มหาภารตะ · อัธยายะ 13.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.7.1
श्रूयतां पार्थ तत्त्वेन विश्वामित्रो यथा पुरा ।
ब्राह्मणत्वं गतस्तात् ब्रह्मर्षित्वं तथैव च ॥ १३.७.१ ॥
ปารถ จงฟังเถิด วิศวามิตรในกาลก่อนได้บรรลุสภาพพราหมณ์โดยแท้จริง และได้บรรลุสภาพพรหมรรษิเช่นกัน
13.7.2
भरतस्यान्ववाये वै मिथिलो नाम पार्थिवः ।
बभूव भरतश्रेष्ठ यज्वा धर्मभृतांवरः ॥ १३.७.२ ॥
ในสายสกุลของภรตะ มีกษัตริย์พระนามว่ามิถิละ โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ภรตะ พระองค์ทรงประกอบยัญพิธี และทรงเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในผู้ทรงธรรม
13.7.3
तस्य पुत्रो महानासीञ्जह्नुर्नाम नरेश्वरः ।
दुहितृत्वमनुप्राप्ता गङ्गा यस्य महात्मनः ॥ १३.७.३ ॥
พระโอรสของพระองค์คือกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่พระนามว่าชาหนุ ผู้มีคงคาเป็นธิดา
13.7.4
तस्यात्मजस्तुल्यगुणः सिन्धुद्वीपो महायशाः ।
सिन्धुद्वीपाच्च राजर्षिर्बलाकाश्वो महाबलः ॥ १३.७.४ ॥
พระโอรสของพระองค์คือสินธุทวีป ผู้มีคุณธรรมเสมอด้วยพระบิดาและมีเกียรติยศยิ่งใหญ่ จากสินธุทวีปเกิดราชฤๅษีพลากาศวะ ผู้มีพลังมหาศาล
13.7.5
वल्लभस्तस्य तनयः साक्षाद्धर्म इवापरः ।
कुशिकस्तस्य तनयः सहस्राक्षसमद्युतिः ॥ १३.७.५ ॥
วัลลภเป็นโอรสของพระองค์ ดุจพระธรรมอีกองค์หนึ่งอย่างแท้จริง และโอรสของวัลลภคือกุศิกะ ผู้มีรัศมีเสมอด้วยพระอินทร์ผู้มีพันตา
13.7.6
कुशिकस्यात्मजः श्रीमान्गाधिर्नाम जनेश्वरः ।
अपुत्रः प्रसवेनार्थी वनवासमुपावसत् ॥ १३.७.६ ॥
โอรสของกุศิกะคือกษัตริย์ผู้รุ่งเรืองพระนามว่าคาธี ไม่มีบุตร ปรารถนาจะมีทายาท จึงอาศัยอยู่ในป่า
13.7.7
कन्या जज्ञे सुतात्तस्य वने निवसतः सतः ।
नाम्ना सत्यवती नाम रूपेणाप्रतिमा भुवि ॥ १३.७.७ ॥
ขณะที่ผู้มีคุณธรรมผู้นั้นพำนักอยู่ในป่า ก็มีธิดาเกิดจากโอรสของท่าน นามว่าสัตยวดี ผู้มีรูปงามไม่มีใครเทียบได้ในโลก
13.7.8
तां वव्रे भार्गवः श्रीमांश्च्यवनस्यात्मसम्भवः ।
ऋचीक इति विख्यातो विपुले तपसि स्थितः ॥ १३.७.८ ॥
ฤจีกะ ผู้รุ่งเรืองแห่งสกุลภารควะ บุตรของจยวนะ เป็นที่รู้จักกันดี และตั้งมั่นในการบำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่ ท่านได้ขอนางเป็นภรรยา
13.7.9
स तां न प्रददौ तस्मै ऋचीकाय महात्मने ।
दरिद्र इति मत्वा वै गाधिः शत्रुनिबर्हणः ॥ १३.७.९ ॥
กาธีผู้ทำลายศัตรู ไม่ยกนางให้แก่ฤจีกะผู้ยิ่งใหญ่ผู้นั้น เพราะคิดว่าท่านยากจน
13.7.10
प्रत्याख्याय पुनर्यान्तमब्रवीद्राजसत्तप्रः ।
शुल्कं प्रदीयतां मह्यं ततो वत्स्यसि मे सुताम् ॥ १३.७.१० ॥
เมื่อปฏิเสธแล้ว และฤจีกะกำลังหันกลับไป ราชาผู้ประเสริฐที่สุดจึงตรัสขึ้นอีกว่า "ขอให้ส่งค่าสินสอดมาให้เรา แล้วเจ้าจึงจะได้อยู่กับธิดาของเรา"
13.7.11
किं प्रयच्छामि राजेन्द्र तुभ्यं शुल्कमहं नृप ।
दुहितुर्ब्रूह्यसंसक्तो माऽभूत्तत्र विचारणा ॥ १३.७.११ ॥
ฤจีกะกล่าวว่า "โอ จอมกษัตริย์ โอ พระราชา เราจะถวายค่าสินสอดอะไรแด่พระองค์ได้เล่า จงบอกเรามาตามตรงเกี่ยวกับธิดาของพระองค์ โดยไม่ต้องลังเล อย่าได้ทรงคิดมากในเรื่องนี้เลย"
13.7.12
चन्द्ररश्मिप्रकाशानां हयानां वातरहसाम् ।
एकतः श्यामकर्णानां सहस्रं दाह भार्गव ॥ १३.७.१२ ॥
กาธีตรัสว่า "โอ ภารควะ จงถวายม้าให้เราหนึ่งพันตัว ที่สว่างดุจแสงจันทร์ เร็วดุจลม และมีหูดำข้างหนึ่ง"
13.7.13
ततः स भृगुशार्दूलश्च्यवनस्यात्मजः प्रभुः ।
अब्रवीद्वरुणं देवमादित्यं पतिमम्भसाम् ॥ १३.७.१३ ॥
ครั้งนั้น ฤจีกะผู้ทรงพลัง บุตรของจยวนะ ผู้เป็นดั่งเสือในหมู่ภฤคุ ได้กล่าวแก่เทพวรุณ ผู้เป็นอาทิตย์และเป็นเจ้าแห่งน้ำ
13.7.14
एकतः श्यामकर्णानां हयानां चन्द्रवर्चसाम् ।
सहस्रं वातवेगानां भिक्षे त्वां देवसत्तम ॥ १३.७.१४ ॥
โอ เทพผู้ประเสริฐที่สุด ข้าขอม้าหนึ่งพันตัว ที่สว่างดุจพระจันทร์ เร็วดุจลม และมีหูดำข้างหนึ่ง
13.7.15
तथेति वरुणो देव आदित्यो भृगुसत्तमम् ।
उवाच यत्र ते च्छन्दस्तत्रोत्थास्यन्ति वाजिनः ॥ १३.७.१५ ॥
เทพวรุณผู้เป็นอาทิตย์ตรัสแก่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ภฤคุว่า "ดังนั้นเถิด ม้าเหล่านั้นจะปรากฏขึ้น ณ ที่ที่ท่านปรารถนา"
13.7.16
ध्यातमात्रे ऋचीकेन हयानां चन्द्रवर्चसाम् ।
गङ्गाजलात्समुत्तस्थौ सहस्रं विपुलौजसाम् ॥ १३.७.१६ ॥
ทันทีที่ฤจีกะคิดถึง ม้าหนึ่งพันตัวที่สว่างดุจพระจันทร์และมีพลังมหาศาลก็ผุดขึ้นจากกระแสน้ำคงคา
13.7.17
अदूरे कान्यकुब्जस्य गङ्गायास्तीरमुत्तमम् ।
अश्वतीर्थं तदद्यापि मानवाः परिचक्षते ॥ १३.७.१७ ॥
ไม่ไกลจากกันยากุพชะ มีฝั่งแม่น้ำคงคาอันงดงาม ซึ่งมนุษย์ทั้งหลายเรียกกันแม้ในวันนี้ว่าอัศวติรถะ ท่าม้า
13.7.18
ततो वै गाधये तात सहस्रं वाजिनां शुभम् ।
ऋचीकः प्रददौ प्रीतः शुल्कार्थं तपतां वरः ॥ १३.७.१८ ॥
ลูกรัก จากนั้นฤจีกะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้บำเพ็ญตบะ ด้วยความยินดี จึงถวายม้าอันเป็นมงคลหนึ่งพันตัวแก่กาธี เป็นค่าสินสอด
13.7.19
ततः स विस्मितो राजा गाधिः शापभयेन च ।
ददौ तां समलङ्कृत्य कन्यां भृगुसुताय वै ॥ १३.७.१९ ॥
จากนั้น พระราชากาธีผู้ประหลาดใจและหวาดกลัวคำสาป จึงแต่งองค์ธิดาให้งดงามแล้วถวายแด่โอรสของภฤคุ
13.7.20
जग्राह विधिवत्पाणिं तस्या ब्रह्मर्षिसत्तमः ।
सा च तं पतिमासाद्य परं हर्षमवाप ह ॥ १३.७.२० ॥
ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่พรหมรรษิ จับมือนางตามพิธีกรรม และนางได้ครองสามี จึงบรรลุความยินดีอย่างยิ่ง
13.7.21
स तुतोष च ब्रह्मर्षिस्तस्या वृत्तेन भारत ।
छन्दयामास चैवैनां वरेण वरवर्णिनीम् ॥ १३.७.२१ ॥
โอ้ภรตะ พระพรหมฤษีนั้นพอพระทัยในความประพฤติของนาง และทรงปรารถนาจะประทานพรแก่หญิงผิวงามนั้น
13.7.22
मात्रे तत्सर्वमाचख्यौ सा कन्या राजसत्तम ।
अथतामब्रवीन्माता सुतां किञ्चिदवाङ्मुखीम् ॥ १३.७.२२ ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์ หญิงสาวนั้นเล่าเรื่องทั้งหมดให้มารดาฟัง แล้วมารดาก็กล่าวกับธิดาซึ่งยืนก้มหน้าอยู่เล็กน้อย
13.7.23
ममापि पुत्रि भर्ता ते प्रसादं कर्तुमर्हति ।
अपत्यस्य प्रदानेन समर्थश्च महातपाः ॥ १३.७.२३ ॥
ลูกรัก สามีของเจ้าก็ควรจะโปรดปรานแม่เช่นกัน เพราะท่านผู้มีตบะยิ่งใหญ่นั้นสามารถประทานบุตรได้
13.7.24
ततः सा त्वरितं गत्वा तत्सर्वं प्रत्यवेदयत् ।
मातुश्चिकीर्षितं राजन्ऋचीकस्तामथाब्रवीत् ॥ १३.७.२४ ॥
แล้วนางก็รีบไปรายงานเรื่องทั้งหมดนั้น โอ้พระราชา ฤๅษีฤจีกะได้ฟังความปรารถนาของมารดานาง จึงกล่าวกับนาง
13.7.25
गुणवन्तं च पुत्रं वै त्वं च साऽथ जनिष्यथ ।
जनन्यास्तव कल्याणि मा भूद्वै प्रणयोऽन्यथा ॥ १३.७.२५ ॥
เจ้าและนางจะให้กำเนิดบุตรผู้มีคุณธรรม โอ้ผู้เป็นมงคล อย่าให้ความรักที่มีต่อมารดาของเจ้าต้องผิดเพี้ยนไปเลย
13.7.26
तव चैव गुणश्लाघी पुत्र उत्पत्स्यते महान् ।
अस्मद्वंशकरः श्रीमांस्तव भ्राता च वंशकृत् ॥ १३.७.२६ ॥
บุตรของเจ้าซึ่งเป็นที่สรรเสริญด้วยคุณธรรมจะเกิดมาและยิ่งใหญ่ เขาจะเป็นผู้สืบวงศ์ของเรา รุ่งเรือง และยังเป็นผู้สืบวงศ์ของพี่ชายเจ้าด้วย
13.7.27
ऋतुस्नाता च साऽश्वत्थं त्वं च वृक्षमुदुम्बरम् ।
परिष्वजेतं कल्याणि तत इष्टमवाप्स्यथः ॥ १३.७.२७ ॥
โอ้ผู้เป็นมงคล หลังจากนางอาบน้ำชำระร่างหลังมีประจำเดือน ให้นางโอบกอดต้นอัศวัตถ์ และให้เจ้าโอบกอดต้นอุทุมพร แล้วเจ้าจะได้สิ่งที่ปรารถนา
13.7.28
चरुद्वयमिदं चैव मन्त्रपूतं शुचिस्मिते ।
त्वं च सा चोपभुञ्जीतं ततः पुत्राववाप्स्यथः ॥ १३.७.२८ ॥
โอ้ผู้ยิ้มอย่างบริสุทธิ์ ข้าวสุกสองชามนี้ที่ชำระด้วยมนตร์ เจ้าและนางควรรับประทาน แล้วเจ้าจะได้บุตรชาย
13.7.29
ततः सत्यवती हृष्टा मातरं प्रत्यभाषत ।
यदृचीकेन कथितं तच्चाचख्यौ चरुद्वयम् ॥ १३.७.२९ ॥
ครั้นแล้วสัตยวดีก็ปีติยินดี จึงกล่าวกับมารดา และเล่าให้ฟังทั้งสิ่งที่ฤจีกะได้กล่าวไว้ และเรื่องข้าวสุกสองชามนั้น
13.7.30
तामुवाच ततो माता सुतां सत्यवतीं तदा ।
पुत्रि पूर्वोपपन्नायाः कुरुष्व वचनं मम ॥ १३.७.३० ॥
จากนั้นมารดาจึงกล่าวกับธิดาสัตยวดีว่า ลูกรัก จงทำตามที่แม่บอกเถิด เพื่อเห็นแก่สิ่งที่ได้มาก่อนแล้ว
13.7.31
भर्त्रा य एष दत्तस्ते चरुर्मन्त्रपुरस्कृतः ।
एनं प्रयच्छ मह्यं त्वं मदीयं त्वं गृहाण च ॥ १३.७.३१ ॥
ข้าวสุกที่ชำระด้วยมนตร์ซึ่งสามีของเจ้ามอบให้ จงให้ข้าวสุกนั้นแก่แม่ และเจ้าจงรับข้าวสุกของแม่ไปเถิด
13.7.32
व्यत्यासं वृक्षयोश्चापि करवाव शुचिस्मिते ।
यदि प्रमाणं वचनं मम मातुरनिन्दिते ॥ १३.७.३२ ॥
โอ้ผู้ยิ้มอย่างบริสุทธิ์ ผู้ไร้ตำหนิ หากถ้อยคำของแม่และคำของลูกมีน้ำหนักเป็นที่ยึดถือ เราทั้งสองก็จงสลับต้นไม้ทั้งสองกันเถิด
13.7.33
स्वमपत्यं विशिष्टं हि सर्व इच्छत्यनाविलम् ।
व्यक्तं भगवता चात्र कृतमेवं भविष्यति ॥ १३.७.३३ ॥
ทุกคนย่อมปรารถนาให้บุตรของตนดีเลิศและไร้มลทิน และท่านผู้ทรงฤทธิ์ได้กำหนดไว้ชัดแจ้งแล้วว่า ที่นี่ก็จะเป็นเช่นนั้น
13.7.34
ततो मे त्वच्चरौ भावः पादपे च समुध्यमे ।
कथं विशिष्टो भ्राता मे भवेदित्येव चिन्तय ॥ १३.७.३४ ॥
ดังนั้นขอให้ความตั้งใจของแม่อยู่ที่ข้าวสุกของเจ้าและที่ต้นไม้ที่สลับกัน จงคิดเพียงว่าน้องชายของแม่จะดีเลิศได้อย่างไร
13.7.35
तथाच कृतवत्यौ ते माता सत्यवती च सा ।
अथ गर्भावनुप्राप्ते उभे ते वै युधिष्ठिर ॥ १३.७.३५ ॥
มารดาของเจ้าสัตยวดีและนางก็ได้ทำตามนั้น โอ้ยุธิษฐิระ ครั้นแล้วทั้งสองคนก็ตั้งครรภ์
13.7.36
दृष्ट्वा गर्भमनुप्राप्तां भार्यां स च महानृषिः ।
उवाच तां सत्यवतीं दुर्मना भृगुसत्तमः ॥ १३.७.३६ ॥
เมื่อเห็นภรรยาตั้งครรภ์ ฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภฤคุก็มีใจไม่สบาย จึงกล่าวกับสัตยวดีนั้น
13.7.37
व्यत्यासेनोपयुक्तस्ते चरुर्व्यक्तं भविष्यति ।
व्यत्यासः पादपे चापि सुव्यक्तं ते कृतः शुभे ॥ १३.७.३७ ॥
ข้าวสุกของเจ้าถูกรับประทานโดยการสลับกันแน่นอนแล้ว และแน่นอนว่าจะเป็นจริง โอ้ผู้เป็นมงคล ในต้นไม้นั้นเจ้าก็ได้ทำการสลับกันอย่างชัดเจนแล้ว
13.7.38
मया हि विश्वं यद्ब्राह्म त्वच्चरौ सन्निवेशितम् ।
क्षत्रवीर्यं च सकलं चरौ तस्या निवेशितम् ॥ १३.७.३८ ॥
เพราะเราได้บรรจุอำนาจแห่งพราหมณ์ทั้งหมดไว้ในข้าวสุกของเจ้า และบรรจุอำนาจแห่งกษัตริย์ทั้งหมดไว้ในข้าวสุกของนาง
13.7.39
त्रैलोक्यविख्यातगुणं त्वं विप्रं जनयिष्यसि ।
सा च क्षत्रं विशिष्टं वै तत एतत्कृतं मया ॥ १३.७.३९ ॥
เจ้าจะให้กำเนิดพราหมณ์ผู้มีคุณธรรมอันโด่งดังไปทั่วสามโลก ส่วนนางจะให้กำเนิดกษัตริย์ผู้ดีเลิศ เพราะเหตุนี้เราจึงทำเช่นนี้
13.7.40
व्यत्यासस्तु कृतो यस्मात्त्वया मात्रा च ते शुभे ।
तस्मात्सा ब्राह्मणं श्रेष्ठं माता ते जनयिष्यति ॥ १३.७.४० ॥
โอ้ผู้เป็นมงคล เพราะเจ้าและมารดาของเจ้าได้ทำการสลับกัน มารดาของเจ้าจะให้กำเนิดพราหมณ์ผู้ประเสริฐ
13.7.41
क्षत्रियं तूग्रकर्माणं त्वं भद्रे जनयिष्यसि ।
न हि ते तत्कृतं साधु मातृस्नेहेन भामिनि ॥ १३.७.४१ ॥
แต่ข้าแต่ผู้มีโฉมงาม เจ้าจะให้กำเนิดกษัตริย์ผู้มีกรรมดุร้าย การที่เจ้าทำไปด้วยความรักต่อมารดานั้นไม่ดีเลย โอ้หญิงผู้งดงามเอ๋ย
13.7.42
सा श्रुत्वा शोकसंतप्ता पपात वरवर्णिनी ।
भूमौ सत्यवती राजंश्छिन्नेव रुचिरा लता ॥ १३.७.४२ ॥
นางสัตยวดีได้ยินดังนั้นก็เศร้าโศกเสียใจ ล้มลงกับพื้นดิน ข้าแต่พระราชา ดุจเถาวัลย์งามที่ถูกตัดขาด หญิงผู้มีผิวพรรณงามยอดนั้น
13.7.43
प्रतिलभ्य च सा सञ्ज्ञां शिरसा प्रणिपत्य च ।
उवाच भार्या भर्तारं गाधेयी भार्गवर्षभम् ॥ १३.७.४३ ॥
ครั้นได้สติคืนมาแล้ว นางก็ก้มศีรษะลงกราบ แล้วภรรยาธิดาของคาธิก็กล่าวกับสามีของนาง ผู้เป็นวัวกระทิงในหมู่ภฤคุ
13.7.44
प्रसादयन्त्यां भार्यायां मयि ब्रह्मविदांवर ।
प्रसादं कुरु विप्रर्षे न मे स्यात्त्रत्रियः सुतः ॥ १३.७.४४ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้พรหมัน ขณะที่ภรรยาของข้าวิงวอนต่อข้าอยู่ ขอพระองค์โปรดเมตตาเถิด ข้าแต่ฤๅษีพราหมณ์ ขออย่าให้บุตรของข้าเป็นกษัตริย์เลย
13.7.45
कामं ममोग्रकर्मा वै पौत्रो भवितुमर्हति ।
न तु मे स्यात्सुतो ब्रह्मन्नेष मे दीयतां वरः ॥ १३.७.४५ ॥
ให้หลานของข้าผู้มีกรรมดุร้ายเป็นผู้สมควรจะเป็นได้เถิด แต่ขออย่าให้มีบุตรชายของข้าเลย ข้าแต่พราหมณ์ ขอประทานพรนี้แก่ข้าด้วยเถิด
13.7.46
एवमस्त्विति होवाच स्वां भार्यां सुमहातपाः ।
ततः सा जनयामास जमदग्निं सुतं शुभम् ॥ १३.७.४६ ॥
ฤๅษีผู้มีตบะยิ่งใหญ่ตรัสกับภรรยาของตนว่า ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด ต่อมานางก็ให้กำเนิดบุตรผู้เป็นมงคลนามว่าชมทัคนี
13.7.47
विश्वामित्रं चाजनयद्गाधिभार्या यशस्विनी ।
ऋषेः प्रसादाद्राजेन्द्र ब्रह्मर्षि ब्रह्मवादिनम् ॥ १३.७.४७ ॥
และภรรยาของคาธิผู้มีชื่อเสียงก็ให้กำเนิดวิศวามิตร ข้าแต่พระราชาผู้เป็นจอมกษัตริย์ ด้วยพระกรุณาของฤๅษี ท่านได้เป็นพรหมรษี ผู้กล่าวถึงพรหมัน
13.7.48
ततो ब्राह्मणतां यातो विश्वामित्रो महातपाः ।
क्षत्रियः सोऽप्यथ तथा ब्रह्मवंशस्य कारकः ॥ १३.७.४८ ॥
ต่อมาวิศวามิตรผู้มีตบะยิ่งใหญ่ได้บรรลุความเป็นพราหมณ์ แม้เขาจะเป็นกษัตริย์ เขาก็กลายเป็นผู้สร้างวงศ์พราหมณ์เช่นกัน
13.7.49
तस्य पुत्रा महात्मानो ब्रह्मवंशविवर्धनाः ।
तपस्विनो ब्रह्मविदो गोत्रकर्तार एव च ॥ १३.७.४९ ॥
บรรดาบุตรผู้มีจิตใจประเสริฐของเขา ผู้ทำให้วงศ์พราหมณ์เจริญรุ่งเรือง เป็นนักพรต ผู้รู้พรหมัน และเป็นผู้ก่อตั้งโคตรทั้งหลายด้วย
13.7.50
मधुच्छन्दश्च भगवान्देवरातश्च वीर्यवान् ।
अक्षीणश्च शकुन्तश्च बभ्रुः कालपथस्तथा ॥ १३.७.५० ॥
มธุจฉันทัส พระผู้ทรงพระคุณเทวราต อักษีณะผู้ทรงพลัง ศกุนตะ พภรุ และกาลปถะ ก็เช่นกัน
13.7.51
याज्ञवल्क्यश्च विख्यातस्तथा स्थूणो महाव्रतः ।
उलूको यमदूतश्च तथर्षिः सैन्धवायनः ॥ १३.७.५१ ॥
ยาชญวัลกยะผู้มีชื่อเสียง สถูณะผู้ถือมหาวรต อุลูกะผู้เป็นทูตของยม และฤๅษีไสนธวายนะ
13.7.52
पर्णजङ्घश्च भगवान्गावलश्च महानृषिः ।
ऋषिर्वज्रस्तथा ख्यातः सालङ्कायन एव च ॥ १३.७.५२ ॥
พระปารรณชังฆะผู้ทรงพระคุณ ฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่คาวละ ฤๅษีวัชระผู้มีชื่อเสียง และสาลังกายนะเช่นกัน
13.7.53
लीलाढ्यो नारदश्चैव तथा कूर्चामुखः स्मृतः ।
वादुलिर्मुसलश्चैव वक्षोग्रीवस्तथैव च। ॥ १३.७.५३ ॥
ลีลาฑยะ นารทะด้วยเช่นกัน และกูรจามุขะเป็นที่จดจำ วาทุลี มุสละ และวักษะโครีวะก็เช่นกัน
13.7.54
आङ्घ्रिको नैकदृक्चैव शिलायूपः सितः शुचिः ।
चक्रको मारुतन्तव्यो वातघ्नोऽथाश्वलायनः ॥ १३.७.५४ ॥
อางฆริกะ เอกทฤก ศิลายูปะผู้ขาวและบริสุทธิ์ จักรกะ มารุตตันตัวยะ วาตฆนะ แล้วก็อัศวลายนะ
13.7.55
श्यामायनोऽथ गार्ग्यश्च जाबालिः सुश्रुतस्तथा ।
कारीषिरथ संश्रुत्यः परपौरवतन्तवः ॥ १३.७.५५ ॥
ศยามายนะ คารคยะ ชาบาลิ สุศรุตะ การีษิ และสํศรุตยะ กับเส้นด้ายแห่งวงศ์ปารวะ
13.7.56
महानृषिश्च कपिलस्तथर्षिस्ताडकायनः ।
तथैव चोपगहनस्तथर्षिश्चासुरायणः ॥ १३.७.५६ ॥
ฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่กปิละ ฤๅษีตาฑกายนะ อุปคหนะ และฤๅษีอาสุรายนะ
13.7.57
मार्दमर्षिर्हिरण्याक्षो जङ्गारिर्बाभ्रवायणिः ।
भूतिर्विभूतिः सूतश्च सुरकृत्तु तथैव च ॥ १३.७.५७ ॥
ฤๅษีมารทะ หิรัณยากษะ ชังคารี พาภรวายนิ ภูติ วิภูติ สูตะ และสุรกฤต ก็เช่นกัน
13.7.58
अरालिर्नाचिकश्चैव चाम्पेयोज्जयनौ तथा ।
नवतन्तुर्बकनखः सेयनो यतिरेव च ॥ १३.७.५८ ॥
อรลิน นาจิกะ จัมเปยะ อุชชยนะ นวตันตุ พกนขะ เสยนะ และผู้สละโลกยติ
13.7.59
अम्भोरुदश्चारुमत्स्यः शिरीषी चाथ गार्दभिः ।
ऊर्जयोनिरुदापेक्षी नारदी च महानृषिः।
विश्वामित्रात्मजाः सर्वे मुनयो ब्रह्मवादिनः ॥ १३.७.५९ ॥
อัมโภรุทระ จารุมัตสยะ ศิรีษี คารทภิ อูรชโยนิ อุทาเปกษี นารที และฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ ล้วนเป็นบุตรของวิศวามิตร เป็นมุนีผู้กล่าวถึงพรหมัน
13.7.60
तथैव क्षत्रियो राजन्विश्वामित्रो महातपाः ।
ऋचीकेनाहितं ब्रह्म परमेतद्युधिष्ठिर ॥ १३.७.६० ॥
ข้าแต่พระราชา กษัตริย์วิศวามิตรผู้มีตบะยิ่งใหญ่ก็เช่นกัน ข้าแต่ยุธิษฐิระ ท่านได้รับพรหมันอันสูงสุดนี้จากฤๅษีฤจีกะ
13.7.61
एतत्ते सर्वमाख्यातं तत्वेन भरतर्षभ ।
विश्वामित्रस्य वै जन्म सोमसूर्याग्नितेजसः ॥ १३.७.६१ ॥
ภีษมะกล่าวว่า ข้าแต่วีรบุรุษแห่งภรตวงศ์ เรื่องทั้งหมดนี้ข้าได้เล่าให้ท่านฟังตามความจริงแล้ว คือการกำเนิดของพระวิศวามิตร ผู้มีความรุ่งโรจน์แห่งพระโสม พระอาทิตย์ และพระอัคนี
13.7.62
यत्रयत्र च सन्देहो भूयस्ते राजसत्तम ।
तत्रतत्र च मां ब्रूहि च्छेत्ताऽस्मि तव संशयान् ॥ १३.७.६२ ॥
ภีษมะกล่าวว่า ข้าแต่จอมกษัตริย์ หากความสงสัยใดยังเกิดขึ้นในท่านอีกครั้ง ณ ที่ใดก็ตาม ขอให้ถามข้าณ ที่นั้น ข้าจะตัดความสงสัยของท่านให้ขาด