Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.62

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

13.62.1

पित्र्यं वाऽप्यथवा दैवं दीयते यत्पितामह ।
एतदिच्छाम्यहं ज्ञातुं दत्तं केषु महाफलम् ॥ १३.६२.१ ॥

ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਜੋ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

13.62.2

येषां दाराः प्रतीक्षन्ते सुवृष्टिमिव कर्षकाः ।
उच्छेषपरिशेषं हि तान्भोजय युधिष्ठिर ॥ १३.६२.२ ॥

ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਚੰਗੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਉਡੀਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਖਿਲਾਓ।

13.62.3

चारित्रनिरता राजन्ये कृशाः कृशवृत्तयः ।
अर्थिनश्चोपगच्छन्ति तेषु दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.३ ॥

ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਚਰਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਕਠਿਨ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮੰਗਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

13.62.4

तद्भक्तास्तद्गृहा राजंस्तद्बलास्तदपाश्रयाः ।
अर्थिनश्च भवन्त्यर्थे तेषु दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.४ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਬਲ ਅਤੇ ਆਸਰੇ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਧਨ ਲਈ ਮੰਗਤੇ ਬਣਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

13.62.5

तस्करेभ्यः परेभ्यो वा हृतस्वा भयदुःखिताः ।
अर्थिनो भोक्तुमिच्छन्ति तेषु दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.५ ॥

ਚੋਰਾਂ ਜਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਖੋਹੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਡਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਮੰਗਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

13.62.6

अकल्ककस्य विप्रस्य रौक्ष्यात्करकृतात्मनः ।
वटवो यस्य भिक्षन्ति तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.६ ॥

ਨਿਰਦੋਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਬਾਲਕ ਭਿੱਖਿਆ ਮੰਗਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

13.62.7

हृतस्वा हृतदाराश्च ये विप्रा देशसम्प्लवे ।
अर्थार्थमभिगच्छन्ति तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.७ ॥

ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਧਨ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਖੋਹ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਜੋ ਧਨ ਲਈ ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

13.62.8

व्रतोनो नियमस्थाश्च ये विप्राः श्रुतसम्मताः ।
तस्मपाप्त्यर्थमिच्छन्ति तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.८ ॥

ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ, ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ (ਲਾਭ) ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

13.62.9

अत्युत्क्रान्ताश्च धर्मेषु पाषण्डस्रमयेषु च ।
कृशप्राणाः कृशघनास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.९ ॥

ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਖੰਡੀ ਆਚਰਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੁਬਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

13.62.10

कृतसर्वस्वहरणा निर्दोषाः प्रभविष्णुभिः ।
स्पृहयन्ति च भुक्त्वाऽन्नं तेषुदत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.१० ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਕੁਝ ਤਾਕਤਵਰਾਂ ਨੇ ਖੋਹ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ ਵੀ ਅੰਨ ਲਈ ਤਰਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

13.62.11

तपस्विनस्तपोनिष्ठास्तेषां भैक्षचराश्च ये ।
अर्थिनः किञ्चिदिच्छन्ति तेषु दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.११ ॥

ਤਪਸਵੀ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਭਿੱਖਿਆ ਮੰਗਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

13.62.12

महाफलविधिर्दाने श्रुतस्ते भरतर्षभ ।
निरयं येन गच्छन्ति स्वर्गं चैव हि तत्छृणु ॥ १३.६२.१२ ॥

ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਫਲ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਤੂੰ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕ ਨਰਕ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਣ।

13.62.13

व्रतानां पारणार्थाय गुर्वर्थे यज्ञदक्षिणाम् ।
निर्वेशार्थं च विद्वांसस्तेषां दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.१३ ॥

ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਪਾਰਣ ਲਈ, ਗੁਰੂ ਲਈ, ਯਗਿਆ ਦੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਲਈ ਅਤੇ ਜੀਵਿਕਾ ਲਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਹਾਨ ਹੈ।

13.62.14

पित्रोश्च रक्षणार्थाय पुत्रदारार्थमेव वा ।
महाव्याधिविमोक्षार्थं तेषु दत्तं महाफलम् ॥ १३.६२.१४ ॥

ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ-ਪਤਨੀ ਲਈ, ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਹਾਨ ਹੈ।

13.62.15

बालाः स्त्रियश्च वाञ्छन्ति सुभक्तं चाप्यसाधनाः ।
स्वर्गमायान्ति दत्त्वैषां निरयान्नोपयान्ति ते॥ ॥ १३.६२.१५ ॥

ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਧਨਹੀਣ ਵੀ ਚੰਗਾ ਭੋਜਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।

13.62.16

गुर्वर्थमभयार्थं वा वर्जयित्वा युधिष्ठिर ।
येऽनृतं कथयन्ति स्म ते वा निरयगामिनः ॥ १३.६२.१६ ॥

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਗੁਰੂ ਲਈ ਜਾਂ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਛੱਡ ਕੇ ਜੋ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕਗਾਮੀ ਹਨ।

13.62.17

परदाराभिहर्तारः परदाराभिमर्शिनः ।
परदारप्रयोक्तास्ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.१७ ॥

ਜੋ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਹਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਨਰਕਗਾਮੀ ਹਨ।

13.62.18

ये परस्वापहर्तारः परस्वानां च नाशकाः ।
सूचकाश्च परेषां ये ते वा निरयगामिनः ॥ १३.६२.१८ ॥

ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਧਨ ਹਰਦੇ ਹਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਧਨ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਚੁਗਲੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕਗਾਮੀ ਹਨ।

13.62.19

प्रपाणां च सभानां च संक्रमाणां च भारत ।
अगाराणां च भेत्तारो नरा निरयगामिनः ॥ १३.६२.१९ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਛਬੀਲਾਂ, ਸਭਾਵਾਂ, ਪੁਲਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.20

अनाथां प्रमदां बालां वृद्धां भीतां तपस्विनीम् ।
वञ्चयन्ति नरा ये च ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२० ॥

ਅਨਾਥ ਇਸਤਰੀ, ਬਾਲੀ, ਬੁੱਢੀ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਤਪਸਵਣੀ ਨੂੰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਠੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.21

वृत्तिच्छेदं गृहच्छेदं दारच्छेदं च भारत ।
मित्रच्छेदं तथाऽऽशायास्ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२१ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਰੋਜ਼ੀ, ਘਰ, ਵਿਆਹ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਆਸ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.22

सूचकाः सेतुभेत्तारः परवृत्त्युपजीवकाः ।
अकृतज्ञाश्च मित्राणां ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२२ ॥

ਚੁਗਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪੁਲ (ਭਰੋਸੇ ਦੇ ਬੰਧਨ) ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਤੇ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਕਿਰਤਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.23

पाषण्डा दूषकाश्चैव समयानां च दूषकाः ।
ये प्रत्यवसिताश्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२३ ॥

ਪਾਖੰਡੀ ਅਤੇ ਸਮਿਆਂ (ਧਰਮ-ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ) ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਵਿਮੁਖ ਤੇ ਹਠੀ ਲੋਕ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.24

विषमव्यवहाराश्च विषमाश्चैव वृद्धिषु ।
लाभेषु विषमाश्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२४ ॥

ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨਿਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਤੇ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਠੱਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.25

दूतसंव्यवहाराश्च निष्परीक्षाश्च मानवाः ।
प्राणिहिंसाप्रवृत्ताश्चि ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२५ ॥

ਦੂਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬਿਨਾਂ ਪਰਖੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਅਤੇ ਜੀਵ-ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੋਕ — ਉਹੀ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

13.62.26

कृताशं कृतनिर्देशं कृतभक्तं कृतश्रमम् ।
भेदैर्ये व्यपकर्षन्ति ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२६ ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਕੰਮ ਲਿਆ ਗਿਆ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੇਦ-ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਜੋ ਡੇਗਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.27

पर्यश्नन्ति च ये दारानग्निभृत्यातिथींस्तथा ।
उत्सन्नपितृदेवेज्यास्ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२७ ॥

ਜੋ ਪਤਨੀਆਂ, ਅਗਨੀ-ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ — ਉਹੀ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.28

वेदविक्रयिणश्चैव वेदानां चैव दूषकाः ।
वेदानां लेखकाश्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२८ ॥

ਵੇਦ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ (ਗਲਤ) ਲੇਖਕ — ਉਹੀ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.29

चातुराश्रम्यबाह्याश्च श्रुतिबाह्याश्च ये नराः ।
विकर्मभिश्च जीवन्ति ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.२९ ॥

ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਸ਼ਰੁਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਅਤੇ ਵਿਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ — ਉਹੀ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.30

केशविक्रयिका राजन्विषविक्रयिकाश्च ये ।
क्षीरविक्रयिकाश्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३० ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੋ ਵਾਲ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜ਼ਹਿਰ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਦੁੱਧ ਵੇਚਦੇ ਹਨ — ਉਹੀ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.31

ब्राह्मणानां गवां चैव कन्यानां च युधिष्ठिर ।
येऽन्तरायान्ति कार्येषु ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३१ ॥

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਰਕਗਾਮੀ ਹਨ।

13.62.32

शस्त्रविक्रयिकाश्चैव कर्तारश्च युधिष्ठिर ।
शल्यानां धनुषां चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३२ ॥

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਸ਼ਸਤਰ ਵੇਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਤੀਰ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਰਕਗਾਮੀ ਹਨ।

13.62.33

शिलाभिः शङ्कुभिर्वाऽपि श्वर्भ्रैर्वा भरतर्षभ ।
ये मार्गमनुरुन्धन्ति ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३३ ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਪੱਥਰਾਂ, ਖੂੰਟਿਆਂ ਜਾਂ ਟੋਇਆਂ ਨਾਲ ਰਾਹ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਰਕਗਾਮੀ ਹਨ।

13.62.34

उपाध्यायांश्च भृत्यांश्च भक्तांश्च भरतर्षभ ।
ये त्यजन्त्यविकारांस्त्रींस्ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३४ ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਗੁਰੂਆਂ, ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਰਕਗਾਮੀ ਹਨ।

13.62.35

अप्राप्तदमकाश्चैव नासानां वेधकाश्च ये ।
बन्धकाश्च पशूनां ये ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३५ ॥

ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਏ ਬਿਨਾਂ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੱਕ ਵਿੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਰਕਗਾਮੀ ਹਨ।

13.62.36

अगोप्तारश्च राजानो बलिषड्भागतस्कराः ।
समर्थाश्चाप्यदातारस्ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३६ ॥

ਜੋ ਰਾਜੇ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਟੈਕਸ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਜੋ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਰਕਗਾਮੀ ਹਨ।

13.62.37

क्षान्तान्दान्तांस्तथा प्राज्ञान्दीर्घकालं सहोषितान् ।
त्यजन्ति कृतकृत्या ये ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३७ ॥

ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਖਿਮਾਵਾਨ, ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਰਕਗਾਮੀ ਹਨ।

13.62.38

बालानामथ वृद्धानां दासानां चैव ये नराः ।
अदत्त्वा भक्षयन्त्यग्रे ते वै निरयगामिनः ॥ १३.६२.३८ ॥

ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਰਕਗਾਮੀ ਹਨ।

13.62.39

एते पूर्वं विनिर्दिष्टाः प्रोक्ता निरयगामिनः ।
भागिनः स्वर्गलोकस्य वक्ष्यामि भरतर्षभ ॥ १३.६२.३९ ॥

ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਕਗਾਮੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੁਣ ਸਵਰਗਲੋਕ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।

13.62.40

सर्वेष्वेव तु कार्येषु दैवपूर्वेषु भारत ।
हन्ति पुत्रान्पशून्कृत्स्नान्ब्राह्मणातिक्रमः कृतः ॥ १३.६२.४० ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦੇਵ-ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

13.62.41

दानेन तपसा चैव सत्येन च युधिष्ठिर ।
ये धर्ममनुवर्तन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४१ ॥

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਦਾਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਸੱਚ ਰਾਹੀਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗਗਾਮੀ ਹਨ।

13.62.42

शुश्रूषाभिस्तपोभिश्च विद्यामादाय भारत ।
ये प्रतिग्रहनिःस्नेहास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४२ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਤਪ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਜੋ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗਗਾਮੀ ਹਨ।

13.62.43

भयात्पाषात्तथा बाधाद्दारिद्र्याद्व्याधिधर्षणात् ।
तत्कृते धनमीप्सन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४३ ॥

ਡਰ ਕਾਰਨ, ਪਾਪ ਕਾਰਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜਾ ਕਾਰਨ, ਗਰੀਬੀ ਕਾਰਨ, ਰੋਗ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਲਈ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ — ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

13.62.44

क्षमावन्तश्च धीराश्च धर्मकार्येषु चोत्थिताः ।
मङ्गलाचारसम्पन्नाः पुरुषाः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४४ ॥

ਜੋ ਖਿਮਾਵਾਨ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਹਨ, ਮੰਗਲ ਆਚਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ — ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

13.62.45

निवृत्ता मधुमांसेभ्यः परदारेभ्य एव च ।
निवृत्ताश्चैव मद्येभ्यस्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४५ ॥

ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਮਾਸ ਤੋਂ, ਪਰਾਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਵੀ ਜੋ ਨਿਵ੍ਰਿਤ ਹਨ — ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

13.62.46

आश्रमाणां च कर्तारः कुलानां चैव भारत ।
देशानां नगराणां च ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४६ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਆਸ਼ਰਮਾਂ, ਕੁਲਾਂ, ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ — ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

13.62.47

वस्त्राभरणदातारो भक्ष्यपानान्नदास्तथा ।
कुटुम्बानां च भर्तारः पुरुषाः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४७ ॥

ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭੋਜਨ, ਪੀਣ ਅਤੇ ਅੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ — ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

13.62.48

सर्वहिंसानिवृत्ताश्च नराः सर्वसहाश्च ये ।
सर्वस्याश्रयभूताश्च ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४८ ॥

ਸਾਰੀ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਨਿਵ੍ਰਿਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਆਸਰਾ ਬਣਨ ਵਾਲੇ — ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

13.62.49

मातरं पितरं चैव शुश्रुषन्ति जितेन्द्रियाः ।
भ्रातॄणां चैव सस्नेहास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.४९ ॥

ਜਿਤੇਂਦਰੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਨੇਹ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.50

आढ्याश्च बलवन्तश्च यौवनस्थाश्च भारत ।
ये वै जितेन्द्रिया धीरास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५० ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਧਨੀ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਿਤੇਂਦਰੀਆਂ ਤੇ ਧੀਰ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.51

अपराधिषु सस्नेहा मृदवो मृदुवत्सलाः ।
आराधनसुखाश्चापि पुरुषाः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५१ ॥

ਜੋ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਸਨੇਹ, ਕੋਮਲਤਾ ਅਤੇ ਮਿਹਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਵੀ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.52

सहस्रपरिवेष्टारस्तथैव च सहस्रदाः ।
त्रातारश्च सहस्राणां ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५२ ॥

ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਦੇ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.53

सुवर्णस्य च दातारो गवां च भरतर्षभ ।
यानानां वाहनानां च ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५३ ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਸੋਨਾ, ਗਾਵਾਂ, ਰਥ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.54

वैवाहिकानां द्रव्याणां प्रेष्याणां च युधिष्ठिर ।
दातारो वाससां चैव ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५४ ॥

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਜੋ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਭੇਟ ਵਸਤਾਂ, ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਵਸਤਰ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.55

विहारावसथोद्यानकूपारामसभाप्रपा ।
वप्राणां चैव कर्तारस्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५५ ॥

ਵਿਹਾਰ, ਆਵਾਸ, ਬਾਗ਼, ਖੂਹ, ਆਰਾਮ, ਸਭਾ-ਭਵਨ, ਪ੍ਰਪਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.56

निवेशनानां क्षेत्राणां वसतीनां च भारत ।
दातारः प्रार्थितानां च ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५६ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਨਿਵਾਸ-ਥਾਵਾਂ, ਖੇਤ ਅਤੇ ਆਸਰੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.57

रसानां चाथ बीजानां धान्यानां च युधिष्ठिर ।
स्वयमुत्पाद्य दातारः पुरुषाः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५७ ॥

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਰਸ, ਬੀਜ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਆਪ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.58

यस्मिंस्तस्मिन्कुले जाता बहुपुत्राः शतायुषः ।
सानुक्रोशा जितक्रोधाः पुरुषाः स्वर्गगामिनः ॥ १३.६२.५८ ॥

ਜਿਸ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੰਮੇ ਹੋਣ, ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ, ਦਇਆਵਾਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.62.59

एतदुक्तममुत्रार्थं दैवं पित्र्यं च भारत ।
दानधर्मं च दानस्य यत्पूर्वमृषितिः कृतम् ॥ १३.६२.५९ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪਰਲੋਕ ਲਈ ਦੈਵ ਤੇ ਪਿਤਰ ਸੰਬੰਧੀ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰਚਿਆ ਸੀ।