ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.84.1
ब्रूहि तात कुरुश्रेष्ठ वर्णानां त्वं पृथक् पृथक् ।
कीदृश्यां कीदृशाश्चापि पुत्राः कस्य च के च ते ॥ १३.८४.१ ॥
ಪ್ರಿಯ ತಂದೆಯೇ, ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ವರ್ಣಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಹೇಳಿ: ಯಾವ ಬಗೆಯ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಮಕ್ಕಳಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಯಾರಿಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಅವರು ಯಾರು?
13.84.2
विप्रवादाः सुबहवः श्रूयन्ते पुत्रकारिणाम् ।
अत्र नो मुह्यतां राजन्संशयं छेत्तुमर्हसि ॥ १३.८४.२ ॥
ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅನೇಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ರಾಜನೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಾವು ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದೇವೆ; ನಮ್ಮ ಸಂಶಯವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ನೀನೇ ಯೋಗ್ಯನು.
13.84.3
आत्मा पुत्रस्तु विज्ञेयः प्रथमो बहुधा परे ॥ १३.८४.३ ॥
ತನ್ನಂತೆಯೇ ಇರುವ ಮಗನನ್ನೇ ಮೊದಲನೆಯವನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇತರರು ಹಲವು ವಿಧದವರು.
13.84.4
स्वे क्षेत्रे संस्कृते यस्तु पुत्रमुत्पादयेत्स्वयम् ।
तमौरसं विजानीयात्पुत्रं प्रथमकल्पितम् ॥ १३.८४.४ ॥
ತನ್ನದೇ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ (ಹೆಂಡತಿಯಲ್ಲಿ) ತಾನೇ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆಯುವವನು — ಅವನನ್ನು ಔರಸ ಮಗನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇದೇ ಮೊದಲು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು.
13.84.5
अग्निं प्रजापतिं चेष्ट्वा वराय प्रतिपादिता ।
पुत्रिका स्याद्दुहितरि सङ्कल्पे वाऽपि वा सुतः ॥ १३.८४.५ ॥
ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ವರನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಕನ್ಯೆ 'ಪುತ್ರಿಕೆ' ಆಗುತ್ತಾಳೆ; ಅಥವಾ ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ (ಮಗನ ಹಕ್ಕು) ಇರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಮಗನೇ.
13.84.6
तल्पे जातः प्रमीतस्य क्लीबस्य पतितस्य वा ।
स्वधर्मेण नियुक्तो यः स पुत्रः क्षेत्रजः स्मृतः ॥ १३.८४.६ ॥
ಸತ್ತವನ, ನಪುಂಸಕನ ಅಥವಾ ಪತಿತನ ಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ (ಹೆಂಡತಿಯಲ್ಲಿ) ಜನಿಸಿದವನು, ಅಥವಾ ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು — ಅವನು 'ಕ್ಷೇತ್ರಜ' ಮಗನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
13.84.7
माता पिता च दद्यातां यमद्भिः पुत्रमापदि ।
सदृशप्रीतिसंयुक्तो विज्ञेयो दत्रिमः सुतः ॥ १३.८४.७ ॥
ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಗನನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಸಮಾನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನನ್ನು ದತ್ರಿಮ (ದತ್ತಕ ಪುತ್ರ) ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
13.84.8
सदृशं तु प्रकुर्याद्यं गुणदोषविचक्षणम् ।
पुत्रं पुत्रगुणैर्युक्तं विज्ञेयः स तु कृत्रिमः ॥ १३.८४.८ ॥
ಗುಣದೋಷ ವಿವೇಚನೆಯುಳ್ಳ, ಪುತ್ರಗುಣಯುಕ್ತ ಸದೃಶನನ್ನು ಯಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನನ್ನು ಕೃತ್ರಿಮ (ಕೃತ್ರಿಮ ಪುತ್ರ) ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
13.84.9
उत्पद्यते यस्य गूढं न च ज्ञायेत कस्यचित् ।
स भवेद्गूढजो नाम तस्य स्याद्यस्य तल्पतः ॥ १३.८४.९ ॥
ಯಾರ ಮಗು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದೆ ಇರುತ್ತದೋ, ಅವನು ಗೂಢಜ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು; ಆ ಹಾಸಿಗೆಯ ಯಜಮಾನನಿಗೇ ಅವನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
13.84.10
मातापितृभ्यामुत्सृष्टस्तयोरन्यतरेण वा ।
यं पुत्रं प्रतिगृह्णीयादपविद्धः स उच्यते ॥ १३.८४.१० ॥
ತಾಯಿ ಅಥವಾ ತಂದೆ, ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮಗನನ್ನು ಯಾರು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನನ್ನು ಅಪವಿದ್ಧ (ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟವನು) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
13.84.11
पितृवेश्मनि कन्या तु यं पुत्रं जनयेद्रहः ।
तं कानीनं वदन्नाम्ना वोढुः कन्यासमुद्भवे ॥ १३.८४.११ ॥
ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ಯೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ಮಗನನ್ನು ಹೆರುತ್ತಾಳೋ, ಅವನನ್ನು ಕಾನೀನ ಎಂದು ಕರೆಯಬೇಕು; ಕನ್ಯೆಯ ಜನನದಲ್ಲಿ ಅವನು ವೋಢು (ಮದುವೆಯಾದ ಪತಿ)ಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
13.84.12
या गर्भिणी संस्क्रियते ज्ञाताऽज्ञातापि वा सती ।
वोढुः स गर्भो भवति सहोढ इति उच्यते ॥ १३.८४.१२ ॥
ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದ ಸ್ತ್ರೀ, ತಿಳಿದವಳಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದವಳಾಗಿರಲಿ, ಸತಿಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಕಾರ ಪಡೆದರೆ, ಆ ಗರ್ಭ ವೋಢು (ಪತಿ)ದು; ಅದನ್ನು ಸಹೋಢ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
13.84.13
क्रीणीयाद्यस्त्वपर्यार्थं मातापित्रोर्यमन्तिकात् ।
स क्रीतकः सुतस्तस्य सदृशोऽसदृशोपि वा ॥ १३.८४.१३ ॥
ಯಾರು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಬಳಿಯಿಂದ ಯಾವುದೋ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ (ಮಗುವನ್ನು) ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಕ್ರೀತಕ ಪುತ್ರ; ಅವನು ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನನಾಗಲಿ ಅಸಮಾನನಾಗಲಿ.
13.84.14
या पत्या वा परित्यक्ता विधवा वा स्वकेच्छया ।
उत्पादयति पुनर्भूत्वा स पौनर्भव उच्यते ॥ १३.८४.१४ ॥
ಗಂಡನಿಂದ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಳಾದ ಅಥವಾ ವಿಧವೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪುನರ್ವಿವಾಹವಾಗಿ ಸಂತಾನವನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ಆ ಮಗು ಪೌನರ್ಭವ ಎನಿಸುತ್ತದೆ.
13.84.15
सा चेदक्षतयोनिः स्याद्गतप्रत्याङ्गताऽपि वा ।
पौनर्भवेन भर्त्रा सा पुनसंस्कारमर्हति ॥ १३.८४.१५ ॥
ಆಕೆ ಅಕ್ಷತಯೋನಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಥವಾ ಹೋಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದವಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಪೌನರ್ಭವ ಗಂಡನಿಂದ ಆಕೆ ಪುನಃ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳು.
13.84.16
मातापितृहनो यः स्यात्त्यक्तो वा स्यादकारणम् ।
आत्मानं स्पर्शयेद्यस्तु स्वयंदत्तस्तु स स्मृतः ॥ १३.८४.१६ ॥
ತಾಯಿ-ತಂದೆಯನ್ನು ಕೊಂದವನು ಆಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಪರಿತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವನಾಗಿರಲಿ, ಅವನು ಸ್ವಯಂದತ್ತ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
13.84.17
यं ब्राह्मणस्तु शूद्रायां कामादुत्पादयेत्सुतम् ।
स पावयन्नेव शवस्तस्मात्पारशवः स्मृतः ॥ १३.८४.१७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶೂದ್ರ ಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಕಾಮದಿಂದ ಯಾವ ಮಗನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಶವವನ್ನೂ ಪಾವನಗೊಳಿಸುವವನಂತೆ — ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಪಾರಶವ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
13.84.18
दास्यां वा दासदास्यां वा यः शूद्रस्य सुतो भवेत् ।
सोऽनुज्ञातो हरेदंशमिति धर्मो व्यवस्थितः ॥ १३.८४.१८ ॥
ದಾಸಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ದಾಸನ ದಾಸಿಯಿಂದ ಶೂದ್ರನ ಮಗನಾದವನು, ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು — ಇದು ಸ್ಥಾಪಿತ ಧರ್ಮ.
13.84.19
क्षेत्रजादीन्सुतानेतानेकादश यथोदितान् ।
पुत्रप्रतिनिधीनाहुः क्रियालोपान्मनीषिणः ॥ १३.८४.१९ ॥
ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಜ ಮೊದಲಾದ ಈ ಹನ್ನೊಂದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಲೋಪದಿಂದಾಗಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪುತ್ರ-ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
13.84.20
प्रातॄणामेकजातानामेकश्चेत्पुत्रवान्भवेत् ।
सर्वांस्तांस्तेन पुत्रेण पुत्रिणो मनुरब्रवीत् ॥ १३.८४.२० ॥
ಒಂದೇ ತಾಯಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಪುತ್ರನಿದ್ದರೆ, ಆ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಪುತ್ರವಂತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಮನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
13.84.21
सर्वासामेकपत्नीनामेका चेत्पुत्रिणी भवेत् ।
सर्वास्तास्तेन पुत्रेण प्राह पुत्रवतीर्मनुः ॥ १३.८४.२१ ॥
ಒಬ್ಬ ಪತಿಯ ಎಲ್ಲ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಿಗೆ ಪುತ್ರನಿದ್ದರೆ, ಆ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಪುತ್ರವತಿಯರೆಂದು ಮನು ಹೇಳಿದ.
13.84.22
आत्मा पुत्रश्च विज्ञेयस्तस्यानन्तरजश्च यः ।
निरुक्तजश्च विज्ञेयः सुतः प्रसृतजस्तथा ॥ १३.८४.२२ ॥
ಆತ್ಮಜ ಪುತ್ರನನ್ನೂ, ಅವನ ನಂತರ ಜನಿಸಿದವನನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ನಿರುಕ್ತಜನನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಸೃತಜನನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
13.84.23
पतितस्य तु भार्याया भर्त्रा सुसमवेतया ।
तथा दत्तकृतौ पुत्रावध्यूढश्च तथाऽपरः ॥ १३.८४.२३ ॥
ಪತಿತನಾದ ಗಂಡನ ಪತ್ನಿಯಿಂದ, ಗಂಡನೊಡನೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೂಡಿದ್ದು ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರ; ದತ್ತಕ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಪುತ್ರರು; ಅಧ್ಯೂಢ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬನು.
13.84.24
षडपध्वंसजाश्चापि कानीनापसदास्तथा ।
इत्येते वै समाख्यातास्तान्विजानीहि भारत ॥ १३.८४.२४ ॥
ಆರು ಅಪಧ್ವಂಸಜರು, ಕಾನೀನನು ಮತ್ತು ಅಪಸದರೂ — ಹೀಗೆ ಇವರನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಭಾರತ, ಇವರನ್ನು ತಿಳಿ.
13.84.25
षडपध्वंसजाः के स्युः के वाऽप्यपसदास्तथा ।
एतत्सर्वं यथातत्त्वं व्याख्यातुं मे त्वमर्हसि ॥ १३.८४.२५ ॥
ಷಡಪಧ್ವಂಸಜರು ಯಾರು? ಅಪಸದರು ಯಾರು? ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನನಗೆ ವಿವರಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ.
13.84.26
त्रिषु वर्णेषु ये पुत्रा ब्राह्मणस्य युधिष्ठिर ।
वर्णयोश्च द्वयोः स्यातां यौ राजन्यस्य भारत ॥ १३.८४.२६ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಮೂರು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳು; ಭಾರತನೇ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು.
13.84.27
एको द्विवर्ण एवाथ तथाऽत्रैवोपलक्षितः ।
षडपध्वंसजास्ते हि तथैवापसदाञ्शृणु ॥ १३.८४.२७ ॥
ಒಬ್ಬನು ದ್ವಿವರ್ಣನು; ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅವನೇ ಹೀಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅವರು ಷಡಪಧ್ವಂಸಜರು. ಅಪಸದರನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕೇಳು.
13.84.28
चाण्डालो व्रात्यवर्णौ तु ब्राह्मण्यां क्षत्रियासु च ।
वैश्यायां चैव शूद्रस्य लक्ष्यास्तेऽपसदास्त्रयः ॥ १३.८४.२८ ॥
ಚಾಂಡಾಲನು ಮತ್ತು ವ್ರಾತ್ಯ ವರ್ಣದವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ, ವೈಶ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ಶೂದ್ರನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು; ಆ ಮೂವರು ಅಪಸದರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
13.84.29
मागधो वामकश्चैव द्वौ वैश्यस्योपलक्षितौ ।
ब्राह्मण्यां क्षत्रियायां च क्षत्रियस्यैक एव तु ॥ १३.८४.२९ ॥
ಮಾಗಧ ಮತ್ತು ವಾಮಕ ವೈಶ್ಯನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇಬ್ಬರು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಮಾತ್ರ.
13.84.30
ब्राह्मण्यां लक्ष्यते सूत इत्येतेऽपसदाः स्मृताः ।
पुत्रा ह्येते न शक्यन्ते मिथ्या कर्तुं नराधिप ॥ १३.८४.३० ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೂತನು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ — ಇವರು ಅಪಸದರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನರಾಧಿಪನೇ, ಈ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸುಳ್ಳಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
13.84.31
क्षेत्रजं केचिदेवाहुः सुतं केचित्तु शुक्रजम् ।
तुल्यावेतौ सुतौ कस्य तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.८४.३१ ॥
ಕೆಲವರು ಕ್ಷೇತ್ರಜನನ್ನು ಮಗನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಶುಕ್ರಜನನ್ನು. ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಯಾರಿಗೆ ಸಮಾನ ಪುತ್ರರು? ಪಿತಾಮಹರೇ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
13.84.32
रेतजो वा भवेत्पुत्रः पुत्रो वा क्षत्रेजो भवेत् ।
अध्यूढः समयं भित्त्वेत्येतदेव निबोध मे ॥ १३.८४.३२ ॥
ರೇತಜನೂ ಆಗಿರಬಹುದು, ಕ್ಷೇತ್ರಜನೂ ಆಗಿರಬಹುದು; ಸಮಯವನ್ನು ಭಂಗಮಾಡಿ ಅಧ್ಯೂಢನೂ ಆಗಿರಬಹುದು — ಇದನ್ನೇ ನನ್ನಿಂದ ತಿಳಿ.
13.84.33
रेतजं विद्म वै पुत्रं क्षत्रेजस्यागमः कथम् ।
अध्यूढं विद्म वै पुत्रं भित्त्वा तु समयं कथम् ॥ १३.८४.३३ ॥
ರೇತಜ ಪುತ್ರನನ್ನು ನಾವು ಬಲ್ಲೆವು; ಆದರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಜ ಪುತ್ರನ ಉದ್ಭವ ಹೇಗೆ? ಅಧ್ಯೂಢ ಪುತ್ರನನ್ನೂ ನಾವು ಬಲ್ಲೆವು; ಆದರೆ ಸಮಯವನ್ನು ಭಂಗಮಾಡಿ ಅದು ಹೇಗೆ?
13.84.34
आत्मजं पुत्रमुत्पाद्य यस्त्यजेत्कारणान्तरे ।
न तत्र कारणं रेतः स क्षेत्रस्वामिनो भवेत् ॥ १३.८४.३४ ॥
ತನ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಬೇರೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಯಾರು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೋ — ಅಲ್ಲಿ ವೀರ್ಯ ಕಾರಣವಲ್ಲ; ಅವನು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಡೆಯನಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
13.84.35
पुत्रकामो हि पुत्रार्थे यां वृणीते विशाम्पते ।
तत्र क्षेत्रं प्रमाणं स्यान्न वै तत्रात्मजः सुतः ॥ १३.८४.३५ ॥
ಪುತ್ರಕಾಮಿ ಪುತ್ರನಿಗಾಗಿ ಯಾರನ್ನು ವರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ — ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಪ್ರಮಾಣ; ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗ ಪ್ರಮಾಣವಲ್ಲ.
13.84.36
अन्यत्र क्षेत्रजः पुत्रो लक्ष्यते भरतर्षभ ।
न ह्यात्मा शक्यते हन्तुं दृष्टान्तोपगतो ह्यसौ ॥ १३.८४.३६ ॥
ಓ ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಇತರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಜನೇ ಪುತ್ರನೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ದೃಷ್ಟಾಂತವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
13.84.37
क्वचिच्च कुतकः पुत्रः सङ्ग्रहादेव लक्ष्यते ।
न तत्र रेतः क्षेत्रं वा प्रमाणं स्याद्युधिष्ठिर ॥ १३.८४.३७ ॥
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದತ್ತಕ ಪುತ್ರನು ಸ್ವೀಕಾರದಿಂದಲೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಅಲ್ಲಿ ಬೀಜವಾಗಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಲಿ ಪ್ರಮಾಣವಾಗದು.
13.84.38
कीदृशः कृतकः पुत्रः सङ्ग्रहादेव लक्ष्यते ।
शुक्रं क्षेत्रं प्रमाणं वा यत्र लक्ष्यं न भारत ॥ १३.८४.३८ ॥
ದತ್ತಕ ಪುತ್ರನು ಯಾವ ರೀತಿಯವನು, ಸ್ವೀಕಾರದಿಂದಲೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವವನು? ಭಾರತ, ಬೀಜವೂ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಪ್ರಮಾಣವಾಗದ, ಗುರಿಯೂ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಳ ಯಾವುದು?
13.84.39
मातापितृभ्यां यस्त्यक्तः पथि यस्तं प्रकल्पयेत् ।
न चास्य मातापितरौ ज्ञायेतां स हि कृत्रिमः ॥ १३.८४.३९ ॥
ತಾಯಿತಂದೆಯಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕವನನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಅವನ ತಾಯಿತಂದೆಯರು ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ, ಅವನೇ ಕೃತ್ರಿಮ ಪುತ್ರ.
13.84.40
अस्वामिकस्य स्वामित्वं यस्मिन्सम्प्रतिलक्ष्यते ।
यो वर्णः पोषयेत्तं च तद्वर्णस्तस्य जायते ॥ १३.८४.४० ॥
ಯಜಮಾನನಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಸ್ವಾಮಿತ್ವ ಯಾರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೋ, ಯಾವ ವರ್ಣವು ಅವನನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೋ, ಅದೇ ವರ್ಣದವನಾಗಿ ಅವನು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
13.84.41
कथमस्य प्रयोक्तव्यः संस्कारः कस्य वा कथम् ।
देया कन्या कथं चेति तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.८४.४१ ॥
ಇವನ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ, ಯಾರಿಂದ ನಡೆಸಬೇಕು? ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಡಬೇಕು? ಪಿತಾಮಹ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
13.84.42
आत्मवत्तस्य कुर्वीत संस्कारं स्वामिवत्तथा ।
त्यक्तो मातापितृभ्यां यः सवर्णं प्रतिपद्यते ॥ १३.८४.४२ ॥
ಅವನಿಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ತನ್ನ ಪುತ್ರನಂತೆಯೇ, ಯಜಮಾನನಂತೆಯೂ ನಡೆಸಬೇಕು. ತಾಯಿತಂದೆಯಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟು ಸಮಾನ ವರ್ಣವನ್ನು ಪಡೆದವನಿಗೆ.
13.84.43
तद्गोत्रबन्धुजं तस्य कुर्यात्संस्कारमच्युत ।
अथ देया तु कन्या स्यात्तद्वर्णस्य युधिष्ठिर ॥ १३.८४.४३ ॥
ಅಚ್ಯುತ, ಅವನ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಅವನ ಗೋತ್ರಬಂಧುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಮಾಡಬೇಕು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಅವನ ವರ್ಣದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.
13.84.44
संस्कर्तुं वर्णगोत्रं च मातृवर्णविनिश्चये ।
कानीनाध्यूढजौ वाऽपि विज्ञेयौ पुत्रकिल्बिषौ ॥ १३.८४.४४ ॥
ತಾಯಿಯ ವರ್ಣವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸುವಾಗ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕಾದ ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಗೋತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಕಾನೀನ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯೂಢರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರೂ ಪುತ್ರದೋಷಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
13.84.45
कानीनाध्यूढजौ वाऽपि विज्ञेयौ पुत्रकिल्बिषौ ।
तावपि स्वाविव सुतौ संस्कार्याविति निश्चयः। ॥ १३.८४.४५ ॥
ಕಾನೀನ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯೂಢರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರೂ ಪುತ್ರದೋಷಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅವರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪುತ್ರರಂತೆಯೇ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಯ.
13.84.46
क्षेत्रजो वाऽप्यपसदो येऽध्यूढास्तेषु चाप्युत ।
आत्मवद्वै प्रयुञ्जीरन्संस्कारान्ब्राह्मणादयः। ॥ १३.८४.४६ ॥
ಕ್ಷೇತ್ರಜರು, ಅಪಸದರು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯೂಢರು - ಅವರಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ಮೊದಲಾದವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪುತ್ರರಂತೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು.
13.84.47
स्वं जन्मे मातृगोत्रेण संस्कारं ब्राह्मणादयः ।
धर्मशास्त्रेषु वर्णानां निश्चयोऽयं पदृश्यते। ॥ १३.८४.४७ ॥
ಜನ್ಮಾನುಸಾರ ತಾಯಿಯ ಗೋತ್ರದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ಮೊದಲಾದವರು ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಗಳ ಕುರಿತು ಈ ನಿಶ್ಚಯವೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
13.84.48
एतत्ते सर्वमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.८४.४८ ॥
ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನೇನನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯ?