ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.60.1
किमाहुर्भरतश्रेष्ठ पात्रं विप्राः सनातनम् ।
ब्राह्मणं लिङ्गिनं चैव ब्राह्मणं वाऽप्यलिङ्गिनम् ॥ १३.६०.१ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିପ୍ରମାନେ ସନାତନ ପାତ୍ର କାହାକୁ କହନ୍ତି — ଚିହ୍ନଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ନା ଚିହ୍ନହୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ?
13.60.2
स्ववृत्तिमभिपन्नाय लिङ्गिने चेतराय च ।
देयमाहुर्महाराज उभावेतौ तपस्विनौ ॥ १३.६०.२ ॥
ଯିଏ ନିଜ ଜୀବିକା ହରାଇ ସଙ୍କଟରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ, ଚିହ୍ନଧାରୀଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି କୁହନ୍ତି — ମହାରାଜ, ସେ ଦୁଇଜଣ ତପସ୍ୱୀ।
13.60.3
श्रद्धया परयाऽपूतो यः प्रयच्छेद्द्विजातये ।
हव्यं कव्यं तथा दानं को दोषः स्यात्पितामह ॥ १३.६०.३ ॥
ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଯିଏ ଦ୍ୱିଜକୁ ହବ୍ୟ, କବ୍ୟ ଓ ଦାନ ଦିଏ — ହେ ପିତାମହ, ତାହାରେ କେଉଁ ଦୋଷ ହେବ?
13.60.4
श्रद्धापूतो नरस्तात दुर्दान्तोऽपि न संशयः ।
पूतो भवति सर्वत्र किमुत त्वं महाद्युते ॥ १३.६०.४ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପବିତ୍ର ମନୁଷ୍ୟ, ହେ ବତ୍ସ, ଦୁର୍ଦାନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ — ସେ ସର୍ବତ୍ର ପବିତ୍ର ହୁଏ; ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, ତୁମ ବିଷୟରେ କଣ କହିବି।
13.60.5
न ब्राह्मणं परिक्षेत दैवेषु सततं नरः ।
कव्यप्रदाने तु बुधाः परीक्ष्यं ब्राह्मणं विदुः ॥ १३.६०.५ ॥
ଦୈବ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ସର୍ବଦା ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ କବ୍ୟ ଦାନରେ ବୁଦ୍ଧିମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
13.60.6
न ब्राह्मणः साधयते हव्यं दैवात्प्रसिद्ध्यति ।
देवप्रसादादिज्यन्ते यजमानैर्न संशयः ॥ १३.६०.६ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହବ୍ୟକୁ ସାଧନ କରେ ନାହିଁ; ତାହା ଦୈବରେ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଯଜମାନମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି — ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
13.60.7
ब्राह्मणान्भरतश्रेष्ठ सततं ब्रह्मवादिनः ।
मार्कण्डेयः पुरा प्राह इति लोकेषु बुद्धिमान्।
ब्राह्मणाः पात्रभूताश्च शुद्धा नैवं पितृष्विह ॥ १३.६०.७ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସର୍ବଦା ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ, ଏହା ପୂର୍ବରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କହିଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାତ୍ର ଓ ଶୁଦ୍ଧ; ପିତୃଗଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏଠାରେ ସେପରି ନୁହେଁ।
13.60.8
अपर्वोऽप्यथवा विद्वान्सम्बन्धी वा यथा भवेत् ।
तपस्वी यज्ञशीलो वा कथं पात्रं भवेत्तु सः ॥ १३.६०.८ ॥
ସେ ବେଦ ନ ପଢ଼ିଥିଲେ ବି, ବିଦ୍ୱାନ ହେଉ, ସମ୍ବନ୍ଧୀ ହେଉ, ତପସ୍ୱୀ ବା ଯଜ୍ଞଶୀଳ ହେଉ, ସେ କିପରି ପାତ୍ର ହୋଇପାରିବ?
13.60.9
कुलीनः कर्मकृद्वैद्यस्तथैवाप्यनृशंस्यवान् ।
ह्रीमानृजुः सत्यवादी पात्रं पूर्वे च ये त्रयः ॥ १३.६०.९ ॥
କୁଳୀନ, କର୍ମକାରୀ, ବୈଦ୍ୟ, ସେହିପରି ଦୟାଳୁ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, ଋଜୁ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ—ପୂର୍ବୋକ୍ତ ଏହି ତିନି—ପାତ୍ର।
13.60.10
तत्रेमं शृणु मे पार्थ चतुर्णां तेजसां मतम् ।
पृथिव्याः काश्यपस्याग्नेर्मार्कण्डेयस्य चैव हि ॥ १३.६०.१० ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ଏଥିରେ ଚାରି ତେଜର ମତ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ—ପୃଥିବୀ, କଶ୍ୟପ, ଅଗ୍ନି ଓ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କର।
13.60.11
पृथिव्युवाच ।
यथा महार्णवे क्षिप्तः क्षिप्रं नेष्टुर्विनश्यति।
तथा दुश्चरितं सर्वं त्रयीनित्ये निमज्जति ॥ १३.६०.११ ॥
ପୃଥିବୀ କହିଲେ: ମହାସାଗରରେ ପକାଯାଇଥିବା ଯଜ୍ଞର ହବିଃ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ସେହିପରି ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟାଚରଣ ତ୍ରୟୀର ନିତ୍ୟ ବେଦରେ ନିମଜ୍ଜିତ ହୁଏ।
13.60.12
सर्वे च वेदाः सह षङ्भिरङ्गैः ।
साङ्ख्यं पुराणं च कुले च जन्म।
नैतानि सर्वाणि गतिर्भवन्ति ।
शीलव्यपेतस्य नृप द्विजस्य ॥ १३.६०.१२ ॥
ସମସ୍ତ ବେଦ, ଷଡ଼ଙ୍ଗ ସହିତ, ସାଙ୍ଖ୍ୟ, ପୁରାଣ ଏବଂ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ — ଏସବୁ, ହେ ରାଜା, ଶୀଳହୀନ ଦ୍ୱିଜର ଗତି ହୁଏ ନାହିଁ।
13.60.13
अधीयानः पण्डितम्मन्यमानो ।
यो विद्यया हन्ति यशः परेषाम्।
ब्रह्मन्स तेन लभते ब्रह्मवध्यां ।
लोकास्तस्य ह्यन्तवन्तो भवन्ति ॥ १३.६०.१३ ॥
ପଢ଼ି ନିଜକୁ ପଣ୍ଡିତ ଭାବୁଥିବା, ଯେ ନିଜ ବିଦ୍ୟାରେ ଅନ୍ୟର ଯଶ ନଷ୍ଟ କରେ — ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପ ପାଏ; ତାହାର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ୱର ହୁଅନ୍ତି।
13.60.14
अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम् ।
नाभिजानामि यज्ञं तु सत्यस्यार्धमवाप्नुयात् ॥ १३.६०.१४ ॥
ହଜାରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ସତ୍ୟ — ତୁଳାରେ ଓଜନ କରାଗଲା; ମୁଁ ଯଜ୍ଞକୁ ଜାଣେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟର ଅଧା ଫଳ ମିଳିପାରେ।
13.60.15
इत्युक्त्वा ते जग्मुराशु चत्वारोऽमिततेजसः ।
पृथिवी काश्यपोऽग्निश्च प्रकृष्टायुश्च भार्गवः ॥ १३.६०.१५ ॥
ଏହା କହି ସେହି ଚାରିଜଣ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ — ପୃଥିବୀ, କାଶ୍ୟପ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଭାର୍ଗବ ପ୍ରକୃଷ୍ଟାୟୁ।
13.60.16
यदि ते ब्राह्मणा लोके व्रतिनो भुञ्जते हविः ।
दत्तं ब्राह्मणकामाय कथं तत्सुकृतं भवेत् ॥ १३.६०.१६ ॥
ଜଗତରେ ବ୍ରତଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହବିଷ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି ଯଦି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କାମନାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ କିପରି ସୁକୃତ ହୁଏ?
13.60.17
आदिष्टिनो ये राजेन्द्र ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
भुञ्जते ब्रह्मकामाय व्रतलुप्ता भवन्ति ते ॥ १३.६०.१७ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆଦିଷ୍ଟ, ବେଦପାରଗ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବ୍ରହ୍ମକାମନାରେ ଭୋଜନ କଲେ ସେମାନେ ବ୍ରତଭ୍ରଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
13.60.18
अनेकान्तं बहुद्वारं धर्ममाहुर्मनीषिणः ।
किं निमित्तं भवेदत्र तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६०.१८ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଧର୍ମକୁ ଅନେକାନ୍ତ ଓ ବହୁଦ୍ବାର କହନ୍ତି। ଏହାର କାରଣ କ'ଣ? ହେ ପିତାମହ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
13.60.19
अहिंसा सत्यमकोध आनृशंस्यं दमस्तथा ।
आर्जवं चैव राजेन्द्र निश्चितं धर्मलक्षणम् ॥ १३.६०.१९ ॥
ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, କ୍ରୋଧହୀନତା, ଦୟା, ଦମ ଓ ସରଳତା — ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏହିସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଧର୍ମର ଲକ୍ଷଣ।
13.60.20
ये तु धर्मं प्रशंसन्तश्चरन्ति पृथिवीमिमाम् ।
अनाचरन्तस्तद्धर्म सङ्करेऽभिरता प्रभो ॥ १३.६०.२० ॥
କିନ୍ତୁ ଧର୍ମର ପ୍ରଶଂସା କରି ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି, ସେହି ଧର୍ମର ଆଚରଣ ନ କରି ସଙ୍କରରେ ରମନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୋ।
13.60.21
तेभ्यो हिरण्यं रत्नं वा गामश्वं वा ददाति यः ।
दशवर्षाणि विष्ठां स भुङ्क्ते निरयमास्थितः ॥ १३.६०.२१ ॥
ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ ସୁନା, ରତ୍ନ, ଗାଈ ବା ଘୋଡ଼ା ଦିଏ, ସେ ଦଶ ବର୍ଷ ବିଷ୍ଠା ଭୋଜନ କରି ନରକରେ ରହେ।
13.60.22
धनेन पुल्कसानां च तथैवान्तेवसायिनाम् ।
कृतं कर्माकृतं वाऽपि रागमोहेन जल्पताम् ॥ १३.६०.२२ ॥
ଧନ ଦ୍ୱାରା ପୁଲ୍କସମାନଙ୍କୁ ଓ ସେହିପରି ଅନ୍ତେବାସୀମାନଙ୍କୁ, କୃତ ବା ଅକୃତ କର୍ମ ପାଇଁ, ରାଗ ଓ ମୋହରେ ବୃଥା କଥା କହୁଥିବାମାନଙ୍କୁ —
13.60.23
वैश्वदेवं च ये मूढा विप्राय ब्रह्मचारिणे ।
न ददन्तीह राजेन्द्र ते लोकान्भुञ्जतेऽशुभान् ॥ १३.६०.२३ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁ ମୂଢ଼ମାନେ ଏଠାରେ ବିପ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ବୈଶ୍ୱଦେବ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଅଶୁଭ ଲୋକ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
13.60.24
किं परं ब्रह्मचर्यं च किं परं धर्मलक्षणम् ।
किञ्च श्रेष्ठतमं शौचं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६०.२४ ॥
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ'ଣ? ଧର୍ମର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ'ଣ? ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୌଚ କ'ଣ? ପିତାମହ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
13.60.25
ब्रह्मचर्यं परं तात मधुमांसस्य वर्जनम् ।
मर्यादायां स्थितो धर्मः शमः शौचस्य लक्षणम् ॥ १३.६०.२५ ॥
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବତ୍ସ; ମଧୁ ଓ ମାଂସ ବର୍ଜନ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ମର୍ଯ୍ୟାଦାରେ ସ୍ଥିତ ରହିବା ଧର୍ମ; ଶମ ଶୌଚର ଲକ୍ଷଣ।
13.60.26
कस्मिन्काले चरेद्धर्म कस्मिन्कालेऽर्थमाचरेत् ।
कस्मिन्काले सुखी च स्यात्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६०.२६ ॥
କେଉଁ ସମୟରେ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ, କେଉଁ ସମୟରେ ଅର୍ଥ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ କେଉଁ ସମୟରେ ସୁଖୀ ହେବା ଉଚିତ? ପିତାମହ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
13.60.27
काल्यमर्थं निषेवेत ततो धर्ममनन्तरम् ।
पश्चात्कामं निषेवेत न च गच्छेत्प्रसङ्गिताम् ॥ १३.६०.२७ ॥
ପ୍ରଭାତରେ ଅର୍ଥ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ, ତା'ପରେ ଧର୍ମ, ପରେ କାମ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ; ଆସକ୍ତିରେ ପଡ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.60.28
ब्राह्मणांश्चैव मन्येत गुरूंश्चाप्यभिपूजयेत् ।
सर्वभूतानुलोमश्च मृदुशीलः प्रियंवदः ॥ १३.६०.२८ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ସବୁ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଅନୁକୂଳ, କୋମଳ ସ୍ୱଭାବ ଓ ପ୍ରିୟବାଦୀ ହେବା ଉଚିତ।
13.60.29
अधिकारे यदनृतं यच्च राजसु पैशुनम् ।
गुरोश्चालीकनिर्बन्धः समानि ब्रह्महत्यया ॥ १३.६०.२९ ॥
ଅଧିକାର ବିଷୟରେ ମିଛ କହିବା, ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଚୁଗଲି କରିବା, ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମିଥ୍ୟା ଜିଦ୍ ଧରିବା — ଏ ସବୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ସମାନ।
13.60.30
प्रहरेन्न नरेन्द्रेषु न हन्याद्गां तथैव च ।
भ्रूणहत्यासमं चैतदुभयं ये निषेधते ॥ १३.६०.३० ॥
ରାଜାମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରହାର ନ କରିବ, ଗାଈକୁ ମଧ୍ୟ ନ ମାରିବ। ଯିଏ ଏ ଦୁଇଟିକୁ ନିଷେଧ କରେ, ସେ ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟାସମ ପାପରୁ ଦୂରେ ରହେ।
13.60.31
नाग्निं परित्यजेज्जातु न च वेदान्परित्यजेत् ।
न च ब्राह्मणमाक्रोशेत्समं तद्ब्रह्महत्यया ॥ १३.६०.३१ ॥
ଅଗ୍ନିକୁ କଦାପି ତ୍ୟାଗ ନ କରିବ, ବେଦକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିବ ନାହିଁ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ନିନ୍ଦା ମଧ୍ୟ କରିବ ନାହିଁ। ତାହା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାସମ।
13.60.32
कीदृशाः साधवो विप्राः केभ्यो दत्तं महाफलम् ।
कीदृशानां च भोक्तव्यं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६०.३२ ॥
କିପରି ସାଧୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ? କାହାକୁ ଦତ୍ତ ଦାନ ମହାଫଳ ଦିଏ? କିପରି ଲୋକଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ? ପିତାମହ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
13.60.33
अक्रोधना धर्मपराः सत्यनित्या दमे रताः ।
तादृशाः साधवो विप्रास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६०.३३ ॥
କ୍ରୋଧରହିତ, ଧର୍ମପରାୟଣ, ସର୍ବଦା ସତ୍ୟରେ ସ୍ଥିର, ଆତ୍ମସଂଯମରେ ଆନନ୍ଦିତ — ସେମାନେ ହିଁ ସାଧୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ସେମାନଙ୍କୁ ଦତ୍ତ ଦାନ ମହାଫଳ ଦିଏ।
13.60.34
अमानिनः सर्वसहा दृढार्था विजितेन्द्रियाः ।
सर्वभूतहिता मैत्रास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६०.३४ ॥
ଅଭିମାନରହିତ, ସବୁ ସହିବା ଲୋକ, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ, ସର୍ବଭୂତହିତ, ମୈତ୍ରୀପୂର୍ଣ୍ଣ — ସେମାନଙ୍କୁ ଦତ୍ତ ଦାନ ମହାଫଳ ଦିଏ।
13.60.35
अलुब्धाः शुचयो वैद्या ह्रीमन्तः सत्यवादिनः ।
स्वकर्मनिरता ये च तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६०.३५ ॥
ଲୋଭରହିତ, ଶୁଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୱାନ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ନିଜ ନିଜ କର୍ମରେ ନିରତ — ସେମାନଙ୍କୁ ଦତ୍ତ ଦାନ ମହାଫଳ ଦିଏ।
13.60.36
साङ्गांश्च चतुरो वेदानधीते यो द्विजर्षभः ।
षड्भ्यः प्रवृत्तः कर्मभ्यस्तं पात्रमृषयो विदुः ॥ १३.६०.३६ ॥
ଯିଏ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ଚାରି ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଛଅ କର୍ମରେ ନିରତ, ତାଙ୍କୁ ଋଷିମାନେ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ର ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
13.60.37
ये त्वेवंगुणजातीयास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ।
सहस्रगुणमाप्नोति गुणार्हाय प्रदायकः ॥ १३.६०.३७ ॥
କିନ୍ତୁ ଏପରି ଗୁଣ ଓ ଜାତିର ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମହାଫଳ ଦିଏ; ଗୁଣାର୍ହ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦାନକାରୀ ହଜାର ଗୁଣ ପାଏ।
13.60.38
प्रज्ञाश्रुताभ्यां वृत्तेन शीलेन च समन्वितः ।
तारयेत कुलं सर्वमेकोऽपीह द्विजर्षभः।
तृप्ते तृप्ताः सर्वदेवाः पितरो मुनयोपि च ॥ १३.६०.३८ ॥
ପ୍ରଜ୍ଞା, ଶ୍ରୁତି, ଆଚରଣ ଓ ଶୀଳ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏକାକୀ ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରନ୍ତି; ସେ ତୃପ୍ତ ହେଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ପିତୃ ଓ ମୁନି ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
13.60.39
गामश्वं वित्तमन्नं वा तद्विधे प्रतिपादयेत् ।
द्रव्याणि चान्यानि तथा प्रेत्यभावे न शोचति ॥ १३.६०.३९ ॥
ଗାଇ, ଘୋଡା, ଧନ କିମ୍ବା ଅନ୍ନ, ଅବା ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ସେପରି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏପରି ଦାନକାରୀ ମରଣୋତ୍ତର ଶୋକ କରେ ନାହିଁ।
13.60.40
तारयेत कुलं सर्वमेकोपि ह द्विजोत्तमः ।
किमङ्ग पुनरेवैते तस्मात्पात्रं समाचरेत् ॥ १३.६०.४० ॥
ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ଏକାକୀ ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରନ୍ତି; ଏମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଉ କଣ କହିବା! ତେଣୁ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରଙ୍କୁ ହିଁ ଖୋଜିବା ଉଚିତ।
13.60.41
निशाम्य च गुणोपेतं ब्राह्मणं साधुसम्मतम् ।
दूरादानाय्य सत्कृत्य सर्वतश्चापि पूजयेत् ॥ १३.६०.४१ ॥
ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ, ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦୂରରୁ ଡାକି, ସତ୍କାର କରି ସର୍ବପ୍ରକାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।