Mahābhārata · Adhyāya 13.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.39.1
अधःस्रोतसि सर्गे च तिर्यक्स्रोतसि चैव हि ।
एताभ्यामीश्वरं विन्द्यादूर्ध्वस्रोतस्तथैव च ॥ १३.३९.१ ॥
Im abwärts strömenden Strom, in der Schöpfung und auch im quer strömenden Strom; durch diese beiden soll man den Herrn erkennen, und ebenso durch den aufwärts strömenden.
13.39.2
कर्मेन्द्रियाणां पञ्चानामीश्वरो बुद्धिगोचरः ।
बुद्धीन्द्रियाणामपि तु ईश्वरो मन उच्यते ॥ १३.३९.२ ॥
Der Herr der fünf Tatorgane ist Gegenstand des Verstandes; der Herr der Wahrnehmungsorgane aber heißt Geist.
13.39.3
मनसः पञ्चभूतानि सगुणान्याहुरीश्वरम् ।
भूतानामीश्वरं विद्याद्ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ॥ १३.३९.३ ॥
Aus dem Geist, so sagt man, sind die fünf großen Elemente mit ihren Eigenschaften der Herr; den Herrn der Wesen soll man als Brahmā erkennen, den Höchstthronenden.
13.39.4
भवान्हि कुशलश्चैव धर्मेष्वेषु परेषु वै ।
कालाग्निरह्नः कल्पान्ते जगद्दहति चांशुभिः ॥ १३.३९.४ ॥
Du bist ja wohl kundig in diesen höchsten Pflichten; am Ende des Weltzeitalters brennt am Tag das Feuer der Zeit die Welt mit seinen Strahlen nieder.
13.39.5
ततः सर्वाणि भूतानि स्थावराणि चराणि च ।
महाभूतानि दग्धानि स्वां योनिं गमितानि वै ॥ १३.३९.५ ॥
Dann sind alle Wesen, die unbeweglichen wie die beweglichen, und die großen Elemente verbrannt und zu ihrem eigenen Ursprung zurückgekehrt.
13.39.6
कूर्मपृष्ठनिभा भूमिर्निर्दग्धकुशकण्टका ।
निर्वृक्षा निस्तृणा चैव दग्धा कालाग्निना तदा ॥ १३.३९.६ ॥
Die Erde, dem Rücken einer Schildkröte gleich, ihr Kuśa-Gras und ihre Dornen verbrannt, baumlos und grasleer, wurde da vom Feuer der Zeit verbrannt.
13.39.7
जगत्प्रलीनं जगति जगच्चापि प्रलीयते ।
नष्टिगन्धा तदा सूक्ष्मा जलमेवाभवत्तदा ॥ १३.३९.७ ॥
Die Welt löst sich auf, und in der Welt löst sich auch die Welt auf. Dann, der Geruch vernichtet, bleibt nur das feine Wasser.
13.39.8
ततो मयूखजालेन सूर्यस्त्वापीयते जलम् ।
रसात्मा लीयते चार्के तथा ब्राह्मणसत्तम ॥ १३.३९.८ ॥
Dann zieht die Sonne mit ihrem Strahlennetz auch das Wasser an sich; o Bester der Brahmanen, das Wasser, dessen Wesen der Geschmack ist, löst sich in der Sonne auf.
13.39.9
अन्तरिक्षगतान्भूतान्प्रदहत्यनलस्तदा ।
अग्निभूतं तदा व्योम भवतीत्यभिचक्षते ॥ १३.३९.९ ॥
Dann verbrennt das Feuer die Wesen, die im Himmelsraum weilen; dann wird der Himmel zu Feuer, so sagt man.
13.39.10
तं तथा विस्फुरद्वह्निं वायुर्जरयते महान् ।
महता बलवेगेन आदत्ते तं हि भानुमान् ॥ १३.३९.१० ॥
Dieses lodernde Feuer zehrt der mächtige Wind auf; mit großer Kraft und Geschwindigkeit nimmt es die Sonne in der Tat an sich.
13.39.11
वायोरपि गुणं स्पर्शमाकाशं ग्रसते यदा ।
प्रशाम्यति तदा वायुः खं तु तिष्ठति नानदत् ॥ १३.३९.११ ॥
Wenn der Äther auch die Eigenschaft der Berührung des Windes verschlingt, legt sich der Wind; und der Äther bleibt bestehen, ohne Ton.
13.39.12
तस्य तं निनदं शब्दमादत्ते वै मनस्तदा ।
स शब्दगुणहीनात्मा तिष्ठते मूर्तिमांस्तु वै ॥ १३.३९.१२ ॥
Dann nimmt der Geist dessen widerhallenden Ton auf; jenes Wesen, dem die Eigenschaft des Klanges fehlt, bleibt verkörpert bestehen.
13.39.13
भुङ्क्ते च स तदा व्योम मनस्तात दिगात्मकम् ।
व्योमात्मनि विनष्टे तु सङ्कल्पात्मा विवर्धते ॥ १३.३९.१३ ॥
Dann verzehrt er den Himmel, lieber Manas, dessen Wesen die Richtungen sind. Wenn das aus Raum bestehende Selbst vernichtet ist, wächst das aus Willen bestehende Selbst.
13.39.14
सङ्कल्पात्मानमादत्ते चित्तं वै स्वेन तेजसा ।
चित्तं ग्रसत्यहङ्कारस्तदा वै मुनिसत्तम ॥ १३.३९.१४ ॥
Der Geist ergreift mit eigenem Glanz das aus Willen bestehende Selbst. Dann, bester der Weisen, verschlingt das Ich-Bewusstsein den Geist.
13.39.15
विनष्टे च तदा चित्ते अहङ्कारोऽभवन्महान् ।
अहङ्कारं तदादत्ते महान्ब्रह्मा प्रजापतिः ॥ १३.३९.१५ ॥
Als das Bewusstsein vernichtet war, entstand das große Ich-Bewusstsein. Dann ergreift der große Herr der Geschöpfe, Brahmā, das Ich-Bewusstsein.
13.39.16
अभिमाने विनष्टे तु महान्ब्रह्मा विराजते ।
तं तदा त्रिषु लोकेषु मूर्तिष्वेवाग्रमूर्तिजम् ॥ १३.३९.१६ ॥
Wenn der Eigendünkel vernichtet ist, erstrahlt der große Brahmā. Dann wird er in den drei Welten unter den Gestalten als aus der ersten Gestalt geboren gesehen.
13.39.17
येन विश्वमिदं कृत्स्नं निर्मितं वै गुणार्थिना ।
मूर्तं जलेचरमपि व्यवसायगुणात्मकम्।
ग्रसिष्णुर्भगवान्ब्रह्मा व्यक्ताव्यक्तमसंशयम् ॥ १३.३९.१७ ॥
Er, durch den dieses ganze Weltall aus dem Verlangen nach Eigenschaften erschaffen wurde, auch die verkörperten und wasserbewohnenden Wesen, dessen Wesen Anstrengung und Eigenschaften sind, der selige Brahmā ist im Begriff, das Manifeste und das Unmanifeste zu verschlingen, ohne Zweifel.
13.39.18
एषोऽव्ययस्य प्रलयो मया ते परिकीर्तितः ।
अध्यात्ममधिभूतं च अधिदैवं च श्रूयताम् ॥ १३.३९.१८ ॥
Diese Auflösung des Unvergänglichen habe ich dir dargelegt. Höre nun auch das Innere, das Elementare und das Göttliche.
13.39.19
आकाशं प्रथमं भूतं श्रोत्रमध्यात्मं शब्दोधिभूतं दिशोधिदैवतं ॥ १३.३९.१९ ॥
Der Äther ist das erste Element; das Gehör ist das Innere (adhyātma); der Klang ist das Äußere (adhibhūta); die Himmelsrichtungen sind die Gottheiten (adhidaivata).
13.39.20
वायुर्द्वितीयं भूतं त्वगध्यात्मं स्पर्शोधिभूतं विद्युदधिदैवतं स्यात् ॥ १३.३९.२० ॥
Die Luft ist das zweite Element; die Haut ist das Innere (adhyātma); die Berührung ist das Äußere (adhibhūta); der Blitz ist die Gottheit (adhidaivata).
13.39.21
ज्योतिस्तृतीयं भूतं चक्षुरध्यात्मं रूपमधिभूतं सूर्योधिदैवतं स्यात् ॥ १३.३९.२१ ॥
Das Licht ist das dritte Element; das Auge ist das Innere (adhyātma); die Gestalt ist das Äußere (adhibhūta); die Sonne ist die Gottheit (adhidaivata).
13.39.22
आपश्चतुर्थं भूतं जिह्वाध्यात्मं रसोधिभूतं वरुणोधिदैवतं स्यात् ॥ १३.३९.२२ ॥
Das Wasser ist das vierte Element; die Zunge ist das Innere (adhyātma); der Geschmack ist das Äußere (adhibhūta); Varuṇa ist die Gottheit (adhidaivata).
13.39.23
पृथिवी पञ्चमं भूतं ध्राणमध्यात्मं गन्धोधिभूतं वायुरधिदैवतं स्यात् ॥ १३.३९.२३ ॥
Die Erde ist das fünfte Element; die Nase ist das Innere (adhyātma); der Geruch ist das Äußere (adhibhūta); der Wind ist die Gottheit (adhidaivata).
13.39.24
पाञ्चभौतिकमेतच्चतुष्टयं वर्णितम्। अत ऊर्ध्वमिन्द्रियमनुवर्णयिष्यामः ॥ १३.३९.२४ ॥
Diese vierfache Gesamtheit, aus den fünf Elementen gebildet, ist beschrieben. Nun werden wir der Reihe nach die Sinnesvermögen beschreiben.
13.39.25
पादावध्यात्मं गन्तव्यमधिभूतं विष्णुरधिदैवतं स्यात् ॥ १३.३९.२५ ॥
Die Füße sind der innere (leibliche) Aspekt, das Gehen ist ihre Aufgabe, das Elementare ist der betretene Boden, und Viṣṇu ist die waltende Gottheit.
13.39.26
हस्तावध्यात्मं कर्तव्यमधिभूतमिन्द्रोऽधिदैवतं स्यात् ॥ १३.३९.२६ ॥
Die Hände sind der innere (leibliche) Aspekt, das Handeln ist ihre Pflicht, das Elementare ist der ergriffene Gegenstand, und Indra ist die waltende Gottheit.
13.39.27
पायुरध्यात्मं विसर्गोऽधिभूतं मित्रोऽधिदैवतं स्यात् ॥ १३.३९.२७ ॥
Das Ausscheidungsorgan ist der innere (leibliche) Aspekt, die Ausscheidung ist das Elementare, und Mitra ist die waltende Gottheit.
13.39.28
उपस्थोऽध्यात्ममानन्दोऽधिभूतं प्रजापतिरवधिदैवतं स्यात्। ॥ १३.३९.२८ ॥
Das Geschlechtsorgan ist der innere (leibliche) Aspekt, die Lust ist das Elementare, und Prajāpati ist die waltende Gottheit.
13.39.29
वागध्यात्मं वक्तव्यमधिभूतमग्निरधिदैवतं स्यात् ॥ १३.३९.२९ ॥
Die Rede ist der innere (leibliche) Aspekt, das Sprechen ist ihre Aufgabe, das Elementare ist das Besprochene, und Agni ist die waltende Gottheit.
13.39.30
मनोऽध्यात्मं मन्तव्यमधिभूतं चन्द्रमा अधिदैवतं स्यात् ॥ १३.३९.३० ॥
Der Geist ist der innere (leibliche) Aspekt, das Denken ist seine Aufgabe, das Elementare ist das Gedachte, und der Mond ist die waltende Gottheit.
13.39.31
अहङ्कारोऽध्यात्ममभिमानोऽधिभूतं विरिञ्चोऽधिदैवतं स्यात्। ॥ १३.३९.३१ ॥
Das Ich-Bewusstsein (ahaṅkāra) ist das Innere (adhyātma), der Stolz (abhimāna) das Seiende (adhibhūta), und Viriñca das Göttliche (adhidaivata).
13.39.32
बुद्धिरध्यात्मं व्यवसायोऽधिभूतं ब्रह्माधिदैवतं स्यात् ॥ १३.३९.३२ ॥
Der Intellekt (buddhi) ist das Innere (adhyātma), die Entschlossenheit (vyavasāya) das Seiende (adhibhūta), und Brahmā das Göttliche (adhidaivata).
13.39.33
एवमव्यक्तो भगवान्सकृत्कृत्स्नान्कुरुते सम्हरते च। कस्मात्क्रीडार्थम् ॥ १३.३९.३३ ॥
So erschafft und vernichtet der unoffenbarte Herr alle Welten auf einmal. Warum? Aus Freude am Spiel (krīḍā).
13.39.34
यथाऽऽदित्योंऽशुजालं क्षिपति सम्हरते च एवमव्यक्तो गुणान्सृजति सम्हरते च ॥ १३.३९.३४ ॥
Wie die Sonne ihr Netz aus Strahlen ausstreckt und wieder einzieht, so erschafft und zieht das Unoffenbare die Guṇas zurück.
13.39.35
यथाऽर्णवादूर्मिमालानिच यश्चोर्ध्वमुत्तिष्ठते सम्हरते च ।
यथा चान्तरिक्षादभ्रमाकाशमुत्तिष्ठति स्तनितगर्जितोन्मिश्रं तद्वत्तत्रैव प्राणशत्।
एवमव्यक्तो गुणान्सृजति सम्हरति च ॥ १३.३९.३५ ॥
Wie Wellengirlanden sich aus dem Ozean erheben und wieder beruhigen und wie eine Wolke mit Donner und Grollen aus dem Himmel aufsteigt, so regt sich dort der Lebensatem (prāṇa). So erschafft und zieht das Unoffenbare die Guṇas zurück.
13.39.36
यथा कूर्मोऽङ्गानि कामात्प्रसारयते पुनश्च प्रवेशयति एवमव्यक्तो भगवान्लोकान्प्रकाशयति प्रवेशयते च ॥ १३.३९.३६ ॥
Wie die Schildkröte nach Belieben ihre Glieder ausstreckt und dann wieder einzieht, so bringt der unoffenbarte Herr die Welten ans Licht und lässt sie wieder vergehen.
13.39.37
एवं चेतनश्च भगवान्पञ्चविंशः शुचिस्तेनाधिष्ठिता प्रकृतिश्चेतयति नित्यं सहधर्मा च। भगवतोऽव्यक्तस्य क्रियावतोक्रियावतश्च प्रकृतिः क्रियावानजरामरः क्षेत्रज्ञो नारायणाख्यः पुरुषः ॥ १३.३९.३७ ॥
So ist der bewusste Herr das fünfundzwanzigste Prinzip, rein. Die von ihm beherrschte Natur weckt stets das Bewusstsein und teilt sein Wesen. Die Natur des unoffenbarten Herrn ist sowohl tätig als auch untätig; die tätige Natur ist der alterslose, unsterbliche Kenner des Feldes, der Puruṣa namens Nārāyaṇa.
13.39.38
इत्येतन्नारदायोक्तं कुमारेण च धीमता ।
एतच्छ्रुत्वा द्विजो राजन्सर्वयज्ञफलं लभेत् ॥ १३.३९.३८ ॥
So wurde dies Nārada vom weisen Kumāra gesagt. O König, wer dies gehört hat, der zweimal Geborene erlangt die Frucht aller Opfer.