ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.7.1
श्रूयतां पार्थ तत्त्वेन विश्वामित्रो यथा पुरा ।
ब्राह्मणत्वं गतस्तात् ब्रह्मर्षित्वं तथैव च ॥ १३.७.१ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ଶୁଣ। ପୂର୍ବେ ବିଶ୍ବାମିତ୍ର ପ୍ରକୃତରେ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେହିପରି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
13.7.2
भरतस्यान्ववाये वै मिथिलो नाम पार्थिवः ।
बभूव भरतश्रेष्ठ यज्वा धर्मभृतांवरः ॥ १३.७.२ ॥
ଭରତଙ୍କ ବଂଶରେ ମିଥିଲ ନାମକ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଯଜ୍ଞକାରୀ ଓ ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ।
13.7.3
तस्य पुत्रो महानासीञ्जह्नुर्नाम नरेश्वरः ।
दुहितृत्वमनुप्राप्ता गङ्गा यस्य महात्मनः ॥ १३.७.३ ॥
ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଜହ୍ନୁ ନାମକ ମହାନ ନରେଶ୍ୱର ହେଲେ; ଯେଉଁ ମହାତ୍ମାଙ୍କ କନ୍ୟା ରୂପେ ଗଙ୍ଗା ଆସିଥିଲେ।
13.7.4
तस्यात्मजस्तुल्यगुणः सिन्धुद्वीपो महायशाः ।
सिन्धुद्वीपाच्च राजर्षिर्बलाकाश्वो महाबलः ॥ १३.७.४ ॥
ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ସମାନ ଗୁଣବାନ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ; ଏବଂ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପଙ୍କଠାରୁ ମହାବଳୀ ରାଜର୍ଷି ବଳାକାଶ୍ୱ।
13.7.5
वल्लभस्तस्य तनयः साक्षाद्धर्म इवापरः ।
कुशिकस्तस्य तनयः सहस्राक्षसमद्युतिः ॥ १३.७.५ ॥
ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ବଲ୍ଲଭ, ଯିଏ ସାକ୍ଷାତ୍ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ ପରି ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁଶିକ, ଯାହାଙ୍କ ତେଜ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ।
13.7.6
कुशिकस्यात्मजः श्रीमान्गाधिर्नाम जनेश्वरः ।
अपुत्रः प्रसवेनार्थी वनवासमुपावसत् ॥ १३.७.६ ॥
କୁଶିକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀମାନ ଗାଧି ନାମକ ନରେଶ; ପୁତ୍ରହୀନ ହୋଇ ସନ୍ତାନ କାମନାରେ ସେ ବନବାସରେ ରହିଲେ।
13.7.7
कन्या जज्ञे सुतात्तस्य वने निवसतः सतः ।
नाम्ना सत्यवती नाम रूपेणाप्रतिमा भुवि ॥ १३.७.७ ॥
ବନରେ ବାସ କରୁଥିବା ସେହି ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ରରୁ ତାଙ୍କର ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲା; ତାଙ୍କ ନାମ ସତ୍ୟବତୀ, ଯିଏ ପୃଥିବୀରେ ରୂପରେ ଅତୁଳନୀୟ ଥିଲେ।
13.7.8
तां वव्रे भार्गवः श्रीमांश्च्यवनस्यात्मसम्भवः ।
ऋचीक इति विख्यातो विपुले तपसि स्थितः ॥ १३.७.८ ॥
ଚ୍ୟବନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଭୃଗୁବଂଶୀୟ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଋଚୀକ — ମହା ତପସ୍ୟାରେ ସ୍ଥିତ ଓ ବିଖ୍ୟାତ — ତାଙ୍କୁ ପତ୍ନୀ ରୂପେ ବରଣ କଲେ।
13.7.9
स तां न प्रददौ तस्मै ऋचीकाय महात्मने ।
दरिद्र इति मत्वा वै गाधिः शत्रुनिबर्हणः ॥ १३.७.९ ॥
ଶତ୍ରୁନିବର୍ହଣ ଗାଧି ସେହି ମହାତ୍ମା ଋଚୀକଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ ନାହିଁ; ସେ ଦରିଦ୍ର ବୋଲି ଭାବି।
13.7.10
प्रत्याख्याय पुनर्यान्तमब्रवीद्राजसत्तप्रः ।
शुल्कं प्रदीयतां मह्यं ततो वत्स्यसि मे सुताम् ॥ १३.७.१० ॥
ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ଫେରୁଥିବା ଋଚୀକଙ୍କୁ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କହିଲେ — "ମୋତେ ଶୁଳ୍କ ଦିଅ; ତା'ପରେ ମୋ କନ୍ୟା ସହ ବାସ କରିବ।"
13.7.11
किं प्रयच्छामि राजेन्द्र तुभ्यं शुल्कमहं नृप ।
दुहितुर्ब्रूह्यसंसक्तो माऽभूत्तत्र विचारणा ॥ १३.७.११ ॥
ଋଚୀକ କହିଲେ — "ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ହେ ନୃପ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଳ୍କ ରୂପେ କଣ ଦେବି? ଆପଣଙ୍କ କନ୍ୟା ବିଷୟରେ ନିଃସଙ୍କୋଚରେ କୁହନ୍ତୁ; ଏଥିରେ ଚିନ୍ତା ନ ହେଉ।"
13.7.12
चन्द्ररश्मिप्रकाशानां हयानां वातरहसाम् ।
एकतः श्यामकर्णानां सहस्रं दाह भार्गव ॥ १३.७.१२ ॥
ଗାଧି କହିଲେ — "ହେ ଭାର୍ଗବ! ଚନ୍ଦ୍ରରଶ୍ମି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପବନ ପରି ବେଗବାନ, ଏକ ପାଖରେ କଳା କାନବିଶିଷ୍ଟ ହଜାରେ ଘୋଡ଼ା ମୋତେ ଦିଅ।"
13.7.13
ततः स भृगुशार्दूलश्च्यवनस्यात्मजः प्रभुः ।
अब्रवीद्वरुणं देवमादित्यं पतिमम्भसाम् ॥ १३.७.१३ ॥
ତା'ପରେ ଭୃଗୁବଂଶର ସିଂହ, ଚ୍ୟବନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସମର୍ଥ ସେ ଜଳର ଅଧିପତି ଆଦିତ୍ୟ ବରୁଣ ଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ।
13.7.14
एकतः श्यामकर्णानां हयानां चन्द्रवर्चसाम् ।
सहस्रं वातवेगानां भिक्षे त्वां देवसत्तम ॥ १३.७.१४ ॥
ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଚନ୍ଦ୍ରଜ୍ୟୋତି ଓ ପବନବେଗ ଥିବା, ଏକପାଖେ କଳା କାନ ଥିବା ହଜାରେ ଘୋଡ଼ା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଛି।
13.7.15
तथेति वरुणो देव आदित्यो भृगुसत्तमम् ।
उवाच यत्र ते च्छन्दस्तत्रोत्थास्यन्ति वाजिनः ॥ १३.७.१५ ॥
'ତଥାସ୍ତୁ' କହି ଆଦିତ୍ୟ ଦେବ ବରୁଣ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଯେଉଁଠି ତୁମ ଇଚ୍ଛା, ସେଠାରେ ସେହି ଘୋଡ଼ା ଉଠିବେ।'
13.7.16
ध्यातमात्रे ऋचीकेन हयानां चन्द्रवर्चसाम् ।
गङ्गाजलात्समुत्तस्थौ सहस्रं विपुलौजसाम् ॥ १३.७.१६ ॥
ଋଚୀକ ଧ୍ୟାନ କରିବା ମାତ୍ରେ ଚନ୍ଦ୍ରଜ୍ୟୋତି ଓ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ହଜାରେ ଘୋଡ଼ା ଗଙ୍ଗାଜଳରୁ ଉଠିଲେ।
13.7.17
अदूरे कान्यकुब्जस्य गङ्गायास्तीरमुत्तमम् ।
अश्वतीर्थं तदद्यापि मानवाः परिचक्षते ॥ १३.७.१७ ॥
କାନ୍ୟକୁବ୍ଜ ନିକଟରେ ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ତମ ତୀର ଅଛି; ଆଜି ବି ଲୋକେ ତାକୁ 'ଅଶ୍ୱତୀର୍ଥ' କହନ୍ତି।
13.7.18
ततो वै गाधये तात सहस्रं वाजिनां शुभम् ।
ऋचीकः प्रददौ प्रीतः शुल्कार्थं तपतां वरः ॥ १३.७.१८ ॥
ତା'ପରେ ହେ ପ୍ରିୟ, ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଚୀକ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଗାଧିଙ୍କୁ ଶୁଳ୍କ ରୂପେ ଶୁଭ ହଜାରେ ଘୋଡ଼ା ଦେଲେ।
13.7.19
ततः स विस्मितो राजा गाधिः शापभयेन च ।
ददौ तां समलङ्कृत्य कन्यां भृगुसुताय वै ॥ १३.७.१९ ॥
ତା'ପରେ ବିସ୍ମିତ ରାଜା ଗାଧି ଅଭିଶାପ ଭୟରେ ସେହି କନ୍ୟାକୁ ଅଳଙ୍କୃତ କରି ଭୃଗୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଲେ।
13.7.20
जग्राह विधिवत्पाणिं तस्या ब्रह्मर्षिसत्तमः ।
सा च तं पतिमासाद्य परं हर्षमवाप ह ॥ १३.७.२० ॥
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଧିବତ୍ ତାଙ୍କ ପାଣି ଗ୍ରହଣ କଲେ; ସେ ପତି ପାଇ ପରମ ହର୍ଷ ଲାଭ କଲା।
13.7.21
स तुतोष च ब्रह्मर्षिस्तस्या वृत्तेन भारत ।
छन्दयामास चैवैनां वरेण वरवर्णिनीम् ॥ १३.७.२१ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେହି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ତାଙ୍କ ଆଚରଣରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ; ସେହି ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ବର ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
13.7.22
मात्रे तत्सर्वमाचख्यौ सा कन्या राजसत्तम ।
अथतामब्रवीन्माता सुतां किञ्चिदवाङ्मुखीम् ॥ १३.७.२२ ॥
ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି କନ୍ୟା ସବୁ ମାତାଙ୍କୁ କହିଲା; ତା'ପରେ ମାତା ଟିକିଏ ମୁଖ ତଳକୁ କରି ଥିବା କନ୍ୟାକୁ କହିଲେ।
13.7.23
ममापि पुत्रि भर्ता ते प्रसादं कर्तुमर्हति ।
अपत्यस्य प्रदानेन समर्थश्च महातपाः ॥ १३.७.२३ ॥
ହେ ପୁଅ, ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସ୍ୱାମୀ କୃପା କରିବା ଉଚିତ; ସେ ମହାତପସ୍ବୀ ସନ୍ତାନ ଦେବାରେ ସମର୍ଥ।
13.7.24
ततः सा त्वरितं गत्वा तत्सर्वं प्रत्यवेदयत् ।
मातुश्चिकीर्षितं राजन्ऋचीकस्तामथाब्रवीत् ॥ १३.७.२४ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ସବୁ ଜଣାଇଲା; ହେ ରାଜନ, ମାତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଶୁଣି ଋଚୀକ ତାକୁ କହିଲେ।
13.7.25
गुणवन्तं च पुत्रं वै त्वं च साऽथ जनिष्यथ ।
जनन्यास्तव कल्याणि मा भूद्वै प्रणयोऽन्यथा ॥ १३.७.२५ ॥
ଗୁଣବାନ ପୁତ୍ରକୁ ତୁମେ ଓ ସେ ଜନ୍ମ ଦେବ। ହେ କଲ୍ୟାଣି, ତୁମ ମାତା ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଅନ୍ୟଥା ନ ହେଉ।
13.7.26
तव चैव गुणश्लाघी पुत्र उत्पत्स्यते महान् ।
अस्मद्वंशकरः श्रीमांस्तव भ्राता च वंशकृत् ॥ १३.७.२६ ॥
ତୁମ ପୁତ୍ର ଗୁଣରେ ପ୍ରଶଂସିତ ମହାନ ଜନ୍ମିବ। ସେ ଆମ ବଂଶ ଚଳାଉଥିବା, ଶ୍ରୀମାନ ଏବଂ ତୁମ ଭ୍ରାତାର ବଂଶ ଚଳାଉଥିବା ହେବ।
13.7.27
ऋतुस्नाता च साऽश्वत्थं त्वं च वृक्षमुदुम्बरम् ।
परिष्वजेतं कल्याणि तत इष्टमवाप्स्यथः ॥ १३.७.२७ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣି, ଋତୁସ୍ନାତା ସେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥକୁ ଓ ତୁମେ ଉଦୁମ୍ବରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କର; ତା ପରେ ତୁମେ ଇଷ୍ଟଫଳ ପାଇବ।
13.7.28
चरुद्वयमिदं चैव मन्त्रपूतं शुचिस्मिते ।
त्वं च सा चोपभुञ्जीतं ततः पुत्राववाप्स्यथः ॥ १३.७.२८ ॥
ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତା, ମନ୍ତ୍ରପୂତ ଏହି ଦୁଇ ଚରୁ ତୁମେ ଓ ସେ ଭୋଜନ କର; ତା ପରେ ତୁମେ ପୁତ୍ର ପାଇବ।
13.7.29
ततः सत्यवती हृष्टा मातरं प्रत्यभाषत ।
यदृचीकेन कथितं तच्चाचख्यौ चरुद्वयम् ॥ १३.७.२९ ॥
ତା ପରେ ହୃଷ୍ଟା ସତ୍ୟବତୀ ମାତା ସହ କହିଲେ। ଋଚୀକ ଯାହା କହିଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଇ ଚରୁ ବିଷୟରେ ସବୁ ସେ ଜଣାଇଲା।
13.7.30
तामुवाच ततो माता सुतां सत्यवतीं तदा ।
पुत्रि पूर्वोपपन्नायाः कुरुष्व वचनं मम ॥ १३.७.३० ॥
ତା ପରେ ମାତା ନିଜ କନ୍ୟା ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ କନ୍ୟା, ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ମୋ ବାକ୍ୟ ପାଳନ କର।'
13.7.31
भर्त्रा य एष दत्तस्ते चरुर्मन्त्रपुरस्कृतः ।
एनं प्रयच्छ मह्यं त्वं मदीयं त्वं गृहाण च ॥ १३.७.३१ ॥
ସ୍ୱାମୀ ତୁମକୁ ଦେଇଥିବା ମନ୍ତ୍ରସଂସ୍କୃତ ଏହି ଚରୁ ମୋତେ ଦିଅ; ଏବଂ ମୋର ଚରୁ ତୁମେ ନିଅ।
13.7.32
व्यत्यासं वृक्षयोश्चापि करवाव शुचिस्मिते ।
यदि प्रमाणं वचनं मम मातुरनिन्दिते ॥ १३.७.३२ ॥
ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତା, ହେ ଅନିନ୍ଦିତା, ଯଦି ମୋର ଓ ତୁମ ମାତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ପ୍ରମାଣ, ତେବେ ଆମେ ଦୁଇ ବୃକ୍ଷର ବିନିମୟ କରିବା।
13.7.33
स्वमपत्यं विशिष्टं हि सर्व इच्छत्यनाविलम् ।
व्यक्तं भगवता चात्र कृतमेवं भविष्यति ॥ १३.७.३३ ॥
ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ସନ୍ତାନ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ନିର୍ମଳ ହେଉ ବୋଲି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ଏଠାରେ ଭଗବାନ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ଏହିପରି ସ୍ଥିର କରିଛନ୍ତି।
13.7.34
ततो मे त्वच्चरौ भावः पादपे च समुध्यमे ।
कथं विशिष्टो भ्राता मे भवेदित्येव चिन्तय ॥ १३.७.३४ ॥
ତେଣୁ ତୁମ ଚରୁରେ ଓ ବୃକ୍ଷରେ ମୋର ସଂକଳ୍ପ ରହୁ; ମୋ ଭାଇ କିପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେବେ, ସେହି ଚିନ୍ତା କର।
13.7.35
तथाच कृतवत्यौ ते माता सत्यवती च सा ।
अथ गर्भावनुप्राप्ते उभे ते वै युधिष्ठिर ॥ १३.७.३५ ॥
ସେହିପରି ତୁମ ମାତା ସତ୍ୟବତୀ ଓ ସେ ଦୁଇଜଣ ତାହା କଲେ; ତା'ପରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତୁମ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଗର୍ଭ ହେଲା।
13.7.36
दृष्ट्वा गर्भमनुप्राप्तां भार्यां स च महानृषिः ।
उवाच तां सत्यवतीं दुर्मना भृगुसत्तमः ॥ १३.७.३६ ॥
ଗର୍ଭବତୀ ହୋଇଥିବା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସେହି ମହାଋଷି, ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁଃଖିତ ମନରେ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
13.7.37
व्यत्यासेनोपयुक्तस्ते चरुर्व्यक्तं भविष्यति ।
व्यत्यासः पादपे चापि सुव्यक्तं ते कृतः शुभे ॥ १३.७.३७ ॥
ବିନିମୟରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଚରୁ ଭକ୍ଷିତ ହୋଇଛି; ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଘଟିବ। ହେ ଶୁଭେ, ବୃକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସେହି ବିନିମୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କରିଛ।
13.7.38
मया हि विश्वं यद्ब्राह्म त्वच्चरौ सन्निवेशितम् ।
क्षत्रवीर्यं च सकलं चरौ तस्या निवेशितम् ॥ १३.७.३८ ॥
ମୁଁ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମ ଶକ୍ତି ତୁମ ଚରୁରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲି; ସମସ୍ତ କ୍ଷାତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟ ତା'ର ଚରୁରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲି।
13.7.39
त्रैलोक्यविख्यातगुणं त्वं विप्रं जनयिष्यसि ।
सा च क्षत्रं विशिष्टं वै तत एतत्कृतं मया ॥ १३.७.३९ ॥
ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ତୁମେ ଜନ୍ମ ଦେବ; ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟକୁ ଜନ୍ମ ଦେବ; ତେଣୁ ମୁଁ ଏହା କରିଛି।
13.7.40
व्यत्यासस्तु कृतो यस्मात्त्वया मात्रा च ते शुभे ।
तस्मात्सा ब्राह्मणं श्रेष्ठं माता ते जनयिष्यति ॥ १३.७.४० ॥
ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ ଓ ତୁମ ମାତା ବିନିମୟ କରିଥିବାରୁ ତୁମ ମାତା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ।
13.7.41
क्षत्रियं तूग्रकर्माणं त्वं भद्रे जनयिष्यसि ।
न हि ते तत्कृतं साधु मातृस्नेहेन भामिनि ॥ १३.७.४१ ॥
ମାତ୍ର ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ଉଗ୍ରକର୍ମା କ୍ଷତ୍ରିୟକୁ ଜନ୍ମ ଦେବ; ହେ ଭାମିନୀ, ମାତୃସ୍ନେହରୁ ତୁମେ କରିଥିବା ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।
13.7.42
सा श्रुत्वा शोकसंतप्ता पपात वरवर्णिनी ।
भूमौ सत्यवती राजंश्छिन्नेव रुचिरा लता ॥ १३.७.४२ ॥
ଏହା ଶୁଣି ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠବର୍ଣ୍ଣା ସତ୍ୟବତୀ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ହେ ରାଜନ୍, କଟା ସୁନ୍ଦର ଲତା ପରି।
13.7.43
प्रतिलभ्य च सा सञ्ज्ञां शिरसा प्रणिपत्य च ।
उवाच भार्या भर्तारं गाधेयी भार्गवर्षभम् ॥ १३.७.४३ ॥
ଚେତନା ଫେରି ପାଇ, ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କରି, ଗାଧିଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭୃଗୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
13.7.44
प्रसादयन्त्यां भार्यायां मयि ब्रह्मविदांवर ।
प्रसादं कुरु विप्रर्षे न मे स्यात्त्रत्रियः सुतः ॥ १३.७.४४ ॥
ହେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୋ ନିକଟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ବିପ୍ରଋଷି, କୃପା କରନ୍ତୁ; ମୋ ପୁତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ ନ ହେଉ।
13.7.45
कामं ममोग्रकर्मा वै पौत्रो भवितुमर्हति ।
न तु मे स्यात्सुतो ब्रह्मन्नेष मे दीयतां वरः ॥ १३.७.४५ ॥
ମୋ ପୌତ୍ର ଉଗ୍ରକର୍ମା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଯୋଗ୍ୟ ହେଉ; କିନ୍ତୁ ମୋର ପୁତ୍ର ନ ହେଉ। ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଏହି ବର ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ।
13.7.46
एवमस्त्विति होवाच स्वां भार्यां सुमहातपाः ।
ततः सा जनयामास जमदग्निं सुतं शुभम् ॥ १३.७.४६ ॥
'ସେପରି ହେଉ' ବୋଲି ସେହି ମହାତପସ୍ବୀ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ। ତା'ପରେ ସେ ଜମଦଗ୍ନି ନାମକ ଶୁଭ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
13.7.47
विश्वामित्रं चाजनयद्गाधिभार्या यशस्विनी ।
ऋषेः प्रसादाद्राजेन्द्र ब्रह्मर्षि ब्रह्मवादिनम् ॥ १३.७.४७ ॥
ଯଶସ୍ୱିନୀ ଗାଧିଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଋଷିଙ୍କ କୃପାରୁ ସେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ହେଲେ।
13.7.48
ततो ब्राह्मणतां यातो विश्वामित्रो महातपाः ।
क्षत्रियः सोऽप्यथ तथा ब्रह्मवंशस्य कारकः ॥ १३.७.४८ ॥
ତା'ପରେ ମହାତପସ୍ବୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଲାଭ କଲେ। ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମବଂଶର ସ୍ଥାପକ ହେଲେ।
13.7.49
तस्य पुत्रा महात्मानो ब्रह्मवंशविवर्धनाः ।
तपस्विनो ब्रह्मविदो गोत्रकर्तार एव च ॥ १३.७.४९ ॥
ତାଙ୍କର ମହାତ୍ମା ପୁତ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲେ; ସେମାନେ ତପସ୍ୱୀ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞ ଏବଂ ଗୋତ୍ରକର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
13.7.50
मधुच्छन्दश्च भगवान्देवरातश्च वीर्यवान् ।
अक्षीणश्च शकुन्तश्च बभ्रुः कालपथस्तथा ॥ १३.७.५० ॥
ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦ, ଭଗବାନ ଦେବରାତ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଅକ୍ଷୀଣ, ଶକୁନ୍ତ, ବଭ୍ରୁ ଓ କାଳପଥ ମଧ୍ୟ।
13.7.51
याज्ञवल्क्यश्च विख्यातस्तथा स्थूणो महाव्रतः ।
उलूको यमदूतश्च तथर्षिः सैन्धवायनः ॥ १३.७.५१ ॥
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ମହାବ୍ରତୀ ସ୍ଥୂଣ, ଯମଦୂତ ଉଲୂକ ଓ ଋଷି ସୈନ୍ଧବାୟନ ମଧ୍ୟ।
13.7.52
पर्णजङ्घश्च भगवान्गावलश्च महानृषिः ।
ऋषिर्वज्रस्तथा ख्यातः सालङ्कायन एव च ॥ १३.७.५२ ॥
ଭଗବାନ ପର୍ଣଜଙ୍ଘ, ମହର୍ଷି ଗାବଳ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି ବଜ୍ର ଓ ସାଲଙ୍କାୟନ ମଧ୍ୟ।
13.7.53
लीलाढ्यो नारदश्चैव तथा कूर्चामुखः स्मृतः ।
वादुलिर्मुसलश्चैव वक्षोग्रीवस्तथैव च। ॥ १३.७.५३ ॥
ଲୀଲାଢ୍ୟ, ନାରଦ ମଧ୍ୟ; କୂର୍ଚାମୁଖ ସ୍ମୃତ; ବାଦୁଲି, ମୁସଳ ଓ ବକ୍ଷୋଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ।
13.7.54
आङ्घ्रिको नैकदृक्चैव शिलायूपः सितः शुचिः ।
चक्रको मारुतन्तव्यो वातघ्नोऽथाश्वलायनः ॥ १३.७.५४ ॥
ଆଙ୍ଘ୍ରିକ ଓ ଏକଦୃକ୍, ଶିଳାୟୂପ, ଶ୍ୱେତ ଓ ଶୁଚି; ଚକ୍ରକ, ମାରୁତନ୍ତବ୍ୟ, ବାତଘ୍ନ ଓ ପରେ ଅଶ୍ୱଲାୟନ।
13.7.55
श्यामायनोऽथ गार्ग्यश्च जाबालिः सुश्रुतस्तथा ।
कारीषिरथ संश्रुत्यः परपौरवतन्तवः ॥ १३.७.५५ ॥
ଶ୍ୟାମାୟନ, ଗାର୍ଗ୍ୟ, ଜାବାଳି, ସୁଶ୍ରୁତ, କାରୀଷି ଓ ସଂଶ୍ରୁତ୍ୟ ଏବଂ ପରପୌରବ ବଂଶର ତନ୍ତୁଗଣ।
13.7.56
महानृषिश्च कपिलस्तथर्षिस्ताडकायनः ।
तथैव चोपगहनस्तथर्षिश्चासुरायणः ॥ १३.७.५६ ॥
ମହର୍ଷି କପିଳ, ଋଷି ତାଡକାୟନ, ଉପଗହନ ଓ ଋଷି ଆସୁରାୟଣ।
13.7.57
मार्दमर्षिर्हिरण्याक्षो जङ्गारिर्बाभ्रवायणिः ।
भूतिर्विभूतिः सूतश्च सुरकृत्तु तथैव च ॥ १३.७.५७ ॥
ଋଷି ମାର୍ଦ, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ, ଜଙ୍ଗାରି, ବାଭ୍ରବାୟଣି, ଭୂତି, ବିଭୂତି, ସୂତ ଓ ସୁରକୃତ୍।
13.7.58
अरालिर्नाचिकश्चैव चाम्पेयोज्जयनौ तथा ।
नवतन्तुर्बकनखः सेयनो यतिरेव च ॥ १३.७.५८ ॥
ଅରାଳି, ନାଚିକ, ଚାମ୍ପେୟ, ଉଜ୍ଜୟନ, ନବତନ୍ତୁ, ବକନଖ, ସେୟନ ଓ ଯତି।
13.7.59
अम्भोरुदश्चारुमत्स्यः शिरीषी चाथ गार्दभिः ।
ऊर्जयोनिरुदापेक्षी नारदी च महानृषिः।
विश्वामित्रात्मजाः सर्वे मुनयो ब्रह्मवादिनः ॥ १३.७.५९ ॥
ଅମ୍ଭୋରୁଦ, ଚାରୁମତ୍ସ୍ୟ, ଶିରୀଷୀ, ଗାର୍ଦଭି, ଊର୍ଜଯୋନି, ଉଦାପେକ୍ଷୀ, ନାରଦୀ ଓ ମହର୍ଷି — ସମସ୍ତେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ମୁନି।
13.7.60
तथैव क्षत्रियो राजन्विश्वामित्रो महातपाः ।
ऋचीकेनाहितं ब्रह्म परमेतद्युधिष्ठिर ॥ १३.७.६० ॥
ସେହିପରି, ହେ ରାଜନ୍, କ୍ଷତ୍ରିୟ ମହାତପସ୍ୱୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଋଚୀକଙ୍କଠାରୁ ଏହି ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ପାଇଥିଲେ — ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
13.7.61
एतत्ते सर्वमाख्यातं तत्वेन भरतर्षभ ।
विश्वामित्रस्य वै जन्म सोमसूर्याग्नितेजसः ॥ १३.७.६१ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏ ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଥାର୍ଥ ରୂପେ କହିଲି — ସୋମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ତେଜସ୍ୱୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମ।
13.7.62
यत्रयत्र च सन्देहो भूयस्ते राजसत्तम ।
तत्रतत्र च मां ब्रूहि च्छेत्ताऽस्मि तव संशयान् ॥ १३.७.६२ ॥
ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ତୁମର ପୁନଃ ସନ୍ଦେହ ହେବ, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ମୋତେ ପଚାର; ମୁଁ ତୁମର ସଂଶୟ ଛେଦନ କରିବି।