ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.8.1
श्रुतं मे महदाख्यानमेतत्कुरुकुलोद्वह ।
सुदुष्प्रापं यद्ब्रवीषि ब्राह्मण्यं वदतांवर ॥ १३.८.१ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਕੁਲ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਖਿਆਨ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ। ਹੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਬਹੁਤ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ।
13.8.2
विश्वामिइत्रो महाराज राजा ब्राह्मणतां गतः ।
कथितं भवता सर्वं विस्तरेण पितामह ॥ १३.८.२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ।
13.8.3
तच्च राजन्मया सर्वं श्रुतं बुद्धिमतांवर ।
आगमो हि परोऽस्माकं त्वत्तः कौरवनन्दन ॥ १३.८.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ। ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਇਹ ਰੀਤ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਹੇ ਕੌਰਵਨੰਦਨ।
13.8.4
वीतहव्यश्च नृपतिः श्रुतो मे विप्रतां गतः ।
तदेव तावद्गाङ्गेय श्रोतुमिच्छाम्यहं विभो ॥ १३.८.४ ॥
ਰਾਜਾ ਵੀਤਹਵਯ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਇਹ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਗਾਂਗੇਯ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਹੁਣ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
13.8.5
स केन कर्मणा प्राप्तो ब्राह्मण्यं राजसत्तमः ।
वरेण तपसा वाऽपि तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.८.५ ॥
ਉਸ ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ? ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਤਪ ਨਾਲ? ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.8.6
शृणु राजन्यथा राजा वीतहव्यो महायशाः ।
राजर्षिर्दुर्लभं प्राप्तो ब्राह्मण्यं लोकसत्कृतम् ॥ १३.८.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜਾ ਵੀਤਹਵਯ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਤ ਉਹ ਦੁਰਲੱਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
13.8.7
मनोर्महात्मनस्तात प्रजा धर्मेण शासतः ।
बभूव पुत्रो धर्मात्मा शर्यातिरिति विश्रुतः ॥ १३.८.७ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਤਮਾ ਮਨੂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤਦ ਸ਼ਰਯਾਤਿ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।
13.8.8
तस्यान्ववाये द्वौ राजन्राजानौ सम्बभूवतुः ।
हैहयस्तालजङ्घश्च वत्सेषु जयतांवर ॥ १३.८.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋ ਰਾਜੇ ਜਨਮੇ — ਹੈਹਯ ਅਤੇ ਤਾਲਜੰਘ; ਹੇ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
13.8.9
हैहयस्य तु राजेन्द्र दशसु स्त्रीषु भारत ।
शतं बभूव पुत्राणां शूराणामनिवर्तिनाम्।
तुल्यरूपप्रभावानां बलिनां युद्धशालिनाम् ॥ १३.८.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਹੈਹਯ ਦੀਆਂ ਦਸ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ — ਸੂਰਮੇ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਾ ਪਰਤਣ ਵਾਲੇ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਯੁੱਧ-ਨਿਪੁੰਨ।
13.8.10
धनुर्वेदे च वेदे च सर्वत्रैव कृतश्रमाः ॥ १३.८.१० ॥
ਧਨੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸਭ ਪੱਖੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
13.8.11
काशिष्वपि नृपो राजन्दिवोदासपितामहः ।
हर्यश्व इति विख्यातो बभूव जयतांवरः ॥ १३.८.११ ॥
ਕਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦਿਵੋਦਾਸ ਦੇ ਦਾਦੇ ਹਰਯਸ਼ਵ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਸਨ; ਉਹ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਨ।
13.8.12
स वीतहव्यदायादैरागत्य पुरुषर्षभ ।
गङ्गायमुनयोर्मध्ये सङ्ग्रामे विनिपातितः ॥ १३.८.१२ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵੀਤਹਵਯ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ ਆ ਕੇ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
13.8.13
तं तु हत्वा नरपतिं हैहयास्ते महारथाः ।
प्रतिजग्मुः पुरीं रम्यां वत्सानामकुतोभयाः ॥ १३.८.१३ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ ਹੈਹਯ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਵਤਸਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
13.8.14
हर्यश्वस्य च दायादः काशिराजोऽभ्यषिच्यत ।
सुदेवो देवसंकाशः साक्षाद्धर्म इवापरः ॥ १३.८.१४ ॥
ਹਰਯਸ਼ਵ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੁਦੇਵ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਿਆ; ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਦੂਜਾ ਧਰਮ ਹੋਵੇ।
13.8.15
स पालयामास महीं धर्मात्मा काशिनन्दनः ।
तैर्वीतहव्यैरागत्य युधि सर्वैर्विनिर्जितः ॥ १३.८.१५ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ; ਵੀਤਹਵਯਾਂ ਨੇ ਆ ਕੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਾਇਆ।
13.8.16
तमथाजौ विनिर्जित्य प्रतिजग्मुर्यथागतम् ।
सौदेविस्त्वथ काशीशोदिवोदासोऽभ्यषिच्यत ॥ १३.८.१६ ॥
ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ ਉਵੇਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ; ਫਿਰ ਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਸਾਮੀ ਦਿਵੋਦਾਸ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਿਆ।
13.8.17
दिवोदासस्तु विज्ञाय वीर्य तेषां यतात्मनाम् ।
वाराणसीं महातेजा निर्ममे शक्रशासनात् ॥ १३.८.१७ ॥
ਪਰ ਸੰਜਮੀ ਵੀਤਹਵਯਾਂ ਦਾ ਬਲ ਜਾਣ ਕੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦਿਵੋਦਾਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਵਾਰਾਣਸੀ ਨਗਰੀ ਵਸਾਈ।
13.8.18
विप्रक्षत्रियसम्बाधां वैश्यशूद्रसमाकुलाम् ।
नैकद्रव्योच्चयवतीं समृद्धविपणापणाम् ॥ १३.८.१८ ॥
ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਵੈਸ਼ਾਂ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਗਿਜਿਆ, ਅਨੇਕ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
13.8.19
गङ्गाया उत्तरे कूले वप्रान्ते राजसत्तम् ।
गोमत्या दक्षिणे कूले शक्रस्येवामरावतीम्। ॥ १३.८.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਗੋਮਤੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਂਗ (ਨਗਰ)।
13.8.20
तत्र तं राजशार्दूलं निवसन्तं महीपतिम् ।
आगत्य हैहया भूयः पर्यधावन्त भारत ॥ १३.८.२० ॥
ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਉਸ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਮਹੀਪਤੀ ਕੋਲ ਹੈਹਯ ਫਿਰ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੌੜ ਪਏ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
13.8.21
स निष्क्रम्य ददौ युद्धं तेभ्यो राजा महाबलः ।
देवासुरसमं घोरं दिवोदासो महाद्युतिः ॥ १३.८.२१ ॥
ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਜਾ ਦਿਵੋਦਾਸ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲੱਗਾ; ਉਹ ਦੇਵਾਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
13.8.22
स तु युद्धे महाराज दिनानां दशतीर्दश ।
हतवाहनभूयिष्ठस्ततो दैन्यमुपागमत् ॥ १३.८.२२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਸ-ਦਸ ਦਿਨ ਲੜਿਆ; ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤੇ ਵਾਹਨ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਉਹ ਦੀਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
13.8.23
हतयोधस्ततो राजन्क्षीणकोशश्चक भूमिपः ।
दिवोदासः पुरीं त्यक्त्वा पलायनपरोऽभवत् ॥ १३.८.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੋਧੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਖਜ਼ਾਨਾ ਖਾਲੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਭੂਮੀਪਤੀ ਦਿਵੋਦਾਸ ਨਗਰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
13.8.24
गत्वाऽऽश्रमपदं रम्यं भरद्वाजस्य धीमतः ।
जगाम शरणं राजा कृताञ्जलिररिंदम् ॥ १३.८.२४ ॥
ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਦਮਨ, ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਰਾਜਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
13.8.25
तमुवाच भरद्वाजो ज्येष्ठः पुत्रो बृहस्पतेः ।
पुरोधाः शीलसम्पन्नो दिवोदासं महीपतिम् ॥ १३.८.२५ ॥
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੀਲ ਸੰਪੰਨ ਪੁਰੋਹਿਤ ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਿਵੋਦਾਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
13.8.26
किमागमनकृत्यं ते सर्वं प्रबूहि मे नृप ।
यत्ते प्रियं तत्करिष्ये न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १३.८.२६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਉਣ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਉਹੀ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਝਿਜਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
13.8.27
भगवन्वैतहव्यैर्मे युद्धे वंशः प्रणाशितः ।
अहमेकः परिद्यूनो भवन्तं शरणं गतः ॥ १३.८.२७ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਵੀਤਹਵਿਆਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ।
13.8.28
शिष्यस्नेहेन भगवंस्त्वं मां रक्षितुमर्हसि ।
एकशेषः कृतो वंशो मम तैः पापकर्मभिः ॥ १३.८.२८ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਚੇਲੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨੂੰ ਹੀ ਬਾਕੀ ਛੱਡਿਆ ਹੈ।
13.8.29
तमुवाच महाभागो भरद्वाजः प्रतापवान् ।
न भेतव्यं न भेतव्यं सौदेव व्येतु ते भयम् ॥ १३.८.२९ ॥
ਮਹਾਭਾਗੀ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ — "ਨਾ ਡਰ, ਨਾ ਡਰ, ਹੇ ਸੌਦੇਵ! ਤੇਰਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।"
13.8.30
अहमिष्टिं करिष्यामि पुत्रार्थं ते विशाम्पते ।
वीतहव्यसहस्राणि येन त्वं प्रहरिष्यसि ॥ १३.८.३० ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਸਤੇ ਮੈਂ ਯੱਗ ਕਰਾਂਗਾ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵੀਤਹਵਿਆਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇਂਗਾ।
13.8.31
तत इष्टिं चकारर्षिस्तस्य वै पुत्रकामिकीम् ।
अथास्य तनयो जज्ञे दैवोदासः प्रतर्दनः ॥ १३.८.३१ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ-ਕਾਮਨਾ ਵਾਲਾ ਯਗ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਦੈਵੋਦਾਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਜਨਮਿਆ।
13.8.32
स जातमात्रो ववृधे समाः सद्यस्त्रयोदश ।
वेदं चापि जगौ कृत्स्नं धनुर्वेदं च भारत ॥ १३.८.३२ ॥
ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵਧ ਗਿਆ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸਨੇ ਸਾਰਾ ਵੇਦ ਅਤੇ ਧਨੁਰਵੇਦ ਵੀ ਉਚਾਰਿਆ।
13.8.33
योगेन च समाविष्टो भरद्वाजेन धीमता ।
कृत्स्नं हि तेजो यल्लोके तदेतद्देहमाविशत् ॥ १३.८.३३ ॥
ਯੋਗ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਰਦਵਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਾਰਾ ਤੇਜ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।
13.8.34
ततः स कवची धन्वी स्तूयमानः सुरर्षिभिः ।
बन्दिभिर्वन्द्यमानश्च बभौ सूर्य इवोदितः ॥ १३.८.३४ ॥
ਫਿਰ ਕਵਚ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਉਹ, ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਤਤ ਅਤੇ ਬੰਦੀਜਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੰਦਿਤ ਹੋਇਆ, ਉਦੈ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਆ।
13.8.35
स रथी बद्धनिस्त्रिंशो बभौ दीप्त इवानलः ।
प्रययौ स धनुर्धुन्वन्विवर्षिषुरिवाम्बुदः ॥ १३.८.३५ ॥
ਰਥੀ, ਤਲਵਾਰ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਉਹ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ। ਧਨੁਸ਼ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਰਸਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
13.8.36
तं दृष्ट्वा परमं हर्षं सुदेवतनयो ययौ ।
मेने च मनसा दग्धान्वैतहव्यान्स पार्थिवः ॥ १३.८.३६ ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਰਮ ਹਰਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੈਤਹਵਯਾਂ ਨੂੰ ਸੜੇ ਹੋਏ ਸਮਝਿਆ।
13.8.37
ततोसौ यौवराज्ये च स्थापयित्वा प्रतर्दनम् ।
कृतकृत्यं तदाऽऽत्मानं स राजा प्रत्यपद्यत ॥ १३.८.३७ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਪਦਵੀ ਉੱਤੇ ਥਾਪ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ ਸਮਝਿਆ; ਉਹ ਰਾਜਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
13.8.38
ततस्तु वैतहव्यानां वधाय स महीपतिः ।
पुत्रं प्रस्थापयासास प्रतर्दनमरिंदमम् ॥ १३.८.३८ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੈਤਹਵਿਆਂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
13.8.39
सरथः स तु संतीर्य गङ्गामाशु पराक्रमी ।
प्रययौ वीतहव्यानां पुरीं परपुरंजयः ॥ १३.८.३९ ॥
ਰਥ ਸਮੇਤ ਉਹ ਪਰਾਕਰਮੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਵੈਰੀ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀਤਹਵਿਆਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
13.8.40
वैतहव्यास्तु संश्रुत्य रथघोषं समुद्धतम् ।
निर्ययुर्नगराकारै रथैः पररथारुजैः ॥ १३.८.४० ॥
ਵੈਤਹਵਿਆਂ ਨੇ ਉੱਠਦੀ ਰਥਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਗਰ ਜਿੱਡੇ ਵੱਡੇ, ਵੈਰੀ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ।
13.8.41
निष्क्रम्य ते नरव्याघ्रा दंशिताश्चित्रयोधिनः ।
प्रतर्दनं समाजग्मुः शरवर्षैरुदायुधाः ॥ १३.८.४१ ॥
ਉਹ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਕਵਚਧਾਰੀ ਅਦਭੁਤ ਯੋਧੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ, ਹਥਿਆਰ ਉਠਾਏ ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਕੋਲ ਆਏ।
13.8.42
शस्त्रैश्च विविधाकारै रथौघैश्च युधिष्ठिर ।
अभ्यवर्षन्त राजानं हिमवन्तमिवाम्बुदाः ॥ १३.८.४२ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ! ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰ੍ਹ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਮਾਲਾ ਉੱਤੇ।
13.8.43
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य तेषां राजा प्रतर्दनः ।
जघान तान्महातेजा वज्रानलसमैः शरैः ॥ १३.८.४३ ॥
ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਨੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਹੋ ਕੇ, ਵਜ੍ਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
13.8.44
कृत्तोत्तमाङ्गास्ते राजन्भल्लैः शतसहस्रशः ।
अपतन्रुधिरार्द्राङ्गा निकृत्ता इव किंशुकाः ॥ १३.८.४४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਰ ਵੱਢੇ ਗਏ ਉਹ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਸਰੀਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ।
13.8.45
हतेषु तेषु सर्वेषु वीतहव्यः सुतेष्वथ ।
प्राद्रवन्नगरं हित्वा भृगोराश्रममप्युत ॥ १३.८.४५ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ, ਵੀਤਹਵਯ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਵੀਤਹਵਯ ਨਗਰ ਛੱਡ ਕੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਭੱਜਿਆ।
13.8.46
ययौ भृगुं च शरणं वीतहव्यो नराधिपः ।
अभयं च ददौ तस्मै वीतहव्याय भार्गवः।
आसनं शिष्यमध्ये च भृगुरन्यत्समादिशत् ॥ १३.८.४६ ॥
ਰਾਜਾ ਵੀਤਹਵਯ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਗਿਆ; ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਵੀਤਹਵਯ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦਿੱਤਾ; ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਨ ਦੇਣ ਦਾ ਹੋਰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
13.8.47
अथानुपदमेवाशु तत्रागच्छत्प्रतर्दनः ।
स प्राप्य चाश्रमपदं दिवोदासात्मजोऽब्रवीत् ॥ १३.८.४७ ॥
ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ-ਮਗਰ ਉੱਥੇ ਆਇਆ। ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦਿਵੋਦਾਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ।
13.8.48
भोभो केऽत्राश्रमे सन्ति भृगोः शिष्या महात्मनः ।
द्रष्टुमिच्छे मुनिमहं तस्याचक्षत मामिति ॥ १३.८.४८ ॥
ਓ ਓ, ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਕੌਣ ਹਨ? ਮੈਂ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ।
13.8.49
स तं विदित्वा तु भृगुर्निश्चक्रामाश्रमात्तदा ।
पूजयामास च ततो विधिना नृपसत्तमम् ॥ १३.८.४९ ॥
ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
13.8.50
उवाच चैनं राजेन्द्र किं कार्यं ब्रूहि पार्थिव ।
स चोवाच नृपस्तस्मै यदागमनकारणम् ॥ १३.८.५० ॥
ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ, ਦੱਸੋ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ।" ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ।
13.8.51
अयं ब्रह्मन्नितो राजा वीतहव्यो विसर्ज्यताम् ।
अस्य पुत्रैर्हि मे कृत्स्नो ब्रह्मन्वंशः प्रणाशितः ॥ १३.८.५१ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸ ਰਾਜੇ ਵੀਤਹਵਿਆ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਇਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਵੰਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
13.8.52
उत्सादितश्च विषयः काशीनां रत्नसञ्चयः ।
एतस्य वीर्यदृप्तस्य हतं पुत्रशतं मया।
अस्येदानीं वधादद्य भविष्याम्यनृणः पितुः ॥ १३.८.५२ ॥
ਕਾਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਤਨ-ਭੰਡਾਰ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਵੀਰਤਾ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਹੁਣ ਅੱਜ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵਾਂਗਾ।
13.8.53
तमुवाच कृपाविष्टो भृगुर्धर्मभृतांवरः ।
नेहास्ति क्षत्रियः कश्चित्सर्वे हीमे द्विजातयः ॥ १३.८.५३ ॥
ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਦ੍ਵਿਜ ਹਨ।"
13.8.54
एतत्तु वचनं श्रुत्वा भृगोस्तथ्यं प्रतर्दनः ।
पादावुपस्पृश्य शनैः प्रहृष्टो वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.८.५४ ॥
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਇਸ ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹੇ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹੌਲੀ ਨਾਲ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
13.8.55
एवमप्यस्मि भगवन्कृतकृत्यो न संशयः ।
य एष राजा वीर्येण स्वजातिं त्याजितो मया ॥ १३.८.५५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ੍ਯ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਤੋਂ ਛੁਡਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
13.8.56
अनुजानीहि मां ब्रह्मन्ध्यायस्व च शिवेन माम् ।
त्याजितो हि मया जातिमेव राजा भृगूद्वह ॥ १३.८.५६ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਕੁਲ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਇਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸ ਦੀ ਜਾਤ ਤੋਂ ਛੁਡਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
13.8.57
ततस्तेनाभ्यनुज्ञातो ययौ राजा प्रतर्दनः ।
यथागतं महाराज मुक्त्वा विषमिवोरगः ॥ १३.८.५७ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਜਿਸ ਰਾਹ ਆਇਆ ਸੀ ਉਸੇ ਰਾਹ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਜ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.8.58
भृगोर्वचनमात्रेण स च ब्रह्मर्षितां गतः ।
वीतहव्यो महाराज ब्रह्मवादित्वमेव च ॥ १३.८.५८ ॥
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਬਚਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਪਦਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ; ਵੀਤਹਵ੍ਯ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦਿਤਾ ਵੀ ਪਾਈ।
13.8.59
तस्य गृत्समदः पुत्रो रूपेणेन्द्र इवापरः ।
शक्रस्त्वमिति यो दैत्यैर्निगृहीतः किलाभवत् ॥ १३.८.५९ ॥
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗ੍ਰਿਤਸਮਦ ਸੀ, ਜੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇੰਦਰ ਸੀ; 'ਤੂੰ ਸ਼ਕ੍ਰ ਹੈਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੈਂਤਾਂ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ।
13.8.60
ऋग्वेदे वर्तते चाग्र्या श्रुतिर्यस्य महात्मनः ।
यत्र गृत्समदो राजन्ब्राह्मणैः स महीयते ॥ १३.८.६० ॥
ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸ਼ਰੁਤੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਗ੍ਰਿਤਸਮਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.8.61
स ब्रह्मचारी विप्रर्षिः श्रीमान्गृत्समदोऽभवत् ।
पुत्रो गृत्समदस्यापि विप्रः सावैनसोऽभवत् ॥ १३.८.६१ ॥
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਗ੍ਰਿਤਸਮਦ ਹੋਇਆ। ਗ੍ਰਿਤਸਮਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਵਿਪ੍ਰ ਸਾਵੈਨਸ ਹੋਇਆ।
13.8.62
सावैनसस्य पुत्रो वै वितस्त्यस्तस्य चात्मजः ।
वितस्त्यस्य सुतस्तस्य शिवस्तश्चात्मजोऽभवत् ॥ १३.८.६२ ॥
ਸਾਵੈਨਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਤਸਤਿ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਵਿਤਸਤਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਵ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
13.8.63
श्रवास्तस्य सुतश्चर्षिः श्रवसश्चाभवत्तमः ।
तमसश्च प्रकाशोऽभूत्तनयो द्विजसत्तमः ॥ १३.८.६३ ॥
ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਰਵਾ ਸੀ; ਸ਼ਰਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤਮਸ। ਤਮਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਜੋ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ।
13.8.64
प्रकाशस्य च वागिन्द्रो बभूव जयतांवरः ।
तस्यात्मजश्च प्रमितिर्वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १३.८.६४ ॥
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਗਿੰਦ੍ਰ ਸੀ, ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਮਿਤੀ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦਾ ਪਾਰੰਗਤ।
13.8.65
घृताच्यां तस्य पुत्रस्तु रुरुर्नामोदपद्यत ।
प्रमद्वरायां तु रुरोः पुत्रः समुदपद्यत।
शुनको नाम विप्रर्षिर्यस्य पुत्रोऽथ शौनकः ॥ १३.८.६५ ॥
ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਰੁਰੂ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਮਦ੍ਵਰਾ ਤੋਂ ਰੁਰੂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ੁਨਕ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੌਨਕ।
13.8.66
एवं विप्रत्वमगमद्वीतहव्यो नराधिपः ।
भृगोः प्रसादाद्राजेन्द्र क्षत्रियः क्षत्रियर्षभ ॥ १३.८.६६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਰਾਧਿਪ ਵੀਤਹਵ੍ਯ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤ੍ਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਹੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਹੀ ਸੀ।
13.8.67
एष ते कथितो वंशो राजन्गार्त्समदो मया ।
विस्तरेण महाराज किमन्यदनुपृच्छसि ॥ १३.८.६७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗਾਰਤਸਮਦ ਦਾ ਇਹ ਵੰਸ਼ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹੋਰ ਕੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ?