マハーバーラタ · 章 13.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.61.1
श्राद्धकाले च दैवे च पित्र्येऽपि च पितामह ।
इच्छामीह त्वयाऽऽख्यातं विहितं यत्सुरर्षिभिः ॥ १३.६१.१ ॥
祖父よ、シュラッダの時、神々への祭儀においても祖霊への祭儀においても、ここで神々と聖仙たちが定めたと説かれたことを、私は知りたいのです。
13.61.2
दैवं पौर्वाह्णिके कुर्यादपराह्णे तु पैतृकम् ।
मङ्गलाचारसम्पन्नः कृतशौचः प्रयत्नवान् ॥ १३.६१.२ ॥
神々への祭儀は午前に、祖霊への祭儀は午後に行うべきである。吉祥な振る舞いを備え、身を清め、注意深くあれ。
13.61.3
मनुष्याणां तु मध्याह्ने प्रदद्यादुपपत्तिभिः ।
कालहीनं तु यद्दानं तं भागं रक्षसां विदुः ॥ १३.६१.३ ॥
人のためには正午に、適切な方法で捧げるべきである。しかし時を外れて与えられた布施は、それを羅刹の取り分と人々は知る。
13.61.4
लङ्घितं चावलीढं च लाकपूर्वं च यत्कृतम् ।
रजस्वलाभिदृष्टं च तं भागं रक्षसां विदुः ॥ १३.६१.४ ॥
跨がれたもの、舐められたもの、カラスが先に触れたもの、月経中の女性に見られたもの、そのように行われたものを、人々は羅刹の取り分と知る。
13.61.5
अवघुष्टं च यद्भुक्तमव्रतेन च भारत ।
परामृष्टं शुना चैव तं भागं रक्षसां विदुः ॥ १३.६१.५ ॥
バラタの末裔よ、大声で告げられたもの、誓戒なき者が食べたもの、犬に触れられたもの、そのような分を人々は羅刹の取り分と知る。
13.61.6
केशकीटावपतितं क्षुतं श्वभिरवेक्षितम् ।
रुदितं चावधूतं च तं भागं रक्षसां विदुः ॥ १३.६१.६ ॥
髪や虫の上に落ちたもの、くしゃみを浴びたもの、犬に見られたもの、泣いて汚れたもの、振り落とされたもの、そのような分を人々は羅刹の取り分と知る。
13.61.7
निरोङ्कारेण यद्भुक्तं सशस्त्रेण च भारत ।
दुरात्मना च यद्भुक्तं तं भागं रक्षसां विदुः ॥ १३.६१.७ ॥
オーンの音なしに、武器を手にして、そしてバーラタよ、邪悪な心の者が食べたもの、その分け前はラークシャサのものと知られる。
13.61.8
परोच्छिष्टं च यद्भुक्तं परिभुक्तं च यद्भवेत् ।
दैवे पित्र्ये च सततं तं भागं रक्षसां विदुः ॥ १३.६१.८ ॥
他人の食べ残しとして食べられたもの、すでに食べられたもの、そして神々と祖霊の祭儀に常にあるもの、その分け前はラークシャサのものと知られる。
13.61.9
मन्त्रहीनं क्रियाहीनं यच्छ्राद्धं परिविष्यते ।
त्रिभिर्वर्णैर्नरश्रेष्ठ तं भागं रक्षसां विदुः ॥ १३.६१.९ ॥
真言なく、儀式なく、三つの種姓によって供される祖霊祭（シュラーッダ）、人の中の最良者よ、その分け前はラークシャサのものと知られる。
13.61.10
आज्याहुतिं विना चैव यत्किञ्चित्परिविष्यते ।
दुराचारैश्च यद्भुक्तं तं भागं रक्षसां विदुः ॥ १३.६१.१० ॥
ギーの供物なしに何であれ供される物、そして不品行な者に食べられた物、その分け前はラークシャサのものと知られる。
13.61.11
ये भागा रक्षसां प्राप्तास्त उक्ता भरतर्षभ ।
अत ऊर्ध्वं विसर्गस्य परीक्षां ब्राह्मणे शृणु ॥ १३.६१.११ ॥
ラークシャサが受け取る分け前はすでに述べた。バラタの牡牛よ、これより先、ブラーフマナに関するヴィサルガの検査を聞け。
13.61.12
यावन्तः पतिता विप्रा जडोन्मत्तास्तथैव च ।
दैवे वाऽप्यथ पित्र्ये वा राजन्नार्हन्ति केतनम् ॥ १३.६१.१२ ॥
堕落し、愚鈍で、狂乱したブラーフマナはどれほど多くとも、王よ、神々や祖霊の祭儀において上座にふさわしくない。
13.61.13
श्वित्री क्लीबश्च कुष्ठी च तता यक्ष्महतश्च यः ।
अपस्मारी च यश्चान्धो राजन्नार्हन्ति केतनम् ॥ १३.६१.१३ ॥
白斑のある者、去勢された者、皮膚病の者、消耗病に冒された者、癲癇の者、盲人——王よ、彼らは招待に値しない。
13.61.14
चिकित्सका देवलका वृथा नियमधारिणः ।
सोमविक्रयिणश्चैव श्राद्धे नार्हन्ति केतनम् ॥ १३.६१.१४ ॥
医師、デーヴァラカ（神殿の雇われ祭司）、無益に誓戒を守る者、ソーマを売る者——彼らもまたシュラーッダに招かれる資格がない。
13.61.15
गायना नर्तकाश्चैव प्लवका वादकास्तथा ।
कथका योधकाश्चैव राजन्नार्हन्ति केतनम् ॥ १३.६१.१५ ॥
歌い手、踊り手、曲芸師、楽師、語り部、戦士——王よ、彼らは招待に値しない。
13.61.16
होतारो वृषलानां च वृषलाध्यापकास्तथा ।
तथा वृषलशिष्याश्च राजन्नार्हन्ति केतनम् ॥ १३.६१.१६ ॥
首陀羅のホートリ（祭官）、首陀羅の師、首陀羅の弟子——王よ、彼らは招待に値しない。
13.61.17
अनुयोक्ता च यो विप्रो अनुयुक्तश्च भारत ।
नार्हतस्तावपि श्राद्धं ब्रह्मविक्रयिणौ हि तौ ॥ १३.६१.१७ ॥
バラタ族の子よ、問う婆羅門と問われる婆羅門——この二人もシュラーッダに値しない。二人ともブラフマン（聖なる知識）を売る者だからである。
13.61.18
अग्रणीर्यः कृतः पूर्वं वर्णावरपरिग्रहः ।
ब्राह्मणः सर्वविद्योऽपि राजन्नार्हति केतनम् ॥ १३.६१.१८ ॥
かつて下位のヴァルナの指導者とされ、下位のヴァルナを受け入れる婆羅門——たとえ一切の学問に通じていても、王よ、彼は招待に値しない。
13.61.19
अनग्नयश्च ये विप्रा मृतनिर्यातकाश्च ये ।
स्तेनाश्च पतिताश्चैव राजन्नार्हन्ति केतनम् ॥ १३.६१.१९ ॥
聖火を守らぬバラモン、死者を運び出す者、盗人、堕落した者は、王よ、名誉の印（ケータナ）にふさわしくない。
13.61.20
अपरिज्ञातपूर्वाश्च गणपूर्वाश्च भारत ।
पुत्रिकापूर्वपुत्राश्च श्राद्धे नार्हन्ति केतनम् ॥ १३.६१.२० ॥
系譜の知れぬ者、組合の成員、バラタの子孫よ、娘の息子の息子たちは、シュラーッダの儀礼で印を受けるにふさわしくない。
13.61.21
ऋणकर्ता च यो राजन्यश्च वार्धुषिको नरः ।
प्राणिविक्रयवृत्तिश्च राजन्नार्हन्ति केतनम् ॥ १३.६१.२१ ॥
借金をする者、王族、高利貸し、生き物を売って生計を立てる者は、王よ、名誉の印（ケータナ）にふさわしくない。
13.61.22
स्त्रीपूर्वाः काण्डपृष्ठाश्च यावन्तो भरतर्षभ ।
आजपा ब्राह्मणाश्चैव श्राद्धे नार्हन्ति केतनम् ॥ १३.६१.२२ ॥
妻の支配下にある者、背に弓弦の痕がある者、そうした者すべて、バラタの最良の者よ、そして山羊を飼うバラモンは、シュラーッダの儀礼で印を受けるにふさわしくない。
13.61.23
श्राद्धे दैवे च निर्दिष्टो ब्राह्मणो भरतर्षभ ।
दातुः प्रतिग्रहीतुश्च शृणुष्वानुग्रहं पुनः ॥ १३.६१.२३ ॥
バラタの牡牛よ、シュラーッダと神々の儀礼に定められたバラモンは、施主と受者の双方に属する。今その恩恵をもう一度聞け。
13.61.24
चीर्णव्रता गुणैर्युक्ता भवेयुर्येऽपि कर्षकाः ।
सावित्रीज्ञाः क्रियावन्तस्ते राजन्केतनक्षमाः ॥ १३.६१.२४ ॥
誓戒を守り、徳を備え、たとえ農夫であっても、サーヴィトリー真言に通じ儀礼を行う者は、王よ、印にふさわしい。
13.61.25
क्षात्रधर्मिणमप्याजौ केतयेत्कुलजं द्विजम् ।
न त्वेव वणिजं तात श्राद्धे च परिकल्पयेत् ॥ १३.६१.२५ ॥
戦において武士の法を守る良家の再生族でさえ旗手に任じてよい。しかし、わが子よ、商人を祖先祭には任命してはならない。
13.61.26
अग्निहोत्री च यो विप्रो ग्रामवासी च यो भवेत् ।
अस्तेनश्चातिथिज्ञश्च स राजन्केतनक्षमः ॥ १३.६१.२६ ॥
火への供犠を行い、村に住み、盗みをせず、客人の務めを知る婆羅門こそ、王よ、旗手たるにふさわしい。
13.61.27
सावित्रीं जपते यस्तु त्रिकालं भरतर्षभ ।
भिक्षावृत्तिः क्रियावांश्च स राजन्केतनक्षमः ॥ १३.६१.२७ ॥
三時にサーヴィトリーの句を唱え、托鉢で生き、儀礼に勤める者こそ、バラタの牡牛よ、王よ、旗手たるにふさわしい。
13.61.28
उदितास्तमितो यश्च तथैवास्तमितोदितः ।
अहिंस्रश्चाल्पदोषश्च स राजन्केतनक्षमः ॥ १३.६१.२८ ॥
日の出前と日没後に黄昏の儀礼を行い、非暴力で過失の少ない者こそ、王よ、旗手たるにふさわしい。
13.61.29
अकल्कको ह्यतर्कश्च ब्राह्मणो भरतर्षभ ।
संसर्ग भैक्ष्यवृत्तिश्च स राजन्केतनक्षमः ॥ १३.६१.२९ ॥
汚れなく、論争を好まず、交わりに節度があり、托鉢で生きる婆羅門こそ、バラタの牡牛よ、王よ、旗手たるにふさわしい。
13.61.30
अव्रती कितवः स्तेनः प्राणिविक्रयिको वणिक् ।
सनिष्कृतिः पुनः सोमं पीतवान्केतनक्षमः ॥ १३.६१.३० ॥
誓戒を守らぬ者、博徒、盗人、生き物を売る商人、贖罪を経てもなお再びソーマを飲んだ者——これらは旗手たるにふさわしくない。
13.61.31
अर्जयित्वा धनं पूर्वं दारुणैरपि कर्मभिः ।
भवेत्सर्वातिथिः पश्चात्स राजन्केतनक्षमः ॥ १३.६१.३१ ॥
まず残酷な行為によってさえ富を得て、その後すべての客をもてなす者となりうる。王よ、彼は証人となり、また施しを受ける資格を持ちうる。
13.61.32
ब्रह्मविक्रयनिर्दिष्टं स्त्रिया यच्चार्जितं धनम् ।
अदेयं पितृविप्रेभ्यो यच्च क्लैब्यादुपार्जितम् ॥ १३.६१.३२ ॥
バラモンを売って得たと定められた富、女性が得た富、そして臆病によって得た富は、祖霊やバラモンに与えてはならない。
13.61.33
क्रियमाणेऽपवर्गे च यो द्विजो भरतर्षभ ।
न व्याहरति यद्युक्तं तस्याधर्मो गवानृतम् ॥ १३.६१.३३ ॥
バラタの雄牛よ、儀式が終わろうとするとき、再生族がふさわしい言葉を述べないならば、その罪は牛についての嘘のようである。
13.61.34
श्राद्धस्य ब्राह्मणः कालः प्राप्तं दधि घृतं तथा ।
सोमक्षयश्च मांसं च यदारण्यं युधिष्ठिर ॥ १३.६१.३४ ॥
シュラーッダの時はバラモンのものである。凝乳と酥油も同様に得られ、ソーマの減少と、森の肉も、ユディシュティラよ。
13.61.35
मुहूर्तानां त्रयं पूर्वमह्नः प्रातरिति स्मृतम् ।
जपध्यानादिभिस्तस्मिन्विप्रैः कार्यं शुभव्रतम् ॥ १३.६१.३५ ॥
昼の最初の三つのムフールタは朝と呼ばれる。その時間に、バラモンは読誦や瞑想などの吉祥の誓いを行うべきである。
13.61.36
सङ्गवाख्यं त्रिभागं तु मध्याह्नस्त्रिमुहूर्तकः ।
लौकिकं सङ्गवेऽर्धं च स्नानादि ह्यथ मध्यमे ॥ १३.६१.३६ ॥
サンガヴァと呼ばれる三分の一。正午は三つのムフールタである。世俗の務めはサンガヴァの時間の半分であり、沐浴などは正午に属する。
13.61.37
चतुर्थमपराह्णं तु त्रिमुहूर्तं तु पित्र्यकम् ।
सायाह्नस्त्रिमुहूर्तं च मध्यमं कविभिः स्मृतम् ॥ १३.६१.३७ ॥
第四の部分は午後（aparāhṇa）で、三つのムフルタ続き、祖先のためのものである。夕刻（sāyāhna）も三つのムフルタ；中間の時は賢者たちがこのように述べた。
13.61.38
चतुर्थ त्वपराह्णाख्ये श्राद्धं कुर्यात्सदा नृप ॥ १३.६१.३८ ॥
王よ、午後（aparāhṇa）と呼ばれる第四の部分において、常にシュラッダの儀式を行うべきである。
13.61.39
प्रागुदीचीमुखा विप्राः विश्वेदेवे च दक्षिणाः ।
श्रावितेषु सुतृप्तेषु पिण्डं दद्यात्सदक्षिणम् ॥ १३.६१.३९ ॥
ヴィシュヴァデーヴァの儀式では、ブラーフマナは東または北を向き、また南を向いて座るべきである。マントラが唱えられ、彼らが十分に満足したなら、ダクシナーとともにピンダを捧げるべきである。
13.61.40
श्राद्धापवर्गे विप्रस्य दातारो वोस्त्वितीरयेत् ।
क्षत्रियस्यापि यो ब्रूयात्प्रीयन्तां पितरस्त्विति ॥ १३.६१.४० ॥
シュラッダの終わりに、ブラーフマナには「施主たちに幸いあれ」と言うべきである。クシャトリヤに対しても「祖霊よ喜べ」と言うべきである。
13.61.41
अपवर्गे तु वैश्यस्य श्राद्धकर्मणि भारत ।
अक्षय्यमभिधातव्यं स्वस्ति शूद्रस्य भारत ॥ १३.६१.४१ ॥
シュラッダの儀式の終わりに、ヴァイシャには「不滅であれ」と宣言すべきである。シュードラには、バラタの子孫よ、「平安あれ」と言うべきである。
13.61.42
पुण्याहवाचनं दैवं ब्राह्मणस्य विधीयते ।
एतदेव निरोङ्कारं क्षत्रियस्य विधीयते ॥ १३.६१.४२ ॥
ブラーフマナには、吉日の読誦（puṇyāhavācana）が神聖な儀式として定められている。クシャトリヤには、オーム（oṃ）の音節を用いずに同じ儀式が定められている。
13.61.43
वैश्यस्य दैवे वक्तव्यं प्रीयन्तां देवता इति ।
गोर्हिसायां चतुर्भागं पूर्वं विप्रातिकेतिनः ॥ १३.६१.४३ ॥
ヴァイシャは神事で「神々が喜ばれますように」と唱えるべきである。牛の殺生では、招かれたバラモンに最初に四分の一が与えられる。
13.61.44
वर्णावरेषु भुञ्जानं क्रमाच्छूद्रे चतुर्गुणम् ।
नान्यत्र ब्राह्मणो ब्रूयात्पूर्वं विप्रेण केतितः ॥ १३.६१.४४ ॥
下位のヴァルナの者と食事する者には、順に首陀羅において四倍である。他の場所ではバラモンは言ってはならない、先にバラモンに招かれていれば。
13.61.45
अभोजने च दोषः स्याद्वर्जयेच्छूद्रकेतनम् ।
शूद्रान्नरसपुष्टाङ्गो द्विजो नोर्ध्वां गतिं लभेत् ॥ १३.६१.४५ ॥
食べないことにも過失がある。首陀羅の招きは避けるべきである。首陀羅の食物の精で体を養った再生族は、上なる道を得ない。
13.61.46
अशुचिर्नैव चाश्नीयान्नास्तिको मानवर्जितः ।
न पूर्वं लङ्घयेल्लोभादेकवर्णोऽपि पार्थिव ॥ १३.६१.४६ ॥
不浄な者、無神論者、名誉を欠く者は食べてはならない。貪欲から以前の規則を破ってはならない、王よ、同じヴァルナの者であっても。
13.61.47
विप्राः स्मृता भूमिदेवा उपकुर्वाणवर्जिताः ।
कर्मणामानुपूर्व्येण विदिपूर्वं कृतं शृणु ॥ १३.६१.४७ ॥
バラモンは地上の神々と記憶され、ウパクルヴァーナの儀礼を免れている。ヴェーダに従って行われる儀礼の順序を聞け、まず。
13.61.48
जातकर्मादिकाः सर्वास्त्रिषु वर्णेषु भारत ।
ब्रह्मक्षत्रे हि मन्त्रोक्ता वैश्यस्य च युधिष्ठिर ॥ १३.६१.४८ ॥
出生儀礼に始まるすべての儀礼は、バラタの子孫よ、三つのヴァルナにある。バラモンとクシャトリヤには真言によって定められ、ヴァイシャにも、ユディシュティラよ。
13.61.49
विप्रस्य रशना मौञ्जी मौर्वी राजन्यगामिनी ।
बाल्वजी ह्येव वैश्यस्य धर्म एष युधिष्ठिर ॥ १३.६१.४९ ॥
バラモンの腰紐はムンジャ草、クシャトリヤのものはマウルヴァー繊維、ヴァイシャのものはバールヴァジャ草で作る。ユディシュティラよ、これが義務である。
13.61.50
पालाशो द्विजदण्डः स्यादश्वत्थः क्षत्रियस्य तु ।
औदुम्बरश्च वैश्यस्य धर्म एष युधिष्ठिर ॥ १३.६१.५० ॥
再生族の杖はパラーシャ木、クシャトリヤのものはアシュヴァッタ木、ヴァイシャのものはウドゥンバラ木であるべきだ。ユディシュティラよ、これが義務である。
13.61.51
दातुः प्रतिग्रहीतुश्च धर्माधर्माविमौ शृणु ।
ब्राह्मणस्यानृतेऽधर्मः प्रोक्तः पातकसंज्ञितः।
चतुर्गुणः क्षत्रियस्य वैश्यस्याष्टगुणः स्मृतः ॥ १३.६१.५१ ॥
与える者と受け取る者の功徳と罪、この二つを聞け。バラモンが虚偽によって犯す不義は「罪」と呼ばれる。クシャトリヤでは四倍、ヴァイシャでは八倍と記憶されている。
13.61.52
नान्यत्र ब्राह्मणोऽश्नीयात्पूर्वं विप्रेण केतितः ।
यवीयान्पशुहिंसायां तुल्यधर्मा भवेत्स हि ॥ १३.६१.५२ ॥
バラモンは、まず別のバラモンに招かれた場合を除き、他所で食事をしてはならない。動物殺害に関しては、劣った者もそれと同じ義務を負うことになる。
13.61.53
तथा राजन्यवैश्याभ्यां यद्यश्नीयात्तु केतितः ।
यवीयान्पशुहिंसायां भागार्धं समवाप्नुयात् ॥ १३.६१.५३ ॥
同様に、クシャトリヤやヴァイシャに招かれて食べた者は、動物殺害において劣る者として半分の分を得る。
13.61.54
दैवं वाऽप्यथवा पित्र्यं योऽश्नीयाद्ब्राह्मणादिषु ।
अस्नातो ब्राह्मणो राजंस्तस्याधर्मोऽनृतं स्मृतम् ॥ १३.६१.५४ ॥
王よ、神々や祖先に供えられた食物、あるいはバラモンなどの家の食事を、沐浴せずに食べるバラモンの不義は、虚偽であると言われる。
13.61.55
आशौचो ब्राह्मणो राजन्योऽश्नीयाद्ब्राह्मणादिषु ।
ज्ञानपूर्वमथो लोभात्तस्याधर्मो गवानृतम् ॥ १३.६१.५५ ॥
不浄なバラモンやクシャトリヤが、バラモンなどと共に食事をするなら、知りながら或いは貪欲から行えば、その非法は牛殺しや虚偽に等しいと伝えられる。
13.61.56
अर्थेनान्येन यो लिप्सेत्कर्मार्थं चैव भारत ।
आमन्त्रयति राजेन्द्र तस्याधर्मोऽनृतं स्मृतम् ॥ १३.६१.५६ ॥
バラタの子孫よ、財や他の物によって祭祀のために得ようと望み、招く者、王者の主よ、その非法は虚偽と言われる。
13.61.57
अवेदव्रतचारित्रास्त्रिभिर्वर्णैर्युधिष्ठिर ।
मन्त्रवत्परिविष्यन्ते तस्याधर्मो गवानृतम् ॥ १३.६१.५७ ॥
ユディシュティラよ、ヴェーダと誓戒を欠く者が、三つの種姓によってマントラと共に供された場合、その非法は牛殺しや虚偽に等しいと言われる。