Mahābhārata · Adhyāya 13.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.60.1
किमाहुर्भरतश्रेष्ठ पात्रं विप्राः सनातनम् ।
ब्राह्मणं लिङ्गिनं चैव ब्राह्मणं वाऽप्यलिङ्गिनम् ॥ १३.६०.१ ॥
Mejor de los Bhāratas, ¿a quién llaman los brahmanes el receptor eterno y digno: al brahmán que lleva las marcas de asceta, o al brahmán que no las lleva?
13.60.2
स्ववृत्तिमभिपन्नाय लिङ्गिने चेतराय च ।
देयमाहुर्महाराज उभावेतौ तपस्विनौ ॥ १३.६०.२ ॥
Se dice que debe darse al que ha caído en la desgracia por perder su sustento, al que lleva las marcas y también al otro; gran rey, ambos son ascetas.
13.60.3
श्रद्धया परयाऽपूतो यः प्रयच्छेद्द्विजातये ।
हव्यं कव्यं तथा दानं को दोषः स्यात्पितामह ॥ १३.६०.३ ॥
Si un hombre purificado por la fe suprema ofrece havya, kavya y dones a un dvija, ¿qué falta habría en ello, abuelo?
13.60.4
श्रद्धापूतो नरस्तात दुर्दान्तोऽपि न संशयः ।
पूतो भवति सर्वत्र किमुत त्वं महाद्युते ॥ १३.६०.४ ॥
Un hombre purificado por la fe, hijo mío, aunque sea indómito, se vuelve puro en todas partes, sin duda; gran resplandeciente, cuánto más tú.
13.60.5
न ब्राह्मणं परिक्षेत दैवेषु सततं नरः ।
कव्यप्रदाने तु बुधाः परीक्ष्यं ब्राह्मणं विदुः ॥ १३.६०.५ ॥
Un hombre no debe examinar constantemente al brahmán en asuntos de los dioses; pero en la ofrenda de kavya, los sabios saben que el brahmán debe ser examinado.
13.60.6
न ब्राह्मणः साधयते हव्यं दैवात्प्रसिद्ध्यति ।
देवप्रसादादिज्यन्ते यजमानैर्न संशयः ॥ १३.६०.६ ॥
El brahmán no lleva a cabo la havya; se cumple por los dioses. Por la gracia de los dioses, el sacrificio es realizado por los sacrificadores; de ello no hay duda.
13.60.7
ब्राह्मणान्भरतश्रेष्ठ सततं ब्रह्मवादिनः ।
मार्कण्डेयः पुरा प्राह इति लोकेषु बुद्धिमान्।
ब्राह्मणाः पात्रभूताश्च शुद्धा नैवं पितृष्विह ॥ १३.६०.७ ॥
¡Oh mejor de los Bharatas! Los brahmanes son siempre portavoces de la palabra sagrada, como declaró antaño el sabio Mārkaṇḍeya entre los mundos. Los brahmanes son recipientes dignos y puros; no es así aquí con respecto a los antepasados.
13.60.8
अपर्वोऽप्यथवा विद्वान्सम्बन्धी वा यथा भवेत् ।
तपस्वी यज्ञशीलो वा कथं पात्रं भवेत्तु सः ॥ १३.६०.८ ॥
Aunque sea ignorante de los Vedas, o sabio, o pariente, o asceta, o dedicado al sacrificio, ¿cómo podría ser un recipiente digno?
13.60.9
कुलीनः कर्मकृद्वैद्यस्तथैवाप्यनृशंस्यवान् ।
ह्रीमानृजुः सत्यवादी पात्रं पूर्वे च ये त्रयः ॥ १३.६०.९ ॥
El de buena cuna, el que cumple sus deberes, el médico, igualmente el compasivo, el modesto, el recto y el veraz: estos tres anteriores son recipientes dignos.
13.60.10
तत्रेमं शृणु मे पार्थ चतुर्णां तेजसां मतम् ।
पृथिव्याः काश्यपस्याग्नेर्मार्कण्डेयस्य चैव हि ॥ १३.६०.१० ॥
Oh Pārtha, escucha de mí sobre esto la opinión de los cuatro esplendores: de la tierra, de Kaśyapa, del fuego y de Mārkaṇḍeya.
13.60.11
पृथिव्युवाच ।
यथा महार्णवे क्षिप्तः क्षिप्रं नेष्टुर्विनश्यति।
तथा दुश्चरितं सर्वं त्रयीनित्ये निमज्जति ॥ १३.६०.११ ॥
Dijo la Tierra: Como una ofrenda arrojada al gran océano pronto se pierde, así toda mala conducta se hunde en el eterno Trayī (los Vedas).
13.60.12
सर्वे च वेदाः सह षङ्भिरङ्गैः ।
साङ्ख्यं पुराणं च कुले च जन्म।
नैतानि सर्वाणि गतिर्भवन्ति ।
शीलव्यपेतस्य नृप द्विजस्य ॥ १३.६०.१२ ॥
Todos los Vedas con sus seis aṅgas, el Sāṅkhya, los Purāṇas y el nacimiento en una familia noble: nada de ello es refugio para un dvija carente de buena conducta, oh rey.
13.60.13
अधीयानः पण्डितम्मन्यमानो ।
यो विद्यया हन्ति यशः परेषाम्।
ब्रह्मन्स तेन लभते ब्रह्मवध्यां ।
लोकास्तस्य ह्यन्तवन्तो भवन्ति ॥ १३.६०.१३ ॥
Quien estudia, creyéndose erudito, y con su saber destruye la fama de otros — oh brahmán, por ello incurre en la culpa de matar a un brahmán, y sus mundos se vuelven finitos.
13.60.14
अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम् ।
नाभिजानामि यज्ञं तु सत्यस्यार्धमवाप्नुयात् ॥ १३.६०.१४ ॥
Mil sacrificios del caballo y la verdad fueron pesados en una balanza; no reconozco que el sacrificio… pero uno puede obtener la mitad del fruto de la verdad.
13.60.15
इत्युक्त्वा ते जग्मुराशु चत्वारोऽमिततेजसः ।
पृथिवी काश्यपोऽग्निश्च प्रकृष्टायुश्च भार्गवः ॥ १३.६०.१५ ॥
Tras decir esto, los cuatro de esplendor ilimitado se marcharon rápidamente: la Tierra, Kāśyapa, Agni y el Bhārgava Prakṛṣṭāyu.
13.60.16
यदि ते ब्राह्मणा लोके व्रतिनो भुञ्जते हविः ।
दत्तं ब्राह्मणकामाय कथं तत्सुकृतं भवेत् ॥ १३.६०.१६ ॥
Si en el mundo los brahmanes que observan votos comen la oblación, ¿cómo puede ser meritorio lo que se da por el deseo de los brahmanes?
13.60.17
आदिष्टिनो ये राजेन्द्र ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
भुञ्जते ब्रह्मकामाय व्रतलुप्ता भवन्ति ते ॥ १३.६०.१७ ॥
Oh señor de reyes, los brahmanes que han sido designados y son maestros de los Vedas, si comen por el deseo de un brahmán, pierden sus votos.
13.60.18
अनेकान्तं बहुद्वारं धर्ममाहुर्मनीषिणः ।
किं निमित्तं भवेदत्र तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६०.१८ ॥
Los sabios llaman al dharma anekānta, de muchas puertas. ¿Cuál es la causa de esto? Dime eso, abuelo.
13.60.19
अहिंसा सत्यमकोध आनृशंस्यं दमस्तथा ।
आर्जवं चैव राजेन्द्र निश्चितं धर्मलक्षणम् ॥ १३.६०.१९ ॥
La no violencia, la verdad, la ausencia de ira, la compasión, el dominio de sí y la rectitud, oh señor de reyes, son las marcas seguras del dharma.
13.60.20
ये तु धर्मं प्रशंसन्तश्चरन्ति पृथिवीमिमाम् ।
अनाचरन्तस्तद्धर्म सङ्करेऽभिरता प्रभो ॥ १३.६०.२० ॥
Pero quienes recorren esta tierra alabando el dharma sin practicar ese dharma, deleitándose en la mezcla, oh señor:
13.60.21
तेभ्यो हिरण्यं रत्नं वा गामश्वं वा ददाति यः ।
दशवर्षाणि विष्ठां स भुङ्क्ते निरयमास्थितः ॥ १३.६०.२१ ॥
Quien les da oro, una joya, una vaca o un caballo come excremento durante diez años, permaneciendo en el infierno.
13.60.22
धनेन पुल्कसानां च तथैवान्तेवसायिनाम् ।
कृतं कर्माकृतं वाऽपि रागमोहेन जल्पताम् ॥ १३.६०.२२ ॥
A los pulkasa con riqueza, y asimismo a los antevāsin, sea la acción hecha o no hecha, a quienes parlotean por pasión y delirio:
13.60.23
वैश्वदेवं च ये मूढा विप्राय ब्रह्मचारिणे ।
न ददन्तीह राजेन्द्र ते लोकान्भुञ्जतेऽशुभान् ॥ १३.६०.२३ ॥
Aquellos necios que aquí no dan la ofrenda Vaiśvadeva a un brāhmaṇa o a un brahmacārin, oh señor de reyes, disfrutan de mundos desdichados.
13.60.24
किं परं ब्रह्मचर्यं च किं परं धर्मलक्षणम् ।
किञ्च श्रेष्ठतमं शौचं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६०.२४ ॥
¿Cuál es la más alta disciplina de castidad, cuál es la más alta marca del dharma y cuál es la pureza más excelsa? Dímelo, abuelo.
13.60.25
ब्रह्मचर्यं परं तात मधुमांसस्य वर्जनम् ।
मर्यादायां स्थितो धर्मः शमः शौचस्य लक्षणम् ॥ १३.६०.२५ ॥
La disciplina de castidad es lo más alto, querido hijo, y lo es también abstenerse de miel y carne. El dharma es la firmeza dentro de los límites debidos; la calma es la marca de la pureza.
13.60.26
कस्मिन्काले चरेद्धर्म कस्मिन्कालेऽर्थमाचरेत् ।
कस्मिन्काले सुखी च स्यात्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६०.२६ ॥
¿En qué tiempo se debe practicar el dharma, en qué tiempo se debe buscar la riqueza y en qué tiempo se es feliz? Dímelo, abuelo.
13.60.27
काल्यमर्थं निषेवेत ततो धर्ममनन्तरम् ।
पश्चात्कामं निषेवेत न च गच्छेत्प्रसङ्गिताम् ॥ १३.६०.२७ ॥
Por la mañana se debe atender a la riqueza, luego al dharma y después al deseo; no se debe caer en el apego.
13.60.28
ब्राह्मणांश्चैव मन्येत गुरूंश्चाप्यभिपूजयेत् ।
सर्वभूतानुलोमश्च मृदुशीलः प्रियंवदः ॥ १३.६०.२८ ॥
Se debe honrar a los brahmanes y venerar bien a los maestros; se debe ser bondadoso con todos los seres, de carácter suave y de palabra agradable.
13.60.29
अधिकारे यदनृतं यच्च राजसु पैशुनम् ।
गुरोश्चालीकनिर्बन्धः समानि ब्रह्महत्यया ॥ १३.६०.२९ ॥
Mentir sobre la autoridad que se ostenta, murmurar ante los reyes y empeñarse en la mentira ante un maestro son todos iguales a matar a un brahmán.
13.60.30
प्रहरेन्न नरेन्द्रेषु न हन्याद्गां तथैव च ।
भ्रूणहत्यासमं चैतदुभयं ये निषेधते ॥ १३.६०.३० ॥
No se debe golpear a los reyes ni matar a una vaca; quien prohíbe ambas cosas se aparta de un pecado igual al de matar un embrión.
13.60.31
नाग्निं परित्यजेज्जातु न च वेदान्परित्यजेत् ।
न च ब्राह्मणमाक्रोशेत्समं तद्ब्रह्महत्यया ॥ १३.६०.३१ ॥
Nunca se debe abandonar el fuego sagrado, ni renunciar a los Vedas, ni injuriar a un brahmán; eso equivale a matar a un brahmán.
13.60.32
कीदृशाः साधवो विप्राः केभ्यो दत्तं महाफलम् ।
कीदृशानां च भोक्तव्यं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६०.३२ ॥
¿Qué clase de brahmanes virtuosos son, y a quiénes una donación da gran fruto? ¿Y a qué clase de personas se debe alimentar? Dime esto, abuelo.
13.60.33
अक्रोधना धर्मपराः सत्यनित्या दमे रताः ।
तादृशाः साधवो विप्रास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६०.३३ ॥
Los libres de ira, devotos del dharma, constantes en la verdad y que se deleitan en el dominio de sí mismos: tales son los brahmanes virtuosos; un don dado a ellos trae gran fruto.
13.60.34
अमानिनः सर्वसहा दृढार्था विजितेन्द्रियाः ।
सर्वभूतहिता मैत्रास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६०.३४ ॥
Los libres de orgullo, que soportan todo, firmes en su propósito, que han vencido sus sentidos, benévolos con todos los seres y amistosos: un don dado a ellos trae gran fruto.
13.60.35
अलुब्धाः शुचयो वैद्या ह्रीमन्तः सत्यवादिनः ।
स्वकर्मनिरता ये च तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६०.३५ ॥
Los libres de avaricia, puros, doctos, modestos, veraces y dedicados a sus propios deberes: un don dado a ellos trae gran fruto.
13.60.36
साङ्गांश्च चतुरो वेदानधीते यो द्विजर्षभः ।
षड्भ्यः प्रवृत्तः कर्मभ्यस्तं पात्रमृषयो विदुः ॥ १३.६०.३६ ॥
El toro entre los nacidos dos veces que estudia los cuatro Vedas con sus anexos y se aplica a los seis deberes es conocido por los sabios como receptor digno.
13.60.37
ये त्वेवंगुणजातीयास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ।
सहस्रगुणमाप्नोति गुणार्हाय प्रदायकः ॥ १३.६०.३७ ॥
Pero lo dado a quienes poseen tales cualidades y linaje rinde gran fruto; quien da a quien es digno de mérito obtiene mil veces más.
13.60.38
प्रज्ञाश्रुताभ्यां वृत्तेन शीलेन च समन्वितः ।
तारयेत कुलं सर्वमेकोऽपीह द्विजर्षभः।
तृप्ते तृप्ताः सर्वदेवाः पितरो मुनयोपि च ॥ १३.६०.३८ ॥
El toro entre los nacidos dos veces, dotado de sabiduría, saber, conducta y carácter, puede salvar a todo su linaje aun estando solo aquí; cuando él queda satisfecho, todos los dioses, los antepasados y los sabios también quedan satisfechos.
13.60.39
गामश्वं वित्तमन्नं वा तद्विधे प्रतिपादयेत् ।
द्रव्याणि चान्यानि तथा प्रेत्यभावे न शोचति ॥ १३.६०.३९ ॥
Una vaca, un caballo, riqueza o alimento, u otros bienes semejantes, deben darse a alguien de esa clase; quien así da no se lamenta en el más allá.
13.60.40
तारयेत कुलं सर्वमेकोपि ह द्विजोत्तमः ।
किमङ्ग पुनरेवैते तस्मात्पात्रं समाचरेत् ॥ १३.६०.४० ॥
El mejor de los nacidos dos veces, incluso solo, puede salvar a todo el linaje; ¡cuánto más lo harán estos! Por eso debe buscarse un receptor digno.
13.60.41
निशाम्य च गुणोपेतं ब्राह्मणं साधुसम्मतम् ।
दूरादानाय्य सत्कृत्य सर्वतश्चापि पूजयेत् ॥ १३.६०.४१ ॥
Al ver a un brahmín dotado de mérito y aprobado por los buenos, debe llamarlo desde lejos, honrarlo y venerarlo de todas las maneras.