മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.38.1
क्लिश्यमानेषु भूतेषु जातीमरणसागरे ।
यत्प्राप्य क्लेशं नाप्नोति तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.३८.१ ॥
ജനനമരണ സാഗരത്തിൽ ജീവികൾ ക്ലേശിക്കുമ്പോൾ, ഏതു നേടിയാൽ മനുഷ്യൻ ക്ലേശം പ്രാപിക്കുന്നില്ലയോ ആ വിവരം എന്നോട് പറയൂ, പിതാമഹാ.
13.38.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
सनत्कुमारस्य सतः संवादं नारदस्य च ॥ १३.३८.२ ॥
ഇക്കാര്യത്തിൽ ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസവും പറയാറുണ്ട് — സനത്കുമാരനും നാരദനും തമ്മിലുള്ള ആ സംവാദം.
13.38.3
सनत्कुमारो भगवान्ब्रह्मपुत्रो महायशाः ।
पूर्वजातास्त्रयस्तस्य कथ्यन्ते ब्रह्मवादिनः ॥ १३.३८.३ ॥
ഭഗവാൻ സനത്കുമാരൻ — ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രൻ, മഹായശസ്വി. അദ്ദേഹത്തിനു മുമ്പു ജനിച്ച മൂന്ന് ബ്രഹ്മവാദികളെപ്പറ്റി പറയപ്പെടുന്നു.
13.38.4
सनकः सनन्दनश्चैव तृतीयश्च सनातनः ।
जातमात्राश्च ते सर्वे प्रतिबुद्धा इति श्रुतिः ॥ १३.३८.४ ॥
സനകൻ, സനന്ദനൻ, മൂന്നാമനായ സനാതനൻ — ഇവരെല്ലാവരും ജനിച്ച ഉടനെ ഉണർന്നു എന്നു ശ്രുതി പറയുന്നു.
13.38.5
चतुर्थश्चैव तेषां स भगवान्योगवित्तमः ।
सनत्कुमार इति वै कथयन्ति महर्षयः ॥ १३.३८.५ ॥
അവരിൽ നാലാമൻ യോഗികളിൽ ഉത്തമനായ ഭഗവാൻ സനത്കുമാരൻ ആണ് — മഹർഷിമാർ അങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു.
13.38.6
हैरण्यगर्भः स मुनिर्वसिष्ठः पञ्चमः स्मृतः ।
षष्ठः स्थाणुः स भगवानमेयात्मा त्रिशूलधृत् ॥ १३.३८.६ ॥
ഹൈരണ്യഗർഭനായ ആ മുനി വസിഷ്ഠൻ അഞ്ചാമനായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ആറാമൻ ഭഗവാൻ സ്ഥാണു — അളവറ്റ ആത്മാവുള്ളവൻ, ത്രിശൂലം ധരിച്ചവൻ.
13.38.7
ततोऽपरे समुत्पन्नाः पावकादारुणे क्रतौ ।
मनसा स्वयंभुवो हीमे मरीचिप्रमुखास्तथा ॥ १३.३८.७ ॥
പിന്നീട് അഗ്നിയിൽ നിന്നും, അരുണയജ്ഞത്തിൽ ജനിച്ച മറ്റുള്ളവരും, സ്വയംഭുവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച മരീചി തുടങ്ങിയവരും.
13.38.8
भुगुर्मरीचेरनुजो भृगोरप्यङ्गिरास्तथा ।
अनुजोङ्गिरसोऽथात्रिः पुलस्त्योत्रेस्तथाऽनुजः ॥ १३.३८.८ ॥
ഭൃഗു മരീചിയുടെ അനുജനാണ്; ഭൃഗുവിന്റെ അനുജൻ അംഗിരസ്; അംഗിരസിന്റെ അനുജൻ അത്രി; അത്രിയുടെ അനുജൻ പുലസ്ത്യൻ.
13.38.9
पुलस्त्यस्यानुजो विद्वान्पुलहो न महाद्युतिः ।
पठ्यन्ते ब्रह्मजा ह्येते विद्वद्बिरमितौजसः ॥ १३.३८.९ ॥
പുലസ്ത്യന്റെ അനുജൻ പണ്ഡിതനായ പുലഹൻ; അദ്ദേഹം അത്ര മഹാതേജസ്വിയല്ല. ഇവരെ പണ്ഡിതന്മാർ അളവറ്റ തേജസ്സുള്ള ബ്രഹ്മപുത്രന്മാരെന്ന് വിളിക്കുന്നു.
13.38.10
सर्वमेतन्महाराज कुर्वन्नादिगुरुर्महान् ।
प्रभुर्विभुरनन्तश्रीर्ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ १३.३८.१० ॥
മഹാരാജാവേ, ഇതെല്ലാം ചെയ്യുന്ന ആദിഗുരുവും മഹാനും പ്രഭുവും സർവ്വവ്യാപിയും അനന്തശ്രീയുമായ ബ്രഹ്മാവ്, ലോകപിതാമഹൻ.
13.38.11
मूर्तिमन्तोऽमृतीभूतास्तेजसाऽतितपोन्विताः ।
सनकप्रभृतयस्तत्र ये च प्राप्ताः परं पदम्।
कृत्स्नं क्षयमनुप्राप्य विमुक्ता मूर्तिबन्धनात् ॥ १३.३८.११ ॥
രൂപമുള്ളവരായി, തേജസ്സാൽ അമൃതരായി, അതിതപസ്സോടുകൂടിയ സനകാദികൾ — അവിടെ പരമപദം പ്രാപിച്ചവർ. പൂർണ്ണ ലയത്തിലെത്തി ശരീരബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായി.
13.38.12
सनत्कुमारस्तु विभुर्योगमास्थाय योगवित् ।
त्रीँल्लोकानचरच्छश्वदैर्येण परेण हि ॥ १३.३८.१२ ॥
എന്നാൽ സനത്കുമാരൻ — സർവ്വവ്യാപിയും യോഗമറിയുന്നവനുമായ അദ്ദേഹം — യോഗത്തെ ആശ്രയിച്ച്, പരവും ശാശ്വതവുമായ ഗതിയിൽ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും എന്നും സഞ്ചരിച്ചു.
13.38.13
रुद्रश्चाप्यष्टगुणितं योगं प्राप्तो महायशाः ।
सूक्ष्ममष्टगुणं राजन्नितरे नृपसत्तम ॥ १३.३८.१३ ॥
മഹായശസ്വിയായ രുദ്രനും എട്ടിരട്ടിയായ യോഗം നേടി. ഹേ രാജാവേ, നൃപശ്രേഷ്ഠാ, മറ്റുള്ളവർ സൂക്ഷ്മമായ എട്ടിരട്ടി (യോഗം നേടി).
13.38.14
मरीचिप्रमुखास्तात सर्वे सृष्ट्यर्थमेव ते ।
नियुक्ता राजशार्दूल तेषां सृष्टिं शृणुष्व मे ॥ १३.३८.१४ ॥
പ്രിയപ്പെട്ട മകനേ, മരീചി പ്രമുഖരായ എല്ലാവരും സൃഷ്ടിക്കായിത്തന്നെ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവരാണ്. ഹേ രാജശാർദൂലാ, അവരുടെ സൃഷ്ടി എന്നിൽനിന്ന് കേൾക്കുക.
13.38.15
सप्त ब्रह्मण इत्येते पुराणे निश्चयं गताः ।
सर्वे वेदेषु चैवोक्ताः खिलेषु च न संशयः ॥ १३.३८.१५ ॥
ഇവർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഏഴുപേരാണെന്ന് പുരാണങ്ങളിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവരെല്ലാവരും വേദങ്ങളിലും ഖിലങ്ങളിലും പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
13.38.16
इतिहासपुराणे च श्रुतिरेषा सनातनी ।
ब्राह्मणा वरदानेतान्प्राहुर्वेदान्तपारगाः ॥ १३.३८.१६ ॥
ഇതിഹാസപുരാണങ്ങളിലും ഈ ശ്രുതി ശാശ്വതമാണ്. വേദാന്തപാരംഗതരായ ബ്രാഹ്മണർ വരദാനസന്ദർഭത്തിൽ ഇവരെ ഇപ്രകാരം പറയുന്നു.
13.38.17
एतेषां पितरस्तात पुत्रा इत्यनुचक्षते ।
गणाः सप्त महाराज मूर्तयोऽमूर्तयस्तथा ॥ १३.३८.१७ ॥
പ്രിയപ്പെട്ട മകനേ, ഇവരുടെ പിതാക്കന്മാർ, ഇവർ പുത്രന്മാരെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഹേ മഹാരാജാവേ, ഏഴു ഗണങ്ങൾ—രൂപമുള്ളവരും രൂപമില്ലാത്തവരും.
13.38.18
पितृणां चैव राजेन्द्र पुत्रा देवा इति श्रुतिः ।
देवैर्व्याप्ता इमे लोका इत्येवमनुशुश्रुम ॥ १३.३८.१८ ॥
ഹേ രാജേന്ദ്രാ, പിതൃക്കളുടെ പുത്രന്മാർ ദേവന്മാരാണെന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു. ദേവന്മാരാൽ ഈ ലോകങ്ങൾ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ഞങ്ങൾ ഇപ്രകാരം കേട്ടിരിക്കുന്നു.
13.38.19
कृष्णद्वैपायनाच्चैव देवस्थानात्तथैव त ।
देवलाच्च नरश्रेष्ठ काश्यपाच्च मया श्रुतम् ॥ १३.३८.१९ ॥
ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ, ദേവസ്ഥാനൻ, ദേവലൻ, കാശ്യപൻ എന്നിവരിൽ നിന്നും ഞാൻ ഇത് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
13.38.20
गौतमादपि कौण्डिन्याद्बारद्वाजात्तथैव च ।
मार्कण्डेयात्तथैवैतदृषेर्देवमतादपि ॥ १३.३८.२० ॥
ഗൗതമൻ, കൗണ്ഡിന്യൻ, ഭാരദ്വാജൻ, മാർക്കണ്ഡേയൻ, ഋഷി ദേവമതൻ എന്നിവരിൽ നിന്നും ഇതുതന്നെ ഞാൻ കേട്ടു.
13.38.21
पित्रा च मम राजेन्द्र श्राद्धकाले प्रभाषितम् ।
परं रहस्यं वेदान्तं प्रियं हि परमात्मनः ॥ १३.३८.२१ ॥
ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ശ്രാദ്ധവേളയിൽ എൻ്റെ പിതാവും പരമാത്മാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രിയവും അതിരഹസ്യവുമായ വേദാന്തം പറഞ്ഞിരുന്നു.
13.38.22
अतः परं प्रवक्ष्यामि यन्मां पृच्छसि भारतः ।
तदिहैकमनोबुद्धिः शृणुष्वावहितो नृप।
स्वायंभुवस्य संवादं नारदस्य च धीमतः ॥ १३.३८.२२ ॥
ഇനി നീ ചോദിക്കുന്നത് ഞാൻ പറയാം, ഭാരതാ. ഹേ നൃപാ, ഏകാഗ്രമായ മനസ്സോടെയും ബുദ്ധിയോടെയും ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക — സ്വായംഭുവ മനുവും ജ്ഞാനിയായ നാരദനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം.
13.38.23
सनत्कुमारो भगवान्दिव्यं जज्वाल तेजसा ।
अङ्गुष्ठमात्रो भूत्वा वै विचचार महाद्युतिः ॥ १३.३८.२३ ॥
ഭഗവാൻ സനത്കുമാരൻ ദിവ്യതേജസ്സിൽ ജ്വലിച്ചു. മഹാതേജസ്വിയായ അദ്ദേഹം പെരുവിരലിന്റെ വലിപ്പമായി സഞ്ചരിച്ചു.
13.38.24
स कदाचिन्महाभागो मेरुपृष्ठं समागमत् ।
नारदेन नरश्रेष्ठ मुनिना ब्रह्मवादिना ॥ १३.३८.२४ ॥
ആ മഹാഭാഗൻ ഒരിക്കൽ മേരു പർവതത്തിന്റെ പുറത്ത് എത്തി, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, ബ്രഹ്മവാദിയായ മുനി നാരദനോടൊപ്പം.
13.38.25
जिज्ञासमानावन्योन्यं सकाशे ब्रह्मणस्ततः ।
ब्रह्म भागवतौ तात परमार्थार्थचिन्तकौ ॥ १३.३८.२५ ॥
പ്രിയനേ, പരസ്പരം അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, പിന്നീട് ബ്രഹ്മാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ, പരമാർത്ഥാർത്ഥം ചിന്തിക്കുന്ന ആ രണ്ടു ഭാഗവതന്മാരും ബ്രഹ്മത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു.
13.38.26
मतिमान्मतिमच्छ्रेष्ठं बुद्धिमान्बुद्धिमत्तरम् ।
क्षेत्रवित्क्षेत्रविच्छ्रेष्ठं ज्ञानविज्ज्ञानमत्तमम् ॥ १३.३८.२६ ॥
ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ബുദ്ധിമാനെക്കാൾ ബുദ്ധിമാൻ, ക്ഷേത്രം അറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ജ്ഞാനികളിൽ ഏറ്റവും ജ്ഞാനി.
13.38.27
सनत्कुमारं तत्वज्ञं भगवन्तमरिंदम ।
लोकविल्लोकविच्छ्रेष्ठमात्मविच्चात्मवित्तमम्।
सर्ववेदार्थकुशलं सर्वशास्त्रविशारदम् ॥ १३.३८.२७ ॥
സനത്കുമാരൻ, തത്ത്വജ്ഞൻ, ഭഗവാൻ, ശത്രുക്കളെ അമർത്തുന്നവൻ; ലോകങ്ങളെ അറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ആത്മാവിനെ അറിയുന്നവരിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവൻ, എല്ലാ വേദാർത്ഥത്തിലും നിപുണൻ, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രവീണൻ.
13.38.28
साङ्ख्ययोगं च यो वेद पाणावामलकं यथा ।
नारदोऽथ नरश्रेष्ठ तं पप्रच्छ महाद्युतिः ॥ १३.३८.२८ ॥
സാംഖ്യവും യോഗവും കൈയിലെ നെല്ലിക്കപോലെ അറിയുന്നവൻ; നരശ്രേഷ്ഠാ, അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ നാരദൻ അവനോട് ചോദിച്ചു.
13.38.29
त्रयोविंशतितत्वस्य अव्यक्तस्य महामुने ।
प्रभवं चाप्ययं चैव श्रोतुमिच्छामि तत्वतः ॥ १३.३८.२९ ॥
മഹാമുനേ, ഇരുപത്തിമൂന്നു തത്ത്വങ്ങളുടെയും അവ്യക്തത്തിന്റെയും ഉത്പത്തിയും ലയവും യഥാർത്ഥത്തിൽ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
13.38.30
अध्यात्ममधिभूतं च अधिदैवं तथैव च ।
कालसङ्ख्याश्च सर्गं च स्रष्टारं पुरुषं प्रभुम्। ॥ १३.३८.३० ॥
അധ്യാത്മം, അധിഭൂതം, അതുപോലെ അധിദൈവം, കാലഗണനകൾ, സൃഷ്ടി, സ്രഷ്ടാവായ പ്രഭുവായ പുരുഷൻ.
13.38.31
यं विस्वमुपजीवन्ति येन सर्वमिदं ततम् ।
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १३.३८.३१ ॥
ലോകം ആരെ ആശ്രയിച്ചു ജീവിക്കുന്നുവോ, ആരാൽ ഇതെല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നുവോ, ആരെ പ്രാപിച്ചവർ മടങ്ങിവരുന്നില്ലയോ — അതിനെക്കുറിച്ച് അങ്ങ് പറയാൻ യോഗ്യനാണ്.
13.38.32
यं विश्वमुपजीवन्ति यमाहुः पुरुषं परम् ।
तं वै शृणु महाबुद्धे नारायणमनामयम् ॥ १३.३८.३२ ॥
ലോകം ആരെ ആശ്രയിച്ചു ജീവിക്കുന്നുവോ, ആരെ പരമപുരുഷൻ എന്ന് പറയുന്നുവോ — മഹാബുദ്ധിമാനേ, ആ നിർദോഷനായ നാരായണനെ കേട്ടാലും.
13.38.33
एष नारायणो नाम यं विश्वमुपजीवति ।
एष स्रष्टा विधाता च भर्ता पालयिता प्रभुः ॥ १३.३८.३३ ॥
നാരായണൻ എന്ന ഇവനെയാണ് ലോകം ആശ്രയിച്ചു ജീവിക്കുന്നത്. ഇവനാണ് സൃഷ്ടാവ്, വിധാതാവ്, ഭർത്താവ്, പാലകൻ, പ്രഭു.
13.38.34
प्राप्यैनं न निवर्तन्ते यतयोऽध्यात्मचिन्तकाः ।
एतावदेव वक्तव्यं मया नारद पृच्छते ॥ १३.३८.३४ ॥
ഇവനെ പ്രാപിച്ച് ആത്മചിന്തകരായ യതികൾ മടങ്ങിവരുന്നില്ല. നാരദാ, ചോദിക്കുന്ന നിനക്ക് ഞാൻ ഇത്രമാത്രമേ പറയേണ്ടതുള്ളൂ.
13.38.35
परं न वेद्मि तत्सर्गं यावांश्चायं यथाप्यहम् ।
श्रूयतामानुपूर्व्येण न च सर्गः प्रयत्नतः ॥ १३.३८.३५ ॥
ആ സൃഷ്ടിയെയും, ഇത് എത്രത്തോളം വലുതാണെന്നും ഞാൻ പൂർണ്ണമായി അറിയില്ല — ഞാൻ അറിയുന്നത്ര മാത്രം. ക്രമത്തിൽ കേട്ടാലും; സൃഷ്ടി പ്രയത്നത്താൽ അറിയാവുന്നതല്ല.
13.38.36
यथा कालपरीमाणं तत्वानामृषिसत्तम ।
अध्यात्ममधिभूतं च अधिदैवं तथैव च।
कालसंख्यां च सर्गं च सर्वमेव महामुने ॥ १३.३८.३६ ॥
ഋഷിശ്രേഷ്ഠാ, തത്ത്വങ്ങളുടെ കാലപരിമാണംപോലെ; അധ്യാത്മം, അധിഭൂതം, അധിദൈവം അതുപോലെ തന്നെ; കാലഗണനയും സൃഷ്ടിയും — മഹാമുനേ, ഇവയെല്ലാം (ഞാൻ പറയാം).
13.38.37
तमसः कुर्वतः सर्गं तामसो ह्यभिधीयते ।
ब्रह्मविद्भिर्द्विजैर्नित्यं नित्यमध्यात्मचिन्तकैः ॥ १३.३८.३७ ॥
ഇരുട്ടിന്റെ സൃഷ്ടി ചെയ്യുന്നവനെ താമസൻ എന്ന് പറയുന്നു; ഇത് ബ്രഹ്മജ്ഞരായ ദ്വിജന്മാരും എപ്പോഴും ആത്മചിന്തനം ചെയ്യുന്നവരും എപ്പോഴും പറയുന്നു.
13.38.38
पर्यायनामान्येतस्य कथयन्ति मनीषिणः ।
तानि ते सम्प्रवक्ष्यामि तदिहैकमनाः शृणु ॥ १३.३८.३८ ॥
ഇതിന്റെ പര്യായനാമങ്ങൾ ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു; അവ ഞാൻ നിനക്ക് വിവരിച്ചുതരാം, ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ ഇവിടെ കേൾക്കൂ.
13.38.39
महार्णवोऽर्णवश्चैव सलिलं च गुणास्तथा ।
वेदास्तपांसि यज्ञाश्च धर्माश्च भगवान्विभुः।
प्राणः सांवर्तकोग्निश्च व्योम कालस्तथैव च ॥ १३.३८.३९ ॥
മഹാർണവം, അർണവം, സലിലം, ഗുണങ്ങൾ, വേദങ്ങൾ, തപസ്സുകൾ, യജ്ഞങ്ങൾ, ധർമ്മങ്ങൾ, സർവ്വവ്യാപിയായ ഭഗവാൻ, പ്രാണൻ, സാംവർത്തകാഗ്നി, ആകാശം, കാലം എന്നിവയും അതുപോലെ.
13.38.40
नामान्येतानि ब्रह्मर्षे शरीरस्येश्वरस्य वै ।
कीर्तितानि द्विजश्रेष्ठ मया शास्त्रानुसारतः ॥ १३.३८.४० ॥
ബ്രഹ്മർഷേ, ഇവ ഈശ്വരന്റെ ശരീരത്തിന്റെ നാമങ്ങളാണ്; ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ശാസ്ത്രാനുസാരം ഞാൻ ഇവ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.38.41
चतुर्युगसहस्राणि चतुर्युगमरिंदम ।
प्राहुः कल्पसहस्रं वै ब्राह्मणास्तत्वदर्शिनः ॥ १३.३८.४१ ॥
ശത്രുദമനാ, തത്ത്വദർശികളായ ബ്രാഹ്മണർ ആയിരം ചതുർയുഗങ്ങളെ ഒരു ചതുർയുഗമെന്നും, അത് ആയിരം കല്പങ്ങൾക്ക് തുല്യമെന്നും പറയുന്നു.
13.38.42
दशकल्पसहस्राणि अव्ययस्य महानिशा ।
तथैव दिवसं प्राहुर्योगाः सांख्याश्च तत्वतः ॥ १३.३८.४२ ॥
അവ്യയന്റെ പതിനായിരം കല്പങ്ങളുടെ കാലം മഹാനിശയെന്നു പറയുന്നു; അതുപോലെ യോഗികളും സാംഖ്യരും തത്ത്വത്തിൽ അതിനെ പകൽ എന്നു പറയുന്നു.
13.38.43
निशासुप्तोथ भगवान्क्षपान्ते प्रत्यबुध्यत ।
पश्चाद्बुद्ध्वा ससर्जापस्तासु वीर्यमवासृजत् ॥ १३.३८.४३ ॥
രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങിയ ഭഗവാൻ രാത്രിയുടെ അവസാനത്തിൽ ഉണർന്നു. ഉണർന്ന ശേഷം അവൻ ജലങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ച് അവയിൽ തന്റെ വീര്യം വിട്ടു.
13.38.44
तदण्डमभवद्धैमं सहस्रांशुसमप्रभम् ।
अहंकृत्वा ततस्तस्मिन्ससर्ज प्रभुरीश्वरः ॥ १३.३८.४४ ॥
അത് ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രഭയുള്ള സ്വർണ്ണ അണ്ഡമായി. പിന്നീട് അഹങ്കാരത്തെ സ്വീകരിച്ച് പ്രഭുവായ ഈശ്വരൻ അതിൽ സൃഷ്ടിച്ചു.
13.38.45
हिरण्यगर्भं विस्वात्मा ब्रह्माणां जलवन्मुनिम् ।
भूतभव्यभविष्यस्य कर्तारमनघं विभुम्।
मूर्तिमन्तं महात्मानं विश्वशभुं स्वयंभुवम् ॥ १३.३८.४५ ॥
വിശ്വാത്മാവ് ഹിരണ്യഗർഭനെ, ബ്രഹ്മാക്കളിൽ ജലം പോലെയുള്ള മുനിയെ, ഭൂത-ഭവ്യ-ഭവിഷ്യത്തുകളുടെ കർത്താവിനെ, നിർമലനെ, സർവവ്യാപിയെ, മൂർത്തിമാനെ, മഹാത്മാവിനെ, വിശ്വത്തിന് മംഗളകരനെ, സ്വയംഭുവിനെ (സൃഷ്ടിച്ചു).
13.38.46
अणिमा लघिमा प्राप्तिरीशानो ज्योतिषां नरम् ।
चक्रे तिरोधां भगवानेत्कृत्वा महायशाः ॥ १३.३८.४६ ॥
അണിമ, ലഘിമ, പ്രാപ്തി എന്നിവയുടെ ഈശാനനായ ഭഗവാൻ ജ്യോതിസ്സുകളുടെ നരനെ സൃഷ്ടിച്ചു; മഹായശസ്വിയായ ഭഗവാൻ ഇതു ചെയ്ത് അതിനെ മറച്ചു.
13.38.47
एतस्यापि निशामाहुर्वेदवेदाङ्गपारगाः ।
पञ्चकल्पसहस्राणि अहरेतावदेव च ॥ १३.३८.४७ ॥
വേദവേദാംഗങ്ങളിൽ പാരംഗതരായവർ ഇദ്ദേഹത്തിനും രാത്രി എന്നു പറയുന്നു — അഞ്ചായിരം കൽപങ്ങൾ; അത്രയും തന്നെ പകലും.
13.38.48
स सर्गं कुरुत ब्रह्मा तामसश्चानुपूर्व्यशः ।
सृजतेऽहं त्वहंकारं परमेष्ठिनमव्ययम् ॥ १३.३८.४८ ॥
ആ ബ്രഹ്മാവ് ക്രമമായി താമസസൃഷ്ടി ചെയ്യുന്നു; ഞാൻ അഹങ്കാരത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു — പരമേഷ്ഠിയും അവ്യയനുമായവനെ.
13.38.49
अहङ्कारेणैव लोका व्याप्ताः साहंकृतेन वै ।
येनाविष्टानि भूतानि मज्जन्त्यव्यक्तसागरे ॥ १३.३८.४९ ॥
അഹങ്കാരത്താലാണ് ഈ ലോകങ്ങൾ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്, അഹങ്കാരത്തോടു കൂടിയതിനാലും. അതിനാൽ ആവിഷ്ടരായ ഭൂതങ്ങൾ അവ്യക്ത സാഗരത്തിൽ മുങ്ങുന്നു.
13.38.50
देवर्षिदानवनरा यक्षगन्धर्वकिन्नराः ।
उन्मज्जन्ति निमज्जन्ति ऊर्ध्वाधस्तिर्यगेव च ॥ १३.३८.५० ॥
ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ദാനവരും മനുഷ്യരും യക്ഷന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും കിന്നരന്മാരും ഉയർന്നും താഴ്ന്നും മുങ്ങുന്നു; മുകളിലേക്കും താഴേക്കും കുറുകെയും.
13.38.51
एतस्यापि निशामाहुस्तृतीयामथ कुर्वतः ।
त्रीणि कल्पसहस्राणि अहरेतावदेव तु ॥ १३.३८.५१ ॥
ഇതിനും രാത്രിയെ മൂന്നാമത്തേതെന്ന് അവർ പറയുന്നു; സൃഷ്ടിക്കുന്നവന് മൂവായിരം കല്പങ്ങളാണ് പകൽ; അത്രയുമേ.
13.38.52
अहङ्कारस्तु सृजति महाभूतानि पञ्च वै ।
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ॥ १३.३८.५२ ॥
അഹങ്കാരമാണ് പഞ്ചമഹാഭൂതങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് — ഭൂമി, വായു, ആകാശം, ജലം, അഞ്ചാമതായി തേജസ്സ്.
13.38.53
एतेषां गुणतत्वानि पञ्च प्राहुर्द्विजातयः ।
शब्दे स्पर्शे च रूपे च रसे गन्धे तथैव च ॥ १३.३८.५३ ॥
ഇവയുടെ ഗുണതത്ത്വങ്ങൾ അഞ്ചാണെന്ന് ദ്വിജന്മാർ പറയുന്നു — ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം, രസം, ഗന്ധം എന്നിവയും.
13.38.54
गुणेष्वेतेष्वभिरताः पङ्कलग्ना इव द्विपाः ।
नोत्तिष्ठन्त्यवशीभूताः सक्ता अव्यक्तसागरे ॥ १३.३८.५४ ॥
ഈ ഗുണങ്ങളിൽ രമിച്ച്, ചേറിൽ കുടുങ്ങിയ ആനകളെപ്പോലെ, വശരായി അവർ എഴുന്നേൽക്കുന്നില്ല — അവ്യക്ത സാഗരത്തിൽ ആസക്തരായി.
13.38.55
एतेषामिह वै सर्वं चतुर्थमिह कुर्वतः ।
चतुर्युगसहस्रे वै अहोरात्रास्तथैव च ॥ १३.३८.५५ ॥
ഇവയിൽ നാലാമത്തേത് ഇവിടെ ചെയ്യുന്നവന്, എല്ലാം നാല് യുഗങ്ങളുടെ ആയിരം ചക്രങ്ങളിലാണ്; പകലും രാത്രിയും അതുപോലെതന്നെ.
13.38.56
अनन्त इति विख्यातः पञ्चमः सर्ग उच्यते ।
इन्द्रियाणि दशैकं च यथाश्रुतिनिदर्शनात् ॥ १३.३८.५६ ॥
അനന്തൻ എന്ന് പ്രസിദ്ധമായ അഞ്ചാമത്തെ സൃഷ്ടി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ശ്രുതിയുടെ സാക്ഷ്യമനുസരിച്ച് അത് പത്ത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഒന്നുമാണ്.
13.38.57
मनः सर्वमिदं तात विश्वं सर्वमिदं जगत् ।
न तथान्यानि भूतानि बलवन्ति यथा मनः ॥ १३.३८.५७ ॥
പ്രിയനേ, മനസ്സ് തന്നെയാണ് ഈ സമസ്ത വിശ്വവും ഈ സമസ്ത ജഗത്തും; മറ്റ് ഭൂതങ്ങൾ മനസ്സുപോലെ ശക്തമല്ല.
13.38.58
एतस्यापि ह वै सर्गं षष्ठमाहुर्द्विजातयः ।
अहः कल्पसहस्रं वै रात्रिरेतावती तथा ॥ १३.३८.५८ ॥
ഇതിന്റെ ആറാമത്തെ സൃഷ്ടിയും ദ്വിജന്മാർ പറയുന്നു; അതിന്റെ പകൽ ആയിരം കല്പങ്ങൾ, രാത്രിയും അത്രതന്നെ.
13.38.59
ऊर्ध्वस्रोतस्तु वै सर्गं सप्तमं ब्रह्मणो विदुः ।
अष्टमं चाप्यधःस्रोतस्तिर्यक्तु नवमः स्मृतः ॥ १३.३८.५९ ॥
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഊർധ്വസ്രോതസ്സ് എന്ന ഏഴാമത്തെ സൃഷ്ടി അറിയപ്പെടുന്നു; എട്ടാമത്തേത് അധഃസ്രോതസ്സ്, തിര്യക് ഒമ്പതാമത്തേത് എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
13.38.60
एतानि नव सर्गाणि तत्वानि च महामुने ।
चतुर्विंशतितत्वानि तत्वसंख्यानि तेऽनघ ॥ १३.३८.६० ॥
മഹാമുനേ, ഇവ ഒമ്പത് സൃഷ്ടികളും തത്ത്വങ്ങളും; നിർമ്മലനേ, ഇരുപത്തിനാല് തത്ത്വങ്ങൾ തത്ത്വസംഖ്യയാണ്.
13.38.61
सर्वस्य प्रभवः पूर्वमुक्तो नारायणः प्रभुः ।
अव्ययः प्रभवश्चैव अव्यक्तस्य महामुने।
प्रवक्ष्याम्यपरं तत्वं यस्य यस्येश्वरश्च यः ॥ १३.३८.६१ ॥
മുമ്പ് എല്ലാറ്റിന്റെയും ഉത്ഭവം പ്രഭുവായ നാരായണനാണെന്ന് പറയപ്പെട്ടു. മഹാമുനേ, അവൻ അവ്യയനാണ്; അവ്യക്തത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും അവൻ തന്നെ. ഇനി മറ്റൊരു തത്ത്വം ഞാൻ പറയാം; ആർക്ക് ആരാണ് ഈശ്വരൻ എന്നത്.
13.38.62
अध्यात्ममधिभूतं च अधिदैवं तथैव च ।
यथाश्रुतं यथादृष्टं तत्वतो वै निबोध मे ॥ १३.३८.६२ ॥
അധ്യാത്മം, അധിഭൂതം, അധിദൈവം, അതുപോലെ, കേട്ടതുപോലെയും കണ്ടതുപോലെയും, തത്ത്വത്തിൽ എന്നിൽനിന്ന് മനസ്സിലാക്കുക.