マハーバーラタ · 章 13.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.8.1
श्रुतं मे महदाख्यानमेतत्कुरुकुलोद्वह ।
सुदुष्प्रापं यद्ब्रवीषि ब्राह्मण्यं वदतांवर ॥ १३.८.१ ॥
クルの家系を担う方よ、あなたが語られたこの偉大な物語を私は聞きました。非常に得難いバラモンの境地について、語る者の中で最も優れた方よ。
13.8.2
विश्वामिइत्रो महाराज राजा ब्राह्मणतां गतः ।
कथितं भवता सर्वं विस्तरेण पितामह ॥ १३.८.२ ॥
偉大な王よ、王ヴィシュヴァーミトラはバラモンの境地に至りました。祖父よ、あなたはすべてを詳しく語られました。
13.8.3
तच्च राजन्मया सर्वं श्रुतं बुद्धिमतांवर ।
आगमो हि परोऽस्माकं त्वत्तः कौरवनन्दन ॥ १३.८.३ ॥
王よ、それらすべてを私は聞きました。知者の中で最も優れた方よ、あなたから受け継ぐこの伝承こそ、私たちにとって至上のものです、クル族の喜びよ。
13.8.4
वीतहव्यश्च नृपतिः श्रुतो मे विप्रतां गतः ।
तदेव तावद्गाङ्गेय श्रोतुमिच्छाम्यहं विभो ॥ १३.८.४ ॥
また、王ヴィータハヴヤもバラモンの境地に至ったと私は聞いております。ガンガーの子よ、偉大な方よ、まさにそれを今聞きたいのです。
13.8.5
स केन कर्मणा प्राप्तो ब्राह्मण्यं राजसत्तमः ।
वरेण तपसा वाऽपि तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.८.५ ॥
その王の中で最も優れた人は、どの行いによってバラモンの境地を得たのか。恩寵によってか、苦行によってか。それを私に説明していただきたい。
13.8.6
शृणु राजन्यथा राजा वीतहव्यो महायशाः ।
राजर्षिर्दुर्लभं प्राप्तो ब्राह्मण्यं लोकसत्कृतम् ॥ १३.८.६ ॥
王よ、お聞きなさい。大いなる名声を持つ王ヴィータハヴヤ、王仙が、世に尊ばれる得難いバラモンの境地に至った次第を。
13.8.7
मनोर्महात्मनस्तात प्रजा धर्मेण शासतः ।
बभूव पुत्रो धर्मात्मा शर्यातिरिति विश्रुतः ॥ १३.८.७ ॥
いとしい子よ、偉大なるマヌが法に従って臣民を治めていたとき、シャリヤーティと名高い法の心の篤い息子が生まれた。
13.8.8
तस्यान्ववाये द्वौ राजन्राजानौ सम्बभूवतुः ।
हैहयस्तालजङ्घश्च वत्सेषु जयतांवर ॥ १३.८.८ ॥
王よ、その系譜には二人の王が生まれた——ハイハヤとターラジャンガ。勝者の中で最もすぐれた者よ。
13.8.9
हैहयस्य तु राजेन्द्र दशसु स्त्रीषु भारत ।
शतं बभूव पुत्राणां शूराणामनिवर्तिनाम्।
तुल्यरूपप्रभावानां बलिनां युद्धशालिनाम् ॥ १३.८.९ ॥
王たちの主よ、バーラタよ。ハイハヤは十人の妻から百人の息子を得た。彼らは英雄で決して退かず、姿と威力が等しく、力強く戦いに長けていた。
13.8.10
धनुर्वेदे च वेदे च सर्वत्रैव कृतश्रमाः ॥ १३.८.१० ॥
弓の学と吠陀の両方において、あらゆる面で彼らは努力を重ねていた。
13.8.11
काशिष्वपि नृपो राजन्दिवोदासपितामहः ।
हर्यश्व इति विख्यातो बभूव जयतांवरः ॥ १३.८.११ ॥
王よ、カーシ族の中にも、ディヴォーダーサの祖父ハリヤシュヴァという王がいた。勝者の中で最もすぐれた人として名高かった。
13.8.12
स वीतहव्यदायादैरागत्य पुरुषर्षभ ।
गङ्गायमुनयोर्मध्ये सङ्ग्रामे विनिपातितः ॥ १३.८.१२ ॥
人の中の牡牛よ、ヴィータハヴィヤの後裔たちが攻め寄せ、ガンガーとヤムナーの間の戦いで彼を倒した。
13.8.13
तं तु हत्वा नरपतिं हैहयास्ते महारथाः ।
प्रतिजग्मुः पुरीं रम्यां वत्सानामकुतोभयाः ॥ १३.८.१३ ॥
その王を殺し、偉大な戦車の勇士たちハイハヤ族は、恐れることなくヴァッツァ族の美しい都へ帰っていった。
13.8.14
हर्यश्वस्य च दायादः काशिराजोऽभ्यषिच्यत ।
सुदेवो देवसंकाशः साक्षाद्धर्म इवापरः ॥ १३.८.१४ ॥
ハリヤシュヴァの後裔、カーシー王スデーヴァが即位した。彼は神のようで、まるで another ダルマそのもののようであった。
13.8.15
स पालयामास महीं धर्मात्मा काशिनन्दनः ।
तैर्वीतहव्यैरागत्य युधि सर्वैर्विनिर्जितः ॥ १३.८.१५ ॥
正しき心のカーシーの息子は大地を治めたが、ヴィータハヴヤ族がやって来て、戦いで彼を完全に打ち負かした。
13.8.16
तमथाजौ विनिर्जित्य प्रतिजग्मुर्यथागतम् ।
सौदेविस्त्वथ काशीशोदिवोदासोऽभ्यषिच्यत ॥ १३.८.१६ ॥
戦いで彼を打ち負かすと、彼らは来た道を帰っていった。その後、スデーヴァの子でカーシーの主ディヴォーダーサが即位した。
13.8.17
दिवोदासस्तु विज्ञाय वीर्य तेषां यतात्मनाम् ।
वाराणसीं महातेजा निर्ममे शक्रशासनात् ॥ १३.८.१७ ॥
しかし、偉大な光輝のディヴォーダーサは、自らを制した彼らヴィータハヴヤの力を知り、シャクラの命によってヴァーラーナシー市を建てた。
13.8.18
विप्रक्षत्रियसम्बाधां वैश्यशूद्रसमाकुलाम् ।
नैकद्रव्योच्चयवतीं समृद्धविपणापणाम् ॥ १३.८.१८ ॥
そこはバラモンとクシャトリヤに満ち、ヴァイシャとシュードラで賑わい、様々な品物の山があふれ、栄えた市場と店々に富んでいた。
13.8.19
गङ्गाया उत्तरे कूले वप्रान्ते राजसत्तम् ।
गोमत्या दक्षिणे कूले शक्रस्येवामरावतीम्। ॥ १३.८.१९ ॥
王者の中の最上の者よ、ガンガーの北岸、城壁の端に、そしてゴーマティーの南岸に、インドラのアマラヴァティーのように。
13.8.20
तत्र तं राजशार्दूलं निवसन्तं महीपतिम् ।
आगत्य हैहया भूयः पर्यधावन्त भारत ॥ १३.८.२० ॥
そこに住んでいた王者の中の虎、大地の主のもとへ、ハイハヤ族が再び来て彼の周りに殺到した、バーラタよ。
13.8.21
स निष्क्रम्य ददौ युद्धं तेभ्यो राजा महाबलः ।
देवासुरसमं घोरं दिवोदासो महाद्युतिः ॥ १३.८.२१ ॥
大力と大光輝を持つその王ディヴォーダーサは出て行き、彼らと戦った。神々とアスラの戦いのように恐ろしい戦いであった。
13.8.22
स तु युद्धे महाराज दिनानां दशतीर्दश ।
हतवाहनभूयिष्ठस्ततो दैन्यमुपागमत् ॥ १३.८.२२ ॥
偉大なる王よ、彼はその戦いで十の十倍の日々戦った。やがて乗り物の大半が殺され、彼は窮境に陥った。
13.8.23
हतयोधस्ततो राजन्क्षीणकोशश्चक भूमिपः ।
दिवोदासः पुरीं त्यक्त्वा पलायनपरोऽभवत् ॥ १३.८.२३ ॥
王よ、戦士は倒れ、宝物庫は尽きて、大地の主ディヴォーダーサは都を捨て、逃亡に専念した。
13.8.24
गत्वाऽऽश्रमपदं रम्यं भरद्वाजस्य धीमतः ।
जगाम शरणं राजा कृताञ्जलिररिंदम् ॥ १३.८.२४ ॥
敵を征服する者よ、王は賢者バラドヴァージャの快適な隠棲所に行き、合掌して庇護を求めた。
13.8.25
तमुवाच भरद्वाजो ज्येष्ठः पुत्रो बृहस्पतेः ।
पुरोधाः शीलसम्पन्नो दिवोदासं महीपतिम् ॥ १३.८.२५ ॥
ブリハスパティの長子であり、徳行を備えた司祭バラドヴァージャは、大地の主ディヴォーダーサにこう語った。
13.8.26
किमागमनकृत्यं ते सर्वं प्रबूहि मे नृप ।
यत्ते प्रियं तत्करिष्ये न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १३.८.२६ ॥
王よ、あなたが来られた目的をすべて私に話してください。あなたの望むことを私は行いましょう。ここに私の迷いはありません。
13.8.27
भगवन्वैतहव्यैर्मे युद्धे वंशः प्रणाशितः ।
अहमेकः परिद्यूनो भवन्तं शरणं गतः ॥ १३.८.२७ ॥
尊き方よ、ヴィータハヴヤたちは戦いで私の一族を滅ぼしました。私は独り打ちひしがれ、あなたに庇護を求めて参りました。
13.8.28
शिष्यस्नेहेन भगवंस्त्वं मां रक्षितुमर्हसि ।
एकशेषः कृतो वंशो मम तैः पापकर्मभिः ॥ १३.८.२८ ॥
尊き方よ、弟子への愛から、どうか私をお守りください。あの悪行者たちは、私の一族にただ一人だけを残しました。
13.8.29
तमुवाच महाभागो भरद्वाजः प्रतापवान् ।
न भेतव्यं न भेतव्यं सौदेव व्येतु ते भयम् ॥ १३.८.२९ ॥
大いなる福徳と威力を備えたバラドヴァージャは彼にこう言った。「恐れるな、恐れるな、スデーヴァの子よ！汝の恐れは去れ。」
13.8.30
अहमिष्टिं करिष्यामि पुत्रार्थं ते विशाम्पते ।
वीतहव्यसहस्राणि येन त्वं प्रहरिष्यसि ॥ १३.८.३० ॥
民の主よ、私はあなたのために息子を得る祭祀を行いましょう。それによって、あなたはヴィータハヴヤの何千もの者を打ち倒すでしょう。
13.8.31
तत इष्टिं चकारर्षिस्तस्य वै पुत्रकामिकीम् ।
अथास्य तनयो जज्ञे दैवोदासः प्रतर्दनः ॥ १३.८.३१ ॥
そこで仙人は彼のために息子を求める祭祀を行い、その後ディヴォーダーサの子プラタルダナが生まれた。
13.8.32
स जातमात्रो ववृधे समाः सद्यस्त्रयोदश ।
वेदं चापि जगौ कृत्स्नं धनुर्वेदं च भारत ॥ १३.८.३२ ॥
生まれるとすぐに十三歳ほどに成長し、バーラタよ、彼はヴェーダ全体と弓術も唱えた。
13.8.33
योगेन च समाविष्टो भरद्वाजेन धीमता ।
कृत्स्नं हि तेजो यल्लोके तदेतद्देहमाविशत् ॥ १३.८.३३ ॥
ヨーガによって賢明なバーラドヴァージャと結ばれ、世にあるあらゆる威光がその身体に入った。
13.8.34
ततः स कवची धन्वी स्तूयमानः सुरर्षिभिः ।
बन्दिभिर्वन्द्यमानश्च बभौ सूर्य इवोदितः ॥ १३.८.३४ ॥
そこで鎧をまとい弓を持つ彼は、神々の聖仙たちに讃えられ、吟唱者たちに礼拝され、昇る太陽のように輝いた。
13.8.35
स रथी बद्धनिस्त्रिंशो बभौ दीप्त इवानलः ।
प्रययौ स धनुर्धुन्वन्विवर्षिषुरिवाम्बुदः ॥ १३.८.३५ ॥
剣を帯びた戦車の戦士は、燃え盛る火のように輝いた。弓を振りながら、雨を降らせようとする雲のように進んだ。
13.8.36
तं दृष्ट्वा परमं हर्षं सुदेवतनयो ययौ ।
मेने च मनसा दग्धान्वैतहव्यान्स पार्थिवः ॥ १३.८.३६ ॥
彼を見て、スデーヴァの子は無上の喜びのうちに立ち去り、その王は心の中でヴァイタハヴィヤたちはすでに焼かれたと思った。
13.8.37
ततोसौ यौवराज्ये च स्थापयित्वा प्रतर्दनम् ।
कृतकृत्यं तदाऽऽत्मानं स राजा प्रत्यपद्यत ॥ १३.८.३७ ॥
そこで彼はプラタルダナを太子の位に据え、自らの務めを成し遂げたと思った。その王は満足した。
13.8.38
ततस्तु वैतहव्यानां वधाय स महीपतिः ।
पुत्रं प्रस्थापयासास प्रतर्दनमरिंदमम् ॥ १३.८.३८ ॥
そこでその王は、敵を征服する息子プラタルダナを、ヴァイタハヴヤたちを殺すために送り出した。
13.8.39
सरथः स तु संतीर्य गङ्गामाशु पराक्रमी ।
प्रययौ वीतहव्यानां पुरीं परपुरंजयः ॥ १३.८.३९ ॥
その勇猛で敵城を征服する者は、戦車とともに速やかにガンジス河を渡り、ヴィータハヴヤたちの都へ向かった。
13.8.40
वैतहव्यास्तु संश्रुत्य रथघोषं समुद्धतम् ।
निर्ययुर्नगराकारै रथैः पररथारुजैः ॥ १३.८.४० ॥
ヴァイタハヴヤたちは、湧き上がる戦車の轟音を聞き、都市のように巨大で敵の戦車を砕く戦車に乗って出て来た。
13.8.41
निष्क्रम्य ते नरव्याघ्रा दंशिताश्चित्रयोधिनः ।
प्रतर्दनं समाजग्मुः शरवर्षैरुदायुधाः ॥ १३.८.४१ ॥
人中の虎である、鎧をまとった見事な戦士たちは出撃し、矢の雨を降らせ、武器を振りかざしてプラタルダナのもとへ迫った。
13.8.42
शस्त्रैश्च विविधाकारै रथौघैश्च युधिष्ठिर ।
अभ्यवर्षन्त राजानं हिमवन्तमिवाम्बुदाः ॥ १३.८.४२ ॥
ユディシュティラよ、様々な形の武器と戦車の群れとで、雲がヒマーラヤに降り注ぐように、彼らはその王の上に降り注いだ。
13.8.43
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य तेषां राजा प्रतर्दनः ।
जघान तान्महातेजा वज्रानलसमैः शरैः ॥ १३.८.४३ ॥
王プラタルダナは武器で彼らの武器を防ぎ、大いなる威力をもって、雷と火に等しい矢で彼らを打ち倒した。
13.8.44
कृत्तोत्तमाङ्गास्ते राजन्भल्लैः शतसहस्रशः ।
अपतन्रुधिरार्द्राङ्गा निकृत्ता इव किंशुकाः ॥ १३.८.४४ ॥
王よ、刃の矢に頭を斬られ、幾十万もの者が血にまみれた体で、伐られたキンシュカの木のように倒れた。
13.8.45
हतेषु तेषु सर्वेषु वीतहव्यः सुतेष्वथ ।
प्राद्रवन्नगरं हित्वा भृगोराश्रममप्युत ॥ १३.८.४५ ॥
ヴィータハヴィヤの息子たちが皆殺されると、ヴィータハヴィヤは都を捨て、ブリグの庵へと逃げた。
13.8.46
ययौ भृगुं च शरणं वीतहव्यो नराधिपः ।
अभयं च ददौ तस्मै वीतहव्याय भार्गवः।
आसनं शिष्यमध्ये च भृगुरन्यत्समादिशत् ॥ १३.८.४६ ॥
王ヴィータハヴィヤはブリグに庇護を求めた。バールガヴァは彼に無畏を与え、さらにブリグは、弟子たちの中に彼の座を設けるよう別の命を下した。
13.8.47
अथानुपदमेवाशु तत्रागच्छत्प्रतर्दनः ।
स प्राप्य चाश्रमपदं दिवोदासात्मजोऽब्रवीत् ॥ १३.८.४७ ॥
すぐさまプラタルダナが彼の後を追って到着した。庵に着くと、ディヴォーダーサの息子は語った。
13.8.48
भोभो केऽत्राश्रमे सन्ति भृगोः शिष्या महात्मनः ।
द्रष्टुमिच्छे मुनिमहं तस्याचक्षत मामिति ॥ १३.८.४८ ॥
おい、おい！この庵にいる偉大な御心のブリグの弟子は誰か？私は聖者に会いたい。彼らは私にこう言った——
13.8.49
स तं विदित्वा तु भृगुर्निश्चक्रामाश्रमात्तदा ।
पूजयामास च ततो विधिना नृपसत्तमम् ॥ १३.८.४९ ॥
彼を認めたバールグは、その時庵から出て、作法どおりにその最上の王を敬った。
13.8.50
उवाच चैनं राजेन्द्र किं कार्यं ब्रूहि पार्थिव ।
स चोवाच नृपस्तस्मै यदागमनकारणम् ॥ १३.८.५० ॥
彼は言った、「王たちの主よ、王よ、何をすべきか言うがよい」。すると王は、来訪の理由を彼に告げた。
13.8.51
अयं ब्रह्मन्नितो राजा वीतहव्यो विसर्ज्यताम् ।
अस्य पुत्रैर्हि मे कृत्स्नो ब्रह्मन्वंशः प्रणाशितः ॥ १३.८.५१ ॥
バラモンよ、この王ヴィータハヴヤをここから解放せよ。彼の息子たちによって、私の一族全体が滅ぼされたのだ。
13.8.52
उत्सादितश्च विषयः काशीनां रत्नसञ्चयः ।
एतस्य वीर्यदृप्तस्य हतं पुत्रशतं मया।
अस्येदानीं वधादद्य भविष्याम्यनृणः पितुः ॥ १३.८.५२ ॥
カーシーの国は荒らされ、その宝の蔵は略奪された。彼の武勇の驕りのゆえに、私は彼の百人の息子を殺した。今日彼を殺すことで、私は父への負債から解放されるだろう。
13.8.53
तमुवाच कृपाविष्टो भृगुर्धर्मभृतांवरः ।
नेहास्ति क्षत्रियः कश्चित्सर्वे हीमे द्विजातयः ॥ १३.८.५३ ॥
慈悲に満たされ、法を守る者のうち最も優れたバールグは彼に言った、「ここには一人のクシャトリヤもいない。ここにいるのはみな再生族である」。
13.8.54
एतत्तु वचनं श्रुत्वा भृगोस्तथ्यं प्रतर्दनः ।
पादावुपस्पृश्य शनैः प्रहृष्टो वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.८.५४ ॥
バールグのこの真実の言葉を聞いて、プラタルダナは彼の足に触れ、喜びつつゆっくりとこの言葉を述べた。
13.8.55
एवमप्यस्मि भगवन्कृतकृत्यो न संशयः ।
य एष राजा वीर्येण स्वजातिं त्याजितो मया ॥ १३.८.५५ ॥
このように私は目的を果たした、疑いはない。この王は私の力によって自らの種姓を捨てさせられたのだ。
13.8.56
अनुजानीहि मां ब्रह्मन्ध्यायस्व च शिवेन माम् ।
त्याजितो हि मया जातिमेव राजा भृगूद्वह ॥ १३.८.५६ ॥
バラモンよ、私に去る許可を与え、好意をもって私を思ってください。バルグの最も優れた方よ、私は実にこの王をその種姓から離れさせたのです。
13.8.57
ततस्तेनाभ्यनुज्ञातो ययौ राजा प्रतर्दनः ।
यथागतं महाराज मुक्त्वा विषमिवोरगः ॥ १३.८.५७ ॥
そこで彼の許しを得て、王プラタルダナは来た道を去っていった、偉大な王よ。蛇が毒を捨てて去るように。
13.8.58
भृगोर्वचनमात्रेण स च ब्रह्मर्षितां गतः ।
वीतहव्यो महाराज ब्रह्मवादित्वमेव च ॥ १३.८.५८ ॥
ただバルグの一言によって、彼は梵仙の境地に至った。偉大な王よ。ヴィータハヴィヤもまた梵を語る者の地位を得た。
13.8.59
तस्य गृत्समदः पुत्रो रूपेणेन्द्र इवापरः ।
शक्रस्त्वमिति यो दैत्यैर्निगृहीतः किलाभवत् ॥ १३.८.५९ ॥
彼の息子はグリツァマダであった。姿はもう一人のインドラのようであった。『お前こそシャクラだ』と言って、彼はダイティヤたちに捕らえられたのである。
13.8.60
ऋग्वेदे वर्तते चाग्र्या श्रुतिर्यस्य महात्मनः ।
यत्र गृत्समदो राजन्ब्राह्मणैः स महीयते ॥ १३.८.६० ॥
リグ・ヴェーダには、あの大いなる魂のもつ最上のシュルティが残っている。王よ、そこではグリツァマダがバラモンたちによって敬われているのだ。
13.8.61
स ब्रह्मचारी विप्रर्षिः श्रीमान्गृत्समदोऽभवत् ।
पुत्रो गृत्समदस्यापि विप्रः सावैनसोऽभवत् ॥ १३.८.६१ ॥
彼は梵行者であり、仙人の中の仙人、栄光あるグリトサマダとなった。グリトサマダの息子もバラモンとなり、サイヴァイナサとなった。
13.8.62
सावैनसस्य पुत्रो वै वितस्त्यस्तस्य चात्मजः ।
वितस्त्यस्य सुतस्तस्य शिवस्तश्चात्मजोऽभवत् ॥ १३.८.६२ ॥
サイヴァイナサの子はヴィタスティ、その子も生まれた。ヴィタスティの子はシヴァ、彼にもまた子が生まれた。
13.8.63
श्रवास्तस्य सुतश्चर्षिः श्रवसश्चाभवत्तमः ।
तमसश्च प्रकाशोऽभूत्तनयो द्विजसत्तमः ॥ १३.८.६३ ॥
その子は仙人シュラヴァ、シュラヴァの子はタマス。タマスの子はプラカーシャで、再生者の中で最も優れていた。
13.8.64
प्रकाशस्य च वागिन्द्रो बभूव जयतांवरः ।
तस्यात्मजश्च प्रमितिर्वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १३.८.६४ ॥
プラカーシャの子は勝者の中の最高者ヴァーギンドラ。その子はプラミティで、ヴェーダとヴェーダの補助学に通じていた。
13.8.65
घृताच्यां तस्य पुत्रस्तु रुरुर्नामोदपद्यत ।
प्रमद्वरायां तु रुरोः पुत्रः समुदपद्यत।
शुनको नाम विप्रर्षिर्यस्य पुत्रोऽथ शौनकः ॥ १३.८.६५ ॥
ガラターチーとの間にルルという息子が生まれた。プラマドヴァラーとの間にルルの息子が生まれた。それは仙人の中のバラモン、シュナカであり、その息子がシャウナカである。
13.8.66
एवं विप्रत्वमगमद्वीतहव्यो नराधिपः ।
भृगोः प्रसादाद्राजेन्द्र क्षत्रियः क्षत्रियर्षभ ॥ १३.८.६६ ॥
このようにして人民の王ヴィータハヴィヤは、バルグの恩寵によってバラモンの身分を得た。おお王の中の王よ、おおクシャトリヤの中の雄牛よ、彼はクシャトリヤであったのに。
13.8.67
एष ते कथितो वंशो राजन्गार्त्समदो मया ।
विस्तरेण महाराज किमन्यदनुपृच्छसि ॥ १३.८.६७ ॥
王よ、私はガールツァマダのこの系譜を詳しくあなたに語りました。偉大な王よ、他に何を尋ねるのですか。