మహాభారతం · అధ్యాయం 13.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.48.1
ततः स प्रयतो भूत्वा मम तात युधिष्ठिर ।
प्राञ्जलिः प्राह विप्रर्षिर्नामसङ्ग्रहमादितः ॥ १३.४८.१ ॥
అప్పుడు అతడు నియమంతో శుద్ధుడై, నా ప్రియ యుధిష్ఠిరా, చేతులు జోడించి ఆ విప్రఋషి మొదటి నుండి నామసంగ్రహాన్ని చెప్పాడు.
13.48.2
उपमन्युरुवाच ।
ब्रह्मप्रोक्तैर्ऋषिप्रोक्तैर्वेदवेदाङ्गसम्भवै।
सर्वलोकेषु विख्यातं स्तुत्यं स्तोष्यामि नामभिः ॥ १३.४८.२ ॥
ఉపమన్యుడు ఇలా అన్నాడు: బ్రహ్మ చెప్పిన, ఋషులు చెప్పిన, వేదాలు వేదాంగాల నుండి పుట్టిన నామాలతో, సర్వలోకాలలో ప్రసిద్ధుడైన స్తుత్యుని నేను స్తుతిస్తాను.
13.48.3
महद्भिर्विहितैः सत्यैः सिद्धैः सर्वार्थसाधकैः ।
ऋषिणा तण्डिना भक्त्या कृतैर्वेदकृतात्मना ॥ १३.४८.३ ॥
మహాత్ములు విధించిన, సత్యమైన, సిద్ధులచే, సర్వార్థాలను సాధించే, తృణ్డి ఋషి భక్తితో రచించిన, వేదాలచే తన ఆత్మను సంపాదించిన వారిచే.
13.48.4
यथोक्तैः साधुभिः ख्यातैर्मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः ।
प्रवरं प्रथमं स्वर्ग्यं सर्वभूतहितं शुभम् ॥ १३.४८.४ ॥
సాధువులు చెప్పినట్లు, ప్రసిద్ధులైన, తత్త్వదర్శులైన మునులచే చెప్పబడినది; అది శ్రేష్ఠమైనది, ప్రథమమైనది, స్వర్గప్రదమైనది, సర్వభూతహితమైనది, శుభమైనది.
13.48.5
श्रुतेः सर्वत्र जगति ब्रह्मलोकावतारितैः ।
सत्यैस्तत्परमं ब्रह्मि ब्रह्मप्रोक्तं सनातनम्।
वक्ष्ये यदुकुलश्रेष्ठ शृणुष्वावहितो मम ॥ १३.४८.५ ॥
వేదం ద్వారా, జగత్తంతా, బ్రహ్మలోకం నుండి అవతరించిన సత్యాల ద్వారా, ఆ పరమ బ్రహ్మాన్ని గురించి, బ్రహ్మ చెప్పిన సనాతనమైనదాన్ని. యదుకులశ్రేష్ఠుడా, నేను చెబుతాను; శ్రద్ధగా నా మాట విను.
13.48.6
वरयैनं भवं देवं भक्तस्त्वं परमेश्वरम् ।
तेन ते श्रावयिष्यामि यत्तद्ब्रह्म सनातनम् ॥ १३.४८.६ ॥
భవ దేవుని వరం కోరు, నీవు పరమేశ్వరుని భక్తుడవు కనుక; ఆయన ద్వారా నీకు ఆ సనాతన బ్రహ్మాన్ని వినిపిస్తాను.
13.48.7
न शक्यं विस्तरात्कृत्स्नं वक्तुं सर्वस्य केनचित् ।
युक्तेनापि विभूतीनामपि वर्षशतैरपि ॥ १३.४८.७ ॥
విస్తారంగా, సంపూర్ణంగా ఆయన విభూతులను ఎవరైనా చెప్పడం సాధ్యం కాదు; యోగయుక్తుడైనవాడు కూడా వందల సంవత్సరాలలోనూ చెప్పలేడు.
13.48.8
यस्यादिर्मध्यमन्तं च सुरैरपि न गम्यते ।
कस्तस्य शक्नुयाद्वक्तं गुणान्कार्त्स्न्येन माधव ॥ १३.४८.८ ॥
ఎవరి ఆది, మధ్య, అంతం దేవతలకు కూడా అందవో, ఆయన గుణాలను సంపూర్ణంగా ఎవరు చెప్పగలరు, ఓ మాధవా?
13.48.9
किन्तु देवस्य महतः संक्षिप्तार्थपदाक्षरम् ।
शक्तितश्चरितं वक्ष्ये प्रसादात्तस्य धीमतः ॥ १३.४८.९ ॥
అయినప్పటికీ ఆ మహాదేవుని చరితాన్ని సంక్షేపంగా, అర్థము పదము అక్షరముతో, నా శక్తి కొలదీ, ఆ జ్ఞానియైన వాని అనుగ్రహంతో చెబుతాను.
13.48.10
अप्राप्य तु ततोऽनुज्ञां न शक्यः स्तोतुमीश्वरः ।
यदा तेनाभ्यनुज्ञातः स्तुतो वै स तदा मया ॥ १३.४८.१० ॥
ఆయన అనుమతిని పొందకుండా ఈశ్వరుని స్తుతించలేము; ఆయన నాకు అనుమతినిచ్చినప్పుడే నేను ఆయనను స్తుతించాను.
13.48.11
अनादिनिधनस्याहं जगद्योनेर्महात्मनः ।
नाम्नां कञ्चित्समुद्देशं वक्ष्याम्यव्यक्तयोनिनः ॥ १३.४८.११ ॥
ఆది అంతము లేనివాడు, జగత్తుకు మూలమైనవాడు, మహాత్ముడు, అవ్యక్త యోని కలవాడు అయిన ఆయన నామాలలో కొన్నింటిని నేను చెబుతాను.
13.48.12
वरदस्य वरेण्यस्य विश्वरूपस्य धीमतः ।
शृणु नाम्नां चयं कृष्ण यदुक्तं पद्मयोनिना ॥ १३.४८.१२ ॥
వరములిచ్చువాడు, అతిశ్రేష్ఠుడు, విశ్వరూపుడు, జ్ఞానియైన ఆయన నామాల సమూహాన్ని వినుము, ఓ కృష్ణా, పద్మయోనియైన బ్రహ్మ చెప్పినది.
13.48.13
दश नामसहस्राणि यान्याह प्रपितामहः ।
तानि निर्मथ्य मनसा दध्नो घृतमिवोद्धृतम् ॥ १३.४८.१३ ॥
ప్రపితామహుడు చెప్పిన పదివేల నామాలను, పెరుగు నుండి నెయ్యి తీసినట్లు మనసుతో మథించి.
13.48.14
गिरेः सारं यथा हेम पुष्पसारं यथा मधु ।
घृतात्सारं यथा मण्डस्तथैतत्सारमुद्धृतम्। ॥ १३.४८.१४ ॥
పర్వతం సారం బంగారం, పువ్వుల సారం తేనె, నెయ్యి సారం మీగడ; అలాగే ఈ సారం తీయబడింది.
13.48.15
सर्वपापापहमिदं चतुर्वेदसमन्वितम् ।
प्रयत्नेनाधिगन्तव्यं धार्यं च प्रयतात्मना ॥ १३.४८.१५ ॥
ఇది సర్వ పాపాలనూ హరించేది, నాలుగు వేదాలతో కూడినది. ప్రయత్నంతో పొందాలి, నియత మనస్కుడు ధరించాలి.
13.48.16
माङ्गल्यं पौष्टिकं चैव रक्षोघ्नं पावनं महत् ॥ १३.४८.१६ ॥
ఇది మంగళకరమైనది, పోషకమైనది, రాక్షసులను నశింపజేసేది, మహత్తరమైన పవిత్రమైనది.
13.48.17
इदं भक्ताय दातव्यं श्रद्दघानास्तिकाय च ।
नाश्रद्दधानरूपाय नास्तिकायाजितात्मने ॥ १३.४८.१७ ॥
ఇది భక్తునికి, శ్రద్ధ గలవానికి, ఆస్తికునికి ఇవ్వాలి; శ్రద్ధ లేనివానికి, నాస్తికునికి, ఆత్మను జయించనివానికి ఇవ్వరాదు.
13.48.18
यश्चाभ्यसूयते देवं कारणात्मानमीश्वरम् ।
स कृष्ण नरकं याति सहपूर्वैः सहात्मजैः ॥ १३.४८.१८ ॥
కారణాత్మకుడైన ఈశ్వరుడైన దేవుణ్ణి ఎవరు నిందిస్తారో, ఓ కృష్ణా, వారు తమ పూర్వులతో, పుత్రులతో కలిసి నరకానికి వెళ్తారు.
13.48.19
इदं ध्यानमिदं योगमिदं ध्येयमनुत्तममम् ।
इदं जप्यमिदं ज्ञानं रहस्यमिदमुत्तम् ॥ १३.४८.१९ ॥
ఇదే ధ్యానం, ఇదే యోగం, ఇదే అత్యుత్తమ ధ్యేయం. ఇదే జపం, ఇదే జ్ఞానం, ఇదే ఉత్తమ రహస్యం.
13.48.20
यं ज्ञात्वा अन्तकालेऽपि गच्छेत परमां गतिम् ।
पवित्रं मङ्गलं मेध्यं कल्याणमिदमुत्तमम् ॥ १३.४८.२० ॥
దీనిని తెలిసికొని మరణ సమయంలో కూడా ఒకడు పరమ గతిని పొందగలడు. ఇది పవిత్రమైనది, మంగళకరమైనది, పరిశుద్ధమైనది, శుభకరమైనది, ఉత్తమమైనది.
13.48.21
इदं ब्रह्मा पुरा कृत्वा सर्वलोकपितामहः ।
सर्वस्तवानां राजत्वे दिव्यानां समकल्पयत् ॥ १३.४८.२१ ॥
పూర్వం సర్వలోకాలకు పితామహుడైన బ్రహ్మ దీనిని రూపొందించి, దివ్యమైన అన్ని స్తోత్రాలలో దీనిని రాజుగా నియమించాడు.
13.48.22
तदाप्रभृति चैवायमीश्वरस्य महात्मनः ।
स्तवराज इति ख्यातो जगत्यमरपूजितः ॥ १३.४८.२२ ॥
అప్పటి నుండి ఈ మహాత్ముడైన ఈశ్వరుని స్తోత్రం 'స్తవరాజు' అని పిలువబడి, జగత్తులో దేవతలచే పూజించబడింది.
13.48.23
ब्रह्मलोकादयं स्वर्गे स्तवराजोऽवतारितः ।
यतस्तण्डिः पुरा प्राप तेन तण्डिकृतोऽभवत् ॥ १३.४८.२३ ॥
బ్రహ్మలోకం నుండి ఈ స్తవరాజు స్వర్గంలోకి దించబడ్డాడు; పూర్వం తండి దానిని పొందాడు, అందువల్ల అది తండికృతమైంది.
13.48.24
स्वर्गाच्चैवात्र भूर्लोकं तण्डिना ह्यवतारितः ।
सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ १३.४८.२४ ॥
తండి దీనిని స్వర్గం నుండి ఇక్కడ భూలోకానికి దించాడు. ఇది సర్వ మంగళాలలో మంగళకరమైనది; సర్వ పాపాలను నాశనం చేసేది.
13.48.25
निगदिष्ये महाबाहो स्तवानामुत्तमं स्तवम् ।
ब्रह्मणामपि यद्ब्रह्म पराणामपि यत्परम् ॥ १३.४८.२५ ॥
ఓ మహాబాహూ, స్తోత్రాలలో ఉత్తమమైన స్తోత్రాన్ని చెబుతాను; అది బ్రహ్మములలోనూ బ్రహ్మము, పరములలోనూ పరమమైనది.
13.48.26
तेजसामपि यत्तेजस्तपसामपि यत्तपः ।
शान्तीनामपि या शान्तिर्द्युतीनामपि या द्युतिः ॥ १३.४८.२६ ॥
తేజస్సులలోనూ తేజస్సు, తపస్సులలోనూ తపస్సు, శాంతులలోనూ శాంతి, ద్యుతులలోనూ ద్యుతి అయినది.
13.48.27
दान्तानामपि यो दान्तो धीमतामपि या च धीः ।
देवानामपि यो देव ऋषीणामपि यस्त्वृषिः ॥ १३.४८.२७ ॥
దాంతులలోనూ దాంతుడు, ధీమంతులలోనూ ధీ, దేవతలలోనూ దేవుడు, ఋషులలోనూ ఋషి అయినవాడు.
13.48.28
यज्ञानामपि यो यज्ञः शिवानामपि यः शिवः ।
रुद्राणामपि यो रुद्रः प्रभा प्रभवतामपि ॥ १३.४८.२८ ॥
యజ్ఞాలలోనూ యజ్ఞం, శివులలోనూ శివుడు, రుద్రులలోనూ రుద్రుడు, ప్రభావవంతులలోనూ ప్రభ అయినవాడు.
13.48.29
योगिनामपि यो योगी कारणानां च कारणम् ।
यतो लोकाः सम्भवन्ति नभवन्ति यतः पुनः ॥ १३.४८.२९ ॥
యోగులలోనూ యోగి, కారణాలకు కూడా కారణమైనవాడు; ఆయన నుండి లోకాలు ఉద్భవిస్తాయి, మళ్లీ ఆయన నుండి అవి ఉద్భవించకుండా ఉంటాయి.
13.48.30
सर्वभूतात्मभूतस्य हरस्यामिततेजसः ।
अष्टोत्तरसहस्रं तु नाम्नां शर्वस्य मे शृणु।
यच्छ्रुत्वा मनुजव्याघ्र सर्वान्कामानवाप्स्यसि ॥ १३.४८.३० ॥
అన్ని భూతాల ఆత్మ అయిన, అమిత తేజస్సు గల హరుని, శర్వుని వెయ్యి ఎనిమిది నామాలను నా నుండి వినుము; ఓ మనుజవ్యాఘ్రా, వాటిని విన్నవాడవై నీవు సర్వ కోరికలను పొందుదువు.
13.48.31
स्थिरः स्थाणुः प्रभुर्भानुः प्रवरो वरदो वरः ।
सर्वात्मा सर्वविख्यातः सर्वः सर्वकरो भवः ॥ १३.४८.३१ ॥
స్థిరుడు, స్థాణువు, ప్రభువు, భానుడు, ప్రవరుడు, వరదుడు, వరుడు, సర్వాత్ముడు, సర్వవిఖ్యాతుడు, సర్వుడు, సర్వకరుడు, భవుడు.
13.48.32
जटी चर्मीं शिखी खङ्गी सर्वाङ्गः सर्वभावनः ।
हरश्च हरिणाक्षश्च सर्वभूतहरः प्रभुः ॥ १३.४८.३२ ॥
జటాధారి, చర్మధారి, శిఖాధారి, ఖడ్గధారి, సర్వాంగుడు, సర్వభావనుడు, హరుడు, హరిణాక్షుడు, సర్వభూతహరుడు, ప్రభువు.
13.48.33
प्रवृत्तिश्च निवृत्तिश्च नियतः शाश्वतो ध्रुवः ।
श्मशानवासी भगवान्खचरो गोचरोऽर्दनः ॥ १३.४८.३३ ॥
ప్రవృత్తి, నివృత్తి, నియతుడు, శాశ్వతుడు, ధ్రువుడు, శ్మశానవాసి, భగవంతుడు, ఖచరుడు, గోచరుడు, అర్దనుడు.
13.48.34
अभिवाद्यो महाकर्मा तपस्वी भूतभावनः ।
उन्मत्तवेषप्रच्छन्नः सर्वलोकप्रजापतिः ॥ १३.४८.३४ ॥
అభివాద్యుడు, మహాకర్మ, తపస్వి, భూతభావనుడు, ఉన్మత్తవేషంలో దాగినవాడు, సర్వలోకప్రజాపతి.
13.48.35
महारूपो महाकायो वृषरूपो महायशाः ।
महात्मा सर्वभूतात्मा विश्वरूपो महाहनुः ॥ १३.४८.३५ ॥
మహారూపుడు, మహాకాయుడు, వృషరూపుడు, మహాయశుడు, మహాత్ముడు, సర్వభూతాత్ముడు, విశ్వరూపుడు, మహాహనుడు.
13.48.36
लोकपालोऽन्तर्हितात्मा प्रसादो हयगर्दभिः ।
पवित्रं च महांश्चैव नियमो नियमाश्रितः ॥ १३.४८.३६ ॥
లోకపాలుడు, అంతర్హితాత్ముడు, ప్రసాదుడు, హయగర్దభులతో కూడినవాడు, పవిత్రుడు, మహాన్, నియమము, నియమాశ్రితుడు.
13.48.37
सर्वकर्मा स्वयंभूत आदिरादिकरो निधिः ।
सहस्राक्षो विशालाक्षः सोमो नक्षत्रसाधकः ॥ १३.४८.३७ ॥
సర్వకర్మ, స్వయంభువు, ఆది, ఆదికరుడు, నిధి, సహస్రాక్షుడు, విశాలాక్షుడు, సోముడు, నక్షత్రసాధకుడు.
13.48.38
चन्द्रः सूर्यः शनिः केतुर्ग्रहो ग्रहपतिर्वरः ।
अत्रिरत्र्या नमस्कर्ता मृगबाणार्पणोऽनघः ॥ १३.४८.३८ ॥
చంద్రుడు, సూర్యుడు, శని, కేతువు, గ్రహం, గ్రహపతి, వరుడు, అత్రి, అత్రి భార్యతో నమస్కారాన్ని స్వీకరించువాడు, మృగబాణాన్ని ప్రయోగించువాడు, నిర్దోషుడు.
13.48.39
महातपा घोरतपा अदीनो दीनसाधकः ।
संवत्सरकरो मन्त्रः प्रमाणं परमं तपः ॥ १३.४८.३९ ॥
మహాతపుడు, ఘోరతపుడు, అదీనుడు, దీనులను సాధించువాడు, సంవత్సరాన్ని కలిగించువాడు, మంత్రం, పరమ ప్రమాణం, పరమ తపస్సు.
13.48.40
योगी योज्यो महाबीजो महारेता महाबलः ।
सुवर्णरेताः सर्वज्ञः सुबीजो बीजवाहनः ॥ १३.४८.४० ॥
యోగి, యోజ్యుడు, మహాబీజుడు, మహారేతుడు, మహాబలుడు, సువర్ణరేతుడు, సర్వజ్ఞుడు, సుబీజుడు, బీజవాహనుడు.
13.48.41
दशबाहुस्त्वनिमिषो नीलकण्ठ उमापतिः ।
विश्वरूपः स्वयं श्रेष्ठो बलवीरो बलो गणः ॥ १३.४८.४१ ॥
దశబాహువు, అనిమిషుడు, నీలకంఠుడు, ఉమాపతి, విశ్వరూపుడు, స్వయంగా శ్రేష్ఠుడు, బలవీరుడు, బలం, గణం.
13.48.42
गणकर्ता गणपतिर्दिग्वासाः काम एव च ।
मन्त्रवित्परमो मन्त्रः सर्वभावकरो हरः ॥ १३.४८.४२ ॥
గణకర్త, గణపతి, దిగ్వాసుడు, కాముడు కూడా, మంత్రవేత్త, పరమ మంత్రం, సర్వభావకరుడు, హరుడు.
13.48.43
कमण्डलुधरो धन्वी बाणहस्तः कपालवान् ।
अशनी शतघ्नी खङ्गी पट्टिशी चायुधी महान् ॥ १३.४८.४३ ॥
కమండలం ధరించినవాడు, ధనుర్ధారి, చేతిలో బాణం ఉన్నవాడు, కపాలం కలిగినవాడు, వజ్రధారి, శతఘ్ని మరియు ఖడ్గం ధరించినవాడు, పట్టిశం ధరించినవాడు, ఆయుధాలు కలిగిన మహానుభావుడు.
13.48.44
स्रुवहस्तः सुरूपश्च तेजस्तेजस्करो निधिः ।
उष्णीषी च सुवक्त्रश्च उदग्रो विनतस्तथा ॥ १३.४८.४४ ॥
చేతిలో స్రువం ధరించినవాడు, సుందరరూపుడు, తేజస్సు, తేజస్సును కలిగించువాడు, నిధి, ఉష్ణీషం ధరించినవాడు, సుందరముఖుడు, ఉన్నతుడు, వినతుడు.
13.48.45
दीर्घश्च हरिकेशश्च सुतीर्थः कुष्ण एव च ।
शृगालरूपः सिद्धार्थो मुण्डः सर्वशुभंकरः ॥ १३.४८.४५ ॥
పొడవైనవాడు, హరికేశుడు, సుతీర్థుడు, కుష్ణుడే, నక్క రూపుడు, సిద్ధార్థుడు, ముండితశిరస్కుడు, అందరికీ శుభం చేకూర్చువాడు.
13.48.46
अजश्च बहुरूपश्च गन्धधारी कपर्द्यपि ।
ऊर्ध्वरेता ऊर्ध्वलिङ्ग ऊर्ध्वशायी नभःस्थलः ॥ १३.४८.४६ ॥
అజుడు, బహురూపుడు, గంధధారి, కపర్ది కూడా, ఊర్ధ్వరేతుడు, ఊర్ధ్వలింగుడు, ఊర్ధ్వశాయి, ఆకాశంలో నిలిచినవాడు.
13.48.47
त्रिजटी चीरवासाश्च रुद्रः सेनापतिर्विभुः ।
अहश्चरो नक्तंचरस्तिग्ममन्युः सुवर्चसः ॥ १३.४८.४७ ॥
త్రిజటధారి, వల్కలవస్త్రధారి, రుద్రుడు, సేనాపతి, సర్వవ్యాపి, పగలు సంచరించువాడు, రాత్రి సంచరించువాడు, తీవ్రకోపుడు, సుందరతేజుడు.
13.48.48
गजहा दैत्यहा कालो लोकधाता गुणाकरः ।
सिंहशार्दूलरूपश्चि आर्द्रचर्माम्बरावृतः ॥ १३.४८.४८ ॥
గజహంత, దైత్యహంత, కాలుడు, లోకధర్త, గుణాల గని, సింహ-శార్దూల రూపుడు, తడి చర్మవస్త్రంతో కప్పబడినవాడు.
13.48.49
कालयोगी महानादः सर्वकामश्चतुष्पथः ।
निशाचरः प्रेतचारी भूतचारी महेश्वरः ॥ १३.४८.४९ ॥
కాలయోగి, మహానాదుడు, సర్వకాముడు, చతుష్పథుడు, నిశాచరుడు, ప్రేతచారి, భూతచారి, మహేశ్వరుడు.
13.48.50
बहुभूतो बहुधरः स्वर्भिनुरमितो गतिः ।
नृत्यप्रियो नित्यनर्तो नर्तकः सर्वलालसः ॥ १३.४८.५० ॥
బహుభూతుడు, బహుధరుడు, స్వర్భినుడు, అమితుడు, గతి, నృత్యప్రియుడు, నిత్యనర్తుడు, నర్తకుడు, సర్వలాలసుడు.
13.48.51
घोरो महातपाः पाशो नित्यो गिरिरुहो नभः ।
सहस्रहस्तो विजयो व्यवसायो ह्यतन्द्रितः ॥ १३.४८.५१ ॥
ఘోరుడు, మహాతపుడు, పాశుడు, నిత్యుడు, గిరిరుహుడు, నభుడు, సహస్రహస్తుడు, విజయుడు, వ్యవసాయుడు, నిశ్చయంగా, అతంద్రితుడు.
13.48.52
अधर्षणो धर्षणात्मा यज्ञहा कामनाशकः ।
दक्षयागापहारी च सुसहो मध्यमस्तथा ॥ १३.४८.५२ ॥
అధర్షణుడు, ధర్షణాత్ముడు, యజ్ఞహుడు, కామనాశకుడు, దక్షయాగాపహారి, సుసహుడు, మధ్యముడు, అలాగే.
13.48.53
तेजोपहारी बलहा मुदितोऽर्थोऽजितो वरः ।
गम्भीरघोषो गम्भीरो गम्भीरबलवाहनः ॥ १३.४८.५३ ॥
తేజాపహారి, బలహుడు, ముదితుడు, అర్థుడు, అజితుడు, వరుడు, గంభీరఘోషుడు, గంభీరుడు, గంభీరబలవాహనుడు.
13.48.54
न्यग्रोधरूपो न्यग्रोधो वृक्षकर्णस्थितिर्विभुः ।
सुतीक्ष्णदशनश्चैव महाकायो महाननः ॥ १३.४८.५४ ॥
న్యగ్రోధరూపుడు, న్యగ్రోధుడు, వృక్షకర్ణస్థితుడు, విభుడు, సుతీక్ష్ణదశనుడు, మరియు, నిశ్చయంగా, మహాకాయుడు, మహాననుడు.
13.48.55
विष्वक्सेनो हरिर्यज्ञः संयुगापीडवाहनः ।
तीक्ष्णतापश्च हर्यश्वः सहायः कर्मकालवित् ॥ १३.४८.५५ ॥
విష్వక్సేనుడు, హరి, యజ్ఞుడు, యుద్ధంలో అణచే వాహనం కలవాడు, తీక్ష్ణ తాపుడు, హర్యశ్వుడు, సహాయకుడు, కర్మకాలం తెలిసినవాడు.
13.48.56
विष्णुप्रसादितो यज्ञः समुद्रो वडवामुखः ।
हुताशनसहायश्च प्रशान्तात्मा हुताशनः ॥ १३.४८.५६ ॥
విష్ణువుచే ప్రసన్నుడైన యజ్ఞుడు, వడవాముఖం గల సముద్రుడు, హుతాశనునికి సహాయకుడు, ప్రశాంతాత్ముడు, హుతాశనుడు.
13.48.57
उग्रतेजा महातेजा जन्यो विजयकालवित् ।
ज्योतिषामयनं सिद्धिः सर्वविग्रह एव च ॥ १३.४८.५७ ॥
ఉగ్ర తేజుడు, మహాతేజుడు, యోధుడు, విజయకాలం తెలిసినవాడు, జ్యోతులకు ఆశ్రయం, సిద్ధి, సర్వ విగ్రహుడు.
13.48.58
शिंखी मुण्डी जटी ज्वाली मूर्तिजो मूर्धगो बली ।
वेणवी पणवी ताली खली कालकटंकटः ॥ १३.४८.५८ ॥
శిఖీ, ముండీ, జటీ, జ్వాలీ, మూర్తిజుడు, మూర్ధగుడు, బలీ, వేణవీ, పణవీ, తాలీ, ఖలీ, కాలకటంకటుడు.
13.48.59
नक्षत्रविग्रहमतिर्गुणबुद्धिर्लयो गमः ।
प्रजापतिर्विश्वबाहुर्विभागः सर्वगोमुखः ॥ १३.४८.५९ ॥
నక్షత్ర-విగ్రహాలను మతిగా కలవాడు, గుణబుద్ధి గలవాడు, లయుడు, గమనం, ప్రజాపతి, విశ్వబాహుడు, విభాగుడు, సర్వగోముఖుడు.
13.48.60
विमोचनः सुसरणो हिरण्यकवचोद्भवः ।
मेढ्रजो बलचारी च महीचारी स्रुतस्तथा ॥ १३.४८.६० ॥
విమోచనుడు, సుశరణుడు, హిరణ్యకవచంలో జన్మించినవాడు, మేఢ్రజుడు, బలచారి, మహీచారి, స్రుతస్తుడు.
13.48.61
सर्वतूर्यनिनादी च सर्वातोद्यपरिग्रहः ।
व्यालरूपो गुहावासी गुहो माली तरङ्गवित् ॥ १३.४८.६१ ॥
అన్ని వాద్యాల ధ్వనిని చేసేవాడు, అన్ని వాద్యాలను స్వీకరించినవాడు, సర్ప రూపుడు, గుహలో నివసించేవాడు, గుహుడు, మాలధారి, అలలను తెలిసినవాడు.
13.48.62
त्रिदशस्त्रिकालधृक्कर्मसर्वबन्धविमोचनः ।
बन्धनस्त्वसुरेन्द्राणां युधि शत्रुविनाशनः ॥ १३.४८.६२ ॥
దేవతలలో ఒకడు, మూడు కాలాలను ధరించువాడు, కర్మబంధాలన్నిటినీ విడిపించువాడు, అసుర ప్రభువులను బంధించువాడు, యుద్ధంలో శత్రువులను నాశనం చేయువాడు.
13.48.63
साङ्ख्यप्रसादो दुर्वासाः सर्वसाधुनिषेवितः ।
प्रस्कन्दनो विभागज्ञो अतुल्यो यज्ञभागवित् ॥ १३.४८.६३ ॥
సాంఖ్యులకు అనుగ్రహించువాడు, దుర్వాసుడు, సకల సాధువులచే సేవింపబడువాడు, ప్రస్కందనుడు, విభాగాలను తెలిసినవాడు, సాటిలేనివాడు, యజ్ఞభాగాలను తెలిసినవాడు.
13.48.64
सर्ववासः सर्वचारी दुर्वासा वासवोऽमरः ।
हैमो हेमकरो यज्ञः सर्वंधारी धरोत्तमः ॥ १३.४८.६४ ॥
అన్నింటిలో నివసించువాడు, అన్నిచోట్లా సంచరించువాడు, దుర్వాసుడు, వాసవుడు, అమరుడు, బంగారు రూపుడు, బంగారం చేయువాడు, యజ్ఞుడు, సర్వాన్ని ధరించువాడు, ఉత్తమ ధారకుడు.
13.48.65
लोहिताक्षो महाक्षश्च विजयाक्षो विशारदः ।
सङ्ग्रहो निग्रहः कर्ता सर्पचीरनिवासनः ॥ १३.४८.६५ ॥
ఎర్రని కన్నులవాడు, మహాక్షుడు, విజయాక్షుడు, నిపుణుడు, సంగ్రహించువాడు, నిగ్రహించువాడు, కర్త, సర్పచర్మ వస్త్రధారి.
13.48.66
मुख्योऽमुख्यश्च देहश्च काहलिः सर्वकामदः ।
सर्वकासप्रसादश्च सुबलो बलरूपधृत् ॥ १३.४८.६६ ॥
ముఖ్యుడు, అముఖ్యుడు, దేహుడు, కాహలి, సర్వకామప్రదుడు, సర్వకాసప్రసాదుడు, సుబలుడు, బలరూపధారి.
13.48.67
सर्वकामवरश्चैव सर्वदः सर्वतोमुखः ।
आकाशनिर्विरूपश्च निपाती ह्यवशः खगः ॥ १३.४८.६७ ॥
ఆయన అన్ని కోరికల వరాన్నిచ్చువాడు, అన్నీ ఇచ్చువాడు, సర్వతోముఖుడు; ఆకాశంలా రూపరహితుడు, క్రిందికి దిగువాడు, నిజంగా అవశుడు, పక్షి.
13.48.68
रौद्ररूपोंऽशुरादित्यो बहुरश्मिः सुवर्चसी ।
वसुवेगो महावेगो मनोवेगो निशाचरः ॥ १३.४८.६८ ॥
ఆయన రౌద్ర రూపుడు, అంశువు, ఆదిత్యుడు, అనేక కిరణాలు కలవాడు, సుందరమైన తేజస్సు కలవాడు; వసువుల వేగం కలవాడు, మహావేగుడు, మనోవేగుడు, రాత్రి సంచరించేవాడు.
13.48.69
सर्ववासी श्रियावासी उपदेशकरोऽकरः ।
मुनिरात्मनिरालोकः सम्भग्नश्च सहस्रदः ॥ १३.४८.६९ ॥
ఆయన సర్వంలో వసించువాడు, శ్రీలో వసించువాడు, ఉపదేశం చేయువాడు, అకర్త, ముని, ఆత్మలోనే ప్రకాశించువాడు, సంభగ్నుడు, సహస్రమిచ్చువాడు.
13.48.70
पक्षी च पक्षरूपश्च अतिदीप्तो विशाम्पतिः ।
उन्मादो मदनः कामो ह्यश्वत्थोऽर्थकरो यशः ॥ १३.४८.७० ॥
ఆయన పక్షి, పక్షరూపుడు, అత్యంత దీప్తుడు, ప్రజల ప్రభువు; ఉన్మాదం, మదనుడు, కాముడు; నిజంగా అశ్వత్థం, ధనమిచ్చువాడు, యశస్సు.
13.48.71
वामदेवश्च वामश्च प्राग्दक्षिणश्च वामनः ।
सिद्धयोगी महर्षिश्च सिद्धार्थः सिद्धसाधकः ॥ १३.४८.७१ ॥
ఆయన వామదేవుడు, వాముడు, ప్రాక్, దక్షిణుడు, వామనుడు; సిద్ధయోగి, మహర్షి, సిద్ధార్థుడు, సిద్ధులను సాధించువాడు.
13.48.72
भिक्षुश्च भिक्षुरूपश्च विपणो मृदुरव्ययः ।
महासेनो विशाखश्च षष्टिभागो गवांपतिः ॥ १३.४८.७२ ॥
ఆయన భిక్షువు, భిక్షురూపుడు, వ్యాపారి, మృదువు, అవ్యయుడు; మహాసేనుడు, విశాఖుడు, షష్టిభాగుడు, గోవుల ప్రభువు.
13.48.73
वज्रहस्तश्च विष्कम्भी चमूस्तम्भन एव च ।
वृत्तावृत्तकरस्तालो मधुर्मधुकलोचनः ॥ १३.४८.७३ ॥
వజ్రహస్తుడు, విష్కంభి, చమూస్తంభనుడు, వృత్తావృత్తకరుడు, తాలుడు, మధువు, మధుకలోచనుడు.
13.48.74
वाचस्पत्यो वाजसनो नित्यमाश्रमपूजितः ।
ब्रह्मचारी लोकचारी सर्वचारी विचारवित् ॥ १३.४८.७४ ॥
వాచస్పత్యుడు, వాజసనుడు, ఆశ్రమాలలో నిత్యం పూజితుడు, బ్రహ్మచారి, లోకచారి, సర్వచారి, విచారవిత్.
13.48.75
ईशान ईश्वरः कालो निशाचारी पिनाकवान् ।
निमित्तस्थो निमित्तं च नन्दिर्नन्दिकरो हरिः ॥ १३.४८.७५ ॥
ఈశానుడు, ఈశ్వరుడు, కాలుడు, నిశాచారి, పినాకవాన్, నిమిత్తస్థుడు, నిమిత్తం, నందిః, నందికరుడు, హరి.
13.48.76
नन्दीश्वरश्च नन्दी च नन्दनो नन्दिवर्धनः ।
भगहारी निहन्ता च कालो ब्रह्मा पितामहः ॥ १३.४८.७६ ॥
నందీశ్వరుడు, నంది, నందనుడు, నందివర్ధనుడు, భగహారి, నిహంత, కాలుడు, బ్రహ్మ, పితామహుడు.
13.48.77
चतुर्मुखो महालिङ्गश्चारुलिङ्गस्तथैव च ।
लिङ्गाध्यक्षः सुराध्यक्षो योगाध्यक्षो युगावहः ॥ १३.४८.७७ ॥
చతుర్ముఖుడు, మహాలింగుడు, చారులింగుడు, అలాగే, లింగాధ్యక్షుడు, సురాధ్యక్షుడు, యోగాధ్యక్షుడు, యుగావహుడు.
13.48.78
बीजाध्यक्षो बीजकर्ता अव्यात्माऽनुगतो बलः ।
इतिहासः सकल्पश्च गौतमोऽथ निशाकरः ॥ १३.४८.७८ ॥
బీజాధ్యక్షుడు, బీజకర్త, అవ్యుడు, ఆత్మ, అనుగతుడు, బలుడు, ఇతిహాసుడు, సకల్పుడు, గౌతముడు, తరువాత నిశాకరుడు.
13.48.79
दम्भो ह्यदम्भो वैदम्भो वश्यो वशकरः कलिः ।
लोककर्ता पशुपतिर्महाकर्ता ह्यनौषधः ॥ १३.४८.७९ ॥
ఆయనే దంభం, అదంభం, వైదంభం; వశ్యుడు, వశం చేసేవాడు, కలి; లోకకర్త, పశుపతి, మహాకర్త; నిశ్చయంగా ఆయనకు ఔషధం లేదు.
13.48.80
अक्षरं परमं ब्रह्मि बलवच्छक्र एव च ।
नीतिर्ह्यनीतिः शुद्धात्मा शुद्धो मान्यो गतागतः ॥ १३.४८.८० ॥
ఆయనే అక్షరుడు, పరమ బ్రహ్మ, బలవంతుడు, శక్రుడు; నీతియు ఆయనే, అనీతియు ఆయనే; శుద్ధాత్ముడు, శుద్ధుడు, మాన్యుడు, రాకపోకలు చేసేవాడు.
13.48.81
बहुप्रसादः सुस्वप्नो दर्पणोऽथ त्वभित्रजित् ।
वेदकारो मन्त्रकारो विद्वान्समरमर्दनः ॥ १३.४८.८१ ॥
అత్యంత కృపామయుడు, సుస్వప్నములు కలవాడు, దర్పణమూ ఆయనే, శత్రుజిత్తు; వేదకర్త, మంత్రకర్త, విద్వాంసుడు, యుద్ధంలో శత్రువులను మర్దించేవాడు.
13.48.82
महामेघनिवासी च महाघोरो वशीकरः ।
अग्निज्वालो महाज्वालो अतिधूम्रो हुतो हिवः ॥ १३.४८.८२ ॥
మహామేఘాలలో నివసించువాడు, మహాఘోరుడు, వశం చేసేవాడు; అగ్ని జ్వాల, మహాజ్వాల, అతిధూమ్రుడు, హుతం, హవిస్సు.
13.48.83
वृषणः शंकरो नित्यं वर्चस्वी धूमकेतनः ।
नीलस्तथाङ्गलुब्धश्च शोभनो निरवग्रहः ॥ १३.४८.८३ ॥
వృషభుడు, శంకరుడు, నిత్యం తేజస్వి, ధూమకేతువు; నీలుడు, అంగలుబ్ధుడు, శోభనుడు, నిరవగ్రహుడు.
13.48.84
स्वस्तिदः स्वस्तिभावश्च भागी भागकरो लघुः ।
उत्सङ्गश्च महाङ्गश्चि महागर्भपरायणः ॥ १३.४८.८४ ॥
శుభప్రదుడు, శుభభావుడు, భాగి, భాగకరుడు, లఘువు; ఉత్సంగుడు, మహాంగుడు, మహాగర్భ పరాయణుడు.
13.48.85
कृष्णवर्णः सुवर्णश्च इन्द्रियं सर्वदेहिनाम् ।
महापादो महाहस्तो महाकायो महायशाः ॥ १३.४८.८५ ॥
ఆయన నల్లని వర్ణుడు, బంగారు వర్ణుడు కూడా; సర్వదేహధారుల ఇంద్రియము; గొప్ప పాదాలు, గొప్ప హస్తాలు, గొప్ప కాయం, గొప్ప యశస్సు కలవాడు.
13.48.86
महामूर्धा महाभात्रो महानेत्रो निशालयः ।
महान्तको महाकर्णो महोष्ठश्चि महाहनुः ॥ १३.४८.८६ ॥
గొప్ప శిరస్సు, గొప్ప ఉదరం, గొప్ప నేత్రాలు, రాత్రిలో నివసించువాడు, గొప్ప అంతకుడు, గొప్ప చెవులు, గొప్ప పెదవులు, గొప్ప దవడ కలవాడు.
13.48.87
महानासो महाकम्बुर्महाग्रीवः श्मशानभाक् ।
महावक्षा महोरस्को ह्यन्तरात्मा मृगालयः ॥ १३.४८.८७ ॥
గొప్ప ముక్కు, గొప్ప కంఠం, గొప్ప మెడ, శ్మశానంలో భాగం పొందువాడు, గొప్ప వక్షస్సు, విశాల వక్షస్థలం కలవాడు; నిజంగా అంతరాత్మ, అడవిలో నివసించువాడు.
13.48.88
लम्बनो लम्बितोष्ठश्च महामायः पयोनिधिः ।
महादन्तो महादंष्ट्रो महाजिह्वो महामुखः ॥ १३.४८.८८ ॥
వేలాడువాడు, వేలాడే పెదవులు కలవాడు, గొప్ప మాయ కలవాడు, జలనిధి, గొప్ప దంతాలు, గొప్ప కోరలు, గొప్ప నాలుక, గొప్ప ముఖం కలవాడు.
13.48.89
महानखो महारोमा महाकेशो महाजटः ।
प्रसन्नश्च प्रसादश्च प्रत्ययो गिरिसाधनः ॥ १३.४८.८९ ॥
గొప్ప గోళ్లు, గొప్ప రోమాలు, గొప్ప కేశాలు, గొప్ప జటలు కలవాడు; ప్రసన్నుడు, అనుగ్రహం, విశ్వాసం, పర్వత-సాధనలను సిద్ధింపజేసేవాడు.
13.48.90
स्नेहनोऽस्नेहनश्चैव अजितश्च महामुनिः ।
वृक्षाकारो वृक्षकेतुरनलो वायुवाहनः ॥ १३.४८.९० ॥
స్నేహం చూపువాడు, స్నేహరహితుడు, నిజంగా అజేయుడు, మహా ముని; వృక్ష ఆకారుడు, వృక్ష ధ్వజుడు, అగ్ని, వాయువును వాహనంగా కలవాడు.
13.48.91
गण्डली मेरुधामा च देवाधिपतिरेव च ।
अथर्वशीर्षः सामास्य ऋक्सहस्रामितेक्षणः ॥ १३.४८.९१ ॥
గండలీ, మేరుధామా, దేవాధిపతియు ఆయనే; అథర్వశీర్షుడు, సామవేదమే ఆయన రూపం; వేయి ఋక్కులు, అపరిమిత నేత్రాలు కలవాడు.
13.48.92
यजुःपादभुजो गुह्यः प्रकाशो जङ्गमस्तथा ।
अमोघार्थः प्रसादश्च अभिगम्यः सुदर्शनः ॥ १३.४८.९२ ॥
యజుర్వేదం ఆయన పాదాలు, భుజాలు; గుహ్యుడు, ప్రకాశుడు, చలించువాడు; ఆయన ప్రయోజనం ఎన్నడూ విఫలం కాదు; ప్రసన్నుడు, సమీపించదగినవాడు, సులభంగా దర్శించదగినవాడు.
13.48.93
उपकारः प्रियः सर्वः कनकः काञ्चनच्छविः ।
नाभिर्नन्दिकरो भावः पुष्करस्थपतिः स्थिरः ॥ १३.४८.९३ ॥
ఉపకారి, ప్రియుడు, సర్వస్వరూపుడు; కనకుడు, బంగారు కాంతి కలవాడు; నాభి, ఆనందం కలిగించువాడు, భావస్వరూపుడు; పుష్కరాన్ని స్థాపించినవాడు, స్థిరుడు.
13.48.94
द्वादशस्त्रासनश्चाद्यो यज्ञो यज्ञसमाहितः ।
नक्तं कलिश्च कालश्च मकरः कालपूजितः ॥ १३.४८.९४ ॥
పన్నెండుమంది ఆదిత్యులను భయపెట్టువాడు, ఆదియైనవాడు, యజ్ఞం, యజ్ఞంలో లీనమైనవాడు; రాత్రి, కలి, కాలం, మకరం; కాలంచే పూజింపబడువాడు.
13.48.95
सगणो गणकारश्च भूतवाहनसारथिः ।
भस्मशयो भस्मगोप्ता भस्मभूतस्तरुर्गणः ॥ १३.४८.९५ ॥
గణాలతో కూడినవాడు, గణాలను సృష్టించువాడు, భూతాలను మోసే సారథి; భస్మంలో శయనించువాడు, భస్మాన్ని రక్షించువాడు, భస్మరూపుడు; వృక్షగణం.
13.48.96
लोकपालस्तथा लोको महात्मा सर्वपूजितः ।
शुक्लस्त्रिशुक्लः सम्पन्नः शुचिर्भूतनिषेवितः ॥ १३.४८.९६ ॥
లోకపాలుడు, అలాగే లోకం, మహాత్ముడు, అందరిచే పూజింపబడువాడు; శుక్లుడు, త్రిశుక్లుడు, సంపన్నుడు, శుచి, భూతాలచే సేవించబడువాడు.
13.48.97
आश्रमस्थः क्रियादस्थो विश्वकर्ममतिर्वरः ।
विशालशाखस्ताम्रोष्ठो ह्यम्बुजालः सुनिश्चलः ॥ १३.४८.९७ ॥
ఆశ్రమంలో ఉన్నవాడు, క్రియలలో స్థిరుడు, విశ్వకర్మ బుద్ధి కలవాడు, శ్రేష్ఠుడు; విశాల శాఖలు కలవాడు, రాగి వంటి ఎర్రని పెదవులు కలవాడు, పద్మజాలం కలవాడు, అత్యంత స్థిరుడు.
13.48.98
कपिलः कपिशः शुक्ल आयुश्चैवि परोऽपरः ।
गन्धर्वो ह्यदितिस्तार्क्ष्यः सुविज्ञेयः सुशारदः ॥ १३.४८.९८ ॥
కపిలుడు, కపిశుడు, శుక్లుడు, ఆయుస్సు కూడా; పరుడు, అపరుడు; గంధర్వుడు, నిశ్చయంగా అదితి, తార్క్ష్యుడు; సులభంగా తెలుసుకోదగినవాడు, అత్యంత విజ్ఞుడు.
13.48.99
परश्वधायुधो देव अनुकारी सुबान्धवः ।
तुम्बवीणो महाक्रोध ऊर्ध्वरेता जलेशयः ॥ १३.४८.९९ ॥
గొడ్డలి ఆయుధంగా కలవాడు, దేవుడు, అనుకారి, మంచి బంధువు; తుంబవీణ కలవాడు, మహాక్రోధి, ఊర్ధ్వరేతుడు, నీటిలో శయనించువాడు.
13.48.100
उग्रो वंशकरो वंशो वंशनादो ह्यनिन्दितः ।
सर्वाङ्गरूपो मायावी सुहृदो ह्यनिलोऽनलः ॥ १३.४८.१०० ॥
ఉగ్రుడు, వంశకర్త, వంశం, వంశనాదం; నిశ్చయంగా నిందారహితుడు; సర్వాంగ రూపుడు, మాయావి, సుహృత్తు, నిశ్చయంగా వాయువు మరియు అగ్ని.
13.48.101
बन्धनो बन्धकर्ता च सुबन्धनविमोचनः ।
स यज्ञारिः स कामारिर्महादंष्ट्रो महायुधः ॥ १३.४८.१०१ ॥
బంధించువాడు, బంధనం చేయువాడు, మంచి బంధనం నుండి విడిపించువాడు; అతడు యజ్ఞశత్రువు, అతడు కామశత్రువు, మహాదంష్ట్రుడు, మహాయుధుడు.
13.48.103
बहुधा निन्दितः शर्वः शङ्करः शङ्करोऽधनः ।
अहिर्बुध्न्योऽनिलाभश्च चेकितानो हविस्तथा।
अजैकपाच्च कापाली त्रिशङ्कुरजितः शिवः ॥ १३.४८.१०३ ॥
అనేక విధాలుగా నిందితుడు, శర్వుడు, శంకరుడు, శంకరుడు, అధనుడు; అహిబుధ్న్యుడు, అనిలాభుడు, చేకితానుడు, హవిస్సు కూడా; అజైకపాత్, కాపాలి, త్రిశంకు, అజితుడు, శివుడు.
13.48.104
धन्वन्तरिर्धूमकेतुः स्कन्दो वैश्रवणस्तथा ।
धाता शक्रश्च विष्णुश्च मित्रस्त्वष्टा ध्रुवो धरः ॥ १३.४८.१०४ ॥
ధన్వంతరి, ధూమకేతువు, స్కందుడు, వైశ్రవణుడు; ధాత, శక్రుడు, విష్ణువు; మిత్రుడు, త్వష్టుడు, ధ్రువుడు, ధరుడు.
13.48.105
प्रभावः सर्वगो वायुरर्यमा सविता रविः ।
उषङ्गुश्च विधाता च मांधाता भूतभावनः ॥ १३.४८.१०५ ॥
ప్రభావుడు, సర్వగుడు, వాయువు, అర్యముడు, సవితృడు, రవి; ఉషంగుడు, విధాత; మాంధాత, భూతభావనుడు.
13.48.106
विभुर्वर्णविभावी च सर्वकामगुणावहः ।
पद्मनाभो महागर्भश्चन्द्रवक्त्रोऽनिलोऽनलः ॥ १३.४८.१०६ ॥
విభుడు, వర్ణవిభావి, సర్వకామగుణావహుడు; పద్మనాభుడు, మహాగర్భుడు, చంద్రవక్త్రుడు, అనిలుడు, అనలుడు.
13.48.107
बलवांश्चोपशान्तश्च पुराणः पुण्यचञ्चुरी ।
कुरुकर्ता कुरुवासी कुरुभूतो गुणौषधः ॥ १३.४८.१०७ ॥
బలవంతుడు, ఉపశాంతుడు; పురాణుడు, పుణ్యచంచురి; కురుకర్త, కురువాసి, కురుభూతుడు; గుణౌషధుడు.
13.48.108
सर्वाशयो दर्भचारी सर्वेषां प्राणिनां पतिः ।
देवदेवः सुखासक्तः सदसत्सर्वरत्नवित् ॥ १३.४८.१०८ ॥
సర్వాశయుడు, దర్భచారి, సర్వప్రాణుల పతి, దేవదేవుడు, సుఖాసక్తుడు, సదసత్సర్వరత్నవిత్.
13.48.109
कैलासगिरिवासी च हिमवद्भिरिसंश्रयः ।
कूलहारी कूलकर्ता बहुविद्यो बहुप्रदः ॥ १३.४८.१०९ ॥
కైలాసగిరివాసి, హిమవద్గిరిసంశ్రయుడు; కూలహారి, కూలకర్త, బహువిద్యుడు, బహుప్రదుడు.
13.48.110
वणिजो वर्धकी वृक्षो बकुलश्चन्दनश्छदः ।
सारग्रीवो महाजत्रुरलोलश्च महौषधः ॥ १३.४८.११० ॥
ఆయన వ్యాపారి, వడ్రంగి, వృక్షం, బకుల వృక్షం, చందనం, ఛదుడు, సారగ్రీవుడు, మహాజత్రువు, అచలుడు, మహౌషధం.
13.48.111
सिद्धार्थकारी सिद्धार्थश्छदो व्याकरणोत्तरः ।
सिंहनादः सिंहदंष्ट्रः सिंहगः सिंहवाहनः ॥ १३.४८.१११ ॥
ఆయన సిద్ధార్థకారి, సిద్ధార్థుడు, ఛదుడు, వ్యాకరణానికి మించినవాడు, సింహనాదుడు, సింహదంష్ట్రుడు, సింహగుడు, సింహవాహనుడు.
13.48.112
प्रभावात्मा जगत्कालस्थालो लोकहितस्तरुः ।
सारङ्गो नवचक्राङ्गः केतुमाली सभावनः ॥ १३.४८.११२ ॥
ఆయన ప్రభావాత్ముడు, జగత్కాలస్థాలుడు, లోకహితుడు, తరువు, సారంగుడు, నవచక్రాంగుడు, కేతుమాలి, సభావనుడు.
13.48.113
भूतालयो भूतपतिरहोरात्रमनिन्दितः ॥ १३.४८.११३ ॥
ఆయన భూతాలయుడు, భూతపతి, అహోరాత్రుడు, అనిందితుడు.
13.48.114
वाहिता सर्वभूतानां निलयश्च विभुर्भवः ।
अमोघः संयतो ह्यश्वो भोजनः प्राणधारणः ॥ १३.४८.११४ ॥
ఆయన సర్వభూతాల వాహకుడు, నిలయుడు, విభుడు, భవుడు, అమోఘుడు, సంయతుడు, అశ్వుడు, భోజనుడు, ప్రాణధారకుడు.
13.48.115
धृतिमान्मतिमान्दक्षः सत्कृतश्च युगाधिपः ।
गोपालिर्गोपतिर्ग्रामो गोचर्मवसनो हरिः। ॥ १३.४८.११५ ॥
ఆయన ధృతిమంతుడు, మతిమంతుడు, దక్షుడు, సత్కృతుడు, యుగాధిపుడు, గోపాలి, గోపతి, గ్రామము, గోచర్మవసనుడు, హరి.
13.48.116
हिरण्यबाहुश्च तता गुहापालः प्रवेशिनाम् ।
प्रकृष्टारिर्महाहर्षो जितकामो जितेन्द्रियः ॥ १३.४८.११६ ॥
బంగారు బాహువులు కలవాడు, తరువాత గుహలలో ప్రవేశించేవారికి రక్షకుడు, శ్రేష్ఠ శత్రునాశకుడు, మహానందం కలవాడు, కామాన్ని జయించినవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
13.48.117
गान्धारश्च सुवासस्च तपःसक्तो रतिर्नरः ।
महागीतो महानृत्यो ह्यप्सरोगणसेवितः ॥ १३.४८.११७ ॥
గాంధారుడు, సువాసుడు, తపస్సులో నిమగ్నుడు, ఆనందస్వరూపుడు నరుడు, మహాగాయకుడు, మహానర్తకుడు, అప్సరస్సుల గణాలచే సేవింపబడువాడు.
13.48.118
महाकेतुर्महाधातुर्नैकसानुचरश्चलः ।
आवेदनीय आदेशः सर्वगन्धसुखावहः ॥ १३.४८.११८ ॥
మహాకేతువు, మహాధాతువు, అనేక శిఖర అనుచరులు కలవాడు, చలించువాడు, తెలియదగినవాడు, ఆజ్ఞాపించువాడు, సర్వగంధాలతో సుఖమిచ్చువాడు.
13.48.119
तोरणस्तारणो वातः वरिधी पतिखेचरः ।
संयोगो वर्धनो वृद्धो अतिवृद्धो गुणाधिकः ॥ १३.४८.११९ ॥
తోరణుడు, తారణుడు, వాయువు, వారిధికి ప్రభువు, ఆకాశచారి, సంయోగం, వర్ధనుడు, వృద్ధుడు, అతివృద్ధుడు, గుణాధికుడు.
13.48.120
नित्य आत्मसहायश्च देवासुरपतिः पतिः ।
युक्तश्च युक्तबाहुश्च देवो दिवि सुपर्वणः ॥ १३.४८.१२० ॥
నిత్యుడు, ఆత్మసహాయకుడు, దేవాసురుల పతి, పతి, యుక్తుడు, యుక్తబాహువు, దేవుడు, దివిలో సుపర్వుని (వాడు).
13.48.121
आषाढश्च सुषांढश्च ध्रुवोऽथ हरिणो हरः ।
वपुरावर्तमानेभ्यो वसुश्रेष्ठो महापथः ॥ १३.४८.१२१ ॥
ఆషాఢుడు, సుషాఢుడు, ధ్రువుడు, తరువాత హరిణుడు, హరుడు, వపుస్సు, తిరుగువారిలో వసుశ్రేష్ఠుడు, మహాపథుడు.
13.48.122
शिरोहारी विमर्शश्च सर्वलक्षणलक्षितः ।
अक्षश्च रथयोगी च सर्वयोगी महाबलः ॥ १३.४८.१२२ ॥
శిరోహారీ, విమర్శుడు, సర్వలక్షణ లక్షితుడు, అక్షుడు, రథయోగి, సర్వయోగి, మహాబలుడు.
13.48.123
समाम्नायोऽसमाम्नायस्तीर्थदेवो महारथः ।
निर्जीवो जीवनो मन्त्रः शुभाक्षो बहुकर्कशः ॥ १३.४८.१२३ ॥
సమామ్నాయుడు, అసమామ్నాయుడు, తీర్థదేవుడు, మహారథుడు, నిర్జీవుడు, జీవనుడు, మంత్రుడు, శుభాక్షుడు, బహుకర్కశుడు.
13.48.124
रत्नप्रभूतो रत्नाङ्गो महार्णवनिपानवित् ।
मूलं विशालो ह्यमृतो व्यक्ताव्यक्तस्तपोनिधिः ॥ १३.४८.१२४ ॥
రత్నప్రభూతుడు, రత్నాంగుడు, మహార్ణవనిపానవిత్తు, మూలము, విశాలుడు, అమృతుడు, వ్యక్తావ్యక్తుడు, తపోనిధి.
13.48.125
आरोहणोऽधिरोहश्च शीलधारी महायशाः ।
सेनाकल्पो महाकल्पो योगो युगकरो हरिः ॥ १३.४८.१२५ ॥
ఆరోహణుడు, అధిరోహుడు, శీలధారి, మహాయశుడు, సేనాకల్పుడు, మహాకల్పుడు, యోగుడు, యుగకరుడు, హరి.
13.48.126
युगरूपो महारूपो महानागहनो वधः ।
न्यायनिर्वपणः पादः पण्डितो ह्यचलोपमः ॥ १३.४८.१२६ ॥
యుగరూపుడు, మహారూపుడు, మహానాగహనుడు, వధుడు, న్యాయనిర్వపణుడు, పాదుడు, పండితుడు, అచలోపముడు.
13.48.127
बहुमालो महामालः शशी हरसुलोचनः ।
विस्तारो लवणः कूपस्त्रियुगः सफलोदयः ॥ १३.४८.१२७ ॥
బహుమాలుడు, మహామాలుడు, శశి, హరసులోచనుడు, విస్తారుడు, లవణుడు, కూపుడు, త్రియుగుడు, సఫలోదయుడు.
13.48.128
त्रिलोचनो विषष्णाङ्गो मणिविद्धो जटाधरः ।
बिन्दुर्विसर्गः सुमुखः शरः सर्वायुधः सहः ॥ १३.४८.१२८ ॥
త్రినేత్రుడు, విషంతో పూసిన అంగాలు గలవాడు, మణులతో గుచ్చబడినవాడు, జటాధరుడు, బిందువు, విసర్గుడు, సుముఖుడు, శరుడు, సర్వాయుధుడు, సహుడు.
13.48.129
निवेदनः सुखाजातः सुगन्धारो महाधनुः ।
गन्धपाली च भगवानुत्थानः सर्वकर्मणाम् ॥ १३.४८.१२९ ॥
నివేదనుడు, సుఖజాతుడు, సుగంధారుడు, మహాధనువు, గంధపాలి, భగవంతుడు, సర్వకర్మల ఉత్థానుడు.
13.48.130
मन्थानो बहुलो वायुः सकलः सर्वलोचनः ।
तलस्तालः करस्थाली ऊर्ध्वसंहननो महान् ॥ १३.४८.१३० ॥
మంథానుడు, బహులుడు, వాయువు, సకలుడు, సర్వలోచనుడు, తలుడు, తాలుడు, కరస్థాలి, ఊర్ధ్వసంహనుడు, మహానుడు.
13.48.131
धत्रं सुच्छत्रो विख्यातो लोकः सर्वाश्रयः क्रमः ।
मुण्डो विरूपो विकृतो दण्डी कुण्डी विकुर्वणः। ॥ १३.४८.१३१ ॥
ధాత్రుడు, సుచ్ఛత్రుడు, విఖ్యాతుడు, లోకుడు, సర్వాశ్రయుడు, క్రముడు, ముండుడు, విరూపుడు, వికృతుడు, దండి, కుండి, వికుర్వణుడు.
13.48.132
हर्यक्षः ककुभो वज्रो शतजिह्वः सहस्रपात् ।
सहस्रमूर्धा देवेन्द्रः सर्वदेवमयो गुरुः ॥ १३.४८.१३२ ॥
హర్యక్షుడు, ककुభుడు, వజ్రుడు, శతజిహ్వుడు, సహస్రపాదుడు, సహస్రమూర్ధుడు, దేవేంద్రుడు, సర్వదేవమయుడు, గురువు.
13.48.133
सहस्रबाहुः सर्वाङ्गः शरण्यः सर्वलोककृत् ।
पवित्रं त्रिककुन्मन्त्रः कनिष्ठः कृष्णपिङ्गलः। ॥ १३.४८.१३३ ॥
సహస్రబాహువు, సర్వాంగుడు, శరణ్యుడు, సర్వలోకకర్త, పవిత్రము, త్రికకుత్తు, మంత్రము, కనిష్ఠుడు, కృష్ణపింగళుడు.
13.48.134
ब्रह्मदण्डविनिर्माता शतघ्नीपाशशक्तिमान् ।
पद्मगर्भो महागर्भो ब्रह्मगर्भो जलोद्भवः ॥ १३.४८.१३४ ॥
బ్రహ్మదండాన్ని సృష్టించినవాడు, శతఘ్ని, పాశం, శక్తి కలవాడు, పద్మగర్భుడు, మహాగర్భుడు, బ్రహ్మగర్భుడు, జలోద్భవుడు.
13.48.135
गभस्तिर्ब्रह्मकृद्ब्रह्मी ब्रह्मविद्ब्राह्मणो गतिः ।
अनन्तरुपो नैकात्मा तिग्मतेजाः स्वयंभुवः ॥ १३.४८.१३५ ॥
గభస్తి, బ్రహ్మకృత్, బ్రహ్మీ, బ్రహ్మవిత్, బ్రాహ్మణుడు, గతి, అనంతరూపుడు, అనేకాత్ముడు, తీక్ష్ణతేజుడు, స్వయంభువు.
13.48.136
ऊर्ध्वगात्मा पशुपतिर्वातरंहा मनोजवः ।
चन्दनी पद्मनालाग्रः सुरभ्युत्तरणो नरः ॥ १३.४८.१३६ ॥
ఊర్ధ్వాత్ముడు, పశుపతి, వాయువేగుడు, మనోజవుడు, చందనుడు, పద్మనాలాగ్రుడు, సుగంధ తరణుడు, నరుడు.
13.48.137
कर्णिकारमहास्रग्वी नीलमौलिः पिनाकधृत् ।
उमापतिरुमाकान्तो जाह्नवीधृगुमाधवः ॥ १३.४८.१३७ ॥
కర్ణికార మహామాలధారి, నీలమౌళి, పినాకధారి, ఉమాపతి, ఉమాకాంతుడు, జాహ్నవీధారి, ఉమామాధవుడు.
13.48.138
वरो वराहो वरदो वरेण्यः सुमाहास्वनः ।
महाप्रसादो दमनः शत्रुहा श्वेतपिङ्गलः ॥ १३.४८.१३८ ॥
వరుడు, వరాహుడు, వరదుడు, వరేణ్యుడు, సుమహాస్వనుడు, మహాప్రసాదుడు, దమనుడు, శత్రుహంత, శ్వేతపింగళుడు.
13.48.139
पीतात्मा परमात्मा च प्रयतात्मा प्रधानधृत् ।
सर्वपार्श्वमुखस्त्र्यक्षो धर्मसाधारणो वरः ॥ १३.४८.१३९ ॥
పీతాత్ముడు, పరమాత్ముడు, ప్రయతాత్ముడు, ప్రధానధారి, సర్వపార్శ్వముఖుడు, త్ర్యక్షుడు, ధర్మసాధారణుడు, వరుడు.
13.48.140
चराचरात्मा सूक्ष्मात्मा अमृतो गोवृषेश्वरः ।
साध्यर्षिर्वसुरादित्यो विवस्वान्सविताऽमृतः
व्यासः सर्गः सुसंक्षेपो विस्तरः पर्ययो नरः ।
ऋतु संवत्सरो मासः पक्षः सङ्ख्यासमापनः ॥ १३.४८.१४० ॥
ఆయన చరాచరాల ఆత్మ, సూక్ష్మాత్మ, అమృతుడు, గోవులకూ వృషభాలకూ ఈశ్వరుడు. ఆయన సాధ్యుల ఋషి, వసువు, ఆదిత్యుడు, వివస్వంతుడు, సవిత, అమృతుడు; వ్యాసుడు, సర్గము, సుసంక్షేపము, విస్తారము, పర్యయము, నరుడు; ఋతువు, సంవత్సరము, మాసము, పక్షము, లెక్కల పూర్తి.
13.48.142
कला काष्ठा लवा मात्रा मुहूर्ताहःक्षपाः क्षणाः ।
विश्वक्षेत्रं प्रजाबीजं लिङ्गमाद्यस्तु निर्गमः ॥ १३.४८.१४२ ॥
కల, కాష్ఠ, లవ, మాత్ర, ముహూర్తాలు, పగళ్ళు రాత్రులు, క్షణాలు; విశ్వ క్షేత్రం, ప్రజల బీజం, లింగం, ఆది, నిర్గమం.
13.48.143
सदसद्व्यक्तमव्यक्तं पिता माता पितामहः ।
स्वर्गद्वारं प्रजाद्वारं मोक्षद्वारं त्रिविष्टपम् ॥ १३.४८.१४३ ॥
సత్-అసత్, వ్యక్తం, అవ్యక్తం; తండ్రి, తల్లి, తాత; స్వర్గ ద్వారం, ప్రజా ద్వారం, మోక్ష ద్వారం, త్రివిష్టపం.
13.48.144
निर्वाणं ह्लादनश्चैव ब्रह्मलोक परा गतिः ।
देवासुरविनिर्माता देवासुरपरायणः ॥ १३.४८.१४४ ॥
నిర్వాణం, ఆహ్లాదం; బ్రహ్మలోకం, పరమగతి; దేవాసురులను సృష్టించువాడు, దేవాసురులకు ఆశ్రయుడు.
13.48.145
देवासुरगुरुर्देवो देवासुरनमस्कृतः ।
देवासुरमहामात्रो देवासुगणाश्रयः ॥ १३.४८.१४५ ॥
దేవాసురుల గురువు, దేవుడు; దేవాసురులచే నమస్కరింపబడువాడు; దేవాసురులకు మహామాత్యుడు; దేవాసుర గణాలకు ఆశ్రయుడు.
13.48.146
देवासुरगणाध्यक्षो देवासुरगणाग्रणीः ।
देवातिदेवो देवर्षिर्देवासुरवरप्रदः ॥ १३.४८.१४६ ॥
దేవాసుర గణాలకు అధ్యక్షుడు; దేవాసుర గణాలలో అగ్రణి; దేవతలకు మించిన దేవుడు; దేవర్షి; దేవాసురులకు వరాలిచ్చువాడు.
13.48.147
देवासुरेश्वरो विश्वो देवासुरमहेश्वरः ।
सर्वदेवमयोचिन्त्यो देवतात्माऽत्मसम्भवः ॥ १३.४८.१४७ ॥
ఆయన దేవాసురులకు ఈశ్వరుడు, విశ్వుడు, దేవాసురులకు మహేశ్వరుడు. సర్వదేవమయుడు, అచింత్యుడు, దేవతల ఆత్మ, స్వయంభువు.
13.48.148
उद्भित्त्रिविक्रमो वैद्यो विरजो नीरजोऽमरः ।
ईड्यो हस्तीश्वरो व्याघ्रो देवसिंहो नरर्षभः ॥ १३.४८.१४८ ॥
ఆయన ఉద్భిత్తు, త్రివిక్రముడు, వైద్యుడు, విరజుడు, నీరజుడు, అమరుడు. స్తుతింపదగినవాడు, ఏనుగుల ఈశ్వరుడు, పులి, దేవతలలో సింహం, మనుష్యులలో వృషభం.
13.48.149
विबुधोऽग्रवरः सूक्ष्मः सर्वदेवस्तपोमयः ।
सुयुक्तः शोभनो वज्री प्रासानां प्रभवोऽव्ययः ॥ १३.४८.१४९ ॥
ఆయన విబుధుడు, అగ్రవరుడు, సూక్ష్ముడు, సర్వదేవుడు, తపోమయుడు. సుయుక్తుడు, శోభనుడు, వజ్రధారి, శూలాల మూలం, అవ్యయుడు.
13.48.150
गुहः कान्तो निजः सर्गः पवित्रं सर्वपावनः ।
शृङ्गी शृङ्गप्रियो बभ्रू राजराजो निरामयः ॥ १३.४८.१५० ॥
ఆయన గుహుడు, కాంతుడు, నిజుడు, సర్గుడు, పవిత్రం, సర్వపావనుడు. శృంగి, శృంగప్రియుడు, బభ్రు, రాజరాజు, నిరామయుడు.
13.48.151
अभिरामः सुरगणो विरामः सर्वसाधः ।
ललाटाक्षो विश्वदेवो हरिणो ब्रह्मवर्चसः ॥ १३.४८.१५१ ॥
ఆయన అభిరాముడు, సురగణుడు, విరాముడు, సర్వసాధుడు. లలాటాక్షుడు, విశ్వదేవుడు, హరిణుడు, బ్రహ్మవర్చసుడు.
13.48.152
स्थावराणां पतिश्चैव नियमन्द्रियवर्धनः ।
सिद्धार्थः सिद्धभूतार्थोऽचिन्त्यः सत्यव्रतः शुचिः ॥ १३.४८.१५२ ॥
ఆయన స్థావరాలకు పతి, నియమేంద్రియ వర్ధనుడు. సిద్ధార్థుడు, సిద్ధభూతార్థుడు, అచింత్యుడు, సత్యవ్రతుడు, శుచి.
13.48.153
व्रताधिपः परं ब्रह्म भक्तानां परमा गतिः ।
विमुक्तो मुक्ततेजाश्च श्रीमाञ्श्रीवर्धनो जगत् ॥ १३.४८.१५३ ॥
వ్రతాధిపతి, పరమ బ్రహ్మము, భక్తుల పరమ గతి; విముక్తుడు, విడుదలైన తేజస్సు కలవాడు, శ్రీమంతుడు, జగత్తుకు శ్రీని పెంచువాడు.
13.48.154
यथा प्रधानं भगवानिति भक्त्या स्तुतो मया ।
यन्न ब्रह्मादयो देवा विदुस्तत्त्वेन नर्षयः।
स्तोतव्यमर्च्यं वन्द्यं च कः स्तोष्यति जगत्पतिम् ॥ १३.४८.१५४ ॥
భగవానుడు ప్రధానుడి వలె అని భక్తితో నేను ఆయనను స్తుతించాను; బ్రహ్మాది దేవతలు, ఋషులు కూడా ఆయనను తత్త్వతః తెలియరు. స్తుతింపదగిన, అర్చింపదగిన, వందింపదగిన జగత్పతిని ఎవరు స్తుతిస్తారు?
13.48.155
भक्तिं त्वेवं पुरस्कृत्य मया यज्ञपतिर्विभुः ।
ततोऽभ्यनुज्ञां सम्प्राप्य स्तुतो मतिमतां वरः ॥ १३.४८.१५५ ॥
ఈ విధంగా భక్తిని ముందుంచి నేను యజ్ఞపతి విభుడిని స్తుతించాను; అనంతరం అనుమతి పొంది, మేధావులలో శ్రేష్ఠుడు ఆయనను స్తుతించాడు.
13.48.156
शिवमेभिः स्तुवन्देवं नामभिः पुष्टिवर्धनैः ।
नित्ययुक्तः शुचिर्भक्तः प्राप्नोत्यात्मानमात्मना ॥ १३.४८.१५६ ॥
పుష్టిని పెంచే ఈ నామాలతో శివదేవుడిని స్తుతించేవాడు, నిత్యయుక్తుడు, శుచి, భక్తుడు, తన ద్వారానే తన ఆత్మను పొందుతాడు.
13.48.157
एतद्धि परमं ब्रह्म परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ १३.४८.१५७ ॥
ఇదే పరమ బ్రహ్మము; దీనితో అతడు పరమ బ్రహ్మమును పొందుతాడు.
13.48.158
ऋषयश्चैव देवाश्च स्तुवन्त्येतेन तत्परम् ॥ १३.४८.१५८ ॥
ఋషులు, దేవతలు కూడా దీని ద్వారానే ఆ పరమాన్ని స్తుతిస్తారు.
13.48.159
स्तूयमानो महादेवस्तष्यते नियतात्मभिः ।
भक्तानुकम्पी भगवानात्मसंस्थाकरो विभुः ॥ १३.४८.१५९ ॥
నియతాత్ములైన వారిచే స్తుతించబడిన మహాదేవుడు సంతోషిస్తాడు. భక్తులపై దయగల, ఆత్మలో స్థితులను చేసే, సర్వవ్యాపకుడైన భగవంతుడు సంతోషిస్తాడు.
13.48.160
तथैव च मनुष्येषु ये मनुष्याः प्रधानतः ।
आस्तिकाः श्रद्धधानाश्च बहुभिर्जन्मभिः स्तवैः ॥ १३.४८.१६० ॥
అదేవిధంగా మనుషులలో ప్రధానంగా ఆస్తికులు, శ్రద్ధగలవారు అనేక జన్మలలో స్తోత్రాల ద్వారా (ఆయననే చేరుకుంటారు).
13.48.161
भक्त्या ह्यनन्यमीशानं परं देवं सनातनम् ।
कर्मणा मनसा वाचा भावेनामिततेजसः ॥ १३.४८.१६१ ॥
అనన్య భక్తి ద్వారానే ఆ ఈశానుడు, పరమ, సనాతన దేవుడు, అమితతేజస్సు గలవాడు (లభిస్తాడు); కర్మ ద్వారా, మనస్సు ద్వారా, వాక్కు ద్వారా, భావం ద్వారా.
13.48.162
शयाना जाग्रमाणाश्च व्रजन्नुपविशंस्तथा ।
उन्मिषन्निमिषंश्चैव चिन्तयन्तः पुनःपनः ॥ १३.४८.१६२ ॥
పడుకుని ఉన్నప్పుడు, మేల్కొని ఉన్నప్పుడు, నడుస్తున్నప్పుడు, కూర్చున్నప్పుడు, అలాగే కళ్ళు తెరుస్తూ, మూస్తూ, మళ్లీ మళ్లీ ఆయనను ధ్యానిస్తూ.
13.48.163
शृण्वन्तः श्रावयन्तश्च कथयन्तश्च ते भवम् ।
स्तुवन्तः स्तूयामानाश्च तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥ १३.४८.१६३ ॥
వింటూ, వినిపిస్తూ, భవుని గురించి చెబుతూ; స్తుతిస్తూ, స్తుతించబడుతూ వారు సంతోషిస్తారు, ఆనందిస్తారు.
13.48.164
जन्मकोटिसहस्रेषु नानासंसारयोनिषु ।
जन्तोर्विगतपापस्य भवे भक्तिः प्रजायते ॥ १३.४८.१६४ ॥
వేలకోట్ల జన్మలలో, సంసారంలోని అనేక యోనులలో, పాపం తొలగిన ప్రాణిలో భవుని పట్ల భక్తి పుడుతుంది.
13.48.165
उत्पन्ना च भवे भक्तिरनत्या सर्वभावतः ।
भाविनः कारणे चास्य सर्वयुक्तस्य सर्वथा ॥ १३.४८.१६५ ॥
భవునిపై కలిగిన భక్తి అన్ని భావాలలోనూ అనన్యమైనది; అందరితో సర్వవిధాలా కూడిన, భావి కారణమైన అతని యందు కూడా.
13.48.166
एतद्देवेषु दुष्प्रापं मनुष्येषु न लभ्तते ।
निर्विघ्रा निश्चला रुद्रे भक्तिरव्यभिचारिणी ॥ १३.४८.१६६ ॥
ఇది దేవతలలోనూ పొందడానికి దుర్లభం; మనుష్యులలో లభించదు — రుద్రునిపై విఘ్నములేని, నిశ్చలమైన, అవ్యభిచారిణి అయిన భక్తి.
13.48.167
तस्यैव च प्रसादेन भक्तिरुत्पद्यते नृणाम् ।
येन यान्ति परां सिद्धिं तद्भागवतचेतसः ॥ १३.४८.१६७ ॥
ఆయన కృపవల్లనే మనుష్యులలో భక్తి పుడుతుంది; దాని ద్వారా భగవంతునిపై మనస్సు నిలిపినవారు పరమ సిద్ధిని పొందుతారు.
13.48.168
ये सर्वभावानुगताः प्रपद्यन्ते महेश्वरम् ।
प्रपन्नवत्सलो देवः संसारात्तान्समुद्धरेत् ॥ १३.४८.१६८ ॥
అన్ని భావాలతోనూ ఆయనను అనుసరించి మహేశ్వరుని శరణు పొందేవారిని, శరణాగతవత్సలుడైన దేవుడు సంసారం నుండి పూర్తిగా ఉద్ధరిస్తాడు.
13.48.169
एवमन्ये विकुर्वन्ति देवाः संसारमोचनम् ।
मनुष्याणामृते देवं नान्या शक्तिस्तपोबलम्
इति तेनेन्द्रकल्पेन भगवान्सदसत्पतिः ।
कृत्तिवासाः स्तुतः कृष्ण तण्डिना शुभबुद्धिना ॥ १३.४८.१६९ ॥
ఇలా ఇతర దేవతలు సంసార విముక్తిని వక్రీకరిస్తారు; మనుష్యులకు ఆ దేవుని తప్ప మరొక శక్తి, తపోబలం లేదు. ఇంద్రునితో సమానుడైన ఆ తండి, శుభబుద్ధితో, సత్-అసత్తులకు ప్రభువైన, కృత్తివాసుడైన భగవంతుని స్తుతించాడు, కృష్ణా.
13.48.171
स्तवमेतं भगवतो ब्रह्मा स्वयमधारयत् ।
गीयते च स बुद्ध्येत ब्रह्म शंकरसन्निधौ ॥ १३.४८.१७१ ॥
భగవంతుని ఈ స్తుతిని బ్రహ్మ స్వయంగా ధరించాడు; అది శంకరుని సన్నిధిలో గానం చేయబడుతుంది — అతడు బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకోవాలి.
13.48.172
इदं पुण्यं पवित्रं च सर्वदा पापनाशनम् ।
योगदं मोक्षदं चैव स्वर्गदं तोषदं तथा ॥ १३.४८.१७२ ॥
ఈ స్తోత్రం పుణ్యప్రదమైనది, పవిత్రమైనది, ఎల్లప్పుడూ పాపాలను నశింపజేసేది. ఇది యోగాన్ని, మోక్షాన్ని, స్వర్గాన్ని, సంతృప్తిని ప్రసాదిస్తుంది.
13.48.173
एवमेतत्पठन्ते य एकभक्त्या तु शङ्करम् ।
या गतिः साङ्ख्ययोगानां व्रजन्त्येतां गतिं तदा ॥ १३.४८.१७३ ॥
ఏకభక్తితో ఈ విధంగా శంకరుని స్తుతిని పఠించేవారు, సాంఖ్య యోగుల గమ్యాన్నే అప్పుడు పొందుతారు.
13.48.174
स्तवमेतं प्रयत्नेन सदा रुद्रस्य सन्निधौ ।
अब्धमेकं चरेद्भक्तः प्राप्नुयादीप्सितं फलम् ॥ १३.४८.१७४ ॥
భక్తుడు రుద్రుని సన్నిధిలో ఎల్లప్పుడూ శ్రద్ధగా ఈ స్తోత్రాన్ని ఒక సంవత్సరం పాటు పఠించాలి; అతడు కోరిన ఫలాన్ని పొందుతాడు.
13.48.175
एतद्रहस्यं परमं ब्रह्मणो हृदि संस्थितम् ।
ब्रह्मा प्रोवाच शक्राय शक्रः प्रोवाच मृत्यवे ॥ १३.४८.१७५ ॥
ఈ పరమ రహస్యం బ్రహ్మ హృదయంలో నెలకొని ఉంది. బ్రహ్మ దీన్ని శక్రునికి చెప్పాడు; శక్రుడు మృత్యువుకు చెప్పాడు.
13.48.176
मृत्युः प्रोवाच रुद्रेभ्यो रुद्रेभ्यस्तण्डिमागमत् ।
महता तपसा प्राप्तस्तण्डिना ब्रह्मसद्मानि ॥ १३.४८.१७६ ॥
మృత్యువు రుద్రులకు చెప్పాడు; రుద్రుల నుండి తండి దీనిని పొందాడు. మహా తపస్సుతో తండి బ్రహ్మలోకాలను పొందాడు.
13.48.177
तण्डिः प्रोवाच शुक्राय गौतमाय च भार्गवः ।
वैवस्वताय मनवे गौतमः प्राह माधव ॥ १३.४८.१७७ ॥
తండి శుక్రునికి, గౌతముడికి చెప్పాడు; భార్గవుడు కూడా చెప్పాడు. గౌతముడు వైవస్వత మనువుకు చెప్పాడు. ఓ మాధవా!
13.48.178
नारायणाय साध्याय समाधिष्ठाय धीमते ।
यमाय प्राह भगवान्साध्यो नारायणोच्युतः ॥ १३.४८.१७८ ॥
నారాయణునికి, సాధ్యులకు, సమాధిలో స్థిరుడైన ధీమంతునికి (అతడు చెప్పెను). యమునితో భగవానుడైన సాధ్యుడు, అచ్యుత నారాయణుడు పలికెను.
13.48.179
नाचिकेताय भगवानाह वैवस्वतो यमः ।
मार्कण्डेयाय वार्ष्णेय नाचिकेतोऽभ्यभाषत ॥ १३.४८.१७९ ॥
నాచికేతునితో భగవానుడు వైవస్వతుడు యముడు చెప్పెను. మార్కండేయునితో, ఓ వార్ష్ణేయా, నాచికేతుడు సంభాషించెను.
13.48.180
मार्कण्डेयान्मय प्राप्तो नियमेन जनार्दन ।
तवाप्यहममित्रघ्न स्तवं दद्यां ह्यविश्रुतम्। ॥ १३.४८.१८० ॥
మార్కండేయుని నుండి నేను నియమంతో పొందితిని. ఓ జనార్దనా, ఓ శత్రుఘ్నా, నీకు కూడా నేను ఈ అప్రసిద్ధ స్తోత్రాన్ని ఇస్తాను.
13.48.181
स्वर्ग्यमारोग्यमायुष्यं धन्यं वेदेनि संमितम् ।
नास्य विघ्रं विकुर्वन्ति दानवा यक्षराक्षसाः ॥ १३.४८.१८१ ॥
ఇది స్వర్గాన్నిచ్చేది, ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయువు, ధనం ఇచ్చేది, వేదానికి అనుగుణమైనది. దానవులు, యక్షులు, రాక్షసులు దీనికి విఘ్నం కలిగించరు.
13.48.182
पिशाचा यातुधाना वा गुह्यका भुजगा अपि ।
यः पठेत शुचिः पार्थ ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः।
अभग्रयोगो वर्षं तु सोऽश्वमेधफलं लभेत् ॥ १३.४८.१८२ ॥
పిశాచులు, యాతుధానులు, గుహ్యకులు, సర్పాలు కూడా (అతనికి హాని చేయరు) శుచిగా, బ్రహ్మచారిగా, ఇంద్రియ నిగ్రహంతో పఠించేవాడికి. ఓ పార్థా, అఖండ యోగంతో ఒక సంవత్సరం పఠించేవాడు అశ్వమేధ ఫలాన్ని పొందుతాడు.