित्रा च मम राजेन्द्र श्राद्धकाले प्रभाषितम् ।
परं रहस्यं वेदान्तं प्रियं हि परमात्मनः ॥ १३.३८.२१ ॥
王の中の王よ、祖霊供養（シュラーッダ）の折に、私の父もまた最高の秘密のヴェーダーンタを説いた。それは実に至高の自我に愛されるものである。
13.38.22
अतः परं प्रवक्ष्यामि यन्मां पृच्छसि भारतः ।
तदिहैकमनोबुद्धिः शृणुष्वावहितो नृप।
स्वायंभुवस्य संवादं नारदस्य च धीमतः ॥ १३.३८.२२ ॥
さて、汝が尋ねたことを語ろう、バーラタよ。王よ、一心に注意深く聞け——スヴァーヤンブヴァ（マヌ）と賢者ナーラダの対話を。
13.38.23
सनत्कुमारो भगवान्दिव्यं जज्वाल तेजसा ।
अङ्गुष्ठमात्रो भूत्वा वै विचचार महाद्युतिः ॥ १३.३८.२३ ॥
尊き サナトクマーラは神聖な光輝に燃え上がった。大いに輝く者は親指ほどの大きさとなって歩き回った。
13.38.24
स कदाचिन्महाभागो मेरुपृष्ठं समागमत् ।
नारदेन नरश्रेष्ठ मुनिना ब्रह्मवादिना ॥ १३.३८.२४ ॥
ある時、その大いに幸ある者は、人中最勝の王よ、梵を説く聖者ナーラダと共にメール山の背に至った。
13.38.25
जिज्ञासमानावन्योन्यं सकाशे ब्रह्मणस्ततः ।
ब्रह्म भागवतौ तात परमार्थार्थचिन्तकौ ॥ १३.३८.२५ ॥
親愛なる者よ、互いを知ろうと望み、そののちブラフマーの御前で、至高の真理の意味を思う二人の信者はブラフマンについて思いを巡らせた。
13.38.26
मतिमान्मतिमच्छ्रेष्ठं बुद्धिमान्बुद्धिमत्तरम् ।
क्षेत्रवित्क्षेत्रविच्छ्रेष्ठं ज्ञानविज्ज्ञानमत्तमम् ॥ १३.३८.२६ ॥
賢者の中の最も賢い者、賢者よりもさらに賢い者；場を知る者の中で最も優れた者、知識ある者の中で最も知る者。
13.38.27
सनत्कुमारं तत्वज्ञं भगवन्तमरिंदम ।
लोकविल्लोकविच्छ्रेष्ठमात्मविच्चात्मवित्तमम्।
सर्ववेदार्थकुशलं सर्वशास्त्रविशारदम् ॥ १३.३८.२७ ॥
サナトクマーラ、真理を知る者、尊き方、敵を制する者；世界を知る者の中で最も優れた者、自己を知る者の中で最も知る者、すべてのヴェーダの意味に通じた者、すべての聖典に秀でた者。
13.38.28
साङ्ख्ययोगं च यो वेद पाणावामलकं यथा ।
नारदोऽथ नरश्रेष्ठ तं पप्रच्छ महाद्युतिः ॥ १३.३८.२८ ॥
サーンキャとヨーガを、掌の上のアーマラカの実のように知る者。人の中の最も優れた者よ、そのとき大いなる光輝のナーラダが彼に問うた。
13.38.29
त्रयोविंशतितत्वस्य अव्यक्तस्य महामुने ।
प्रभवं चाप्ययं चैव श्रोतुमिच्छामि तत्वतः ॥ १३.३८.२९ ॥
大仙よ、二十三の原理と未顕現者の生起と消滅を、真実のままに聞きたいと思います。
13.38.30
अध्यात्ममधिभूतं च अधिदैवं तथैव च ।
कालसङ्ख्याश्च सर्गं च स्रष्टारं पुरुषं प्रभुम्। ॥ १३.३८.३० ॥
内なる自己、外界の要素、同様に神々、時の計算、創造、そして創造者である主なるプルシャ。
13.38.31
यं विस्वमुपजीवन्ति येन सर्वमिदं ततम् ।
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १३.३८.३१ ॥
世界がそれに依存して生き、それによってこの全てが遍く満ち、それに到達すれば帰還しない者——そのことについてあなたは語るにふさわしい。
13.38.32
यं विश्वमुपजीवन्ति यमाहुः पुरुषं परम् ।
तं वै शृणु महाबुद्धे नारायणमनामयम् ॥ १३.३८.३२ ॥
大いなる知性の者よ、世界がそれに依存し、至高のプルシャと呼ばれる者、無垢なるナーラーヤナを聞け。
13.38.33
एष नारायणो नाम यं विश्वमुपजीवति ।
एष स्रष्टा विधाता च भर्ता पालयिता प्रभुः ॥ १३.३८.३३ ॥
ナーラーヤナという名のこの方こそ、世界がそれに依存する者。創造者、配置者、維持者、守護者、主である。
13.38.34
प्राप्यैनं न निवर्तन्ते यतयोऽध्यात्मचिन्तकाः ।
एतावदेव वक्तव्यं मया नारद पृच्छते ॥ १३.३८.३४ ॥
それに到達した、内なる自己を観想する苦行者たちは帰らない。ナーラダよ、尋ねるあなたにはこれだけを告げるべきである。
13.38.35
परं न वेद्मि तत्सर्गं यावांश्चायं यथाप्यहम् ।
श्रूयतामानुपूर्व्येण न च सर्गः प्रयत्नतः ॥ १३.३८.३५ ॥
その創造、そしてこれがどれほど広大であるかを、私は完全には知らない——知っている範囲のみを。順を追って聞け。創造は努力によって把握されるものではない。
13.38.36
यथा कालपरीमाणं तत्वानामृषिसत्तम ।
अध्यात्ममधिभूतं च अधिदैवं तथैव च।
कालसंख्यां च सर्गं च सर्वमेव महामुने ॥ १३.३८.३६ ॥
最上の聖仙よ、諸原理の時の尺度のように、内なる自己、物質界、神性もまた同様に；時の計算と創造も——偉大な聖者よ、これらすべてを（私は語ろう）。
13.38.37
तमसः कुर्वतः सर्गं तामसो ह्यभिधीयते ।
ब्रह्मविद्भिर्द्विजैर्नित्यं नित्यमध्यात्मचिन्तकैः ॥ १३.३८.३७ ॥
闇の創造を行う者はターマサ（tāmasa）と呼ばれる、と梵を知る者たちと、常に内なる自己を思惟する再生族は常に言う。
13.38.38
पर्यायनामान्येतस्य कथयन्ति मनीषिणः ।
तानि ते सम्प्रवक्ष्यामि तदिहैकमनाः शृणु ॥ १३.३८.३८ ॥
賢者はその同義語の名を説く。私はそれらをあなたに語ろう。心を一つにしてここで聞きなさい。
13.38.39
महार्णवोऽर्णवश्चैव सलिलं च गुणास्तथा ।
वेदास्तपांसि यज्ञाश्च धर्माश्च भगवान्विभुः।
प्राणः सांवर्तकोग्निश्च व्योम कालस्तथैव च ॥ १३.३८.३९ ॥
大海、海、水、諸徳、ヴェーダ、苦行、祭祀と法、そして遍在する尊き主、プラーナ、終末の火、虚空、時間もまたそのようである。
13.38.40
नामान्येतानि ब्रह्मर्षे शरीरस्येश्वरस्य वै ।
कीर्तितानि द्विजश्रेष्ठ मया शास्त्रानुसारतः ॥ १३.३८.४० ॥
梵の聖仙よ、これらは主の身体の名である。再生族の最上者よ、私は聖典に従ってこれらを説いた。
13.38.41
चतुर्युगसहस्राणि चतुर्युगमरिंदम ।
प्राहुः कल्पसहस्रं वै ब्राह्मणास्तत्वदर्शिनः ॥ १३.३८.४१ ॥
敵を征服する者よ、真理を見る婆羅門たちは千の四ユガを一つの四ユガと呼び、それは千のカルパに等しいと言う。
13.38.42
दशकल्पसहस्राणि अव्ययस्य महानिशा ।
तथैव दिवसं प्राहुर्योगाः सांख्याश्च तत्वतः ॥ १३.३८.४२ ॥
不滅なるものの大いなる夜は一万カルパに及ぶ。同様に、ヨーガ行者とサーンキヤの人々は、真理に即してそれを一日と呼ぶ。
13.38.43
निशासुप्तोथ भगवान्क्षपान्ते प्रत्यबुध्यत ।
पश्चाद्बुद्ध्वा ससर्जापस्तासु वीर्यमवासृजत् ॥ १३.३८.४३ ॥
夜の間眠っていた世尊は、夜の終わりに目覚めた。目覚めた後、彼は水を創造し、そこに自らの精を放った。
13.38.44
तदण्डमभवद्धैमं सहस्रांशुसमप्रभम् ।
अहंकृत्वा ततस्तस्मिन्ससर्ज प्रभुरीश्वरः ॥ १३.३८.४४ ॥
それは千の太陽のように輝く黄金の卵となった。そして自我の原理を取って、主なるイーシュヴァラはその中に創造した。
13.38.45
हिरण्यगर्भं विस्वात्मा ब्रह्माणां जलवन्मुनिम् ।
भूतभव्यभविष्यस्य कर्तारमनघं विभुम्।
मूर्तिमन्तं महात्मानं विश्वशभुं स्वयंभुवम् ॥ १३.३८.४५ ॥
宇宙の魂は、ブラフマーたちの中で水のような聖者であるヒラニヤガルバを生んだ。彼は過去・現在・未来の創造者で、無垢、遍在、有形、偉大な魂、世界に吉祥をもたらす者、自生者である。
13.38.46
अणिमा लघिमा प्राप्तिरीशानो ज्योतिषां नरम् ।
चक्रे तिरोधां भगवानेत्कृत्वा महायशाः ॥ १३.३८.४६ ॥
アニマ、ラギマ、プラープティの主イーシャナは、諸光の人を造った。大名声の世尊はこれを行い、それを隠した。
13.38.47
एतस्यापि निशामाहुर्वेदवेदाङ्गपारगाः ।
पञ्चकल्पसहस्राणि अहरेतावदेव च ॥ १३.३८.४७ ॥
ヴェーダとヴェーダーンガに通じた人々は、彼の夜もまた五千カルパだと言う。彼の昼もまた同じ長さである。
13.38.48
स सर्गं कुरुत ब्रह्मा तामसश्चानुपूर्व्यशः ।
सृजतेऽहं त्वहंकारं परमेष्ठिनमव्ययम् ॥ १३.३८.४८ ॥
そのブラフマーは順序に従い、タマス性の創造を行う。しかし私は我執の原理を創造する——至高で不滅の主を。
13.38.49
अहङ्कारेणैव लोका व्याप्ताः साहंकृतेन वै ।
येनाविष्टानि भूतानि मज्जन्त्यव्यक्तसागरे ॥ १३.३८.४९ ॥
まさに我慢によってこれらの世界は満たされ、我執を伴うもの（我慢）によって満たされている。それに取り憑かれた存在は、未顕現の海に沈む。
13.38.50
देवर्षिदानवनरा यक्षगन्धर्वकिन्नराः ।
उन्मज्जन्ति निमज्जन्ति ऊर्ध्वाधस्तिर्यगेव च ॥ १३.३८.५० ॥
神々、聖仙、ダーナヴァ、人間、夜叉、ガンダルヴァ、キンナラは浮かび上がり沈みもする。上へ、下へ、そして横へも。
13.38.51
एतस्यापि निशामाहुस्तृतीयामथ कुर्वतः ।
त्रीणि कल्पसहस्राणि अहरेतावदेव तु ॥ १३.३८.५१ ॥
彼らはこれの夜を第三のものと呼ぶ。創造を行う者にとっては三千のカルパが昼であり、まさにそれだけである。
13.38.52
अहङ्कारस्तु सृजति महाभूतानि पञ्च वै ।
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ॥ १३.३८.५२ ॥
しかし我慢は五大元素を生み出す。地、風、空、水、そして第五の光・火である。
13.38.53
एतेषां गुणतत्वानि पञ्च प्राहुर्द्विजातयः ।
शब्दे स्पर्शे च रूपे च रसे गन्धे तथैव च ॥ १३.३८.५३ ॥
再生族（二生者）は、それらの性質の原理が五つであると説く。音、触、色、味、そして同様に香である。
13.38.54
गुणेष्वेतेष्वभिरताः पङ्कलग्ना इव द्विपाः ।
नोत्तिष्ठन्त्यवशीभूताः सक्ता अव्यक्तसागरे ॥ १३.३८.५४ ॥
これらの性質に喜び耽り、泥にはまった象のように、支配されて立ち上がれない。未顕現の海に執着して。
13.38.55
एतेषामिह वै सर्वं चतुर्थमिह कुर्वतः ।
चतुर्युगसहस्रे वै अहोरात्रास्तथैव च ॥ १३.३८.५५ ॥
ここでこれらの四番目を行う者にとって、すべては四ユガの千周期の内にあり、昼と夜もまた同様である。
13.38.56
अनन्त इति विख्यातः पञ्चमः सर्ग उच्यते ।
इन्द्रियाणि दशैकं च यथाश्रुतिनिदर्शनात् ॥ १३.३८.५६ ॥
無限として知られる第五の創造と言われる。ヴェーダの伝承の示すところによれば、それは十感官と一つ（意）からなる。
13.38.57
मनः सर्वमिदं तात विश्वं सर्वमिदं जगत् ।
न तथान्यानि भूतानि बलवन्ति यथा मनः ॥ १३.३८.५७ ॥
わが子よ、心こそこの全宇宙、この全世界である。他の諸元素は心ほどには強くない。
13.38.58
एतस्यापि ह वै सर्गं षष्ठमाहुर्द्विजातयः ।
अहः कल्पसहस्रं वै रात्रिरेतावती तथा ॥ १३.३८.५८ ॥
再生族はまたその第六の創造について語る。その昼は千カルパであり、夜も同じ長さである。
13.38.59
ऊर्ध्वस्रोतस्तु वै सर्गं सप्तमं ब्रह्मणो विदुः ।
अष्टमं चाप्यधःस्रोतस्तिर्यक्तु नवमः स्मृतः ॥ १३.३८.५९ ॥
ブラフマーの第七の創造は上昇流と知られ、第八は下降流、横流は第九と伝えられる。
13.38.60
एतानि नव सर्गाणि तत्वानि च महामुने ।
चतुर्विंशतितत्वानि तत्वसंख्यानि तेऽनघ ॥ १३.३८.६० ॥
大聖者よ、これが九つの創造と諸原理である。無垢なる者よ、二十四の原理こそ原理の数え方である。
13.38.61
सर्वस्य प्रभवः पूर्वमुक्तो नारायणः प्रभुः ।
अव्ययः प्रभवश्चैव अव्यक्तस्य महामुने।
प्रवक्ष्याम्यपरं तत्वं यस्य यस्येश्वरश्च यः ॥ १३.३८.६१ ॥
先に、主ナーラーヤナがすべての根源であると述べられた。大聖者よ、彼は不滅であり、未顕現のものの根源でもある。今、別の原理を説こう。誰が誰の主であるかを。
13.38.62
अध्यात्ममधिभूतं च अधिदैवं तथैव च ।
यथाश्रुतं यथादृष्टं तत्वतो वै निबोध मे ॥ १३.३८.६२ ॥
内我、万物の元素、神々の力。同じく、聞いたとおり、見たとおりに、真実として私から理解せよ。