ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.8.1
श्रुतं मे महदाख्यानमेतत्कुरुकुलोद्वह ।
सुदुष्प्रापं यद्ब्रवीषि ब्राह्मण्यं वदतांवर ॥ १३.८.१ ॥
ಕುರುಕುಲೋದ್ಭವನೇ, ನೀವು ಹೇಳಿದ ಈ ಮಹಾ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದೆ. ವಕ್ತಾರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದುದು.
13.8.2
विश्वामिइत्रो महाराज राजा ब्राह्मणतां गतः ।
कथितं भवता सर्वं विस्तरेण पितामह ॥ १३.८.२ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ರಾಜ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು. ಪಿತಾಮಹನೇ, ನೀವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳಿದಿರಿ.
13.8.3
तच्च राजन्मया सर्वं श्रुतं बुद्धिमतांवर ।
आगमो हि परोऽस्माकं त्वत्तः कौरवनन्दन ॥ १३.८.३ ॥
ರಾಜನೇ, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಮಗೆ ಲಭಿಸಿದ ಈ ಪರಂಪರೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು, ಕೌರವನಂದನನೇ.
13.8.4
वीतहव्यश्च नृपतिः श्रुतो मे विप्रतां गतः ।
तदेव तावद्गाङ्गेय श्रोतुमिच्छाम्यहं विभो ॥ १३.८.४ ॥
ರಾಜ ವೀತಹವ್ಯನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನೆಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಗಂಗಾಪುತ್ರನೇ, ಪ್ರಭುವೇ, ಅದನ್ನೇ ನಾನು ಈಗ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
13.8.5
स केन कर्मणा प्राप्तो ब्राह्मण्यं राजसत्तमः ।
वरेण तपसा वाऽपि तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.८.५ ॥
ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು? ವರದಿಂದಲೋ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೋ? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಬೇಕು.
13.8.6
शृणु राजन्यथा राजा वीतहव्यो महायशाः ।
राजर्षिर्दुर्लभं प्राप्तो ब्राह्मण्यं लोकसत्कृतम् ॥ १३.८.६ ॥
ರಾಜನೇ, ಕೇಳು. ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ರಾಜ ವೀತಹವ್ಯನು, ರಾಜರ್ಷಿಯು, ಲೋಕದಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವ ದುರ್ಲಭ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನೆಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು.
13.8.7
मनोर्महात्मनस्तात प्रजा धर्मेण शासतः ।
बभूव पुत्रो धर्मात्मा शर्यातिरिति विश्रुतः ॥ १३.८.७ ॥
ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಮಹಾತ್ಮ ಮನುವು ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಶರ್ಯಾತಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು.
13.8.8
तस्यान्ववाये द्वौ राजन्राजानौ सम्बभूवतुः ।
हैहयस्तालजङ्घश्च वत्सेषु जयतांवर ॥ १३.८.८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ರಾಜರು ಜನಿಸಿದರು — ಹೈಹಯ ಮತ್ತು ತಾಲಜಂಘ; ಓ ವಿಜಯಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
13.8.9
हैहयस्य तु राजेन्द्र दशसु स्त्रीषु भारत ।
शतं बभूव पुत्राणां शूराणामनिवर्तिनाम्।
तुल्यरूपप्रभावानां बलिनां युद्धशालिनाम् ॥ १३.८.९ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಓ ಭಾರತನೇ, ಹೈಹಯನಿಗೆ ಹತ್ತು ಪತ್ನಿಯರಿಂದ ನೂರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು — ಶೂರರು, ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದವರು, ಸಮಾನ ರೂಪ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮದವರು, ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಯುದ್ಧ ನಿಪುಣರು.
13.8.10
धनुर्वेदे च वेदे च सर्वत्रैव कृतश्रमाः ॥ १३.८.१० ॥
ಧನುರ್ವೇದದಲ್ಲಿಯೂ ವೇದದಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ, ಅವರು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಕಲಿತಿದ್ದರು.
13.8.11
काशिष्वपि नृपो राजन्दिवोदासपितामहः ।
हर्यश्व इति विख्यातो बभूव जयतांवरः ॥ १३.८.११ ॥
ಕಾಶಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಓ ರಾಜನೇ, ದಿವೋದಾಸನ ಅಜ್ಜನಾದ ಹರ್ಯಶ್ವ ಎಂಬ ರಾಜನಿದ್ದನು; ಅವನು ವಿಜಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು.
13.8.12
स वीतहव्यदायादैरागत्य पुरुषर्षभ ।
गङ्गायमुनयोर्मध्ये सङ्ग्रामे विनिपातितः ॥ १३.८.१२ ॥
ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವನು ವೀತಹವ್ಯನ ವಂಶಜರು ಬಂದು, ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಯಮುನೆಯ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು.
13.8.13
तं तु हत्वा नरपतिं हैहयास्ते महारथाः ।
प्रतिजग्मुः पुरीं रम्यां वत्सानामकुतोभयाः ॥ १३.८.१३ ॥
ಆ ರಾಜನನ್ನು ಕೊಂದು, ಆ ಮಹಾರಥರಾದ ಹೈಹಯರು ವತ್ಸರ ರಮ್ಯ ನಗರಿಗೆ ನಿರ್ಭಯರಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
13.8.14
हर्यश्वस्य च दायादः काशिराजोऽभ्यषिच्यत ।
सुदेवो देवसंकाशः साक्षाद्धर्म इवापरः ॥ १३.८.१४ ॥
ಹರ್ಯಶ್ವನ ವಂಶಜನಾದ ಕಾಶೀರಾಜ ಸುದೇವನು ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದನು; ಅವನು ದೇವಸಮಾನನು, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಧರ್ಮನಂತಿದ್ದನು.
13.8.15
स पालयामास महीं धर्मात्मा काशिनन्दनः ।
तैर्वीतहव्यैरागत्य युधि सर्वैर्विनिर्जितः ॥ १३.८.१५ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಕಾಶೀ ನಂದನನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದನು; ವೀತಹವ್ಯರು ಬಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.
13.8.16
तमथाजौ विनिर्जित्य प्रतिजग्मुर्यथागतम् ।
सौदेविस्त्वथ काशीशोदिवोदासोऽभ्यषिच्यत ॥ १३.८.१६ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಗೆದ್ದು ಅವರು ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು; ನಂತರ ಸುದೇವನ ಮಗ, ಕಾಶಿಯ ಒಡೆಯ ದಿವೋದಾಸನು ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದನು.
13.8.17
दिवोदासस्तु विज्ञाय वीर्य तेषां यतात्मनाम् ।
वाराणसीं महातेजा निर्ममे शक्रशासनात् ॥ १३.८.१७ ॥
ಆದರೆ ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಿತರಾದ ಆ ವೀತಹವ್ಯರ ಬಲವನ್ನು ತಿಳಿದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ದಿವೋದಾಸನು, ಇಂದ್ರನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ವಾರಾಣಸಿ ನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
13.8.18
विप्रक्षत्रियसम्बाधां वैश्यशूद्रसमाकुलाम् ।
नैकद्रव्योच्चयवतीं समृद्धविपणापणाम् ॥ १३.८.१८ ॥
ಅದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರಿಂದ ಗಿಜಿಗುಡುತ್ತಿತ್ತು, ಹಲವು ಸರಕುಗಳ ರಾಶಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಸಮೃದ್ಧ ಅಂಗಡಿ ಬೀದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಿತು.
13.8.19
गङ्गाया उत्तरे कूले वप्रान्ते राजसत्तम् ।
गोमत्या दक्षिणे कूले शक्रस्येवामरावतीम्। ॥ १३.८.१९ ॥
ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಗಂಗೆಯ ಉತ್ತರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಕಾರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ, ಗೋಮತಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರನ ಅಮರಾವತಿಯಂತಿರುವ (ನಗರದಲ್ಲಿ).
13.8.20
तत्र तं राजशार्दूलं निवसन्तं महीपतिम् ।
आगत्य हैहया भूयः पर्यधावन्त भारत ॥ १३.८.२० ॥
ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲ, ಭೂಪತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೈಹಯರು ಮತ್ತೆ ಬಂದು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಧಾವಿಸಿದರು, ಓ ಭಾರತ.
13.8.21
स निष्क्रम्य ददौ युद्धं तेभ्यो राजा महाबलः ।
देवासुरसमं घोरं दिवोदासो महाद्युतिः ॥ १३.८.२१ ॥
ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಜ ದಿವೋದಾಸ ಹೊರಬಂದು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು; ಅದು ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧದಂತೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು.
13.8.22
स तु युद्धे महाराज दिनानां दशतीर्दश ।
हतवाहनभूयिष्ठस्ततो दैन्यमुपागमत् ॥ १३.८.२२ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಹೋರಾಡಿದನು; ನಂತರ ಅವನ ವಾಹನಗಳು ಬಹುತೇಕ ಹತವಾಗಿ ಅವನು ದೀನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.
13.8.23
हतयोधस्ततो राजन्क्षीणकोशश्चक भूमिपः ।
दिवोदासः पुरीं त्यक्त्वा पलायनपरोऽभवत् ॥ १३.८.२३ ॥
ರಾಜನೇ, ಯೋಧರು ಹತರಾಗಿ, ಕೋಶ ಕ್ಷೀಣವಾಗಲು, ಭೂಪತಿ ದಿವೋದಾಸ ನಗರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪಲಾಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು.
13.8.24
गत्वाऽऽश्रमपदं रम्यं भरद्वाजस्य धीमतः ।
जगाम शरणं राजा कृताञ्जलिररिंदम् ॥ १३.८.२४ ॥
ಶತ್ರುದಮನನೇ, ರಮ್ಯವಾದ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ರಾಜನು ಕೈಮುಗಿದು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಭರದ್ವಾಜನ ಶರಣು ಹೊಂದಿದನು.
13.8.25
तमुवाच भरद्वाजो ज्येष्ठः पुत्रो बृहस्पतेः ।
पुरोधाः शीलसम्पन्नो दिवोदासं महीपतिम् ॥ १३.८.२५ ॥
ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರ, ಶೀಲಸಂಪನ್ನ ಪುರೋಹಿತ ಭರದ್ವಾಜನು ಭೂಪತಿ ದಿವೋದಾಸನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
13.8.26
किमागमनकृत्यं ते सर्वं प्रबूहि मे नृप ।
यत्ते प्रियं तत्करिष्ये न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १३.८.२६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಆಗಮನದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು. ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನೇ ನಾನು ಮಾಡುವೆನು; ಇದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.
13.8.27
भगवन्वैतहव्यैर्मे युद्धे वंशः प्रणाशितः ।
अहमेकः परिद्यूनो भवन्तं शरणं गतः ॥ १३.८.२७ ॥
ಭಗವನ್, ವೀತಹವ್ಯರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದರು. ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಕುಗ್ಗಿ ನಿನ್ನ ಶರಣು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
13.8.28
शिष्यस्नेहेन भगवंस्त्वं मां रक्षितुमर्हसि ।
एकशेषः कृतो वंशो मम तैः पापकर्मभिः ॥ १३.८.२८ ॥
ಭಗವನ್, ಶಿಷ್ಯನ ಮೇಲಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಆ ಪಾಪಕರ್ಮಿಗಳು ನನ್ನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನೇ ಉಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
13.8.29
तमुवाच महाभागो भरद्वाजः प्रतापवान् ।
न भेतव्यं न भेतव्यं सौदेव व्येतु ते भयम् ॥ १३.८.२९ ॥
ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನೂ ಪ್ರತಾಪಿಯೂ ಆದ ಭರದ್ವಾಜನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಭಯಪಡಬೇಡ, ಭಯಪಡಬೇಡ, ಸೌದೇವ! ನಿನ್ನ ಭಯ ದೂರವಾಗಲಿ."
13.8.30
अहमिष्टिं करिष्यामि पुत्रार्थं ते विशाम्पते ।
वीतहव्यसहस्राणि येन त्वं प्रहरिष्यसि ॥ १३.८.३० ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ನಿನಗಾಗಿ ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ನಾನು ಯಾಗ ಮಾಡುವೆನು; ಅದರಿಂದ ನೀನು ವೀತಹವ್ಯರ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆ.
13.8.31
तत इष्टिं चकारर्षिस्तस्य वै पुत्रकामिकीम् ।
अथास्य तनयो जज्ञे दैवोदासः प्रतर्दनः ॥ १३.८.३१ ॥
ಆಗ ಆ ಋಷಿ ಅವನಿಗಾಗಿ ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ದೈವೋದಾಸನ ಮಗ ಪ್ರತರ್ದನನು ಜನಿಸಿದನು.
13.8.32
स जातमात्रो ववृधे समाः सद्यस्त्रयोदश ।
वेदं चापि जगौ कृत्स्नं धनुर्वेदं च भारत ॥ १३.८.३२ ॥
ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷದವನಂತೆ ಬೆಳೆದನು. ಓ ಭಾರತ, ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇದವನ್ನೂ ಧನುರ್ವೇದವನ್ನೂ ಪಠಿಸಿದನು.
13.8.33
योगेन च समाविष्टो भरद्वाजेन धीमता ।
कृत्स्नं हि तेजो यल्लोके तदेतद्देहमाविशत् ॥ १३.८.३३ ॥
ಯೋಗದಿಂದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಭಾರದ್ವಾಜನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ, ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ತ ತೇಜಸ್ಸು ಆ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
13.8.34
ततः स कवची धन्वी स्तूयमानः सुरर्षिभिः ।
बन्दिभिर्वन्द्यमानश्च बभौ सूर्य इवोदितः ॥ १३.८.३४ ॥
ಆಗ ಕವಚಧಾರಿಯೂ ಧನುರ್ಧಾರಿಯೂ ಆದ ಅವನು, ದೇವರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಬಂದಿಗಳಿಂದ ವಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಉದಯಿಸಿದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.
13.8.35
स रथी बद्धनिस्त्रिंशो बभौ दीप्त इवानलः ।
प्रययौ स धनुर्धुन्वन्विवर्षिषुरिवाम्बुदः ॥ १३.८.३५ ॥
ಅವನು ರಥಿಯಾಗಿ, ಖಡ್ಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು. ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತಾ, ಮಳೆ ಸುರಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾದ ಮೋಡದಂತೆ ಮುನ್ನಡೆದನು.
13.8.36
तं दृष्ट्वा परमं हर्षं सुदेवतनयो ययौ ।
मेने च मनसा दग्धान्वैतहव्यान्स पार्थिवः ॥ १३.८.३६ ॥
ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷದಿಂದ ಸುದೇವನ ಮಗ ತೆರಳಿದನು; ಆ ರಾಜನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೈತಹವ್ಯರನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹೋದವರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.
13.8.37
ततोसौ यौवराज्ये च स्थापयित्वा प्रतर्दनम् ।
कृतकृत्यं तदाऽऽत्मानं स राजा प्रत्यपद्यत ॥ १३.८.३७ ॥
ಆಗ ಅವನು ಪ್ರತರ್ದನನನ್ನು ಯುವರಾಜ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ತನ್ನನ್ನು ಕೃತಕೃತ್ಯನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು; ಆ ರಾಜನು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.
13.8.38
ततस्तु वैतहव्यानां वधाय स महीपतिः ।
पुत्रं प्रस्थापयासास प्रतर्दनमरिंदमम् ॥ १३.८.३८ ॥
ನಂತರ ಆ ರಾಜನು ವೈತಹವ್ಯರನ್ನು ವಧಿಸಲು, ಶತ್ರುನಾಶಕ ತನ್ನ ಮಗ ಪ್ರತರ್ದನನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.
13.8.39
सरथः स तु संतीर्य गङ्गामाशु पराक्रमी ।
प्रययौ वीतहव्यानां पुरीं परपुरंजयः ॥ १३.८.३९ ॥
ರಥದೊಂದಿಗೆ ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಶತ್ರುನಗರಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವನಾಗಿ ವೀತಹವ್ಯರ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
13.8.40
वैतहव्यास्तु संश्रुत्य रथघोषं समुद्धतम् ।
निर्ययुर्नगराकारै रथैः पररथारुजैः ॥ १३.८.४० ॥
ವೈತಹವ್ಯರು ಎತ್ತರವಾಗಿ ಏರಿದ ರಥಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಗರದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ, ಶತ್ರುರಥಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವ ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಬಂದರು.
13.8.41
निष्क्रम्य ते नरव्याघ्रा दंशिताश्चित्रयोधिनः ।
प्रतर्दनं समाजग्मुः शरवर्षैरुदायुधाः ॥ १३.८.४१ ॥
ಆ ನರವ್ಯಾಘ್ರರು, ಕವಚಧಾರಿಗಳಾದ ಅದ್ಭುತ ಯೋಧರು ಹೊರಬಂದು, ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗರೆಯುತ್ತಾ, ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಪ್ರತರ್ದನನ ಬಳಿ ಬಂದರು.
13.8.42
शस्त्रैश्च विविधाकारै रथौघैश्च युधिष्ठिर ।
अभ्यवर्षन्त राजानं हिमवन्तमिवाम्बुदाः ॥ १३.८.४२ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ! ವಿವಿಧ ಆಕಾರದ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ರಥಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಅವರು ಆ ರಾಜನ ಮೇಲೆ ಮೇಘಗಳು ಹಿಮಾಲಯದ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯುವಂತೆ ಸುರಿದರು.
13.8.43
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य तेषां राजा प्रतर्दनः ।
जघान तान्महातेजा वज्रानलसमैः शरैः ॥ १३.८.४३ ॥
ರಾಜ ಪ್ರತರ್ದನನು ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅವರ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಡೆದು, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ, ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
13.8.44
कृत्तोत्तमाङ्गास्ते राजन्भल्लैः शतसहस्रशः ।
अपतन्रुधिरार्द्राङ्गा निकृत्ता इव किंशुकाः ॥ १३.८.४४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಭಲ್ಲಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವರು, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ನೆನೆದ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ, ಕಡಿದ ಕಿಂಶುಕ ಮರಗಳಂತೆ ಬಿದ್ದರು.
13.8.45
हतेषु तेषु सर्वेषु वीतहव्यः सुतेष्वथ ।
प्राद्रवन्नगरं हित्वा भृगोराश्रममप्युत ॥ १३.८.४५ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರು, ವೀತಹವ್ಯನ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಹತರಾದ ನಂತರ, ವೀತಹವ್ಯನು ನಗರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭೃಗುವಿನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಓಡಿದನು.
13.8.46
ययौ भृगुं च शरणं वीतहव्यो नराधिपः ।
अभयं च ददौ तस्मै वीतहव्याय भार्गवः।
आसनं शिष्यमध्ये च भृगुरन्यत्समादिशत् ॥ १३.८.४६ ॥
ರಾಜ ವೀತಹವ್ಯನು ಭೃಗುವಿನ ಶರಣು ಹೊಕ್ಕನು; ಭಾರ್ಗವನು ವೀತಹವ್ಯನಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡಿದನು; ಭೃಗುವು ಶಿಷ್ಯರ ಮಧ್ಯೆ ಅವನಿಗೆ ಆಸನ ನೀಡುವಂತೆ ಬೇರೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದನು.
13.8.47
अथानुपदमेवाशु तत्रागच्छत्प्रतर्दनः ।
स प्राप्य चाश्रमपदं दिवोदासात्मजोऽब्रवीत् ॥ १३.८.४७ ॥
ಆಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರತರ್ದನನು ಅವನ ಹಿಂದೆಯೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು. ಆಶ್ರಮವನ್ನು ತಲುಪಿ, ದಿವೋದಾಸನ ಮಗನು ಮಾತನಾಡಿದನು.
13.8.48
भोभो केऽत्राश्रमे सन्ति भृगोः शिष्या महात्मनः ।
द्रष्टुमिच्छे मुनिमहं तस्याचक्षत मामिति ॥ १३.८.४८ ॥
ಓ ಓ, ಈ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಭೃಗುವಿನ ಶಿಷ್ಯರು ಯಾರಿದ್ದಾರೆ? ನಾನು ಮುನಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಅವರು ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
13.8.49
स तं विदित्वा तु भृगुर्निश्चक्रामाश्रमात्तदा ।
पूजयामास च ततो विधिना नृपसत्तमम् ॥ १३.८.४९ ॥
ಅವನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಭೃಗು ಆಗ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ವಿಧಿಯಂತೆ ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.
13.8.50
उवाच चैनं राजेन्द्र किं कार्यं ब्रूहि पार्थिव ।
स चोवाच नृपस्तस्मै यदागमनकारणम् ॥ १३.८.५० ॥
ಅವನು ಹೇಳಿದನು, "ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಓ ಪಾರ್ಥಿವ, ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳು." ಆ ರಾಜನು ತಾನು ಬಂದ ಕಾರಣವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.
13.8.51
अयं ब्रह्मन्नितो राजा वीतहव्यो विसर्ज्यताम् ।
अस्य पुत्रैर्हि मे कृत्स्नो ब्रह्मन्वंशः प्रणाशितः ॥ १३.८.५१ ॥
ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಈ ರಾಜ ವೀತಹವ್ಯನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಿಡು. ಅವನ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ನನ್ನ ಇಡೀ ವಂಶ ನಾಶವಾಯಿತು.
13.8.52
उत्सादितश्च विषयः काशीनां रत्नसञ्चयः ।
एतस्य वीर्यदृप्तस्य हतं पुत्रशतं मया।
अस्येदानीं वधादद्य भविष्याम्यनृणः पितुः ॥ १३.८.५२ ॥
ಕಾಶಿಗಳ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರ ರತ್ನಭಂಡಾರ ನಾಶವಾಯಿತು. ಅವನ ಪರಾಕ್ರಮದ ಗರ್ವದಿಂದ ಅವನ ನೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಾನು ಕೊಂದೆ. ಈಗ ಅವನನ್ನು ವಧಿಸುವುದರಿಂದ ಇಂದು ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತೇನೆ.
13.8.53
तमुवाच कृपाविष्टो भृगुर्धर्मभृतांवरः ।
नेहास्ति क्षत्रियः कश्चित्सर्वे हीमे द्विजातयः ॥ १३.८.५३ ॥
ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೃಗು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, "ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕ್ಷತ್ರಿಯನೂ ಇಲ್ಲ; ಇವರೆಲ್ಲರೂ ದ್ವಿಜರು."
13.8.54
एतत्तु वचनं श्रुत्वा भृगोस्तथ्यं प्रतर्दनः ।
पादावुपस्पृश्य शनैः प्रहृष्टो वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.८.५४ ॥
ಭೃಗುವಿನ ಈ ಸತ್ಯವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಪ್ರತರ್ದನನು ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
13.8.55
एवमप्यस्मि भगवन्कृतकृत्यो न संशयः ।
य एष राजा वीर्येण स्वजातिं त्याजितो मया ॥ १३.८.५५ ॥
ಹೀಗೆ ನಾನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಈ ರಾಜನನ್ನು ನನ್ನ ವೀರ್ಯದಿಂದ ತನ್ನ ಜಾತಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿಸಿದ್ದೇನೆ.
13.8.56
अनुजानीहि मां ब्रह्मन्ध्यायस्व च शिवेन माम् ।
त्याजितो हि मया जातिमेव राजा भृगूद्वह ॥ १३.८.५६ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ; ಶುಭದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ. ಭೃಗು ವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈ ರಾಜನನ್ನು ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವನ ಜಾತಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದೇನೆ.
13.8.57
ततस्तेनाभ्यनुज्ञातो ययौ राजा प्रतर्दनः ।
यथागतं महाराज मुक्त्वा विषमिवोरगः ॥ १३.८.५७ ॥
ನಂತರ ಅವರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ರಾಜ ಪ್ರತರ್ದನನು ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹೊರಟನು, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಹಾವು ವಿಷವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವಂತೆ.
13.8.58
भृगोर्वचनमात्रेण स च ब्रह्मर्षितां गतः ।
वीतहव्यो महाराज ब्रह्मवादित्वमेव च ॥ १३.८.५८ ॥
ಭೃಗುವಿನ ಮಾತಿನಿಂದಲೇ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು, ಮಹಾರಾಜನೇ; ವೀತಹವ್ಯನು ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿತ್ವವನ್ನೂ ಪಡೆದನು.
13.8.59
तस्य गृत्समदः पुत्रो रूपेणेन्द्र इवापरः ।
शक्रस्त्वमिति यो दैत्यैर्निगृहीतः किलाभवत् ॥ १३.८.५९ ॥
ಅವನ ಮಗ ಗೃತ್ಸಮದ; ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಇಂದ್ರನಂತಿದ್ದನು. 'ನೀನು ಶಕ್ರ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನನ್ನು ದೈತ್ಯರು ಬಂಧಿಸಿದ್ದರು.
13.8.60
ऋग्वेदे वर्तते चाग्र्या श्रुतिर्यस्य महात्मनः ।
यत्र गृत्समदो राजन्ब्राह्मणैः स महीयते ॥ १३.८.६० ॥
ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶ್ರುತಿ ಇದೆ; ರಾಜನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಗೃತ್ಸಮದನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
13.8.61
स ब्रह्मचारी विप्रर्षिः श्रीमान्गृत्समदोऽभवत् ।
पुत्रो गृत्समदस्यापि विप्रः सावैनसोऽभवत् ॥ १३.८.६१ ॥
ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ವಿಪ್ರರ್ಷಿ, ಶ್ರೀಮಂತ ಗೃತ್ಸಮದನಾದನು. ಗೃತ್ಸಮದನ ಮಗನೂ ವಿಪ್ರನಾದ ಸಾವೈನಸನಾದನು.
13.8.62
सावैनसस्य पुत्रो वै वितस्त्यस्तस्य चात्मजः ।
वितस्त्यस्य सुतस्तस्य शिवस्तश्चात्मजोऽभवत् ॥ १३.८.६२ ॥
ಸಾವೈನಸನ ಮಗ ವಿತಸ್ತಿ; ಅವನ ಮಗನೂ ಆದನು. ವಿತಸ್ತಿಯ ಮಗ ಶಿವ; ಅವನಿಗೂ ಒಬ್ಬ ಮಗನಾದನು.
13.8.63
श्रवास्तस्य सुतश्चर्षिः श्रवसश्चाभवत्तमः ।
तमसश्च प्रकाशोऽभूत्तनयो द्विजसत्तमः ॥ १३.८.६३ ॥
ಅವನ ಮಗ ಶ್ರವ ಋಷಿ; ಶ್ರವನ ಮಗ ತಮಸ. ತಮಸನ ಮಗ ಪ್ರಕಾಶ, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
13.8.64
प्रकाशस्य च वागिन्द्रो बभूव जयतांवरः ।
तस्यात्मजश्च प्रमितिर्वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १३.८.६४ ॥
ಪ್ರಕಾಶನ ಮಗ ವಾಗಿಂದ್ರ, ಜಯಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಮಿತಿ, ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳ ಪಾರಂಗತ.
13.8.65
घृताच्यां तस्य पुत्रस्तु रुरुर्नामोदपद्यत ।
प्रमद्वरायां तु रुरोः पुत्रः समुदपद्यत।
शुनको नाम विप्रर्षिर्यस्य पुत्रोऽथ शौनकः ॥ १३.८.६५ ॥
ಘೃತಾಚಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ರುರು ಎಂಬ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಪ್ರಮದ್ವರೆಯಿಂದ ರುರುವಿಗೆ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನು ವಿಪ್ರರ್ಷಿ ಶುನಕ, ಅವನ ಮಗ ಶೌನಕ.
13.8.66
एवं विप्रत्वमगमद्वीतहव्यो नराधिपः ।
भृगोः प्रसादाद्राजेन्द्र क्षत्रियः क्षत्रियर्षभ ॥ १३.८.६६ ॥
ಹೀಗೆ ನರಾಧಿಪ ವೀತಹವ್ಯನು ಭೃಗುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಓ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಿಯೇ ಇದ್ದನು.
13.8.67
एष ते कथितो वंशो राजन्गार्त्समदो मया ।
विस्तरेण महाराज किमन्यदनुपृच्छसि ॥ १३.८.६७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಗಾರ್ತ್ಸಮದನ ಈ ವಂಶವನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಇನ್ನೇನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೀಯ?