महाभारत · अध्याय 13.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.7.1
श्रूयतां पार्थ तत्त्वेन विश्वामित्रो यथा पुरा ।
ब्राह्मणत्वं गतस्तात् ब्रह्मर्षित्वं तथैव च ॥ १३.७.१ ॥
हे पार्था, ऐक. पूर्वी विश्वामित्राने खरोखर ब्राह्मणत्व प्राप्त केले, आणि त्याचप्रमाणे ब्रह्मर्षित्वही प्राप्त केले.
13.7.2
भरतस्यान्ववाये वै मिथिलो नाम पार्थिवः ।
बभूव भरतश्रेष्ठ यज्वा धर्मभृतांवरः ॥ १३.७.२ ॥
भरताच्या वंशात मिथिल नावाचा एक राजा होता. हे भरतश्रेष्ठा, तो यज्ञ करणारा आणि धर्म धारण करणाऱ्यांत श्रेष्ठ होता.
13.7.3
तस्य पुत्रो महानासीञ्जह्नुर्नाम नरेश्वरः ।
दुहितृत्वमनुप्राप्ता गङ्गा यस्य महात्मनः ॥ १३.७.३ ॥
त्याचा पुत्र जह्नु नावाचा महान नरेश्वर झाला; ज्या महात्म्याची कन्या म्हणून गंगा प्राप्त झाली.
13.7.4
तस्यात्मजस्तुल्यगुणः सिन्धुद्वीपो महायशाः ।
सिन्धुद्वीपाच्च राजर्षिर्बलाकाश्वो महाबलः ॥ १३.७.४ ॥
त्याचा पुत्र त्याच्यासारख्याच गुणांचा महायशस्वी सिंधुद्वीप; आणि सिंधुद्वीपापासून महाबलवान राजर्षी बलाकाश्व.
13.7.5
वल्लभस्तस्य तनयः साक्षाद्धर्म इवापरः ।
कुशिकस्तस्य तनयः सहस्राक्षसमद्युतिः ॥ १३.७.५ ॥
त्याचा पुत्र वल्लभ, जो साक्षात दुसऱ्या धर्मासारखा होता; त्याचा पुत्र कुशिक, ज्याचे तेज सहस्राक्ष इंद्राइतके होते.
13.7.6
कुशिकस्यात्मजः श्रीमान्गाधिर्नाम जनेश्वरः ।
अपुत्रः प्रसवेनार्थी वनवासमुपावसत् ॥ १३.७.६ ॥
कुशिकाचा पुत्र श्रीमान गाधी नावाचा नरेश; पुत्र नसल्याने संतती इच्छून तो वनवासात राहिला.
13.7.7
कन्या जज्ञे सुतात्तस्य वने निवसतः सतः ।
नाम्ना सत्यवती नाम रूपेणाप्रतिमा भुवि ॥ १३.७.७ ॥
वनात राहणाऱ्या त्या सत्पुरुषाच्या पुत्रापासून त्यांना एक कन्या झाली; तिचे नाव सत्यवती होते, जी पृथ्वीवर रूपात अतुलनीय होती.
13.7.8
तां वव्रे भार्गवः श्रीमांश्च्यवनस्यात्मसम्भवः ।
ऋचीक इति विख्यातो विपुले तपसि स्थितः ॥ १३.७.८ ॥
च्यवनाचा पुत्र, भृगुवंशीय श्रीमान ऋचीक — महान तपात स्थित असलेला व प्रसिद्ध — तिला पत्नी म्हणून मागू लागला.
13.7.9
स तां न प्रददौ तस्मै ऋचीकाय महात्मने ।
दरिद्र इति मत्वा वै गाधिः शत्रुनिबर्हणः ॥ १३.७.९ ॥
शत्रूंचा निर्दालन करणाऱ्या गाधीने त्या महात्मा ऋचीकाला तिला दिले नाही; तो दरिद्री आहे असे मानून.
13.7.10
प्रत्याख्याय पुनर्यान्तमब्रवीद्राजसत्तप्रः ।
शुल्कं प्रदीयतां मह्यं ततो वत्स्यसि मे सुताम् ॥ १३.७.१० ॥
त्याला नाकारून परत जात असलेल्या त्याला राजश्रेष्ठ म्हणाला — "मला शुल्क द्या; मग माझ्या कन्येसह राहाल."
13.7.11
किं प्रयच्छामि राजेन्द्र तुभ्यं शुल्कमहं नृप ।
दुहितुर्ब्रूह्यसंसक्तो माऽभूत्तत्र विचारणा ॥ १३.७.११ ॥
ऋचीक म्हणाला — "हे राजेंद्रा! हे नृपा! मी तुम्हाला शुल्क म्हणून काय देऊ? तुमच्या कन्येविषयी निःसंकोचपणे सांगा; त्यात विचार नसावा."
13.7.12
चन्द्ररश्मिप्रकाशानां हयानां वातरहसाम् ।
एकतः श्यामकर्णानां सहस्रं दाह भार्गव ॥ १३.७.१२ ॥
गाधी म्हणाला — "हे भार्गवा! चंद्रकिरणांसारखे तेजस्वी, वाऱ्यासारखे वेगवान, एका बाजूला काळे कान असलेले असे हजार घोडे मला द्या."
13.7.13
ततः स भृगुशार्दूलश्च्यवनस्यात्मजः प्रभुः ।
अब्रवीद्वरुणं देवमादित्यं पतिमम्भसाम् ॥ १३.७.१३ ॥
तेव्हा भृगुकुलातील सिंह, च्यवनाचा पुत्र, समर्थ ऋषी जलांचा स्वामी आदित्य वरुण देवाला म्हणाले.
13.7.14
एकतः श्यामकर्णानां हयानां चन्द्रवर्चसाम् ।
सहस्रं वातवेगानां भिक्षे त्वां देवसत्तम ॥ १३.७.१४ ॥
हे देवश्रेष्ठा, चंद्रासारखे तेजस्वी, वाऱ्याच्या वेगाचे, एका बाजूस काळे कान असलेले हजार घोडे मी तुझ्याकडे मागतो.
13.7.15
तथेति वरुणो देव आदित्यो भृगुसत्तमम् ।
उवाच यत्र ते च्छन्दस्तत्रोत्थास्यन्ति वाजिनः ॥ १३.७.१५ ॥
'तथास्तु' असे म्हणून आदित्य देव वरुण भृगुश्रेष्ठाला म्हणाला, 'जिथे तुझी इच्छा असेल तिथे ते घोडे उभे राहतील.'
13.7.16
ध्यातमात्रे ऋचीकेन हयानां चन्द्रवर्चसाम् ।
गङ्गाजलात्समुत्तस्थौ सहस्रं विपुलौजसाम् ॥ १३.७.१६ ॥
ऋचीकाने ध्यान करताच चंद्रासारखे तेजस्वी, प्रचंड सामर्थ्याचे हजार घोडे गंगाजलातून उभे राहिले.
13.7.17
अदूरे कान्यकुब्जस्य गङ्गायास्तीरमुत्तमम् ।
अश्वतीर्थं तदद्यापि मानवाः परिचक्षते ॥ १३.७.१७ ॥
कान्यकुब्जाजवळ गंगेचा उत्तम किनारा आहे; तो आजही लोक 'अश्वतीर्थ' म्हणून ओळखतात.
13.7.18
ततो वै गाधये तात सहस्रं वाजिनां शुभम् ।
ऋचीकः प्रददौ प्रीतः शुल्कार्थं तपतां वरः ॥ १३.७.१८ ॥
तेव्हा, प्रिय वत्सा, तपस्व्यांमध्ये श्रेष्ठ ऋचीकाने प्रसन्न होऊन गाधीला हुंड्याच्या रूपात शुभ हजार घोडे दिले.
13.7.19
ततः स विस्मितो राजा गाधिः शापभयेन च ।
ददौ तां समलङ्कृत्य कन्यां भृगुसुताय वै ॥ १३.७.१९ ॥
तेव्हा विस्मित झालेल्या गाधि राजाने शापाच्या भीतीने त्या कन्येला अलंकृत करून भृगुपुत्राला दिले.
13.7.20
जग्राह विधिवत्पाणिं तस्या ब्रह्मर्षिसत्तमः ।
सा च तं पतिमासाद्य परं हर्षमवाप ह ॥ १३.७.२० ॥
ब्रह्मर्षींमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्यांनी विधिपूर्वक तिचे पाणिग्रहण केले; आणि ती पती मिळवून परम आनंदित झाली.
13.7.21
स तुतोष च ब्रह्मर्षिस्तस्या वृत्तेन भारत ।
छन्दयामास चैवैनां वरेण वरवर्णिनीम् ॥ १३.७.२१ ॥
हे भारता, तो ब्रह्मर्षी तिच्या वर्तनाने संतुष्ट झाला; त्या सुंदरीला वर देण्याची इच्छा त्याने केली.
13.7.22
मात्रे तत्सर्वमाचख्यौ सा कन्या राजसत्तम ।
अथतामब्रवीन्माता सुतां किञ्चिदवाङ्मुखीम् ॥ १३.७.२२ ॥
हे राजश्रेष्ठा, त्या कन्येने ते सर्व आईला सांगितले; तेव्हा आई किंचित खाली मान घातलेल्या मुलीला म्हणाली.
13.7.23
ममापि पुत्रि भर्ता ते प्रसादं कर्तुमर्हति ।
अपत्यस्य प्रदानेन समर्थश्च महातपाः ॥ १३.७.२३ ॥
हे मुली, माझ्यासाठीही तुझ्या पतीने कृपा करणे योग्य आहे; तो महातपस्वी अपत्य देण्यास समर्थ आहे.
13.7.24
ततः सा त्वरितं गत्वा तत्सर्वं प्रत्यवेदयत् ।
मातुश्चिकीर्षितं राजन्ऋचीकस्तामथाब्रवीत् ॥ १३.७.२४ ॥
तेव्हा ती त्वरित जाऊन ते सर्व सांगून आली; हे राजा, आईची इच्छा जाणून ऋचीक तिला म्हणाला.
13.7.25
गुणवन्तं च पुत्रं वै त्वं च साऽथ जनिष्यथ ।
जनन्यास्तव कल्याणि मा भूद्वै प्रणयोऽन्यथा ॥ १३.७.२५ ॥
गुणवान पुत्र तू आणि ती जन्म देशील. हे कल्याणी, तुझ्या मातेविषयीचे प्रेम अन्यथा होऊ नये.
13.7.26
तव चैव गुणश्लाघी पुत्र उत्पत्स्यते महान् ।
अस्मद्वंशकरः श्रीमांस्तव भ्राता च वंशकृत् ॥ १३.७.२६ ॥
तुझा पुत्र गुणांनी प्रशंसित, महान होईल. तो आपल्या वंशाला पुढे नेणारा, श्रीमान आणि तुझ्या भावाचाही वंश चालवणारा असेल.
13.7.27
ऋतुस्नाता च साऽश्वत्थं त्वं च वृक्षमुदुम्बरम् ।
परिष्वजेतं कल्याणि तत इष्टमवाप्स्यथः ॥ १३.७.२७ ॥
हे कल्याणी, ऋतुस्नान झालेली ती पिंपळाला आणि तू उंबराला आलिंगन दे; तेव्हा तुम्हाला इष्ट फळ मिळेल.
13.7.28
चरुद्वयमिदं चैव मन्त्रपूतं शुचिस्मिते ।
त्वं च सा चोपभुञ्जीतं ततः पुत्राववाप्स्यथः ॥ १३.७.२८ ॥
हे शुचिस्मिते, मंत्रांनी पवित्र केलेले हे दोन चरू तू आणि तिने खावेत; मग तुम्हाला पुत्र मिळतील.
13.7.29
ततः सत्यवती हृष्टा मातरं प्रत्यभाषत ।
यदृचीकेन कथितं तच्चाचख्यौ चरुद्वयम् ॥ १३.७.२९ ॥
तेव्हा आनंदित झालेली सत्यवती आपल्या मातेशी बोलली. ऋचीकाने जे सांगितले होते आणि दोन चरूंविषयी, ते सर्व तिने सांगितले.
13.7.30
तामुवाच ततो माता सुतां सत्यवतीं तदा ।
पुत्रि पूर्वोपपन्नायाः कुरुष्व वचनं मम ॥ १३.७.३० ॥
तेव्हा माता कन्या सत्यवतीला म्हणाली, 'हे कन्ये, पूर्वी प्राप्त झालेल्यासाठी माझे वचन पाळ.'
13.7.31
भर्त्रा य एष दत्तस्ते चरुर्मन्त्रपुरस्कृतः ।
एनं प्रयच्छ मह्यं त्वं मदीयं त्वं गृहाण च ॥ १३.७.३१ ॥
पतीने तुला दिलेला, मंत्रांनी संस्कारित केलेला हा चरू मला दे; आणि माझा चरू तू घे.
13.7.32
व्यत्यासं वृक्षयोश्चापि करवाव शुचिस्मिते ।
यदि प्रमाणं वचनं मम मातुरनिन्दिते ॥ १३.७.३२ ॥
हे शुचिस्मिते, हे अनिंदिते, माझे आणि तुझ्या आईचे वचन प्रमाण असेल, तर आपण दोन वृक्षांची अदलाबदल करू.
13.7.33
स्वमपत्यं विशिष्टं हि सर्व इच्छत्यनाविलम् ।
व्यक्तं भगवता चात्र कृतमेवं भविष्यति ॥ १३.७.३३ ॥
प्रत्येकजण आपली संतती उत्तम आणि निर्मळ असावी अशी इच्छा करतो; येथे भगवंतांनी स्पष्टपणे असेच ठरवले आहे.
13.7.34
ततो मे त्वच्चरौ भावः पादपे च समुध्यमे ।
कथं विशिष्टो भ्राता मे भवेदित्येव चिन्तय ॥ १३.७.३४ ॥
म्हणून तुझ्या चरूत आणि वृक्षात माझा संकल्प असू दे; माझा भाऊ कसा श्रेष्ठ होईल, एवढाच विचार कर.
13.7.35
तथाच कृतवत्यौ ते माता सत्यवती च सा ।
अथ गर्भावनुप्राप्ते उभे ते वै युधिष्ठिर ॥ १३.७.३५ ॥
असेच तुझी आई सत्यवती आणि तिने केले; मग, हे युधिष्ठिरा, तुम्हा दोघींना गर्भ राहिला.
13.7.36
दृष्ट्वा गर्भमनुप्राप्तां भार्यां स च महानृषिः ।
उवाच तां सत्यवतीं दुर्मना भृगुसत्तमः ॥ १३.७.३६ ॥
गर्भवती झालेल्या पत्नीला पाहून त्या महर्षींनी, भृगुश्रेष्ठांनी, खिन्न मनाने सत्यवतीला म्हटले.
13.7.37
व्यत्यासेनोपयुक्तस्ते चरुर्व्यक्तं भविष्यति ।
व्यत्यासः पादपे चापि सुव्यक्तं ते कृतः शुभे ॥ १३.७.३७ ॥
विनिमयामुळे तुझ्याकडून चरू सेवन केला गेला; ते स्पष्टपणे घडेल. हे शुभे, वृक्षातही तू तो विनिमय स्पष्टपणे केला आहेस.
13.7.38
मया हि विश्वं यद्ब्राह्म त्वच्चरौ सन्निवेशितम् ।
क्षत्रवीर्यं च सकलं चरौ तस्या निवेशितम् ॥ १३.७.३८ ॥
मी सर्व ब्राह्म शक्ती तुझ्या चरूत स्थापित केली, आणि सर्व क्षात्रवीर्य तिच्या चरूत स्थापित केले.
13.7.39
त्रैलोक्यविख्यातगुणं त्वं विप्रं जनयिष्यसि ।
सा च क्षत्रं विशिष्टं वै तत एतत्कृतं मया ॥ १३.७.३९ ॥
त्रैलोक्यात प्रसिद्ध गुण असलेल्या ब्राह्मणाला तू जन्म देशील, आणि ती श्रेष्ठ क्षत्रियाला जन्म देईल; म्हणून मी हे केले.
13.7.40
व्यत्यासस्तु कृतो यस्मात्त्वया मात्रा च ते शुभे ।
तस्मात्सा ब्राह्मणं श्रेष्ठं माता ते जनयिष्यति ॥ १३.७.४० ॥
हे शुभे, तू आणि तुझ्या मातेने विनिमय केल्यामुळे तुझी माता श्रेष्ठ ब्राह्मणाला जन्म देईल.
13.7.41
क्षत्रियं तूग्रकर्माणं त्वं भद्रे जनयिष्यसि ।
न हि ते तत्कृतं साधु मातृस्नेहेन भामिनि ॥ १३.७.४१ ॥
पण हे भद्रे, तू उग्र कर्म करणाऱ्या क्षत्रियाला जन्म देशील; हे भामिनी, मातृस्नेहामुळे तू केलेले हे बरोबर नाही.
13.7.42
सा श्रुत्वा शोकसंतप्ता पपात वरवर्णिनी ।
भूमौ सत्यवती राजंश्छिन्नेव रुचिरा लता ॥ १३.७.४२ ॥
हे ऐकून शोकाने पीडित झालेली ती श्रेष्ठ वर्णाची सत्यवती जमिनीवर कोसळली, हे राजा, छिन्न झालेल्या सुंदर वेलीप्रमाणे.
13.7.43
प्रतिलभ्य च सा सञ्ज्ञां शिरसा प्रणिपत्य च ।
उवाच भार्या भर्तारं गाधेयी भार्गवर्षभम् ॥ १३.७.४३ ॥
शुद्धी परत मिळवून आणि मस्तक नमवून, गाधीची कन्या असलेली पत्नी भृगुवंशातील श्रेष्ठ ऋषींना म्हणाली.
13.7.44
प्रसादयन्त्यां भार्यायां मयि ब्रह्मविदांवर ।
प्रसादं कुरु विप्रर्षे न मे स्यात्त्रत्रियः सुतः ॥ १३.७.४४ ॥
हे ब्रह्मज्ञानिश्रेष्ठा, पत्नी माझ्याकडे विनवणी करत असताना, हे विप्रर्षी, कृपा करा; माझा पुत्र क्षत्रिय होऊ नये.
13.7.45
कामं ममोग्रकर्मा वै पौत्रो भवितुमर्हति ।
न तु मे स्यात्सुतो ब्रह्मन्नेष मे दीयतां वरः ॥ १३.७.४५ ॥
माझा नातू उग्रकर्मा असला तरी तो योग्य होवो; पण मला पुत्र होऊ नये. हे ब्रह्मन्, हा वर मला द्या.
13.7.46
एवमस्त्विति होवाच स्वां भार्यां सुमहातपाः ।
ततः सा जनयामास जमदग्निं सुतं शुभम् ॥ १३.७.४६ ॥
'तसेच होवो' असे त्या महातपस्वीने आपल्या पत्नीला सांगितले. नंतर तिने जमदग्नी नावाच्या शुभ पुत्राला जन्म दिला.
13.7.47
विश्वामित्रं चाजनयद्गाधिभार्या यशस्विनी ।
ऋषेः प्रसादाद्राजेन्द्र ब्रह्मर्षि ब्रह्मवादिनम् ॥ १३.७.४७ ॥
यशस्वी गाधीच्या पत्नीने विश्वामित्राला जन्म दिला. हे राजेंद्रा, ऋषींच्या कृपेने तो ब्रह्मर्षी आणि ब्रह्मवादी झाला.
13.7.48
ततो ब्राह्मणतां यातो विश्वामित्रो महातपाः ।
क्षत्रियः सोऽप्यथ तथा ब्रह्मवंशस्य कारकः ॥ १३.७.४८ ॥
नंतर महातपस्वी विश्वामित्र ब्राह्मणत्व पावले. ते क्षत्रिय असूनही त्यांनी ब्रह्मवंशाची स्थापना केली.
13.7.49
तस्य पुत्रा महात्मानो ब्रह्मवंशविवर्धनाः ।
तपस्विनो ब्रह्मविदो गोत्रकर्तार एव च ॥ १३.७.४९ ॥
त्याचे महात्मे पुत्र ब्राह्मणवंशाची वृद्धी करणारे होते; ते तपस्वी, ब्रह्मवेत्ते आणि गोत्रकर्ते होते.
13.7.50
मधुच्छन्दश्च भगवान्देवरातश्च वीर्यवान् ।
अक्षीणश्च शकुन्तश्च बभ्रुः कालपथस्तथा ॥ १३.७.५० ॥
मधुच्छन्द, भगवान देवरात, वीर्यवान अक्षीण, शकुन्त, बभ्रु आणि कालपथ हेही.
13.7.51
याज्ञवल्क्यश्च विख्यातस्तथा स्थूणो महाव्रतः ।
उलूको यमदूतश्च तथर्षिः सैन्धवायनः ॥ १३.७.५१ ॥
प्रसिद्ध याज्ञवल्क्य, महाव्रती स्थूण, यमदूत उलूक आणि ऋषी सैन्धवायन हेही.
13.7.52
पर्णजङ्घश्च भगवान्गावलश्च महानृषिः ।
ऋषिर्वज्रस्तथा ख्यातः सालङ्कायन एव च ॥ १३.७.५२ ॥
भगवान पर्णजङ्घ, महर्षी गावल, प्रसिद्ध ऋषी वज्र आणि सालङ्कायन हेही.
13.7.53
लीलाढ्यो नारदश्चैव तथा कूर्चामुखः स्मृतः ।
वादुलिर्मुसलश्चैव वक्षोग्रीवस्तथैव च। ॥ १३.७.५३ ॥
लीलाढ्य, नारदही, कूर्चामुख स्मृत; वादुली, मुसल आणि वक्षोग्रीव हेही.
13.7.54
आङ्घ्रिको नैकदृक्चैव शिलायूपः सितः शुचिः ।
चक्रको मारुतन्तव्यो वातघ्नोऽथाश्वलायनः ॥ १३.७.५४ ॥
आंघ्रिक आणि एकदृक्, शिलायूप, श्वेत व शुचि; चक्रक, मारुतन्तव्य, वातघ्न आणि नंतर अश्वलायन.
13.7.55
श्यामायनोऽथ गार्ग्यश्च जाबालिः सुश्रुतस्तथा ।
कारीषिरथ संश्रुत्यः परपौरवतन्तवः ॥ १३.७.५५ ॥
श्यामायन, गार्ग्य, जाबालि, सुश्रुत, कारीषि आणि संश्रुत्य, तसेच परपौरव वंशातील तंतू.
13.7.56
महानृषिश्च कपिलस्तथर्षिस्ताडकायनः ।
तथैव चोपगहनस्तथर्षिश्चासुरायणः ॥ १३.७.५६ ॥
महर्षी कपिल, ऋषी ताडकायन, उपगहन आणि ऋषी आसुरायण.
13.7.57
मार्दमर्षिर्हिरण्याक्षो जङ्गारिर्बाभ्रवायणिः ।
भूतिर्विभूतिः सूतश्च सुरकृत्तु तथैव च ॥ १३.७.५७ ॥
ऋषी मार्द, हिरण्याक्ष, जंगारी, बाभ्रवायणी, भूती, विभूती, सूत आणि सुरकृत.
13.7.58
अरालिर्नाचिकश्चैव चाम्पेयोज्जयनौ तथा ।
नवतन्तुर्बकनखः सेयनो यतिरेव च ॥ १३.७.५८ ॥
अरालि, नाचिक, चाम्पेय, उज्जयन, नवतन्तु, बकनख, सेयन आणि यती.
13.7.59
अम्भोरुदश्चारुमत्स्यः शिरीषी चाथ गार्दभिः ।
ऊर्जयोनिरुदापेक्षी नारदी च महानृषिः।
विश्वामित्रात्मजाः सर्वे मुनयो ब्रह्मवादिनः ॥ १३.७.५९ ॥
अम्भोरुद, चारुमत्स्य, शिरीषी, गार्दभि, ऊर्जयोनि, उदापेक्षी, नारदी आणि महर्षी — हे सर्व विश्वामित्राचे पुत्र, ब्रह्मवादी मुनी.
13.7.60
तथैव क्षत्रियो राजन्विश्वामित्रो महातपाः ।
ऋचीकेनाहितं ब्रह्म परमेतद्युधिष्ठिर ॥ १३.७.६० ॥
त्याचप्रमाणे, हे राजा, क्षत्रिय महातपस्वी विश्वामित्राने ऋचीकाकडून हे परम ब्रह्म प्राप्त केले — हे युधिष्ठिरा.
13.7.61
एतत्ते सर्वमाख्यातं तत्वेन भरतर्षभ ।
विश्वामित्रस्य वै जन्म सोमसूर्याग्नितेजसः ॥ १३.७.६१ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, हे सर्व मी तुला यथार्थपणे सांगितले — सोम, सूर्य व अग्नीच्या तेजाच्या विश्वामित्राचा जन्म.
13.7.62
यत्रयत्र च सन्देहो भूयस्ते राजसत्तम ।
तत्रतत्र च मां ब्रूहि च्छेत्ताऽस्मि तव संशयान् ॥ १३.७.६२ ॥
हे राजश्रेष्ठा, जिथे जिथे तुला पुन्हा संशय येईल तिथे तिथे मला विचार; मी तुझे संशय छेदीन.