มหาภารตะ · อัธยายะ 13.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.8.1
श्रुतं मे महदाख्यानमेतत्कुरुकुलोद्वह ।
सुदुष्प्रापं यद्ब्रवीषि ब्राह्मण्यं वदतांवर ॥ १३.८.१ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ ข้าพเจ้าได้ฟังเรื่องเล่าอันยิ่งใหญ่นี้ที่ท่านเล่า เรื่องความเป็นพราหมณ์ซึ่งยากยิ่งจะบรรลุ ข้าแต่ผู้เลิศในหมู่ผู้กล่าว
13.8.2
विश्वामिइत्रो महाराज राजा ब्राह्मणतां गतः ।
कथितं भवता सर्वं विस्तरेण पितामह ॥ १३.८.२ ॥
ข้าแต่มหาราช พระเจ้าวิศวามิตรทรงบรรลุสภาพแห่งพราหมณ์ ข้าแต่ปู่ ท่านได้เล่าทั้งหมดนั้นโดยละเอียดแล้ว
13.8.3
तच्च राजन्मया सर्वं श्रुतं बुद्धिमतांवर ।
आगमो हि परोऽस्माकं त्वत्तः कौरवनन्दन ॥ १३.८.३ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าได้ฟังทั้งหมดนั้นแล้ว ข้าแต่ผู้เลิศในหมู่ผู้มีปัญญา ประเพณีที่ได้รับจากท่านนี้สูงสุดสำหรับพวกเรา ข้าแต่ผู้ปีติของเผ่ากุรุ
13.8.4
वीतहव्यश्च नृपतिः श्रुतो मे विप्रतां गतः ।
तदेव तावद्गाङ्गेय श्रोतुमिच्छाम्यहं विभो ॥ १३.८.४ ॥
ข้าพเจ้าได้ยินมาว่าพระเจ้าวีตหัวยะก็ทรงบรรลุสภาพแห่งพราหมณ์เช่นกัน ข้าแต่บุตรแห่งคงคา ข้าแต่ผู้ทรงอานุภาพ ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังเรื่องนั้นในบัดนี้
13.8.5
स केन कर्मणा प्राप्तो ब्राह्मण्यं राजसत्तमः ।
वरेण तपसा वाऽपि तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.८.५ ॥
กษัตริย์ผู้ประเสริฐนั้นบรรลุสภาพแห่งพราหมณ์ด้วยกรรมใด ด้วยพรหรือด้วยการบำเพ็ญตบะ ท่านควรอธิบายเรื่องนั้นแก่ข้าพเจ้า
13.8.6
शृणु राजन्यथा राजा वीतहव्यो महायशाः ।
राजर्षिर्दुर्लभं प्राप्तो ब्राह्मण्यं लोकसत्कृतम् ॥ १३.८.६ ॥
ข้าแต่พระราชา จงฟังเถิดว่าพระเจ้าวีตหัวยะผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ ราชฤๅษีผู้นั้นได้บรรลุสภาพแห่งพราหมณ์ที่หาได้ยาก ซึ่งโลกให้เกียรติยกย่องอย่างไร
13.8.7
मनोर्महात्मनस्तात प्रजा धर्मेण शासतः ।
बभूव पुत्रो धर्मात्मा शर्यातिरिति विश्रुतः ॥ १३.८.७ ॥
ข้าแต่ลูกรัก ขณะที่มนูผู้ยิ่งใหญ่ปกครองประชาด้วยธรรม ได้มีโอรสผู้มีใจธรรมเกิดแก่พระองค์ ซึ่งเป็นที่รู้จักในนามว่าศรยาติ
13.8.8
तस्यान्ववाये द्वौ राजन्राजानौ सम्बभूवतुः ।
हैहयस्तालजङ्घश्च वत्सेषु जयतांवर ॥ १३.८.८ ॥
ในสายตระกูลของพระองค์ ข้าแต่พระราชา มีกษัตริย์สองพระองค์เกิดขึ้น คือไหหยะและตาลชังฆะ ข้าแต่ผู้เลิศในหมู่ผู้ชนะ ในแคว้นวัตสะ
13.8.9
हैहयस्य तु राजेन्द्र दशसु स्त्रीषु भारत ।
शतं बभूव पुत्राणां शूराणामनिवर्तिनाम्।
तुल्यरूपप्रभावानां बलिनां युद्धशालिनाम् ॥ १३.८.९ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ ข้าแต่ภรตะ ไหหยะมีโอรสหนึ่งร้อยพระองค์จากพระมเหสีสิบพระองค์ เป็นวีรบุรุษผู้ไม่หันหลังหนี มีรูปโฉมและอานุภาพเสมอกัน แข็งแกร่งและชำนาญการรบ
13.8.10
धनुर्वेदे च वेदे च सर्वत्रैव कृतश्रमाः ॥ १३.८.१० ॥
ทั้งในศาสตร์แห่งธนูและในพระเวท ทุกด้าน พวกเขาได้ฝึกฝนด้วยความเพียรอย่างขยันขันแข็ง
13.8.11
काशिष्वपि नृपो राजन्दिवोदासपितामहः ।
हर्यश्व इति विख्यातो बभूव जयतांवरः ॥ १३.८.११ ॥
แม้ในแคว้นกาศี ข้าแต่พระราชา ก็มีกษัตริย์พระองค์หนึ่งพระนามว่าหริยัศวะ เป็นปู่ของทิโวทาส ทรงมีชื่อเสียงว่าเป็นผู้เลิศในหมู่ผู้ชนะ
13.8.12
स वीतहव्यदायादैरागत्य पुरुषर्षभ ।
गङ्गायमुनयोर्मध्ये सङ्ग्रामे विनिपातितः ॥ १३.८.१२ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นดั่งวัวผู้เลิศในหมู่มนุษย์ ทายาทของวีตหัวยะยกทัพมาต่อกรกับพระองค์ และสังหารพระองค์ในสงครามระหว่างแม่น้ำคงคาและยมุนา
13.8.13
तं तु हत्वा नरपतिं हैहयास्ते महारथाः ।
प्रतिजग्मुः पुरीं रम्यां वत्सानामकुतोभयाः ॥ १३.८.१३ ॥
ไหหยะผู้เป็นมหารถเหล่านั้นสังหารจอมกษัตริย์นั้นแล้ว ก็กลับไปยังนครอันงดงามของชาววัตสะโดยปราศจากความกลัว
13.8.14
हर्यश्वस्य च दायादः काशिराजोऽभ्यषिच्यत ।
सुदेवो देवसंकाशः साक्षाद्धर्म इवापरः ॥ १३.८.१४ ॥
สุเทวะ กษัตริย์แห่งกาศี ผู้เป็นทายาทของหริยัศวะ ได้รับการอภิเษก พระองค์เป็นดั่งเทพ ราวกับว่าพระธรรมเองได้มาเกิดอีกครั้ง
13.8.15
स पालयामास महीं धर्मात्मा काशिनन्दनः ।
तैर्वीतहव्यैरागत्य युधि सर्वैर्विनिर्जितः ॥ १३.८.१५ ॥
โอรสแห่งกาศีผู้มีใจธรรมนั้นปกครองแผ่นดิน แต่ชาววีตหัวยะมาและเอาชนะพระองค์ได้อย่างเด็ดขาดในสงคราม
13.8.16
तमथाजौ विनिर्जित्य प्रतिजग्मुर्यथागतम् ।
सौदेविस्त्वथ काशीशोदिवोदासोऽभ्यषिच्यत ॥ १३.८.१६ ॥
เมื่อเอาชนะพระองค์ในสนามรบแล้ว พวกเขาก็กลับไปตามทางที่มา ต่อมาทิโวทาส โอรสของสุเทวะ และเป็นเจ้าแห่งกาศี ได้รับการอภิเษก
13.8.17
दिवोदासस्तु विज्ञाय वीर्य तेषां यतात्मनाम् ।
वाराणसीं महातेजा निर्ममे शक्रशासनात् ॥ १३.८.१७ ॥
ส่วนทิโวทาสผู้มีเดชานุภาพยิ่ง เมื่อทราบอานุภาพของชาววีตหัวยะผู้สำรวมตนเหล่านั้น ก็สร้างนครวาราณสีตามพระบัญชาของศักระ
13.8.18
विप्रक्षत्रियसम्बाधां वैश्यशूद्रसमाकुलाम् ।
नैकद्रव्योच्चयवतीं समृद्धविपणापणाम् ॥ १३.८.१८ ॥
เมืองนั้นแออัดด้วยพราหมณ์และกษัตริย์ เต็มไปด้วยแพศย์และศูทร เปี่ยมด้วยกองสินค้านานาชนิด และอุดมด้วยตลาดและร้านค้าที่รุ่งเรือง
13.8.19
गङ्गाया उत्तरे कूले वप्रान्ते राजसत्तम् ।
गोमत्या दक्षिणे कूले शक्रस्येवामरावतीम्। ॥ १३.८.१९ ॥
ข้าแต่ผู้เลิศในหมู่กษัตริย์ บนฝั่งเหนือของแม่น้ำคงคา ณ ชายกำแพงเมือง และบนฝั่งใต้ของแม่น้ำโคมตี เหมือนอมราวดีของพระอินทร์
13.8.20
तत्र तं राजशार्दूलं निवसन्तं महीपतिम् ।
आगत्य हैहया भूयः पर्यधावन्त भारत ॥ १३.८.२० ॥
ขณะที่จอมกษัตริย์ผู้เป็นดั่งพยัคฆ์ประทับอยู่ที่นั่น ชาวไหหยะได้มาถึงอีกครั้งและรุมล้อมพระราชาผู้เป็นเจ้าแห่งแผ่นดิน ข้าแต่ภรตะ
13.8.21
स निष्क्रम्य ददौ युद्धं तेभ्यो राजा महाबलः ।
देवासुरसमं घोरं दिवोदासो महाद्युतिः ॥ १३.८.२१ ॥
กษัตริย์ผู้มีกำลังมหาศาลและความรุ่งโรจน์ยิ่ง ทิโวทาสะ ได้ออกมาทำศึกกับพวกเขา ศึกนั้นน่าสะพรึงกลัวเทียบเท่าการรบระหว่างเทวดากับอสูร
13.8.22
स तु युद्धे महाराज दिनानां दशतीर्दश ।
हतवाहनभूयिष्ठस्ततो दैन्यमुपागमत् ॥ १३.८.२२ ॥
ข้าแต่มหาราช พระองค์ทำศึกนั้นนานถึงสิบเท่าสิบวัน จนพาหนะของพระองค์ถูกฆ่าตายเกือบหมด แล้วพระองค์จึงตกอยู่ในความทุกข์ระทม
13.8.23
हतयोधस्ततो राजन्क्षीणकोशश्चक भूमिपः ।
दिवोदासः पुरीं त्यक्त्वा पलायनपरोऽभवत् ॥ १३.८.२३ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อพลทหารถูกฆ่าตาย และพระคลังร่อยหรอ ภูมิบดีทิโวทาสะจึงละทิ้งนครของตนแล้วหันหนีไป
13.8.24
गत्वाऽऽश्रमपदं रम्यं भरद्वाजस्य धीमतः ।
जगाम शरणं राजा कृताञ्जलिररिंदम् ॥ १३.८.२४ ॥
ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู พระราชาเสด็จไปยังอาศรมอันงดงามของภรทวาชะผู้มีปัญญา แล้วประนมมือเข้าขอที่พึ่ง
13.8.25
तमुवाच भरद्वाजो ज्येष्ठः पुत्रो बृहस्पतेः ।
पुरोधाः शीलसम्पन्नो दिवोदासं महीपतिम् ॥ १३.८.२५ ॥
ภรทวาชะ บุตรคนโตของพฤหัสปติ เป็นปุโรหิตผู้มีความประพฤติงดงาม ได้กล่าวแก่ทิโวทาสะ ภูมิบดี
13.8.26
किमागमनकृत्यं ते सर्वं प्रबूहि मे नृप ।
यत्ते प्रियं तत्करिष्ये न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १३.८.२६ ॥
ข้าแต่พระราชา พระองค์เสด็จมาด้วยกิจใด จงบอกข้าพเจ้าให้ครบถ้วน สิ่งใดที่เป็นที่รักของพระองค์ ข้าพเจ้าจะทำสิ่งนั้น ในเรื่องนี้ข้าพเจ้าไม่มีความลังเลเลย
13.8.27
भगवन्वैतहव्यैर्मे युद्धे वंशः प्रणाशितः ।
अहमेकः परिद्यूनो भवन्तं शरणं गतः ॥ १३.८.२७ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เป็นเจ้า พวกวีตหัวยะได้ทำลายวงศ์ของข้าพเจ้าในการรบ ข้าพเจ้าเหลืออยู่เพียงผู้เดียว ทุกข์ทรมานยิ่งนัก จึงมาขอพึ่งท่าน
13.8.28
शिष्यस्नेहेन भगवंस्त्वं मां रक्षितुमर्हसि ।
एकशेषः कृतो वंशो मम तैः पापकर्मभिः ॥ १३.८.२८ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เป็นเจ้า ด้วยความรักใคร่ต่อศิษย์ ท่านควรปกป้องข้าพเจ้า คนชั่วเหล่านั้นทิ้งผู้รอดชีวิตไว้เพียงคนเดียวจากวงศ์ของข้าพเจ้า
13.8.29
तमुवाच महाभागो भरद्वाजः प्रतापवान् ।
न भेतव्यं न भेतव्यं सौदेव व्येतु ते भयम् ॥ १३.८.२९ ॥
ภรทวาชะผู้มีบุญยิ่งและทรงอำนาจ ได้กล่าวแก่พระราชาว่า "อย่ากลัวเลย อย่ากลัวเลย โอ้บุตรแห่งสุเทวะ ขอให้ความกลัวของท่านจงหายไป"
13.8.30
अहमिष्टिं करिष्यामि पुत्रार्थं ते विशाम्पते ।
वीतहव्यसहस्राणि येन त्वं प्रहरिष्यसि ॥ १३.८.३० ॥
ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชน ข้าพเจ้าจะประกอบพิธีบูชาเพื่อให้พระองค์ได้บุตร ด้วยพิธีนั้น พระองค์จะปราบพวกวีตหัวยะได้เป็นพันๆ
13.8.31
तत इष्टिं चकारर्षिस्तस्य वै पुत्रकामिकीम् ।
अथास्य तनयो जज्ञे दैवोदासः प्रतर्दनः ॥ १३.८.३१ ॥
จากนั้นฤๅษีได้ประกอบพิธีบูชาเพื่อขอบุตรให้แก่พระองค์ แล้วประทานบุตรชื่อประตรทนะ บุตรของทิโวทาสะ ก็ประสูติขึ้น
13.8.32
स जातमात्रो ववृधे समाः सद्यस्त्रयोदश ।
वेदं चापि जगौ कृत्स्नं धनुर्वेदं च भारत ॥ १३.८.३२ ॥
เมื่อประสูติแล้ว ประตรทนะก็เจริญเติบโตขึ้นทันทีราวกับมีอายุสิบสามปี และท่านได้ท่องพระเวททั้งหมดกับศาสตร์แห่งการยิงธนู ข้าแต่ภารตะ
13.8.33
योगेन च समाविष्टो भरद्वाजेन धीमता ।
कृत्स्नं हि तेजो यल्लोके तदेतद्देहमाविशत् ॥ १३.८.३३ ॥
ด้วยการเชื่อมโยงแห่งโยคะกับภรทวาชะผู้มีปัญญา ความเรืองรองทั้งหมดในโลกนี้ได้เข้าสู่กายนั้น
13.8.34
ततः स कवची धन्वी स्तूयमानः सुरर्षिभिः ।
बन्दिभिर्वन्द्यमानश्च बभौ सूर्य इवोदितः ॥ १३.८.३४ ॥
จากนั้นท่านผู้สวมเกราะและถือธนู ได้รับการสรรเสริญจากเหล่าเทวฤๅษี และได้รับการยกย่องจากนักขับกวี ท่านส่องแสงเหมือนดวงอาทิตย์ที่กำลังขึ้น
13.8.35
स रथी बद्धनिस्त्रिंशो बभौ दीप्त इवानलः ।
प्रययौ स धनुर्धुन्वन्विवर्षिषुरिवाम्बुदः ॥ १३.८.३५ ॥
นักรบรถผู้นั้นคาดดาบไว้ ส่องแสงเหมือนไฟที่ลุกโชน เมื่อสั่นธนูแล้วก็เคลื่อนไปเหมือนเมฆที่กำลังจะโปรยฝน
13.8.36
तं दृष्ट्वा परमं हर्षं सुदेवतनयो ययौ ।
मेने च मनसा दग्धान्वैतहव्यान्स पार्थिवः ॥ १३.८.३६ ॥
เมื่อเห็นท่านแล้ว บุตรของสุเทวะก็ไปด้วยความยินดียิ่ง และพระราชาคิดในใจว่าพวกวัยตหัวยะได้ถูกเผาไหม้ไปแล้ว
13.8.37
ततोसौ यौवराज्ये च स्थापयित्वा प्रतर्दनम् ।
कृतकृत्यं तदाऽऽत्मानं स राजा प्रत्यपद्यत ॥ १३.८.३७ ॥
จากนั้น พระราชาได้แต่งตั้งประตรทนะเป็นรัชทายาท แล้วทรงเห็นว่าพระองค์ได้ทำกิจสำเร็จแล้ว
13.8.38
ततस्तु वैतहव्यानां वधाय स महीपतिः ।
पुत्रं प्रस्थापयासास प्रतर्दनमरिंदमम् ॥ १३.८.३८ ॥
ต่อมาภูมิบดีนั้นได้ส่งบุตรของตน ประตรทนะ ผู้ปราบศัตรู ออกไปเพื่อสังหารพวกวัยตหัวยะ
13.8.39
सरथः स तु संतीर्य गङ्गामाशु पराक्रमी ।
प्रययौ वीतहव्यानां पुरीं परपुरंजयः ॥ १३.८.३९ ॥
ประตรทนะผู้กล้าหาญ ผู้พิชิตนครของศัตรู ได้ข้ามแม่น้ำคงคาอย่างรวดเร็วพร้อมรถศึก แล้วมุ่งไปยังนครของพวกวัยตหัวยะ
13.8.40
वैतहव्यास्तु संश्रुत्य रथघोषं समुद्धतम् ।
निर्ययुर्नगराकारै रथैः पररथारुजैः ॥ १३.८.४० ॥
พวกวัยตหัวยะได้ยินเสียงล้อรถที่ดังกึกก้อง จึงออกมาจากนคร ด้วยรถศึกที่ใหญ่โตราวกับเมือง เป็นผู้ทำลายรถศึกของข้าศึก
13.8.41
निष्क्रम्य ते नरव्याघ्रा दंशिताश्चित्रयोधिनः ।
प्रतर्दनं समाजग्मुः शरवर्षैरुदायुधाः ॥ १३.८.४१ ॥
นรพยาฆระเหล่านั้นออกมาแล้ว สวมเกราะ เป็นนักรบผู้น่าอัศจรรย์ เข้าไปหาประตรรทนะ ระดมห่าธนูลงมา ยกอาวุธขึ้นพร้อม
13.8.42
शस्त्रैश्च विविधाकारै रथौघैश्च युधिष्ठिर ।
अभ्यवर्षन्त राजानं हिमवन्तमिवाम्बुदाः ॥ १३.८.४२ ॥
โอ ยุธิษฐิระ พวกเขาระดมอาวุธหลายรูปแบบและกองรถศึกจำนวนมาก ถาโถมใส่พระราชา เหมือนเมฆฝนถาโถมลงบนเขาหิมาลัย
13.8.43
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य तेषां राजा प्रतर्दनः ।
जघान तान्महातेजा वज्रानलसमैः शरैः ॥ १३.८.४३ ॥
พระราชาประตรทนะผู้มีเดชานุภาพยิ่งใหญ่ ป้องกันอาวุธของพวกเขาด้วยอาวุธ แล้วสังหารพวกเขาด้วยลูกศรที่เทียบเท่าสายฟ้าและไฟ
13.8.44
कृत्तोत्तमाङ्गास्ते राजन्भल्लैः शतसहस्रशः ।
अपतन्रुधिरार्द्राङ्गा निकृत्ता इव किंशुकाः ॥ १३.८.४४ ॥
โอ พระราชา พวกเขาถูกตัดศีรษะด้วยลูกศรหัวพระจันทร์เสี้ยวนับแสนๆ ร่างเปียกชุ่มด้วยโลหิต ล้มลงเหมือนต้นกิงศุกะที่ถูกโค่น
13.8.45
हतेषु तेषु सर्वेषु वीतहव्यः सुतेष्वथ ।
प्राद्रवन्नगरं हित्वा भृगोराश्रममप्युत ॥ १३.८.४५ ॥
เมื่อบุตรทั้งหมดของวีตหัวยะถูกฆ่าแล้ว วีตหัวยะก็หนีออกจากเมือง ไปยังอาศรมของพระภฤคุ
13.8.46
ययौ भृगुं च शरणं वीतहव्यो नराधिपः ।
अभयं च ददौ तस्मै वीतहव्याय भार्गवः।
आसनं शिष्यमध्ये च भृगुरन्यत्समादिशत् ॥ १३.८.४६ ॥
พระราชาวีตหัวยะไปขอพึ่งพระภฤคุ และพระภารควะประทานความปลอดภัยแก่วีตหัวยะ พระภฤคุยังสั่งให้จัดที่นั่งให้เขาท่ามกลางศิษย์ด้วย
13.8.47
अथानुपदमेवाशु तत्रागच्छत्प्रतर्दनः ।
स प्राप्य चाश्रमपदं दिवोदासात्मजोऽब्रवीत् ॥ १३.८.४७ ॥
จากนั้นประตรทนะตามมาถึงที่นั่นอย่างรวดเร็ว เมื่อถึงบริเวณอาศรม บุตรของทิโวทาสก็กล่าวขึ้น
13.8.48
भोभो केऽत्राश्रमे सन्ति भृगोः शिष्या महात्मनः ।
द्रष्टुमिच्छे मुनिमहं तस्याचक्षत मामिति ॥ १३.८.४८ ॥
โอ โอ ในอาศรมนี้มีศิษย์ของพระภฤคุผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่อยู่ที่ใดบ้าง ข้าพเจ้าปรารถนาจะพบฤๅษี พวกเขาบอกข้าพเจ้าว่า
13.8.49
स तं विदित्वा तु भृगुर्निश्चक्रामाश्रमात्तदा ।
पूजयामास च ततो विधिना नृपसत्तमम् ॥ १३.८.४९ ॥
พระภฤคุทรงรู้จักพระราชานั้น จึงเสด็จออกจากอาศรม แล้วถวายการต้อนรับพระราชาผู้ประเสริฐที่สุดนั้นตามพิธี
13.8.50
उवाच चैनं राजेन्द्र किं कार्यं ब्रूहि पार्थिव ।
स चोवाच नृपस्तस्मै यदागमनकारणम् ॥ १३.८.५० ॥
พระภฤคุตรัสกับพระราชาว่า โอ เจ้าแห่งกษัตริย์ โอ พระราชา โปรดบอกข้าพเจ้าว่ามีกิจอันใดต้องทำ พระราชาจึงทูลให้ทราบถึงเหตุผลที่เสด็จมา
13.8.51
अयं ब्रह्मन्नितो राजा वीतहव्यो विसर्ज्यताम् ।
अस्य पुत्रैर्हि मे कृत्स्नो ब्रह्मन्वंशः प्रणाशितः ॥ १३.८.५१ ॥
โอ พราหมณ์ พระราชาวีตหัวยะนี้ขอให้ปล่อยไปจากที่นี่ เพราะบุตรของเขาได้ทำลายวงศ์ของข้าพเจ้าจนสิ้นเชิง โอ พราหมณ์
13.8.52
उत्सादितश्च विषयः काशीनां रत्नसञ्चयः ।
एतस्य वीर्यदृप्तस्य हतं पुत्रशतं मया।
अस्येदानीं वधादद्य भविष्याम्यनृणः पितुः ॥ १३.८.५२ ॥
แคว้นของชาวกาศีถูกทำลายและคลังอัญมณีถูกปล้น ข้าพเจ้าสังหารบุตรของเขาหนึ่งร้อยคนด้วยความทะนงในกำลังของเขา บัดนี้ เมื่อข้าพเจ้าสังหารเขาในวันนี้ ข้าพเจ้าจะพ้นหนี้ที่มีต่อบิดา
13.8.53
तमुवाच कृपाविष्टो भृगुर्धर्मभृतांवरः ।
नेहास्ति क्षत्रियः कश्चित्सर्वे हीमे द्विजातयः ॥ १३.८.५३ ॥
พระภฤคุผู้เปี่ยมด้วยความกรุณาและเป็นผู้ประเสริฐในหมู่ผู้ทรงธรรม ตรัสกับเขาว่า ที่นี่ไม่มีกษัตริย์เลย ทุกคนที่นี่เป็นทวิชาติ
13.8.54
एतत्तु वचनं श्रुत्वा भृगोस्तथ्यं प्रतर्दनः ।
पादावुपस्पृश्य शनैः प्रहृष्टो वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.८.५४ ॥
ประตรทนะได้ฟังถ้อยคำอันเป็นจริงของพระภฤคุ จึงแตะเท้าของท่าน แล้วด้วยความยินดีจึงกล่าวถ้อยคำอย่างช้าๆ
13.8.55
एवमप्यस्मि भगवन्कृतकृत्यो न संशयः ।
य एष राजा वीर्येण स्वजातिं त्याजितो मया ॥ १३.८.५५ ॥
ข้าพเจ้าสำเร็จกิจแล้วจริงๆ ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ไม่มีข้อสงสัย พระราชาผู้นี้ด้วยอำนาจของข้าพเจ้าได้ถูกทำให้สละวรรณะของตนเอง
13.8.56
अनुजानीहि मां ब्रह्मन्ध्यायस्व च शिवेन माम् ।
त्याजितो हि मया जातिमेव राजा भृगूद्वह ॥ १३.८.५६ ॥
โปรดอนุญาตข้าพเจ้าไปเถิด โอ พราหมณ์ และโปรดภาวนาถึงข้าพเจ้าด้วยจิตอันเป็นมงคล โอ ผู้ประเสริฐของตระกูลภฤคุ ข้าพเจ้าได้ทำให้พระราชาผู้นี้สละวรรณะจริงแล้ว
13.8.57
ततस्तेनाभ्यनुज्ञातो ययौ राजा प्रतर्दनः ।
यथागतं महाराज मुक्त्वा विषमिवोरगः ॥ १३.८.५७ ॥
จากนั้น ประตรทนะได้รับอนุญาตจากท่านแล้วจึงจากไป โอ มหาราช ทางเดิมที่ตนมา เหมือนงูที่ลอกพิษทิ้งไป
13.8.58
भृगोर्वचनमात्रेण स च ब्रह्मर्षितां गतः ।
वीतहव्यो महाराज ब्रह्मवादित्वमेव च ॥ १३.८.५८ ॥
เพียงด้วยพระดำรัสของพระภฤคุ วีตหัวยะก็บรรลุสภาพของพรหมรรษี โอ มหาราช และวีตหัวยะก็ได้สถานะของผู้กล่าวพรหมันด้วย
13.8.59
तस्य गृत्समदः पुत्रो रूपेणेन्द्र इवापरः ।
शक्रस्त्वमिति यो दैत्यैर्निगृहीतः किलाभवत् ॥ १३.८.५९ ॥
บุตรของวีตหัวยะคือคฤตสมทะ ผู้มีรูปร่างเหมือนพระอินทร์อีกองค์หนึ่ง ได้ถูกพวกอสูรจับไว้ โดยกล่าวว่า เจ้าคือศักระ
13.8.60
ऋग्वेदे वर्तते चाग्र्या श्रुतिर्यस्य महात्मनः ।
यत्र गृत्समदो राजन्ब्राह्मणैः स महीयते ॥ १३.८.६० ॥
ในฤคเวทยังคงมีศรุติอันประเสริฐที่สุดของมหาบุรุษผู้นั้นอยู่ โอ พระราชา ที่ซึ่งคฤตสมทะได้รับการยกย่องจากพราหมณ์
13.8.61
स ब्रह्मचारी विप्रर्षिः श्रीमान्गृत्समदोऽभवत् ।
पुत्रो गृत्समदस्यापि विप्रः सावैनसोऽभवत् ॥ १३.८.६१ ॥
พระองค์ผู้ถือพรหมจรรย์ ผู้เป็นฤๅษีในหมู่พราหมณ์ อันรุ่งเรือง ได้กลายเป็นคฤตสมทะ บุตรของคฤตสมทะเองก็เป็นพราหมณ์ นามว่าสาวไอนสะ
13.8.62
सावैनसस्य पुत्रो वै वितस्त्यस्तस्य चात्मजः ।
वितस्त्यस्य सुतस्तस्य शिवस्तश्चात्मजोऽभवत् ॥ १३.८.६२ ॥
บุตรของสาวไอนสะคือวิตัสตี และบุตรของวิตัสตีคือศิวะ ศิวะก็มีบุตรเกิดแก่ตนด้วยเช่นกัน
13.8.63
श्रवास्तस्य सुतश्चर्षिः श्रवसश्चाभवत्तमः ।
तमसश्च प्रकाशोऽभूत्तनयो द्विजसत्तमः ॥ १३.८.६३ ॥
บุตรของศิวะคือฤๅษีศรวา และบุตรของศรวาคือตมัส ส่วนบุตรของตมัสคือประกาศ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง
13.8.64
प्रकाशस्य च वागिन्द्रो बभूव जयतांवरः ।
तस्यात्मजश्च प्रमितिर्वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १३.८.६४ ॥
และจากประกาศ วาคีนทระ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ชนะ ได้บังเกิดขึ้น บุตรของวาคีนทระคือประมิติ ผู้แตกฉานในพระเวทและเวทางค์ทั้งหลาย
13.8.65
घृताच्यां तस्य पुत्रस्तु रुरुर्नामोदपद्यत ।
प्रमद्वरायां तु रुरोः पुत्रः समुदपद्यत।
शुनको नाम विप्रर्षिर्यस्य पुत्रोऽथ शौनकः ॥ १३.८.६५ ॥
จากนางฆฤตาจี บุตรนามว่ารุรุได้บังเกิดขึ้นแก่ประมิติ จากนางประมทวรา บุตรได้บังเกิดขึ้นแก่รุรุ คือฤๅษีในหมู่พราหมณ์นามว่าศุนกะ ซึ่งมีบุตรคือเศานกะ
13.8.66
एवं विप्रत्वमगमद्वीतहव्यो नराधिपः ।
भृगोः प्रसादाद्राजेन्द्र क्षत्रियः क्षत्रियर्षभ ॥ १३.८.६६ ॥
ด้วยประการฉะนี้ พระราชาวีตหัพยะได้บรรลุความเป็นพราหมณ์ ด้วยพระกรุณาของภฤคุ โอ้จอมกษัตริย์ โอ้ผู้ประเสริฐในหมู่กษัตริย์ แม้จะเป็นกษัตริย์โดยกำเนิด
13.8.67
एष ते कथितो वंशो राजन्गार्त्समदो मया ।
विस्तरेण महाराज किमन्यदनुपृच्छसि ॥ १३.८.६७ ॥
โอ้พระราชา เราได้เล่าวงศ์ของคฤตสมทะนี้แก่พระองค์โดยละเอียดแล้ว โอ้มหาราช พระองค์ยังทรงถามสิ่งใดอีก