มหาภารตะ · อัธยายะ 13.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.82.1
सर्वशास्त्रविधानज्ञ राजधर्मविदुत्तम ।
अतीव संशयच्छेत्ता भवान्वै प्रथितः क्षितौ ॥ १३.८२.१ ॥
ท่านผู้รู้ข้อบัญญัติของคัมภีร์ทั้งปวง ผู้ประเสริฐที่สุดในการรู้หน้าที่ของกษัตริย์ ท่านเป็นที่เลื่องลือบนแผ่นดินว่าเป็นผู้ตัดข้อสงสัยได้ยอดเยี่ยมที่สุด
13.82.2
कश्चित्तु संशयो मेऽस्ति तन्मे ब्रूहि पितामह ।
अस्यामापदि कष्टायामन्यं पृच्छाम कं वयम्
जातेऽस्मिन्संशये राजन्नान्यं पृच्छेम कञ्चन ॥ १३.८२.२ ॥
แต่ข้าพเจ้ามีข้อสงสัยอยู่ขอท่านโปรดบอกข้าพเจ้าเถิด ท่านปู่ ในภัยพิบัติอันยากลำบากนี้ เราจะไปถามผู้ใดอีกเล่า เมื่อข้อสงสัยนี้เกิดขึ้นแล้ว ข้าแต่พระราชา เราจะไม่ถามผู้อื่นใดเลย
13.82.3
यथा नरेण कर्तव्यं धर्ममार्गानुवर्तिना ।
एतत्सर्वं महाबाहो भवान्व्याख्यातुमर्हति ॥ १३.८२.३ ॥
บุรุษผู้ดำเนินตามทางแห่งธรรม ควรปฏิบัติอย่างไร ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง ท่านควรอธิบายได้ทั้งหมดนี้
13.82.4
चतस्रो विहिता भार्या ब्राह्मणस्य पितामह ।
ब्राह्मणी क्षत्रिया वैश्या शूद्रा च रतिमिच्छतः ॥ १३.८२.४ ॥
ท่านปู่ สำหรับพราหมณ์ผู้ปรารถนาความสุขทางกาม ได้กำหนดภรรยาไว้สี่คน คือ หญิงพราหมณ์ หญิงกษัตริย์ หญิงแพศย์ และหญิงศูทร
13.82.5
तत्र जातेषु पुत्रेषु सर्वासां कुरुसत्तम ।
आनुपूर्व्येण कस्तेषां पित्र्यं दायाद्यमर्हति ॥ १३.८२.५ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งกุรุ ในบรรดาบุตรที่เกิดจากภรรยาทั้งหมดเหล่านั้น ตามลำดับการเกิด ผู้ใดควรได้รับมรดกของบิดา
13.82.6
केन वा किं ततो हार्यं पितृवित्तात्पितामह ।
एतदिच्छामि कथितं विभागस्तेषु कः स्मृतः ॥ १३.८२.६ ॥
ท่านปู่ ใครควรเอาอะไรจากทรัพย์สมบัติของบิดา และควรเอาไปด้วยวิธีใด ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังว่าการแบ่งทรัพย์ในหมู่พวกเขาได้กำหนดไว้อย่างไร
13.82.7
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यस्त्रयो वर्णा द्विजातयः ।
एतेषु विहितो धर्मो ब्राह्मणस्य युधिष्ठिर ॥ १३.८२.७ ॥
พราหมณ์ กษัตริย์ และแพศย์ ทั้งสามวรรณะนี้คือทวิชาติ ในบรรดาวรรณะเหล่านี้ หน้าที่ของพราหมณ์ได้กำหนดไว้ ข้าแต่ยุธิษฐิระ
13.82.8
वैषम्यादथवा लोभात्कामाद्वाऽपि परन्तप ।
ब्राह्मणस्य भवेच्छूद्रा न तु दृष्टा न तु स्मृता ॥ १३.८२.८ ॥
ไม่ว่าจะด้วยความไม่เท่าเทียม ความโลภ หรือแม้แต่ความใคร่ ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู พราหมณ์อาจมีภรรยาเป็นศูทรได้ แต่ข้อนี้ไม่เคยเห็นและไม่มีบันทึกไว้ในสมฤติ
13.82.9
शूद्रां शयनमारोप्य ब्राह्मणि यात्यधोगतिम् ।
प्रायश्चित्तीयते चापि विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १३.८२.९ ॥
เมื่อพราหมณ์พาหญิงศูทรขึ้นสู่ที่นอน เขาย่อมตกไปสู่คติที่ต่ำลง และการชดใช้ความผิดนั้นต้องทำด้วยกรรมที่กำหนดไว้ตามวิธี
13.82.10
तत्र जातेष्वपत्येषु द्विगुणं स्वाद्युधिष्ठिर ।
अतस्ते नियमं वित्ते सम्प्रवक्ष्यामि भारत ॥ १३.८२.१० ॥
บุตรที่เกิดในหมู่นั้นควรได้ส่วนเป็นสองเท่า ข้าแต่ยุธิษฐิระ เพราะฉะนั้น ข้าแต่ทายาทแห่งภรต ข้าพเจ้าจะอธิบายกฎเกณฑ์เรื่องทรัพย์สินให้ท่านอย่างละเอียด
13.82.11
लक्षण्यं गोवृषो यानं यत्प्रधानतमं भवेत् ।
ब्राह्मण्यास्तद्धरेत्पुत्र एकांशं वै पितुर्धनात् ॥ १३.८२.११ ॥
สิ่งของที่ประเสริฐ ได้แก่ โคผู้ และยานพาหนะที่ดีที่สุดเท่าที่จะมี บุตรของหญิงพราหมณ์ควรเอาสิ่งนั้น และควรเอาส่วนหนึ่งจากทรัพย์ของบิดาด้วย
13.82.12
एषं तु दशधा कार्यं ब्राह्मणस्वं युधिष्ठिर ।
तत्र तेनैव हर्तव्याश्चत्वारोंशाः पितुर्धनात् ॥ १३.८२.१२ ॥
ข้าแต่ยุธิษฐิระ ทรัพย์ของพราหมณ์ควรแบ่งเป็นสิบส่วนตามนี้ ในนั้น บุตรของหญิงพราหมณ์ควรเอาสี่ส่วนจากทรัพย์ของบิดา
13.82.13
त्रियायास्तु यः पुत्रो ब्राह्मणः सोप्यसंशयः ।
स तु मातुर्विशेषेण त्रीनंशान्हर्तुमर्हति ॥ १३.८२.१३ ॥
บุตรของหญิงซึ่งเป็นพราหมณ์นั้น ไม่มีข้อสงสัยว่าเป็นพราหมณ์เช่นกัน ด้วยเหตุแห่งมารดาเป็นพิเศษ เขาควรได้สามส่วน
13.82.14
वर्णे तृतीये जातस्तु वैश्यायां ब्राह्मणादपि ।
द्विरंशस्तेन हर्तव्यो ब्राह्मणस्वाद्युधिष्ठिर ॥ १३.८२.१४ ॥
ผู้เกิดในวรรณะที่สาม คือบุตรที่เกิดจากหญิงแพศย์โดยพราหมณ์ ข้าแต่ยุธิษฐิระ เขาก็ควรเอาสองส่วนจากทรัพย์ของพราหมณ์
13.82.15
शूद्रायां ब्राह्मणाज्जातो नित्यादेयधनः स्मृतः ।
अल्पं चापि प्रदातव्यं शूद्रापुत्राय भारत ॥ १३.८२.१५ ॥
บุตรที่เกิดจากพราหมณ์โดยหญิงศูทร ท่านว่าเป็นผู้ที่ต้องได้รับทรัพย์ให้เสมอ ข้าแต่ทายาทแห่งภรต แม้เพียงเล็กน้อยก็ควรให้แก่บุตรของหญิงศูทร
13.82.16
दशधा प्रविभक्तस्य धनस्यैव भवेत्क्रमः ।
सवर्णासु तु जातानां समान्भागान्प्रकल्पयेत् ॥ १३.८२.१६ ॥
สำหรับทรัพย์ที่แบ่งเป็นสิบส่วนนั้น ลำดับควรเป็นดังนี้ แต่สำหรับผู้เกิดจากหญิงที่มีวรรณะเดียวกัน ควรจัดส่วนให้เท่ากัน
13.82.17
अब्राह्मणं तु मन्यन्ते शूद्रापुत्रमनैपुणात् ।
त्रिषु वर्णेषु जातो हि ब्राह्मणाद्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १३.८२.१७ ॥
แต่คนทั้งหลายถือว่าบุตรของหญิงศูทรไม่ใช่พราหมณ์ เพราะขาดความชำนาญ แท้จริงแล้ว ผู้เกิดในสามวรรณะ หากเกิดจากพราหมณ์ ก็ย่อมเป็นพราหมณ์ได้
13.82.18
स्मृताश्च वर्णाश्चत्वारः पञ्चमो नाधिगम्यते ।
हरेच्च दशमं भागं शूद्रापुत्रः पितुर्धनात् ॥ १३.८२.१८ ॥
ท่านจดจำได้ว่ามีสี่วรรณะ วรรณะที่ห้าไม่พบ บุตรของหญิงศูทรควรเอาส่วนที่สิบจากทรัพย์ของบิดา
13.82.19
तत्तु दत्तं हरेत्पित्रा नादत्तं हर्तुमर्हति ।
अवश्यं हि धनं देयं शूद्रापुत्राय भारत ॥ १३.८२.१९ ॥
สิ่งที่บิดาให้ไว้ เขาก็เอาได้เพียงเท่านั้น สิ่งที่มิได้ให้ เขาไม่มีสิทธิ์เอา ข้าแต่ทายาทแห่งภรต ทรัพย์ย่อมต้องให้แก่บุตรของหญิงศูทรเป็นแน่
13.82.20
आनृशंस्यं परो धर्म इति तस्मै प्रदीयते ।
यत्रतत्र समुत्पन्नं गुणायैवोपपद्यते ॥ १३.८२.२० ॥
ความเมตตาปรานีเป็นธรรมอันสูงสุด เพราะเหตุนั้นจึงให้แก่เขา ที่ใดเกิดความเมตตานั้นขึ้น ย่อมควรแก่คุณความดีเท่านั้น
13.82.21
यद्यप्येष सुपुत्रः स्यादपुत्रो यदि वा भवेत् ।
नाधिकं दशमाद्दद्याच्छूद्रापुत्राय भारत ॥ १३.८२.२१ ॥
แม้บุตรผู้นี้จะเป็นบุตรที่ดี หรือเป็นผู้ไม่มีบุตร โอ้ภารตะ ก็ไม่ควรให้แก่บุตรของหญิงศูทรเกินหนึ่งในสิบส่วน
13.82.22
स्मृत एकश्चतुर्भागः कन्याभागस्तु धर्मतः ।
अभ्रातृका समग्राहा चार्धास्येत्यपरे विदुः ॥ १३.८२.२२ ॥
ตามธรรม ส่วนแบ่งของบุตรีถูกจดจำไว้ว่าเป็นหนึ่งในสี่ส่วน แต่ผู้ที่ไม่มีพี่น้องชายย่อมได้ทั้งหมด ส่วนอาจารย์บางท่านว่าเธอได้กึ่งหนึ่ง
13.82.23
त्रैवार्विकाद्यदा भक्तादधिकं स्याद्द्विजस्य तु ।
यजेत तेन द्रव्येण न वृथा साधयेद्धनम् ॥ १३.८२.२३ ॥
เมื่อพราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งมีทรัพย์เกินกว่าเสบียงอาหารสำหรับสามปี ก็ควรบูชายัญด้วยทรัพย์นั้น ไม่ควรสะสมทรัพย์ไว้เปล่าประโยชน์
13.82.24
त्रिसहस्रपरो दायः स्त्रियै देयो धनस्य वै ।
भर्त्रा तच्च धनं दत्तं यथार्हं भोक्तुमर्हति ॥ १३.८२.२४ ॥
หญิงพึงได้ส่วนทรัพย์ไม่เกินสามพัน ทรัพย์ที่สามีให้มานั้น นางมีสิทธิ์ใช้สอยตามที่เหมาะสม
13.82.25
स्त्रीणां तु पतिदायाद्यमुपभोगफलं स्मृतम् ।
नापहारं स्त्रियः कुर्युः पितृवित्तात्कथञ्चन ॥ १३.८२.२५ ॥
สำหรับสตรี มรดกของสามีถูกกล่าวว่าเป็นผลแห่งการใช้สอย สตรีไม่ควรยึดทรัพย์ของบิดาไม่ว่าด้วยวิธีใดๆ
13.82.26
स्त्रियास्तु यद्भवेद्वित्तं पित्रा दत्तं युधिष्ठिर ।
ब्राह्मण्यास्तद्धरेत्कन्या यथा पुत्रस्तथाऽस्य सा ॥ १३.८२.२६ ॥
โอ้ยุธิษฐิระ ทรัพย์ใดที่บิดาให้แก่สตรี บุตรีของหญิงพราหมณ์ควรรับทรัพย์นั้น เช่นเดียวกับที่บุตรชายรับทรัพย์ของบิดา นางก็รับทรัพย์ของบิดานั้น
13.82.27
सा हि पुत्रसमा राजन्विहिता कुरुनन्दन ।
एवमेव समुद्दिष्टो धर्मो वै भरतर्षभ।
एवं धर्ममनुस्मृत्य न वृथा साधयेद्धनम् ॥ १३.८२.२७ ॥
นางได้รับการกำหนดให้เสมอด้วยบุตรชาย โอ้พระราชา โอ้ความยินดีของกุรุ ดังนี้แลธรรมได้ถูกประกาศไว้ โอ้วัวผู้แห่งภารตะ เมื่อระลึกถึงธรรมเช่นนี้แล้ว ไม่ควรแสวงหาทรัพย์เปล่าประโยชน์
13.82.28
शूद्रायां ब्राह्मणाज्जातो यद्यदेयधनः स्मृतः ।
केन प्रतिविशेषेण दशमोऽप्यस्य दीयते ॥ १३.८२.२८ ॥
สำหรับบุตรที่เกิดจากพราหมณ์กับหญิงศูทร แม้ถูกกล่าวว่าต้องให้ทรัพย์ แล้วเพราะเหตุพิเศษอันใดจึงให้แก่เขาหนึ่งในสิบส่วนด้วย
13.82.29
ब्राह्मण्यां ब्राह्मणाज्जातो ब्राह्मणः स्यान्न संशयः ।
क्षत्रियायां तथैव स्याद्वैश्यायामपि चैव हि ॥ १३.८२.२९ ॥
บุตรที่เกิดจากพราหมณ์กับหญิงพราหมณ์ย่อมเป็นพราหมณ์แน่นอน ไม่มีข้อสงสัย เช่นเดียวกันกับหญิงกษัตริย์ และแม้กับหญิงแพศย์
13.82.30
कस्मात्तु विषमं भागं भजेरन्नृपसत्तम ।
यदा सर्वे त्रयो वर्णास्त्वयोक्ता ब्राह्मणा इति ॥ १३.८२.३० ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์ เหตุใดพวกเขาจึงควรได้ส่วนที่ไม่เท่ากัน ในเมื่อพระองค์ตรัสว่าวรรณะทั้งสามล้วนเป็นพราหมณ์
13.82.31
दारा इत्युच्यते लोके नाम्नैकेन परन्तप ।
प्रोक्तेनि चैव नाम्नाऽयं विशेषः सुमहान्भवेत् ॥ १३.८२.३१ ॥
โอ้ผู้เผาผลาญศัตรู ในโลกนี้ใช้คำเดียวคือ ทารา (ภรรยา) แต่ความต่างแห่งชื่อเรียกที่กล่าวไว้ก็ทำให้เกิดความแตกต่างอย่างยิ่งใหญ่
13.82.32
तिस्रः कृत्वा पुरो भार्याः पश्चाद्विन्देत ब्राह्मणीम् ।
सा ज्येष्ठा सा च पूज्या स्यात्सा च ताभ्यो गरीयसी ॥ १३.८२.३२ ॥
ควรมีภรรยาสามคนก่อน แล้วภายหลังจึงแต่งงานกับหญิงพราหมณ์ นางเป็นผู้อาวุโสที่สุด ควรได้รับการเคารพ และมีความสำคัญยิ่งกว่าภรรยาทั้งหมดนั้น
13.82.33
स्नानं प्रसाधनं भर्तुर्दन्तधावनमुञ्जनम् ।
हव्यं कव्यं च यच्चान्यद्धर्मयुक्तं गृहे भवेत् ॥ १३.८२.३३ ॥
การอาบน้ำให้สามี การแต่งตัวให้ การทำความสะอาดฟัน การแต่งตาให้ การถวายเครื่องบูชาแก่เทวดาและบรรพชน และสิ่งอื่นใดในบ้านที่สอดคล้องกับธรรม สิ่งเหล่านี้ควรทำโดยภรรยา
13.82.34
न तस्यां जातु तिष्ठन्त्यामन्या तत्कर्तुमर्हति ।
ब्राह्मणीत्वेव कुर्याद्वा ब्राह्मणस्य युधिष्ठिर ॥ १३.८२.३४ ॥
ขณะที่นางยังอยู่ ผู้อื่นไม่ควรทำหน้าที่นั้นเลย หรือมิฉะนั้น โอ้ยุธิษฐิระ ภรรยาพราหมณ์ของพราหมณ์ควรเป็นผู้ทำ
13.82.35
अन्नं पानं च माल्यं च वासांस्याभरणानि च ।
ब्राह्मण्यैतानि देयानि भर्तुः सा हि गरीयसी ॥ १३.८२.३५ ॥
อาหาร เครื่องดื่ม พวงมาลัย ผ้านุ่งห่ม และเครื่องประดับ ควรถวายแก่สามีโดยภรรยาพราหมณ์ เพราะนางเป็นผู้มีความสำคัญยิ่งกว่า
13.82.36
मनुनाऽभिहितं शास्त्रं यच्चापि कुरुनन्दन ।
तत्राप्येष महाराज दृष्टो धर्मः सनातनः ॥ १३.८२.३६ ॥
โอ้ความยินดีของกุรุ แม้ในคัมภีร์ที่มนูประกาศไว้ โอ้มหาราช ธรรมอันเป็นนิรันดร์นี้ก็ปรากฏอยู่
13.82.37
अथ चेदन्यथा कुर्याद्यदि कामाद्युधिष्ठिर ।
यथा ब्राह्मणचाण्डालः पूर्वदृष्टस्तथैव सः ॥ १३.८२.३७ ॥
แต่หากทำเป็นอย่างอื่นด้วยความปรารถนา โอ้ยุธิษฐิระ เขาก็จะเป็นเช่นเดียวกับพราหมณ์และจัณฑาล ดังที่เคยเห็นมาแล้ว
13.82.38
ब्राह्मण्याः सदृशः पुत्रः क्षत्रियायाश्च यो भवेत् ।
राजन्विशेषो यस्त्वत्र वर्णयोरुभयोरपि ॥ १३.८२.३८ ॥
บุตรของหญิงพราหมณ์อาจเหมือนกับบุตรของหญิงกษัตริย์ โอ้พระราชา ยังมีความแตกต่างระหว่างสองวรรณะในที่นี้ด้วย
13.82.39
न तु जात्या समा लोके ब्राह्मण्याः क्षत्रिया भवेत् ।
ब्राह्मण्याः प्रथमः पुत्रो भूयान्स्याद्राजसत्तम ॥ १३.८२.३९ ॥
แต่โดยกำเนิดในโลกนี้ หญิงกษัตริย์ไม่อาจเท่าเทียมกับหญิงพราหมณ์ได้ บุตรคนแรกของหญิงพราหมณ์ย่อมยิ่งใหญ่กว่า โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์
13.82.40
भूयोभूयोपि संहार्यः पितृवित्ताद्युधिष्ठिर ।
यथा न सदृशी जातु ब्राह्मण्याः क्षत्रिया भवेत् ॥ १३.८२.४० ॥
โอ้ยุธิษฐิระ พึงหักส่วนจากทรัพย์ของบิดาและสิ่งอื่นๆ ซ้ำแล้วซ้ำเล่า เพื่อไม่ให้หญิงกษัตริย์เคยเท่าเทียมกับหญิงพราหมณ์เลย
13.82.41
क्षत्रियायास्तथा वैश्या न जातु सदृशी भवेत् ।
श्रीश्च राज्यं च कोशश्च क्षत्रियाणां युधिष्ठिर ॥ १३.८२.४१ ॥
ในทำนองเดียวกัน หญิงแพศย์ไม่มีวันเทียบเท่าหญิงกษัตริย์ได้ ข้าแต่ยุธิษฐิระ สิริ ราชอาณาจักร และคลังสมบัติเป็นของกษัตริย์
13.82.42
विहितं दृश्यते राजन्सागरान्तां च मेदिनीम् ।
क्षत्रियो हि स्वधर्मेण श्रियं प्राप्नोति भूयसीम्।
राजा दण्डधरो राजन्रक्षा नान्यत्र क्षत्रियात् ॥ १३.८२.४२ ॥
ข้าแต่พระราชา เห็นได้ว่าแผ่นดินที่มีมหาสมุทรเป็นขอบเขตถูกกำหนดให้เป็นของกษัตริย์ กษัตริย์ได้รับความรุ่งเรืองอันยิ่งใหญ่ด้วยหน้าที่ของตน ราชาผู้ถือไม้เท้าลงโทษ ข้าแต่พระราชา การคุ้มครองไม่มาจากผู้ใดนอกจากกษัตริย์
13.82.43
ब्राह्मणा हि महाभाग देवानामपि देवताः ।
तेषु राजा प्रवर्तेत पूजया विधिपूर्वकम् ॥ १३.८२.४३ ॥
ข้าแต่ผู้มีโชคอันยิ่งใหญ่ พราหมณ์คือเทพเจ้าแม้ของบรรดาเทพ พระราชาพึงปฏิบัติต่อพราหมณ์ด้วยการบูชาอย่างเคารพตามวิธีที่กำหนด
13.82.44
प्रणीतमृषिभिर्ज्ञात्वा धर्मं शाश्वतमव्ययम् ।
लुप्यमानं स्वधर्मेण क्षत्रियो रक्षति प्रजाः ॥ १३.८२.४४ ॥
เมื่อรู้ธรรมอันนิรันดร์และไม่เสื่อมสลายซึ่งฤๅษีวางไว้ และเมื่อธรรมนั้นกำลังถูกทำลายเพราะหน้าที่ของตน กษัตริย์ย่อมคุ้มครองประชาชน
13.82.45
दस्युभिर्ह्रियमाणं च धनं दारांश्च सर्वशः ।
सर्वेषामेव वर्णानां त्राता भवति पार्थिवः ॥ १३.८२.४५ ॥
เมื่อทรัพย์สินและภริยาถูกโจรปล้นไปทุกทิศทาง พระราชาเพียงผู้เดียวย่อมกลายเป็นผู้คุ้มครองวรรณะทั้งปวง
13.82.46
भूयान्स्यात्क्षत्रियापुत्रो वैश्यापुत्रान्न संशयः ।
भूयस्तेनापि हर्तव्यं पितृवित्ताद्युधिष्ठिर ॥ १३.८२.४६ ॥
ไม่ต้องสงสัยเลยว่า บุตรของหญิงกษัตริย์ย่อมยิ่งใหญ่กว่าบุตรของหญิงแพศย์ ข้าแต่ยุธิษฐิระ แม้จากบุตรผู้นั้นก็พึงนำส่วนหนึ่งออกจากทรัพย์มรดกของบิดา
13.82.47
उक्तं ते विधिवद्राजन्ब्राह्मणस्य पितामह ।
इतरेषां तु वर्णानां कथं वै नियमो भवेत् ॥ १३.८२.४७ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าแต่ปู่ ท่านได้กล่าวแก่ข้าพเจ้าตามวิธีที่กำหนดเกี่ยวกับพราหมณ์แล้ว แต่สำหรับวรรณะอื่นๆ กฎเกณฑ์จะเป็นอย่างไรเล่า
13.82.48
क्षत्रियस्यापि भार्ये द्वे विहिते कुरुनन्दन ।
तृतीया च भवेच्छूद्रा न तु दृष्टा न तु स्मूता ॥ १३.८२.४८ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นที่รื่นรมย์ของกุรุ สำหรับกษัตริย์ได้กำหนดให้มีภริยาสองคน ภริยาคนที่สามอาจเป็นหญิงศูทร แต่ไม่เคยพบเห็นและไม่มีบันทึกไว้ในสมฤติ
13.82.49
एष एव क्रमो हि स्यात्क्षत्रियाणां युधिष्ठिर ।
अष्टधा तु भवेत्कार्यं क्षत्रियस्वं जनाधिप ॥ १३.८२.४९ ॥
ข้าแต่ยุธิษฐิระ ระเบียบนี้แหละควรเป็นกฎสำหรับกษัตริย์ ข้าแต่ผู้เป็นจอมชน ทรัพย์สินของกษัตริย์พึงแบ่งออกเป็นแปดส่วน
13.82.50
क्षत्रियाया हरेत्पुत्रश्चतुरोंशान्पितुर्धनात् ।
युद्धावहारिकं यच्च पितुः स्वात्स हरेत्तु तत् ॥ १३.८२.५० ॥
บุตรของหญิงกษัตริย์พึงรับสี่ส่วนจากทรัพย์ของบิดา และทรัพย์ที่ได้จากการสงคราม เนื่องจากเป็นของบิดาเอง เขาก็พึงรับส่วนนั้นเช่นกัน
13.82.51
वैश्यापुत्रस्तु भागांस्त्रीञ्शूद्रापुत्रस्तथाष्टमम् ।
एकैव हि भवेद्भार्या वैश्यस्य कुरुनन्दन। ॥ १३.८२.५१ ॥
บุตรของหญิงแพศย์พึงรับสามส่วน และบุตรของหญิงศูทรพึงรับหนึ่งในแปดส่วนเช่นกัน ข้าแต่ผู้เป็นที่รื่นรมย์ของกุรุ แพศย์พึงมีภริยาเพียงคนเดียว
13.82.52
द्वितीया तु भवेच्छूद्रा न तु दृष्टा न तु स्मृता ।
वैश्यस्य वर्तमानस्य वैश्यायां भरतर्षभ। ॥ १३.८२.५२ ॥
ภริยาคนที่สองอาจเป็นหญิงศูทร แต่ไม่เคยพบเห็นและไม่ได้กำหนดไว้ในสมฤติ ข้าแต่วัวผู้เลิศแห่งภรตะ ขณะที่แพศย์ยังมีชีวิตอยู่ ก็ให้มีบุตรกับหญิงแพศย์
13.82.53
शूद्रायां चापि कौन्तेय तयोर्विनियमः स्मृतः ।
पञ्चधा तु भवेत्कार्यं वैश्यस्वं भरतर्षभ। ॥ १३.८२.५३ ॥
ข้าแต่บุตรของกุนตี สำหรับทั้งสองนั้น กฎเกณฑ์ก็ได้กำหนดไว้ในสมฤติสำหรับหญิงศูทรเช่นกัน ข้าแต่วัวผู้เลิศแห่งภรตะ ทรัพย์ของแพศย์พึงแบ่งออกเป็นห้าส่วน
13.82.54
तयोरपत्ये वक्ष्यामि विभागं च जनाधिप ।
वैश्यापुत्रेण हर्तव्याश्चत्वारोंशाः पितुर्धनात्। ॥ १३.८२.५४ ॥
ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงการแบ่งทรัพย์แก่บุตรของทั้งสองนั้น ข้าแต่จอมชน บุตรของหญิงแพศย์พึงรับสี่ส่วนจากทรัพย์ของบิดา
13.82.55
पञ्चमस्तु स्मृतोः भागः शूद्रापुत्राय भारत ।
सोपि दत्तं हरेत्पित्रा नादत्तं हर्तुमर्हति। ॥ १३.८२.५५ ॥
ส่วนที่ห้านั้นถูกกำหนดไว้สำหรับบุตรของหญิงศูทร ข้าแต่ภารตะ เขาก็พึงรับได้เฉพาะสิ่งที่บิดามอบให้เท่านั้น เขาไม่มีสิทธิ์รับสิ่งที่มิได้ถูกมอบให้
13.82.56
त्रिमिर्वर्णैः सदा जातः शूद्रो देयधनो भवेत् ॥ १३.८२.५६ ॥
ผู้ที่เกิดจากวรรณะทั้งสามเสมอ คือศูทร ทรัพย์ของเขาพึงมอบให้ (แก่ผู้อื่น)
13.82.57
शूद्रस्य स्यात्सवर्णैव भार्या नान्या कथञ्चन ।
समभागाश्च पुत्राः स्युर्यदि पुत्रशतं भवेत् ॥ १३.८२.५७ ॥
ภริยาของศูทรต้องเป็นหญิงวรรณะเดียวกันเท่านั้น จะเป็นอื่นใดไม่ได้เลยไม่ว่าด้วยเหตุใด แม้บุตรจะมีถึงหนึ่งร้อยคน พวกเขาก็พึงได้ส่วนเท่ากัน
13.82.58
जातानां समवर्णायाः पुत्राणामविशेषतः ।
सर्वेषामेव वर्णानां समभागो धनात्स्मृतः ॥ १३.८२.५८ ॥
บุตรที่เกิดจากหญิงวรรณะเดียวกันย่อมไม่มีความแตกต่างกัน สำหรับบุตรของทุกวรรณะ ได้กล่าวไว้ว่าทรัพย์ต้องแบ่งส่วนเท่ากัน
13.82.59
ज्येष्ठस्य भागो ज्येष्ठः स्यादेकांशो यः प्रधानतः ।
एष दायविधिः पार्थ पूर्वमुक्तः स्वयंभुवा ॥ १३.८२.५९ ॥
ส่วนของบุตรคนโตเป็นของบุตรคนโต ซึ่งคือหนึ่งส่วนที่สำคัญที่สุด ข้าแต่ปารถะ กฎการรับมรดกนี้ พระสวยัมภูได้ทรงประกาศไว้ตั้งแต่ก่อนแล้ว
13.82.60
समवर्णासु जातानां विशेषोऽस्त्यपरो नृप ।
विवाहवैशिष्ट्यकृतः पूर्वपूर्वो विशिष्यते ॥ १३.८२.६० ॥
ข้าแต่พระราชา ในหมู่บุตรที่เกิดจากหญิงวรรณะเดียวกัน ยังมีความแตกต่างอีกอย่างหนึ่ง ซึ่งเกิดจากความต่างของการสมรส บุตรของภริยาที่สมรสก่อนถือว่าประเสริฐกว่า
13.82.61
हरेज्ज्येष्ठः प्रधानांशमेकभार्यासुतेष्वपि ।
मध्यमो मध्यमं चैव कनीयांस्तु कनीयसम् ॥ १३.८२.६१ ॥
แม้ในหมู่บุตรของภรรยาคนเดียวกัน ผู้เป็นพี่ใหญ่พึงรับส่วนหลักเป็นส่วนใหญ่ บุตรคนกลางพึงรับส่วนกลาง และบุตรคนเล็กพึงรับส่วนของคนเล็ก
13.82.62
एवं जातिषु सर्वासु सवर्णः श्रेष्ठतां गतः ।
महर्षिरपि चैतद्वै मारीचः काश्यपोऽब्रवीत् ॥ १३.८२.६२ ॥
ดังนี้ ในบรรดาชาติทั้งปวง ผู้ที่มีวรรณะเดียวกันย่อมบรรลุความประเสริฐ มหาฤๅษีมารีจกาศยปก็ได้กล่าวไว้เช่นนี้เหมือนกัน