Mahābhārata · Adhyāya 13.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.62.1
पित्र्यं वाऽप्यथवा दैवं दीयते यत्पितामह ।
एतदिच्छाम्यहं ज्ञातुं दत्तं केषु महाफलम् ॥ १३.६२.१ ॥
Abuelo, deseo saber: el don que se ofrece a los antepasados o a los dioses, ¿a quiénes dado produce gran fruto?
13.62.2
येषां दाराः प्रतीक्षन्ते सुवृष्टिमिव कर्षकाः ।
उच्छेषपरिशेषं हि तान्भोजय युधिष्ठिर ॥ १३.६२.२ ॥
A aquellos cuyas esposas los esperan como los labradores esperan la buena lluvia, a ellos, Yudhiṣṭhira, dales de comer lo sobrante y lo que queda.
13.62.3
चारित्रनिरता राजन्ये कृशाः कृशवृत्तयः ।
अर्थिनश्चोपगच्छन्ति तेषु दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.३ ॥
A los guerreros entregados a la buena conducta, flacos y de vida austera, a quienes acuden los suplicantes, lo dado a ellos da gran fruto.
13.62.4
तद्भक्तास्तद्गृहा राजंस्तद्बलास्तदपाश्रयाः ।
अर्थिनश्च भवन्त्यर्थे तेषु दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.४ ॥
Oh rey, aquellos devotos de él, que viven en su casa, que dependen de su fuerza y amparo, y que se hacen suplicantes por riqueza, lo dado a ellos da gran fruto.
13.62.5
तस्करेभ्यः परेभ्यो वा हृतस्वा भयदुःखिताः ।
अर्थिनो भोक्तुमिच्छन्ति तेषु दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.५ ॥
Los suplicantes a quienes ladrones o enemigos han despojado de sus bienes, afligidos por el temor y la pena, desean comer; lo dado a ellos da gran fruto.
13.62.6
अकल्ककस्य विप्रस्य रौक्ष्यात्करकृतात्मनः ।
वटवो यस्य भिक्षन्ति तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.६ ॥
Del brahmán intachable que, por la dura austeridad y por sus propias manos, ha forjado su alma, a quien los jóvenes brahmacāriṇs piden limosna; lo dado a ellos da gran fruto.
13.62.7
हृतस्वा हृतदाराश्च ये विप्रा देशसम्प्लवे ।
अर्थार्थमभिगच्छन्ति तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.७ ॥
A aquellos brahmanes a quienes les han arrebatado sus bienes y sus esposas en tiempos de la ruina del país, y que acuden en busca de riqueza, un don les trae gran fruto.
13.62.8
व्रतोनो नियमस्थाश्च ये विप्राः श्रुतसम्मताः ।
तस्मपाप्त्यर्थमिच्छन्ति तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.८ ॥
A aquellos brahmanes que observan votos y se mantienen en las prescripciones, estimados por su saber y que desean alcanzar ese fin, un don trae gran fruto.
13.62.9
अत्युत्क्रान्ताश्च धर्मेषु पाषण्डस्रमयेषु च ।
कृशप्राणाः कृशघनास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.९ ॥
A aquellos que se han apartado mucho de los deberes del dharma y han caído en prácticas heréticas, cuyo aliento vital es débil y cuyos cuerpos están demacrados, un don trae gran fruto.
13.62.10
कृतसर्वस्वहरणा निर्दोषाः प्रभविष्णुभिः ।
स्पृहयन्ति च भुक्त्वाऽन्नं तेषुदत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.१० ॥
A aquellos a quienes los poderosos han despojado de todo lo suyo, que son inocentes y anhelan alimento aun después de haber comido, un don trae gran fruto.
13.62.11
तपस्विनस्तपोनिष्ठास्तेषां भैक्षचराश्च ये ।
अर्थिनः किञ्चिदिच्छन्ति तेषु दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.११ ॥
A los ascetas dedicados a la austeridad, entre ellos los que vagan mendigando y los que buscan algo, un don trae gran fruto.
13.62.12
महाफलविधिर्दाने श्रुतस्ते भरतर्षभ ।
निरयं येन गच्छन्ति स्वर्गं चैव हि तत्छृणु ॥ १३.६२.१२ ॥
Oh toro de los Bharatas, has oído la norma del gran fruto en el dar; ahora escucha aquello por lo que las personas van al infierno y también al cielo.
13.62.13
व्रतानां पारणार्थाय गुर्वर्थे यज्ञदक्षिणाम् ।
निर्वेशार्थं च विद्वांसस्तेषां दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.१३ ॥
El don hecho a los sabios para romper votos, para el maestro, como honorario del sacrificio y para su sustento trae gran recompensa.
13.62.14
पित्रोश्च रक्षणार्थाय पुत्रदारार्थमेव वा ।
महाव्याधिविमोक्षार्थं तेषु दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.१४ ॥
El don hecho a ellos para proteger a los padres, para los hijos y la esposa, o para liberarse de una gran enfermedad trae gran recompensa.
13.62.15
बालाः स्त्रियश्च वाञ्छन्ति सुभक्तं चाप्यसाधनाः ।
स्वर्गमायान्ति दत्त्वैषां निरयान्नोपयान्ति ते॥ ॥ १३.६२.१५ ॥
Los niños, las mujeres y los desposeídos también desean buena comida. Al darles a ellos, van al cielo y no al infierno.
13.62.16
गुर्वर्थमभयार्थं वा वर्जयित्वा युधिष्ठिर ।
येऽनृतं कथयन्ति स्म ते वा निरयगामिनः ॥ १३.६२.१६ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, salvo por el maestro o para protegerse del miedo, quienes dicen falsedades van al infierno.
13.62.17
परदाराभिहर्तारः परदाराभिमर्शिनः ।
परदारप्रयोक्तास्ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.१७ ॥
Quienes arrebatan la esposa ajena, quienes tocan la esposa ajena y quienes inducen a otros a la esposa ajena, ciertamente van al infierno.
13.62.18
ये परस्वापहर्तारः परस्वानां च नाशकाः ।
सूचकाश्च परेषां ये ते वा निरयगामिनः ॥ १३.६२.१८ ॥
Quienes arrebatan los bienes ajenos, quienes destruyen la riqueza ajena y quienes denuncian a otros, van al infierno.
13.62.19
प्रपाणां च सभानां च संक्रमाणां च भारत ।
अगाराणां च भेत्तारो नरा निरयगामिनः ॥ १३.६२.१९ ॥
¡Oh Bhārata! Los hombres que destruyen pozos de agua, salas de asamblea, puentes y casas van al infierno.
13.62.20
अनाथां प्रमदां बालां वृद्धां भीतां तपस्विनीम् ।
वञ्चयन्ति नरा ये च ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२० ॥
Los hombres que engañan a una mujer desamparada, una niña, una anciana, una mujer asustada o una mujer asceta van al infierno.
13.62.21
वृत्तिच्छेदं गृहच्छेदं दारच्छेदं च भारत ।
मित्रच्छेदं तथाऽऽशायास्ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२१ ॥
¡Oh Bhārata! Quienes cortan el sustento, el hogar, el matrimonio, la amistad y la esperanza van al infierno.
13.62.22
सूचकाः सेतुभेत्तारः परवृत्त्युपजीवकाः ।
अकृतज्ञाश्च मित्राणां ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२२ ॥
Los soplones, los que rompen los puentes de la confianza, los que viven del sustento ajeno y los ingratos con sus amigos van al infierno.
13.62.23
पाषण्डा दूषकाश्चैव समयानां च दूषकाः ।
ये प्रत्यवसिताश्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२३ ॥
Los herejes, los que corrompen los juramentos y acuerdos sagrados, y los obstinados que se apartan van al infierno.
13.62.24
विषमव्यवहाराश्च विषमाश्चैव वृद्धिषु ।
लाभेषु विषमाश्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२४ ॥
Los que tratan injustamente y son tramposos en intereses y ganancias van al infierno.
13.62.25
दूतसंव्यवहाराश्च निष्परीक्षाश्च मानवाः ।
प्राणिहिंसाप्रवृत्ताश्चि ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२५ ॥
Los hombres que tratan con emisarios, los que actúan sin examinar y los dados a dañar a los seres vivos: ésos, sin duda, van al infierno.
13.62.26
कृताशं कृतनिर्देशं कृतभक्तं कृतश्रमम् ।
भेदैर्ये व्यपकर्षन्ति ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२६ ॥
Los que, con divisiones, hacen caer a quienes fueron animados con esperanzas, instruidos, alimentados y puestos a trabajar: ésos, sin duda, van al infierno.
13.62.27
पर्यश्नन्ति च ये दारानग्निभृत्यातिथींस्तथा ।
उत्सन्नपितृदेवेज्यास्ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२७ ॥
Los que comen antes que sus esposas, los servidores del fuego y los huéspedes, y los que han abandonado el culto a los antepasados y a los dioses: ésos, sin duda, van al infierno.
13.62.28
वेदविक्रयिणश्चैव वेदानां चैव दूषकाः ।
वेदानां लेखकाश्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२८ ॥
Los que venden los Vedas, los que corrompen los Vedas y los que los escriben (falsamente): ésos, sin duda, van al infierno.
13.62.29
चातुराश्रम्यबाह्याश्च श्रुतिबाह्याश्च ये नराः ।
विकर्मभिश्च जीवन्ति ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२९ ॥
Los hombres que están fuera de las cuatro etapas de la vida y fuera de la revelación védica, y que viven de acciones prohibidas: ésos, sin duda, van al infierno.
13.62.30
केशविक्रयिका राजन्विषविक्रयिकाश्च ये ।
क्षीरविक्रयिकाश्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३० ॥
¡Oh rey! Los que venden cabello, los que venden veneno y los que venden leche: ésos, sin duda, van al infierno.
13.62.31
ब्राह्मणानां गवां चैव कन्यानां च युधिष्ठिर ।
येऽन्तरायान्ति कार्येषु ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३१ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, quienes obstruyen los asuntos de los brahmanes, las vacas y las doncellas, sin duda van al infierno.
13.62.32
शस्त्रविक्रयिकाश्चैव कर्तारश्च युधिष्ठिर ।
शल्यानां धनुषां चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३२ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, quienes venden armas y quienes fabrican flechas y arcos sin duda van al infierno.
13.62.33
शिलाभिः शङ्कुभिर्वाऽपि श्वर्भ्रैर्वा भरतर्षभ ।
ये मार्गमनुरुन्धन्ति ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३३ ॥
Oh toro de los Bharatas, quienes bloquean el camino con piedras, estacas o fosos sin duda van al infierno.
13.62.34
उपाध्यायांश्च भृत्यांश्च भक्तांश्च भरतर्षभ ।
ये त्यजन्त्यविकारांस्त्रींस्ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३४ ॥
Oh toro de los Bharatas, quienes abandonan a sus maestros, sirvientes y dependientes, y a las mujeres leales, sin duda van al infierno.
13.62.35
अप्राप्तदमकाश्चैव नासानां वेधकाश्च ये ।
बन्धकाश्च पशूनां ये ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३५ ॥
Quienes no domestican a los animales, quienes les perforan la nariz y quienes los atan sin duda van al infierno.
13.62.36
अगोप्तारश्च राजानो बलिषड्भागतस्कराः ।
समर्थाश्चाप्यदातारस्ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३६ ॥
Los reyes que no protegen, que roban la sexta parte del tributo y que, aunque capaces, no dan, sin duda van al infierno.
13.62.37
क्षान्तान्दान्तांस्तथा प्राज्ञान्दीर्घकालं सहोषितान् ।
त्यजन्ति कृतकृत्या ये ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३७ ॥
Quienes, habiendo cumplido sus fines, abandonan a los pacientes, dominados y sabios que han convivido con ellos durante mucho tiempo, esos ciertamente irán al infierno.
13.62.38
बालानामथ वृद्धानां दासानां चैव ये नराः ।
अदत्त्वा भक्षयन्त्यग्रे ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३८ ॥
Los hombres que comen primero sin dar a los niños, a los ancianos y a los siervos, esos ciertamente irán al infierno.
13.62.39
एते पूर्वं विनिर्दिष्टाः प्रोक्ता निरयगामिनः ।
भागिनः स्वर्गलोकस्य वक्ष्यामि भरतर्षभ ॥ १३.६२.३९ ॥
Estos, descritos antes, fueron declarados destinados al infierno. Ahora hablaré, toro de los bharatas, de quienes participan del mundo celestial.
13.62.40
सर्वेष्वेव तु कार्येषु दैवपूर्वेषु भारत ।
हन्ति पुत्रान्पशून्कृत्स्नान्ब्राह्मणातिक्रमः कृतः ॥ १३.६२.४० ॥
Oh Bhārata, en todas las empresas que comienzan con los ritos a los dioses, una transgresión cometida contra los brahmanes destruye a los hijos y a todo el ganado.
13.62.41
दानेन तपसा चैव सत्येन च युधिष्ठिर ।
ये धर्ममनुवर्तन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४१ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, los hombres que siguen el dharma mediante la donación, la austeridad y la veracidad, esos son destinados al cielo.
13.62.42
शुश्रूषाभिस्तपोभिश्च विद्यामादाय भारत ।
ये प्रतिग्रहनिःस्नेहास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४२ ॥
Oh Bhārata, los hombres que, tras adquirir el saber mediante el servicio y la austeridad, están libres de apego a recibir donaciones, esos van al cielo.
13.62.43
भयात्पाषात्तथा बाधाद्दारिद्र्याद्व्याधिधर्षणात् ।
तत्कृते धनमीप्सन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४३ ॥
Aquellos hombres que, por temor, por pecado, igualmente por opresión, por pobreza o por ser abatidos por la enfermedad, desean riqueza para ese fin — esos hombres van al cielo.
13.62.44
क्षमावन्तश्च धीराश्च धर्मकार्येषु चोत्थिताः ।
मङ्गलाचारसम्पन्नाः पुरुषाः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४४ ॥
Los hombres que son pacientes y firmes, que se dedican a obras de dharma, dotados de conducta auspiciosa — esos hombres van al cielo.
13.62.45
निवृत्ता मधुमांसेभ्यः परदारेभ्य एव च ।
निवृत्ताश्चैव मद्येभ्यस्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४५ ॥
Aquellos hombres que se abstienen de miel y carne, de las esposas ajenas, y asimismo se abstienen del licor — esos hombres van al cielo.
13.62.46
आश्रमाणां च कर्तारः कुलानां चैव भारत ।
देशानां नगराणां च ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४६ ॥
Oh Bhārata, aquellos hombres que son constructores de ermitas, de familias, de países y de ciudades — esos hombres van al cielo.
13.62.47
वस्त्राभरणदातारो भक्ष्यपानान्नदास्तथा ।
कुटुम्बानां च भर्तारः पुरुषाः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४७ ॥
Aquellos hombres que dan vestidos y adornos, que dan comida, bebida y grano, y asimismo son sustento de las familias — esos hombres van al cielo.
13.62.48
सर्वहिंसानिवृत्ताश्च नराः सर्वसहाश्च ये ।
सर्वस्याश्रयभूताश्च ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४८ ॥
Aquellos hombres que están libres de toda violencia, que lo soportan todo y que son refugio para todos — esos hombres van al cielo.
13.62.49
मातरं पितरं चैव शुश्रुषन्ति जितेन्द्रियाः ।
भ्रातॄणां चैव सस्नेहास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४९ ॥
Aquellos hombres que, con los sentidos dominados, sirven a madre y padre y se muestran afectuosos con sus hermanos, esos hombres van al cielo.
13.62.50
आढ्याश्च बलवन्तश्च यौवनस्थाश्च भारत ।
ये वै जितेन्द्रिया धीरास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५० ॥
Oh Bhārata, aquellos hombres que son ricos, fuertes y están en la flor de la juventud, pero que son dueños de sí y firmes, esos hombres van al cielo.
13.62.51
अपराधिषु सस्नेहा मृदवो मृदुवत्सलाः ।
आराधनसुखाश्चापि पुरुषाः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५१ ॥
Aquellos hombres que, incluso hacia quienes yerran, son afectuosos, dulces y tiernos, y que encuentran alegría en agradar a otros, también van al cielo.
13.62.52
सहस्रपरिवेष्टारस्तथैव च सहस्रदाः ।
त्रातारश्च सहस्राणां ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५२ ॥
Aquellos hombres que sirven comida a miles, que dan dones a miles y protegen a miles, esos hombres van al cielo.
13.62.53
सुवर्णस्य च दातारो गवां च भरतर्षभ ।
यानानां वाहनानां च ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५३ ॥
Oh toro de los Bharatas, aquellos hombres que dan oro, vacas, carros y vehículos, esos hombres van al cielo.
13.62.54
वैवाहिकानां द्रव्याणां प्रेष्याणां च युधिष्ठिर ।
दातारो वाससां चैव ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५४ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, aquellos hombres que dan obsequios nupciales, criados y vestidos, esos hombres van al cielo.
13.62.55
विहारावसथोद्यानकूपारामसभाप्रपा ।
वप्राणां चैव कर्तारस्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५५ ॥
Aquellos hombres que construyen casas de recreo, moradas, jardines, pozos, arboledas, salas de asamblea, refugios de agua y murallas, van al cielo.
13.62.56
निवेशनानां क्षेत्राणां वसतीनां च भारत ।
दातारः प्रार्थितानां च ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५६ ॥
Oh Bhārata, aquellos hombres que dan solares, campos y moradas a quienes los piden van al cielo.
13.62.57
रसानां चाथ बीजानां धान्यानां च युधिष्ठिर ।
स्वयमुत्पाद्य दातारः पुरुषाः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५७ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, aquellos hombres que, habiendo producido ellos mismos jugos, semillas y granos, los dan en ofrenda van al cielo.
13.62.58
यस्मिंस्तस्मिन्कुले जाता बहुपुत्राः शतायुषः ।
सानुक्रोशा जितक्रोधाः पुरुषाः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५८ ॥
Los hombres nacidos en cualquier linaje que tienen muchos hijos, viven cien años, son compasivos y han vencido la ira, van al cielo.
13.62.59
एतदुक्तममुत्रार्थं दैवं पित्र्यं च भारत ।
दानधर्मं च दानस्य यत्पूर्वमृषितिः कृतम् ॥ १३.६२.५९ ॥
Oh Bhārata, esto ha sido dicho: el deber de dar para el otro mundo, divino y ancestral, que los sabios establecieron en tiempos antiguos.