ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.60.1
किमाहुर्भरतश्रेष्ठ पात्रं विप्राः सनातनम् ।
ब्राह्मणं लिङ्गिनं चैव ब्राह्मणं वाऽप्यलिङ्गिनम् ॥ १३.६०.१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਿਪਰ ਸਨਾਤਨ ਪਾਤਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਚਿੰਨ੍ਹਧਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ?
13.60.2
स्ववृत्तिमभिपन्नाय लिङ्गिने चेतराय च ।
देयमाहुर्महाराज उभावेतौ तपस्विनौ ॥ १३.६०.२ ॥
ਜੋ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ ਗੁਆ ਕੇ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ, ਚਿੰਨ੍ਹਧਾਰੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ — ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤਪਸਵੀ ਹਨ।
13.60.3
श्रद्धया परयाऽपूतो यः प्रयच्छेद्द्विजातये ।
हव्यं कव्यं तथा दानं को दोषः स्यात्पितामह ॥ १३.६०.३ ॥
ਪਰਮ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਜੋ ਦਵਿਜ ਨੂੰ ਹਵਯ, ਕਵਯ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ?
13.60.4
श्रद्धापूतो नरस्तात दुर्दान्तोऽपि न संशयः ।
पूतो भवति सर्वत्र किमुत त्वं महाद्युते ॥ १३.६०.४ ॥
ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਾਵੇਂ ਉੱਦਮੀ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ — ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਦਿਊਤੀ, ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਆਖਣਾ।
13.60.5
न ब्राह्मणं परिक्षेत दैवेषु सततं नरः ।
कव्यप्रदाने तु बुधाः परीक्ष्यं ब्राह्मणं विदुः ॥ १३.६०.५ ॥
ਦੈਵੀ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪਰਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਪਰ ਕਵਯ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਐਸਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
13.60.6
न ब्राह्मणः साधयते हव्यं दैवात्प्रसिद्ध्यति ।
देवप्रसादादिज्यन्ते यजमानैर्न संशयः ॥ १३.६०.६ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਵਯ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਹ ਦੈਵ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਯਜਮਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਯੱਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.60.7
ब्राह्मणान्भरतश्रेष्ठ सततं ब्रह्मवादिनः ।
मार्कण्डेयः पुरा प्राह इति लोकेषु बुद्धिमान्।
ब्राह्मणाः पात्रभूताश्च शुद्धा नैवं पितृष्विह ॥ १३.६०.७ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਹਨ, ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ; ਪਿਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਥੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।
13.60.8
अपर्वोऽप्यथवा विद्वान्सम्बन्धी वा यथा भवेत् ।
तपस्वी यज्ञशीलो वा कथं पात्रं भवेत्तु सः ॥ १३.६०.८ ॥
ਉਹ ਵੇਦ ਨਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤਪਸਵੀ ਜਾਂ ਯਗਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਾਤਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
13.60.9
कुलीनः कर्मकृद्वैद्यस्तथैवाप्यनृशंस्यवान् ।
ह्रीमानृजुः सत्यवादी पात्रं पूर्वे च ये त्रयः ॥ १३.६०.९ ॥
ਕੁਲੀਨ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੈਦ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਦਇਆਵਾਨ, ਲਜਾਵਾਨ, ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ—ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਤਰ ਹਨ।
13.60.10
तत्रेमं शृणु मे पार्थ चतुर्णां तेजसां मतम् ।
पृथिव्याः काश्यपस्याग्नेर्मार्कण्डेयस्य चैव हि ॥ १३.६०.१० ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤੇਜਾਂ ਦਾ ਮਤ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ—ਧਰਤੀ, ਕਸ਼ਯਪ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦਾ।
13.60.11
पृथिव्युवाच ।
यथा महार्णवे क्षिप्तः क्षिप्रं नेष्टुर्विनश्यति।
तथा दुश्चरितं सर्वं त्रयीनित्ये निमज्जति ॥ १३.६०.११ ॥
ਧਰਤੀ ਬੋਲੀ: ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਯੱਗ ਦਾ ਹਵਿਸ਼ ਛੇਤੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਬੁਰਾ ਆਚਰਣ ਤ੍ਰਯੀ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.60.12
सर्वे च वेदाः सह षङ्भिरङ्गैः ।
साङ्ख्यं पुराणं च कुले च जन्म।
नैतानि सर्वाणि गतिर्भवन्ति ।
शीलव्यपेतस्य नृप द्विजस्य ॥ १३.६०.१२ ॥
ਸਾਰੇ ਵੇਦ, ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਂਖਯ, ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ — ਇਹ ਸਭ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ੀਲਰਹਿਤ ਦ੍ਵਿਜ ਲਈ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
13.60.13
अधीयानः पण्डितम्मन्यमानो ।
यो विद्यया हन्ति यशः परेषाम्।
ब्रह्मन्स तेन लभते ब्रह्मवध्यां ।
लोकास्तस्य ह्यन्तवन्तो भवन्ति ॥ १३.६०.१३ ॥
ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਵਿੱਦਿਆ ਨਾਲ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਇਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.60.14
अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम् ।
नाभिजानामि यज्ञं तु सत्यस्यार्धमवाप्नुयात् ॥ १३.६०.१४ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਅਤੇ ਸੱਚ — ਤੱਕੜੀ ਵਿੱਚ ਤੋਲੇ ਗਏ; ਮੈਂ ਯੱਗ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਪਰ ਸੱਚ ਦਾ ਅੱਧਾ ਫਲ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
13.60.15
इत्युक्त्वा ते जग्मुराशु चत्वारोऽमिततेजसः ।
पृथिवी काश्यपोऽग्निश्च प्रकृष्टायुश्च भार्गवः ॥ १३.६०.१५ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਚਾਰੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਛੇਤੀ ਚਲੇ ਗਏ — ਪ੍ਰਿਥਵੀ, ਕਾਸ਼ਯਪ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਗਵ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਸ਼ਟਾਯੁ।
13.60.16
यदि ते ब्राह्मणा लोके व्रतिनो भुञ्जते हविः ।
दत्तं ब्राह्मणकामाय कथं तत्सुकृतं भवेत् ॥ १३.६०.१६ ॥
ਜੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਵਿ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਪੁੰਨ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ?
13.60.17
आदिष्टिनो ये राजेन्द्र ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
भुञ्जते ब्रह्मकामाय व्रतलुप्ता भवन्ति ते ॥ १३.६०.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਜੋ ਆਦੇਸ਼ਿਤ, ਵੇਦਪਾਰਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਕਾਮਨਾ ਲਈ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵ੍ਰਤਭ੍ਰਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.60.18
अनेकान्तं बहुद्वारं धर्ममाहुर्मनीषिणः ।
किं निमित्तं भवेदत्र तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६०.१८ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂਤ ਅਤੇ ਬਹੁਦ੍ਵਾਰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.60.19
अहिंसा सत्यमकोध आनृशंस्यं दमस्तथा ।
आर्जवं चैव राजेन्द्र निश्चितं धर्मलक्षणम् ॥ १३.६०.१९ ॥
ਅਹਿੰਸਾ, ਸੱਚ, ਕ੍ਰੋਧਹੀਣਤਾ, ਦਯਾ, ਦਮ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਪਨ — ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਹੀ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਲੱਛਣ ਹਨ।
13.60.20
ये तु धर्मं प्रशंसन्तश्चरन्ति पृथिवीमिमाम् ।
अनाचरन्तस्तद्धर्म सङ्करेऽभिरता प्रभो ॥ १३.६०.२० ॥
ਪਰ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਸੰਕਰ ਵਿੱਚ ਰਮਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
13.60.21
तेभ्यो हिरण्यं रत्नं वा गामश्वं वा ददाति यः ।
दशवर्षाणि विष्ठां स भुङ्क्ते निरयमास्थितः ॥ १३.६०.२१ ॥
ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ, ਰਤਨ, ਗਾਂ ਜਾਂ ਘੋੜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਸ ਸਾਲ ਵਿਸ਼ਟਾ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
13.60.22
धनेन पुल्कसानां च तथैवान्तेवसायिनाम् ।
कृतं कर्माकृतं वाऽपि रागमोहेन जल्पताम् ॥ १३.६०.२२ ॥
ਧਨ ਨਾਲ ਪੁਲਕਸਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਤੇਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ, ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਲਈ, ਰਾਗ ਅਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਬੜਬੜ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ —
13.60.23
वैश्वदेवं च ये मूढा विप्राय ब्रह्मचारिणे ।
न ददन्तीह राजेन्द्र ते लोकान्भुञ्जतेऽशुभान् ॥ १३.६०.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਜੋ ਮੂਰਖ ਇੱਥੇ ਵਿਪ੍ਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਉਹ ਅਸ਼ੁਭ ਲੋਕ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
13.60.24
किं परं ब्रह्मचर्यं च किं परं धर्मलक्षणम् ।
किञ्च श्रेष्ठतमं शौचं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६०.२४ ॥
ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੀ ਹੈ? ਧਰਮ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹੈ? ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸ਼ੌਚ ਕੀ ਹੈ? ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੋ।
13.60.25
ब्रह्मचर्यं परं तात मधुमांसस्य वर्जनम् ।
मर्यादायां स्थितो धर्मः शमः शौचस्य लक्षणम् ॥ १३.६०.२५ ॥
ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ; ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਮਾਸ ਦਾ ਤਿਆਗ ਵੀ ਏਦਾਂ ਹੀ। ਮਰਯਾਦਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ; ਸ਼ਮ ਸ਼ੌਚ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।
13.60.26
कस्मिन्काले चरेद्धर्म कस्मिन्कालेऽर्थमाचरेत् ।
कस्मिन्काले सुखी च स्यात्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६०.२६ ॥
ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਅਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਸੁਖੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.60.27
काल्यमर्थं निषेवेत ततो धर्ममनन्तरम् ।
पश्चात्कामं निषेवेत न च गच्छेत्प्रसङ्गिताम् ॥ १३.६०.२७ ॥
ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਅਰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਮ, ਫਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਕਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ; ਆਸਕਤੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਵੇ।
13.60.28
ब्राह्मणांश्चैव मन्येत गुरूंश्चाप्यभिपूजयेत् ।
सर्वभूतानुलोमश्च मृदुशीलः प्रियंवदः ॥ १३.६०.२८ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੇ, ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਨੁਕੂਲ, ਕੋਮਲ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।
13.60.29
अधिकारे यदनृतं यच्च राजसु पैशुनम् ।
गुरोश्चालीकनिर्बन्धः समानि ब्रह्महत्यया ॥ १३.६०.२९ ॥
ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਕੋਲ ਚੁਗਲੀ ਕਰਨੀ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅੱਗੇ ਝੂਠਾ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਨਾ — ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
13.60.30
प्रहरेन्न नरेन्द्रेषु न हन्याद्गां तथैव च ।
भ्रूणहत्यासमं चैतदुभयं ये निषेधते ॥ १३.६०.३० ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਨਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਮਾਰੇ। ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਰੂਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ।
13.60.31
नाग्निं परित्यजेज्जातु न च वेदान्परित्यजेत् ।
न च ब्राह्मणमाक्रोशेत्समं तद्ब्रह्महत्यया ॥ १३.६०.३१ ॥
ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਤਿਆਗੇ, ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡੇ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਵੀ ਨਾ ਕਰੇ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
13.60.32
कीदृशाः साधवो विप्राः केभ्यो दत्तं महाफलम् ।
कीदृशानां च भोक्तव्यं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६०.३२ ॥
ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਸਾਧੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ? ਕਿਹੋ ਜਿਹਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਪਿਤਾਮਹ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.60.33
अक्रोधना धर्मपराः सत्यनित्या दमे रताः ।
तादृशाः साधवो विप्रास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६०.३३ ॥
ਕ੍ਰੋਧ-ਰਹਿਤ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਸਦਾ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ, ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲੇ — ਐਸੇ ਹੀ ਸਾਧੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.60.34
अमानिनः सर्वसहा दृढार्था विजितेन्द्रियाः ।
सर्वभूतहिता मैत्रास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६०.३४ ॥
ਹੰਕਾਰ-ਰਹਿਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਪੱਕੇ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਸਰਬ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲੇ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.60.35
अलुब्धाः शुचयो वैद्या ह्रीमन्तः सत्यवादिनः ।
स्वकर्मनिरता ये च तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६०.३५ ॥
ਲੋਭ-ਰਹਿਤ, ਸ਼ੁੱਧ, ਵਿਦਵਾਨ, ਲਜਾਵਾਨ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.60.36
साङ्गांश्च चतुरो वेदानधीते यो द्विजर्षभः ।
षड्भ्यः प्रवृत्तः कर्मभ्यस्तं पात्रमृषयो विदुः ॥ १३.६०.३६ ॥
ਜੋ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅੰਗਾਂ ਸਹਿਤ ਚਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
13.60.37
ये त्वेवंगुणजातीयास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ।
सहस्रगुणमाप्नोति गुणार्हाय प्रदायकः ॥ १३.६०.३७ ॥
ਪਰ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.60.38
प्रज्ञाश्रुताभ्यां वृत्तेन शीलेन च समन्वितः ।
तारयेत कुलं सर्वमेकोऽपीह द्विजर्षभः।
तृप्ते तृप्ताः सर्वदेवाः पितरो मुनयोपि च ॥ १३.६०.३८ ॥
ਪ੍ਰਗਿਆ, ਸ਼੍ਰੁਤ, ਆਚਰਣ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਕੱਲਾ ਵੀ ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਤਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.60.39
गामश्वं वित्तमन्नं वा तद्विधे प्रतिपादयेत् ।
द्रव्याणि चान्यानि तथा प्रेत्यभावे न शोचति ॥ १३.६०.३९ ॥
ਗਾਂ, ਘੋੜਾ, ਧਨ ਜਾਂ ਅੰਨ, ਜਾਂ ਉਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਉਸ ਵਰਗੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
13.60.40
तारयेत कुलं सर्वमेकोपि ह द्विजोत्तमः ।
किमङ्ग पुनरेवैते तस्मात्पात्रं समाचरेत् ॥ १३.६०.४० ॥
ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ ਇਕੱਲਾ ਵੀ ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਤਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ! ਇਸ ਲਈ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਦੀ ਹੀ ਭਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
13.60.41
निशाम्य च गुणोपेतं ब्राह्मणं साधुसम्मतम् ।
दूरादानाय्य सत्कृत्य सर्वतश्चापि पूजयेत् ॥ १३.६०.४१ ॥
ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।