ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.8.1
श्रुतं मे महदाख्यानमेतत्कुरुकुलोद्वह ।
सुदुष्प्रापं यद्ब्रवीषि ब्राह्मण्यं वदतांवर ॥ १३.८.१ ॥
ହେ କୁରୁକୁଳଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ କହିଥିବା ଏହି ମହାନ ଆଖ୍ୟାନ ମୁଁ ଶୁଣିଲି। ହେ ବକ୍ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।
13.8.2
विश्वामिइत्रो महाराज राजा ब्राह्मणतां गतः ।
कथितं भवता सर्वं विस्तरेण पितामह ॥ १३.८.२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ରାଜା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ହେ ପିତାମହ, ଆପଣ ସବୁ ବିସ୍ତାରିତ ଭାବେ କହିଲେ।
13.8.3
तच्च राजन्मया सर्वं श्रुतं बुद्धिमतांवर ।
आगमो हि परोऽस्माकं त्वत्तः कौरवनन्दन ॥ १३.८.३ ॥
ହେ ରାଜନ, ସେ ସବୁ ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଏହି ପରମ୍ପରା ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ହେ କୌରବନନ୍ଦନ।
13.8.4
वीतहव्यश्च नृपतिः श्रुतो मे विप्रतां गतः ।
तदेव तावद्गाङ्गेय श्रोतुमिच्छाम्यहं विभो ॥ १३.८.४ ॥
ରାଜା ବୀତହବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ବୋଲି ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ହେ ଗାଙ୍ଗେୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତାହା ହିଁ ମୁଁ ଏବେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
13.8.5
स केन कर्मणा प्राप्तो ब्राह्मण्यं राजसत्तमः ।
वरेण तपसा वाऽपि तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.८.५ ॥
ସେହି ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କେଉଁ କର୍ମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ? ବରରେ ନା ତପସ୍ୟାରେ? ତାହା ମୋତେ ବୁଝାଇବା ଉଚିତ।
13.8.6
शृणु राजन्यथा राजा वीतहव्यो महायशाः ।
राजर्षिर्दुर्लभं प्राप्तो ब्राह्मण्यं लोकसत्कृतम् ॥ १३.८.६ ॥
ହେ ରାଜନ, ଶୁଣନ୍ତୁ। ମହାଯଶସ୍ୱୀ ରାଜା ବୀତହବ୍ୟ, ରାଜର୍ଷି, ଜଗତ୍ ସମ୍ମାନିତ ସେହି ଦୁର୍ଲଭ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ।
13.8.7
मनोर्महात्मनस्तात प्रजा धर्मेण शासतः ।
बभूव पुत्रो धर्मात्मा शर्यातिरिति विश्रुतः ॥ १३.८.७ ॥
ହେ ତାତ, ମହାତ୍ମା ମନୁ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜା ଶାସନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଶର୍ଯାତି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧର୍ମାତ୍ମା ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।
13.8.8
तस्यान्ववाये द्वौ राजन्राजानौ सम्बभूवतुः ।
हैहयस्तालजङ्घश्च वत्सेषु जयतांवर ॥ १३.८.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ଦୁଇ ରାଜା ଜନ୍ମିଲେ — ହୈହୟ ଓ ତାଲଜଙ୍ଘ; ହେ ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
13.8.9
हैहयस्य तु राजेन्द्र दशसु स्त्रीषु भारत ।
शतं बभूव पुत्राणां शूराणामनिवर्तिनाम्।
तुल्यरूपप्रभावानां बलिनां युद्धशालिनाम् ॥ १३.८.९ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ହେ ଭାରତ, ହୈହୟଙ୍କର ଦଶ ପତ୍ନୀଙ୍କଠାରୁ ଶହେ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ — ଶୂର, ଯୁଦ୍ଧରୁ କେବେ ନ ଫେରିବା, ସମାନ ରୂପ ଓ ପରାକ୍ରମର, ବଳବାନ ଓ ଯୁଦ୍ଧନିପୁଣ।
13.8.10
धनुर्वेदे च वेदे च सर्वत्रैव कृतश्रमाः ॥ १३.८.१० ॥
ଧନୁର୍ବେଦ ଓ ବେଦରେ ମଧ୍ୟ, ସର୍ବପ୍ରକାରେ, ସେମାନେ ପରିଶ୍ରମ କରି ନିପୁଣ ହୋଇଥିଲେ।
13.8.11
काशिष्वपि नृपो राजन्दिवोदासपितामहः ।
हर्यश्व इति विख्यातो बभूव जयतांवरः ॥ १३.८.११ ॥
କାଶୀରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ରାଜନ୍, ଦିବୋଦାସଙ୍କ ଅଜା ହର୍ଯଶ୍ୱ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ; ସେ ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ।
13.8.12
स वीतहव्यदायादैरागत्य पुरुषर्षभ ।
गङ्गायमुनयोर्मध्ये सङ्ग्रामे विनिपातितः ॥ १३.८.१२ ॥
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୀତହବ୍ୟଙ୍କ ବଂଶଧରମାନେ ଆସି ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାର ମଝିରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
13.8.13
तं तु हत्वा नरपतिं हैहयास्ते महारथाः ।
प्रतिजग्मुः पुरीं रम्यां वत्सानामकुतोभयाः ॥ १३.८.१३ ॥
ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ବଧ କରି ସେହି ମହାରଥୀ ହୈହୟମାନେ ନିର୍ଭୟରେ ବତ୍ସମାନଙ୍କ ରମଣୀୟ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ।
13.8.14
हर्यश्वस्य च दायादः काशिराजोऽभ्यषिच्यत ।
सुदेवो देवसंकाशः साक्षाद्धर्म इवापरः ॥ १३.८.१४ ॥
ହର୍ଯଶ୍ୱଙ୍କ ବଂଶଧର କାଶୀରାଜ ସୁଦେବ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ; ସେ ଦେବତୁଲ୍ୟ, ଯେମିତି ସାକ୍ଷାତ୍ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ।
13.8.15
स पालयामास महीं धर्मात्मा काशिनन्दनः ।
तैर्वीतहव्यैरागत्य युधि सर्वैर्विनिर्जितः ॥ १३.८.१५ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା କାଶୀନନ୍ଦନ ପୃଥିବୀ ପାଳନ କଲେ; ବୀତହବ୍ୟମାନେ ଆସି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାଜିତ କଲେ।
13.8.16
तमथाजौ विनिर्जित्य प्रतिजग्मुर्यथागतम् ।
सौदेविस्त्वथ काशीशोदिवोदासोऽभ्यषिच्यत ॥ १३.८.१६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଜିତି ସେମାନେ ଯେମିତି ଆସିଥିଲେ ସେମିତି ଫେରିଗଲେ; ତାପରେ ସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର, କାଶୀର ପ୍ରଭୁ ଦିବୋଦାସ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ।
13.8.17
दिवोदासस्तु विज्ञाय वीर्य तेषां यतात्मनाम् ।
वाराणसीं महातेजा निर्ममे शक्रशासनात् ॥ १३.८.१७ ॥
କିନ୍ତୁ ସଂଯତାତ୍ମା ସେହି ବୀତହବ୍ୟମାନଙ୍କ ବଳ ଜାଣି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଦିବୋଦାସ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ବାରାଣସୀ ନଗରୀ ନିର୍ମାଣ କଲେ।
13.8.18
विप्रक्षत्रियसम्बाधां वैश्यशूद्रसमाकुलाम् ।
नैकद्रव्योच्चयवतीं समृद्धविपणापणाम् ॥ १३.८.१८ ॥
ତାହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କରେ ଭରପୂର, ଅନେକ ଦ୍ରବ୍ୟର ରାଶିଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ବଜାର ଓ ଦୋକାନଯୁକ୍ତ ଥିଲା।
13.8.19
गङ्गाया उत्तरे कूले वप्रान्ते राजसत्तम् ।
गोमत्या दक्षिणे कूले शक्रस्येवामरावतीम्। ॥ १३.८.१९ ॥
ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ତର କୂଳରେ, ପ୍ରାକାରର ପ୍ରାନ୍ତରେ, ଗୋମତୀର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀ ପରି (ନଗର)।
13.8.20
तत्र तं राजशार्दूलं निवसन्तं महीपतिम् ।
आगत्य हैहया भूयः पर्यधावन्त भारत ॥ १३.८.२० ॥
ସେଠାରେ ବାସ କରୁଥିବା ସେହି ରାଜଶାର୍ଦୂଳ, ମହୀପତିଙ୍କ ପାଖକୁ ହୈହୟମାନେ ପୁଣି ଆସି ତାଙ୍କ ଚାରିପାଶେ ଧାଇଁଲେ, ହେ ଭାରତ।
13.8.21
स निष्क्रम्य ददौ युद्धं तेभ्यो राजा महाबलः ।
देवासुरसमं घोरं दिवोदासो महाद्युतिः ॥ १३.८.२१ ॥
ସେହି ମହାବଳୀ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାଜା ଦିବୋଦାସ ବାହାରି ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ତାହା ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
13.8.22
स तु युद्धे महाराज दिनानां दशतीर्दश ।
हतवाहनभूयिष्ठस्ततो दैन्यमुपागमत् ॥ १३.८.२२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଶ-ଦଶ ଦିନ ଯାଏଁ ଲଢ଼ିଲେ; ପରେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ବାହନ ହତ ହେବାରୁ ସେ ଦୈନ୍ୟ ପାଇଲେ।
13.8.23
हतयोधस्ततो राजन्क्षीणकोशश्चक भूमिपः ।
दिवोदासः पुरीं त्यक्त्वा पलायनपरोऽभवत् ॥ १३.८.२३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ହତ ହେବାରୁ ଓ କୋଷ କ୍ଷୀଣ ହେବାରୁ ଭୂମିପତି ଦିବୋଦାସ ନଗର ଛାଡ଼ି ପଳାୟନରେ ଲାଗିଲେ।
13.8.24
गत्वाऽऽश्रमपदं रम्यं भरद्वाजस्य धीमतः ।
जगाम शरणं राजा कृताञ्जलिररिंदम् ॥ १३.८.२४ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ସୁନ୍ଦର ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ରାଜା ହାତଯୋଡ଼ି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ।
13.8.25
तमुवाच भरद्वाजो ज्येष्ठः पुत्रो बृहस्पतेः ।
पुरोधाः शीलसम्पन्नो दिवोदासं महीपतिम् ॥ १३.८.२५ ॥
ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର, ଶୀଳସମ୍ପନ୍ନ ପୁରୋହିତ ଭରଦ୍ୱାଜ ମହୀପତି ଦିବୋଦାସଙ୍କୁ କହିଲେ ।
13.8.26
किमागमनकृत्यं ते सर्वं प्रबूहि मे नृप ।
यत्ते प्रियं तत्करिष्ये न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १३.८.२६ ॥
ହେ ରାଜନ, ତୁମ ଆସିବାର ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମୋତେ କୁହ । ଯାହା ତୁମକୁ ପ୍ରିୟ ତାହା ମୁଁ କରିବି; ଏଥିରେ ମୋର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
13.8.27
भगवन्वैतहव्यैर्मे युद्धे वंशः प्रणाशितः ।
अहमेकः परिद्यूनो भवन्तं शरणं गतः ॥ १३.८.२७ ॥
ହେ ଭଗବନ, ବୀତହବ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ବଂଶ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ । ମୁଁ ଏକା ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛି ।
13.8.28
शिष्यस्नेहेन भगवंस्त्वं मां रक्षितुमर्हसि ।
एकशेषः कृतो वंशो मम तैः पापकर्मभिः ॥ १३.८.२८ ॥
ହେ ଭଗବନ, ଶିଷ୍ୟ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରୁ ଆପଣ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ । ସେହି ପାପୀମାନେ ମୋ ବଂଶରେ କେବଳ ଜଣେ ଅବଶିଷ୍ଟ ରଖିଛନ୍ତି ।
13.8.29
तमुवाच महाभागो भरद्वाजः प्रतापवान् ।
न भेतव्यं न भेतव्यं सौदेव व्येतु ते भयम् ॥ १३.८.२९ ॥
ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ପ୍ରତାପୀ ଭରଦ୍ୱାଜ ତାକୁ କହିଲେ — "ଭୟ କର ନାହିଁ, ଭୟ କର ନାହିଁ, ହେ ସୌଦେବ! ତୁମର ଭୟ ଦୂର ହେଉ ।"
13.8.30
अहमिष्टिं करिष्यामि पुत्रार्थं ते विशाम्पते ।
वीतहव्यसहस्राणि येन त्वं प्रहरिष्यसि ॥ १३.८.३० ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ତୁମ ପାଇଁ ପୁତ୍ରପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ମୁଁ ଯଜ୍ଞ କରିବି; ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବୀତହବ୍ୟମାନଙ୍କର ହଜାରେ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରିବ ।
13.8.31
तत इष्टिं चकारर्षिस्तस्य वै पुत्रकामिकीम् ।
अथास्य तनयो जज्ञे दैवोदासः प्रतर्दनः ॥ १३.८.३१ ॥
ତା'ପରେ ସେଇ ଋଷି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁତ୍ରକାମେଷ୍ଟି ଯଜ୍ଞ କଲେ। ପରେ ଦୈବୋଦାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରତର୍ଦନ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
13.8.32
स जातमात्रो ववृधे समाः सद्यस्त्रयोदश ।
वेदं चापि जगौ कृत्स्नं धनुर्वेदं च भारत ॥ १३.८.३२ ॥
ଜନ୍ମ ହେବାମାତ୍ରେ ସେ ତେର ବର୍ଷ ପରି ବଢ଼ିଲେ। ହେ ଭାରତ, ସେ ସମଗ୍ର ବେଦ ଓ ଧନୁର୍ବେଦ ମଧ୍ୟ ଆବୃତ୍ତି କଲେ।
13.8.33
योगेन च समाविष्टो भरद्वाजेन धीमता ।
कृत्स्नं हि तेजो यल्लोके तदेतद्देहमाविशत् ॥ १३.८.३३ ॥
ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଜଗତରେ ଯାହା ସମଗ୍ର ତେଜ ଅଛି, ତାହା ଏହି ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
13.8.34
ततः स कवची धन्वी स्तूयमानः सुरर्षिभिः ।
बन्दिभिर्वन्द्यमानश्च बभौ सूर्य इवोदितः ॥ १३.८.३४ ॥
ତା'ପରେ କବଚଧାରୀ ଓ ଧନୁର୍ଧାରୀ ସେ, ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ଓ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଶୋଭା ପାଇଲେ।
13.8.35
स रथी बद्धनिस्त्रिंशो बभौ दीप्त इवानलः ।
प्रययौ स धनुर्धुन्वन्विवर्षिषुरिवाम्बुदः ॥ १३.८.३५ ॥
ରଥୀ, ଖଡ୍ଗ ବାନ୍ଧିଥିବା ସେ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଶୋଭିଲେ। ଧନୁ ହଲାଇ, ବର୍ଷିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ମେଘ ପରି ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
13.8.36
तं दृष्ट्वा परमं हर्षं सुदेवतनयो ययौ ।
मेने च मनसा दग्धान्वैतहव्यान्स पार्थिवः ॥ १३.८.३६ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପରମ ହର୍ଷରେ ସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଚାଲିଗଲେ; ସେହି ରାଜା ମନରେ ବୈତହବ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ ବୋଲି ଭାବିଲେ।
13.8.37
ततोसौ यौवराज्ये च स्थापयित्वा प्रतर्दनम् ।
कृतकृत्यं तदाऽऽत्मानं स राजा प्रत्यपद्यत ॥ १३.८.३७ ॥
ତା'ପରେ ସେ ପ୍ରତର୍ଦନଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ ପଦରେ ସ୍ଥାପନ କରି ନିଜକୁ କୃତକୃତ୍ୟ ମନେ କଲେ; ସେ ରାଜା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
13.8.38
ततस्तु वैतहव्यानां वधाय स महीपतिः ।
पुत्रं प्रस्थापयासास प्रतर्दनमरिंदमम् ॥ १३.८.३८ ॥
ତା'ପରେ ସେ ରାଜା ବୈତହବ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ଶତ୍ରୁଦମନ ପୁଅ ପ୍ରତର୍ଦନଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
13.8.39
सरथः स तु संतीर्य गङ्गामाशु पराक्रमी ।
प्रययौ वीतहव्यानां पुरीं परपुरंजयः ॥ १३.८.३९ ॥
ରଥ ସହିତ ସେ ପରାକ୍ରମୀ ଶୀଘ୍ର ଗଙ୍ଗା ପାର ହୋଇ, ଶତ୍ରୁନଗର ଜୟୀ ହୋଇ ବୀତହବ୍ୟଙ୍କ ନଗର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
13.8.40
वैतहव्यास्तु संश्रुत्य रथघोषं समुद्धतम् ।
निर्ययुर्नगराकारै रथैः पररथारुजैः ॥ १३.८.४० ॥
ବୈତହବ୍ୟମାନେ ଉଠୁଥିବା ରଥଘୋଷ ଶୁଣି, ନଗରଭଳି ବିଶାଳ, ଶତ୍ରୁରଥ ଭଙ୍ଗକାରୀ ରଥମାନଙ୍କ ସହିତ ବାହାରି ଆସିଲେ।
13.8.41
निष्क्रम्य ते नरव्याघ्रा दंशिताश्चित्रयोधिनः ।
प्रतर्दनं समाजग्मुः शरवर्षैरुदायुधाः ॥ १३.८.४१ ॥
ସେହି ନରବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ, କବଚଧାରୀ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବାହାରି ଆସି, ବାଣବର୍ଷା କରି, ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ପ୍ରତର୍ଦନ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
13.8.42
शस्त्रैश्च विविधाकारै रथौघैश्च युधिष्ठिर ।
अभ्यवर्षन्त राजानं हिमवन्तमिवाम्बुदाः ॥ १३.८.४२ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ବିବିଧ ଆକୃତିର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ରଥସମୂହ ସହିତ ସେମାନେ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ମେଘ ହିମାଳୟ ଉପରେ ବର୍ଷିବା ପରି ବର୍ଷିଲେ।
13.8.43
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य तेषां राजा प्रतर्दनः ।
जघान तान्महातेजा वज्रानलसमैः शरैः ॥ १३.८.४३ ॥
ରାଜା ପ୍ରତର୍ଦନ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ନିବାରଣ କରି, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ ବଜ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ସମ ଶର ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
13.8.44
कृत्तोत्तमाङ्गास्ते राजन्भल्लैः शतसहस्रशः ।
अपतन्रुधिरार्द्राङ्गा निकृत्ता इव किंशुकाः ॥ १३.८.४४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଭଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା ଶହେ ହଜାର ମୁଣ୍ଡ କଟା ଯାଇ ସେମାନେ ରକ୍ତସିକ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ କଟା କିଂଶୁକ ଗଛ ପରି ପଡ଼ିଲେ।
13.8.45
हतेषु तेषु सर्वेषु वीतहव्यः सुतेष्वथ ।
प्राद्रवन्नगरं हित्वा भृगोराश्रममप्युत ॥ १३.८.४५ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ, ବୀତହବ୍ୟଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ହତ ହେବା ପରେ, ବୀତହବ୍ୟ ନଗର ଛାଡ଼ି ଭୃଗୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପଳାଇଲେ।
13.8.46
ययौ भृगुं च शरणं वीतहव्यो नराधिपः ।
अभयं च ददौ तस्मै वीतहव्याय भार्गवः।
आसनं शिष्यमध्ये च भृगुरन्यत्समादिशत् ॥ १३.८.४६ ॥
ରାଜା ବୀତହବ୍ୟ ଭୃଗୁଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ; ଭାର୍ଗବ ବୀତହବ୍ୟଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦେଲେ; ଭୃଗୁ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଆସନ ଦେବାକୁ ଅନ୍ୟ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
13.8.47
अथानुपदमेवाशु तत्रागच्छत्प्रतर्दनः ।
स प्राप्य चाश्रमपदं दिवोदासात्मजोऽब्रवीत् ॥ १३.८.४७ ॥
ତା'ପରେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରତର୍ଦନ ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି ଦିବୋଦାସଙ୍କ ପୁତ୍ର କହିଲେ।
13.8.48
भोभो केऽत्राश्रमे सन्ति भृगोः शिष्या महात्मनः ।
द्रष्टुमिच्छे मुनिमहं तस्याचक्षत मामिति ॥ १३.८.४८ ॥
ଓ ଓ, ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ମହାତ୍ମା ଭୃଗୁଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ କିଏ ଅଛନ୍ତି? ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ସେମାନେ ମୋତେ କହିଲେ।
13.8.49
स तं विदित्वा तु भृगुर्निश्चक्रामाश्रमात्तदा ।
पूजयामास च ततो विधिना नृपसत्तमम् ॥ १३.८.४९ ॥
ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ଭୃଗୁ ସେତେବେଳେ ଆଶ୍ରମରୁ ବାହାରି ବିଧି ଅନୁସାରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
13.8.50
उवाच चैनं राजेन्द्र किं कार्यं ब्रूहि पार्थिव ।
स चोवाच नृपस्तस्मै यदागमनकारणम् ॥ १३.८.५० ॥
ସେ କହିଲେ, "ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ହେ ପାର୍ଥିବ, କ'ଣ କରିବାକୁ ହେବ କୁହ।" ସେହି ରାଜା ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଆସିବାର କାରଣ କହିଲେ।
13.8.51
अयं ब्रह्मन्नितो राजा वीतहव्यो विसर्ज्यताम् ।
अस्य पुत्रैर्हि मे कृत्स्नो ब्रह्मन्वंशः प्रणाशितः ॥ १३.८.५१ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ରାଜା ବୀତହବ୍ୟଙ୍କୁ ଏଠାରୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ସମସ୍ତ ବଂଶ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି।
13.8.52
उत्सादितश्च विषयः काशीनां रत्नसञ्चयः ।
एतस्य वीर्यदृप्तस्य हतं पुत्रशतं मया।
अस्येदानीं वधादद्य भविष्याम्यनृणः पितुः ॥ १३.८.५२ ॥
କାଶୀମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଉଚ୍ଛେଦ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ରତ୍ନସଞ୍ଚୟ ଲୁଟ ହେଲା। ତାଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟଦର୍ପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଶହେ ପୁତ୍ରକୁ ବଧ କଲି। ଆଜି ତାଙ୍କୁ ବଧ କରି ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେବି।
13.8.53
तमुवाच कृपाविष्टो भृगुर्धर्मभृतांवरः ।
नेहास्ति क्षत्रियः कश्चित्सर्वे हीमे द्विजातयः ॥ १३.८.५३ ॥
କରୁଣାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧର୍ମଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୃଗୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏଠାରେ କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ ନାହାଁନ୍ତି; ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଦ୍ୱିଜ।"
13.8.54
एतत्तु वचनं श्रुत्वा भृगोस्तथ्यं प्रतर्दनः ।
पादावुपस्पृश्य शनैः प्रहृष्टो वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.८.५४ ॥
ଭୃଗୁଙ୍କ ଏହି ସତ୍ୟ ବଚନ ଶୁଣି ପ୍ରତର୍ଦନ ତାଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଧୀରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
13.8.55
एवमप्यस्मि भगवन्कृतकृत्यो न संशयः ।
य एष राजा वीर्येण स्वजातिं त्याजितो मया ॥ १३.८.५५ ॥
ଏହିପରି ମୁଁ କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇଛି, ଏଥିରେ ସଂଶୟ ନାହିଁ। ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜ ଜାତିରୁ ବାହାର କରାଇଛି।
13.8.56
अनुजानीहि मां ब्रह्मन्ध्यायस्व च शिवेन माम् ।
त्याजितो हि मया जातिमेव राजा भृगूद्वह ॥ १३.८.५६ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋତେ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳ ଭାବରେ ମୋତେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତୁ। ହେ ଭୃଗୁବଂଶଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ ତାଙ୍କ ଜାତିରୁ ବାହାର କରାଇଛି।
13.8.57
ततस्तेनाभ्यनुज्ञातो ययौ राजा प्रतर्दनः ।
यथागतं महाराज मुक्त्वा विषमिवोरगः ॥ १३.८.५७ ॥
ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ରାଜା ପ୍ରତର୍ଦନ ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥିଲେ ସେହି ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ସାପ ବିଷ ଛାଡ଼ି ଯିବା ପରି।
13.8.58
भृगोर्वचनमात्रेण स च ब्रह्मर्षितां गतः ।
वीतहव्यो महाराज ब्रह्मवादित्वमेव च ॥ १३.८.५८ ॥
ଭୃଗୁଙ୍କ କେବଳ ବଚନରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିତ୍ୱ ପାଇଲେ, ହେ ମହାରାଜ; ବୀତହବ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମବାଦିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ପାଇଲେ।
13.8.59
तस्य गृत्समदः पुत्रो रूपेणेन्द्र इवापरः ।
शक्रस्त्वमिति यो दैत्यैर्निगृहीतः किलाभवत् ॥ १३.८.५९ ॥
ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗୃତ୍ସମଦ ଥିଲେ, ଯିଏ ରୂପରେ ଯେପରି ଆଉ ଜଣେ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ; 'ତୁମେ ଶକ୍ର' ବୋଲି କହି ଦୈତ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରିଥିଲେ।
13.8.60
ऋग्वेदे वर्तते चाग्र्या श्रुतिर्यस्य महात्मनः ।
यत्र गृत्समदो राजन्ब्राह्मणैः स महीयते ॥ १३.८.६० ॥
ଋଗ୍ବେଦରେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୁତି ରହିଛି; ହେ ରାଜନ, ସେଠାରେ ଗୃତ୍ସମଦ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
13.8.61
स ब्रह्मचारी विप्रर्षिः श्रीमान्गृत्समदोऽभवत् ।
पुत्रो गृत्समदस्यापि विप्रः सावैनसोऽभवत् ॥ १३.८.६१ ॥
ସେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ବିପ୍ରର୍ଷି, ଶ୍ରୀମାନ ଗୃତ୍ସମଦ ହେଲେ। ଗୃତ୍ସମଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ବିପ୍ର ସାବୈନସ ହେଲେ।
13.8.62
सावैनसस्य पुत्रो वै वितस्त्यस्तस्य चात्मजः ।
वितस्त्यस्य सुतस्तस्य शिवस्तश्चात्मजोऽभवत् ॥ १३.८.६२ ॥
ସାବୈନସଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିତସ୍ତି; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ହେଲା। ବିତସ୍ତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶିବ; ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଜଣେ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲା।
13.8.63
श्रवास्तस्य सुतश्चर्षिः श्रवसश्चाभवत्तमः ।
तमसश्च प्रकाशोऽभूत्तनयो द्विजसत्तमः ॥ १३.८.६३ ॥
ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଋଷି ଶ୍ରବା; ଶ୍ରବାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତମସ। ତମସଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରକାଶ, ଯେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ।
13.8.64
प्रकाशस्य च वागिन्द्रो बभूव जयतांवरः ।
तस्यात्मजश्च प्रमितिर्वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १३.८.६४ ॥
ପ୍ରକାଶଙ୍କ ପୁତ୍ର ବାଗିନ୍ଦ୍ର, ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରମିତି, ବେଦ-ବେଦାଙ୍ଗର ପାରଙ୍ଗତ।
13.8.65
घृताच्यां तस्य पुत्रस्तु रुरुर्नामोदपद्यत ।
प्रमद्वरायां तु रुरोः पुत्रः समुदपद्यत।
शुनको नाम विप्रर्षिर्यस्य पुत्रोऽथ शौनकः ॥ १३.८.६५ ॥
ଘୃତାଚୀଙ୍କଠାରୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରୁରୁ ଜନ୍ମିଲେ। ପ୍ରମଦ୍ୱରାଠାରୁ ରୁରୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; ସେ ବିପ୍ରର୍ଷି ଶୁନକ, ଯାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୌନକ।
13.8.66
एवं विप्रत्वमगमद्वीतहव्यो नराधिपः ।
भृगोः प्रसादाद्राजेन्द्र क्षत्रियः क्षत्रियर्षभ ॥ १३.८.६६ ॥
ଏହିପରି ନରାଧିପ ବୀତହବ୍ୟ ଭୃଗୁଙ୍କ କୃପାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପାଇଲେ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହିଁ ଥିଲେ।
13.8.67
एष ते कथितो वंशो राजन्गार्त्समदो मया ।
विस्तरेण महाराज किमन्यदनुपृच्छसि ॥ १३.८.६७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଗାର୍ତ୍ସମଦଙ୍କ ଏହି ବଂଶ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିସ୍ତାରିତ ଭାବରେ କହିଲି। ହେ ମହାରାଜ, ଆଉ କ'ଣ ପଚାରୁଛ?