മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.87.2
कौतूहलं मे सुमहज्जामदग्न्यं प्रति प्रभो ।
रामं धर्मभृतां श्रेष्ठं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.८७.२ ॥
പ്രഭോ, ജമദഗ്നിയുടെ പുത്രനെക്കുറിച്ചും ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമനെക്കുറിച്ചും എനിക്ക് വലിയ കൗതുകമുണ്ട്; അത് എനിക്ക് വിശദീകരിക്കുന്നത് അങ്ങേക്ക് യോഗ്യമാണ്.
13.87.3
ब्राह्मे बले सुपूर्णानामेतेषां च्यवनादिनाम् ।
कथमेष समुत्पन्नो रामः सत्यपराक्रमः।
कथं ब्रह्मर्षिवंशोऽयं क्षत्रधर्मा व्यजायत ॥ १३.८७.३ ॥
ബ്രാഹ്മബലത്തിൽ പൂർണ്ണരായ ച്യവനൻ തുടങ്ങിയവരിൽനിന്ന് സത്യപരാക്രമിയായ ഈ രാമൻ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? ബ്രഹ്മർഷിമാരുടെ ഈ വംശം ക്ഷത്രധർമ്മത്തോടെ എങ്ങനെ ഉണ്ടായി?
13.87.4
तदस्य सम्भवं राजन्निखिलेनानुकीर्तय ।
कौशिकश्च कथं वंशात्क्षात्राद्वै ब्राह्मणोऽभवत् ॥ १३.८७.४ ॥
അതിനാൽ, രാജാവേ, അവന്റെ ഉത്ഭവം പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കുക. ക്ഷത്രിയവംശത്തിൽനിന്ന് കൗശികൻ (വിശ്വാമിത്രൻ) എങ്ങനെ ബ്രാഹ്മണനായി?
13.87.5
अहो प्रभावः सुमहानासीद्वै सुमहात्मनोः ।
रामस्य च नरव्याघ्र विश्वामित्रस्य चैव हि ॥ १३.८७.५ ॥
അഹോ! നരവ്യാഘ്രാ, മഹാത്മാക്കളായ രാമന്റെയും വിശ്വാമിത്രന്റെയും പ്രഭാവം വളരെ വലുതായിരുന്നു.
13.87.6
कथं पुत्रानतिक्रम्य तेषां नप्तृष्वथाभवत् ।
एष दोषो महाप्राज्ञ तत्त्वं व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.८७.६ ॥
അവരുടെ പുത്രന്മാരെ കടന്ന് പൗത്രന്മാരിൽ ഇത് എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു? മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഇതാണ് എന്റെ സംശയം; അതിന്റെ തത്ത്വം വിശദീകരിക്കുന്നത് അങ്ങേക്ക് യോഗ്യമാണ്.
13.87.7
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
च्यवनस्य च संवादं कुशिकस्य च भारत ॥ १३.८७.७ ॥
ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയുന്നു—ച്യവനന്റെയും കുശികന്റെയും സംവാദം, ഹേ ഭാരതാ.
13.87.8
एतं दोषं पुरा दृष्ट्वा भार्गवश्च्यवनस्तदा ।
आगामिनं महाबुद्धिः स्ववंशे मुनिसत्तमः ॥ १३.८७.८ ॥
പണ്ട് മഹാബുദ്ധിമാനായ ഭൃഗുവംശജനും മുനിശ്രേഷ്ഠനുമായ ച്യവനൻ തന്റെ വംശത്തിൽ വരാനിരുന്ന ഈ ദോഷം കണ്ടു.
13.87.9
निश्चित्य मनसा सर्वं गुणदोषबलाबलम् ।
दग्धुकामः कुलं सर्वं कुशिकानां तपोधनः ॥ १३.८७.९ ॥
ഗുണദോഷങ്ങളും ബലാബലവും മനസ്സിൽ നിശ്ചയിച്ച്, തപസ്സു തന്നെ ധനമായ ച്യവനൻ കുശികന്മാരുടെ മുഴുവൻ കുലത്തെയും ദഹിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
13.87.10
च्यवनस्तमनुप्राप्य कुशिकं वाक्यमब्रवीत् ।
वस्तुमिच्छा समुत्पन्ना त्वया सह ममानघ ॥ १३.८७.१० ॥
ച്യവനൻ അവന്റെ അടുത്തെത്തി കുശികനോട് പറഞ്ഞു: "നിർമ്മലനേ, നിന്നോടൊപ്പം വസിക്കാൻ എനിക്ക് ആഗ്രഹം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു."
13.87.11
भगवन्सहधर्मोऽयं पण्डितैरिह चर्यते ।
प्रदानकाले कन्यानामुच्यते च सदा बुधैः ॥ १३.८७.११ ॥
ഭഗവാനേ, ഈ സഹധർമ്മം ഇവിടെ പണ്ഡിതന്മാർ ആചരിക്കുന്നു; കന്യാദാനസമയത്ത് ബുദ്ധിമാന്മാർ എപ്പോഴും ഇത് പറയാറുണ്ട്.
13.87.12
यत्तु तावदतिक्रान्तं धर्मद्वारं तपोधन ।
तत्कार्यं प्रकरिष्यामि तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १३.८७.१२ ॥
തപസ്സുതന്നെ ധനമായവനേ, ഇതുവരെ കടന്നുപോയ ധർമ്മദ്വാരത്തെക്കുറിച്ച്, ആ കർമ്മം ഞാൻ ചെയ്യും; അതിന് നിങ്ങൾ അനുവാദം നൽകണം.
13.87.13
अथासनमुपादाय च्यवनस्य महामुनेः ।
कुशिको भार्यया सार्धमाजगाम यतो मुनिः ॥ १३.८७.१३ ॥
പിന്നെ കുശികൻ മഹാമുനിയായ ച്യവനനായി ഒരു ആസനമെടുത്ത് ഭാര്യയോടൊപ്പം മുനി ഇരിക്കുന്നിടത്തേക്ക് വന്നു.
13.87.14
प्रगृह्य राजा भृङ्गारं पाद्यमस्मै न्यवेदयत् ।
कारयामास सर्वाश्च क्रियास्तस्य महात्मनः ॥ १३.८७.१४ ॥
രാജാവ് ജലപാത്രമെടുത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് പാദ്യം അർപ്പിച്ചു; ആ മഹാത്മാവിനുള്ള എല്ലാ ക്രിയകളും ചെയ്യിച്ചു.
13.87.15
ततः स राजा च्यवनं मधुपर्कं यथाविधि ।
ग्राहयामास चाव्यग्रो महात्मा नियतव्रतः ॥ १३.८७.१५ ॥
പിന്നെ ആ രാജാവ് ച്യവനന് യഥാവിധി മധുപർക്കം സ്വീകരിപ്പിച്ചു; അദ്ദേഹം ശാന്തനും മഹാത്മാവും നിയതവ്രതനുമായിരുന്നു.
13.87.16
सत्कृत्य तं तथा विप्रमिदं पुनरथाब्रवीत् ।
भगवन्परवन्तौ स्वो ब्रूहि किं करवावहे ॥ १३.८७.१६ ॥
ആ ബ്രാഹ്മണനെ ഇപ്രകാരം സത്കരിച്ച ശേഷം രാജാവ് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ഭഗവാനേ, ഞങ്ങൾ ഇരുവരും അങ്ങയെ ആശ്രയിച്ചവരാണ്; പറഞ്ഞാലും, ഞങ്ങൾ എന്തു ചെയ്യണം?'
13.87.17
यदि राज्यं यदि धनं यदि गाः संशितव्रत ।
यज्ञदानानि च तथा ब्रूहि सर्वं ददामि ते ॥ १३.८७.१७ ॥
'കഠിനവ്രതനേ, രാജ്യമോ, ധനമോ, പശുക്കളോ, യജ്ഞദാനങ്ങളോ വേണമെങ്കിൽ — പറഞ്ഞാലും; എല്ലാം ഞാൻ അങ്ങേക്ക് തരാം.'
13.87.18
इदं गृहमिदं राज्यमिदं धर्मासनं च ते ।
राजा त्वमसि शाध्युर्वीं भृत्योऽहं परवान्स्त्रिया ॥ १३.८७.१८ ॥
'ഈ വീടും ഈ രാജ്യവും ഈ ധർമ്മാസനവും അങ്ങയുടേതാണ്. അങ്ങ് രാജാവാണ്; ഭൂമിയെ ഭരിച്ചാലും. ഞാൻ അങ്ങയുടെ ഭൃത്യനാണ്; ഭാര്യയോടൊപ്പം അങ്ങയെ ആശ്രയിക്കുന്നവനാണ്.'
13.87.19
एवमुक्ते ततो वाक्ये च्यवनो भार्गवस्तदा ।
कुशिकं प्रत्युवाचेदं मुदा परमया युतः ॥ १३.८७.१९ ॥
ഇപ്രകാരം വാക്കുകൾ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ഭൃഗുവംശജനായ ച്യവനൻ പരമമായ സന്തോഷത്തോടെ കുശികനോട് ഇതു പറഞ്ഞു.
13.87.20
न राज्यं कामये राजन्न धनं न च योषितः ।
न च गा न च वै देशान्न यज्ञं श्रूयतामिदम् ॥ १३.८७.२० ॥
രാജാവേ, ഞാൻ രാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, ധനമോ സ്ത്രീകളോ പശുക്കളോ ദേശങ്ങളോ യജ്ഞമോ ഇല്ല. ഇത് കേൾക്കുക.
13.87.21
नियमं किञ्चिदारप्स्ये युवयोर्यदि रोचते ।
परिचर्योस्मि यत्ताभ्यां युवाभ्यामविशङ्कया ॥ १३.८७.२१ ॥
നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ ഞാൻ ഏതെങ്കിലും ഒരു നിയമം സ്വീകരിക്കാം. സംശയമില്ലാതെ നിങ്ങൾ ഇരുവരെയും ഞാൻ ശുശ്രൂഷിക്കും.
13.87.22
एवमुक्ते तदा तेन दम्पती तौ जहर्षतुः ।
प्रत्यब्रूतां च तमृषिमेवमस्त्विति भारत ॥ १३.८७.२२ ॥
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ ദമ്പതികൾ സന്തോഷിച്ചു. ഭാരതാ, അവർ ആ ഋഷിയോട് "അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്ന് പറഞ്ഞു.
13.87.23
अथ तं कुशिको हृष्टः प्रावेशयदनुत्तमम् ।
गृहोद्देशं ततस्तस्य दर्शनीयमदर्शयत् ॥ १३.८७.२३ ॥
അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടനായ കുശികൻ ആ ശ്രേഷ്ഠനെ അകത്തേക്ക് ആനയിച്ച്, വീടിന്റെ കാണേണ്ട ഭാഗം അദ്ദേഹത്തിന് കാണിച്ചു.
13.87.24
इयं शय्या भगवतो यथाकाममिहोष्यताम् ।
प्रयतिष्यावहे प्रीतिमाहर्तुं ते तपोधन ॥ १३.८७.२४ ॥
ഭഗവാനേ, ഇതാണ് അങ്ങയുടെ ശയ്യ; ഇഷ്ടംപോലെ ഇവിടെ വിശ്രമിക്കുക. തപോധനാ, അങ്ങേയ്ക്ക് പ്രീതി നൽകാൻ ഞങ്ങൾ ശ്രമിക്കും.
13.87.25
अथ सूर्योतिचक्राम तेषां संवदतां तथा ।
अथर्षिश्चोदयामास पानमन्नं तथैव च ॥ १३.८७.२५ ॥
അവർ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ സൂര്യൻ മുന്നോട്ടു നീങ്ങി. പിന്നെ മുനി പാനീയവും ആഹാരവും അതുപോലെ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
13.87.26
तमपृच्छत्ततो राजा कुशिकः प्रणतस्तदा ।
किमन्नजातमिष्टं ते किमुपस्थापयाम्यहम् ॥ १३.८७.२६ ॥
അപ്പോൾ നമസ്കരിച്ചുകൊണ്ട് രാജാവായ കുശികൻ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു: "അങ്ങേയ്ക്ക് ഏത് ആഹാരമാണ് ഇഷ്ടം? ഞാൻ എന്ത് ഒരുക്കണം?"
13.87.27
ततः स परया प्रीत्या प्रत्युवाच नराधिपम् ।
औपपत्तिकमाहारं प्रयच्छस्वेति भारत ॥ १३.८७.२७ ॥
അപ്പോൾ അദ്ദേഹം അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ രാജാവിനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: "ഭാരതാ, യോഗ്യമായ ആഹാരം നൽകുക."
13.87.28
तद्वचः पूजयित्वा तु तथेत्याह स पार्थिवः ।
यथोपपन्नमाहारं तस्मै प्रादाज्जनाधिप ॥ १३.८७.२८ ॥
അവരുടെ വാക്കിനെ ആദരിച്ച് രാജാവ് "അങ്ങനെ തന്നെ" എന്നു പറഞ്ഞു; ജനാധിപാ, ലഭ്യമായ ആഹാരം അദ്ദേഹത്തിന് നൽകി.
13.87.29
ततः स भुक्त्वा भगवन्दम्पती प्राह धर्मवित् ।
स्वप्तुमिच्छाम्यहं निद्रा बाधते मामिति प्रभो ॥ १३.८७.२९ ॥
ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞ് ധർമജ്ഞനായ ഭഗവാൻ ആ ദമ്പതികളോട് പറഞ്ഞു: "പ്രഭോ, എനിക്ക് ഉറങ്ങണം; ഉറക്കം എന്നെ അലട്ടുന്നു."
13.87.30
ततः शय्यागृहं प्राप्य भगवानृषिसत्तमः ।
संविवेश नरेशस्तु सपत्नीकः स्थितोऽभवत् ॥ १३.८७.३० ॥
പിന്നെ ശയനഗൃഹത്തിലെത്തിയ ഭഗവാൻ, ഋഷിശ്രേഷ്ഠൻ കിടന്നു; രാജാവ് ഭാര്യയോടൊപ്പം നിന്നു.
13.87.31
न प्रबोध्योस्मि संसुप्त इत्युवाचाथ भार्गवः ।
संवाहितव्यौ मे पादौ जागर्तव्यं च वां निशि ॥ १३.८७.३१ ॥
"ഞാൻ ആഴത്തിൽ ഉറങ്ങുകയാണ്, എന്നെ ഉണർത്തരുത്" എന്ന് ഭാർഗവൻ പറഞ്ഞു; "എന്റെ പാദങ്ങൾ തിരുമ്മുക, രാത്രി നിങ്ങൾ ഇരുവരും ഉണർന്നിരിക്കണം."
13.87.32
अविशङ्कस्तु कुशिकस्तथेत्येवाह धर्मवित् ।
न प्राबोधयतां तौ च दंपती रजनीक्षये ॥ १३.८७.३२ ॥
സംശയമില്ലാതെ, ധർമ്മജ്ഞനായ കുശികൻ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞു. രാത്രിയുടെ അവസാനത്തിൽ ആ ദമ്പതികൾ അവരെ ഉണർത്തിയില്ല.
13.87.33
यथादेशं महर्षेस्तु शुश्रूषापरमौ तदा ।
बभूवतुर्महाराज प्रयतावथ दम्पती ॥ १३.८७.३३ ॥
മഹർഷിയുടെ കല്പനപോലെ അവർ ഇരുവരും സേവനത്തിൽ പരമനിഷ്ഠരായി. മഹാരാജാവേ, ആ ദമ്പതികൾ സംയമത്തോടെ ഭക്തിയോടെ ഇരുന്നു.
13.87.34
ततः स भगवान्विप्रः समादिश्य नराधिपम् ।
सुष्वापैकेन पार्श्वेन दिवसानेकविंशतिम् ॥ १३.८७.३४ ॥
അപ്പോൾ ആ ഭഗവാനായ ബ്രാഹ്മണൻ രാജാവിനോട് കല്പിച്ച ശേഷം ഇരുപത്തൊന്നു ദിവസം ഒരു വശം ചേർന്ന് ഉറങ്ങി.
13.87.35
स तु राजा निराहारः सभार्यः कुरुनन्दन ।
पर्युपासत तं हृष्टश्च्यवनाराधने रतः ॥ १३.८७.३५ ॥
കുരുനന്ദനാ, ആ രാജാവ് ഭാര്യയോടൊപ്പം ആഹാരമില്ലാതെ, സന്തോഷത്തോടെ ച്യവനന്റെ ആരാധനയിൽ മുഴുകി അദ്ദേഹത്തെ ശുശ്രൂഷിച്ചു.
13.87.36
भार्गवस्तु समुत्तस्थौ स्वयमेव तपोधनः ।
अकिञ्चिदुक्त्वा तु गृहान्निश्चक्राम महातपाः ॥ १३.८७.३६ ॥
ഭൃഗുവംശജനായ തപോധനൻ സ്വയം എഴുന്നേറ്റു. ഒന്നും പറയാതെ ആ മഹാതപസ്വി വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് പോയി.
13.87.37
तमन्वगच्छतां तौ च क्षुधितौ श्रमकर्शितौ ।
भार्यापती मुनिश्रेष्ठस्तावेतौ नावलोकयत् ॥ १३.८७.३७ ॥
വിശപ്പും ക്ഷീണവും കൊണ്ട് തളർന്ന ആ ദമ്പതികൾ അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടർന്നു. എന്നാൽ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ അവരിരുവരെയും നോക്കിയില്ല.
13.87.38
तयोस्तु प्रेक्षतोऽरेव भार्गवाणां कुलोद्वहः ।
अन्तर्हितोभूद्राजेन्द्र ततो राजाऽपतत्क्षितौ ॥ १३.८७.३८ ॥
ഓ രാജേന്ദ്രാ! അവർ ഇരുവരും നോക്കിനിൽക്കെ ഭൃഗുവംശത്തെ വഹിക്കുന്ന ആ മുനി അദൃശ്യനായി; അപ്പോൾ രാജാവ് നിലത്തുവീണു.
13.87.39
ततो मुहूर्तादाश्वस्य सह देव्या महामुनेः ।
पुनरन्वेषणे यत्नमकरोत्स महीपतिः ॥ १३.८७.३९ ॥
പിന്നീട് ഒരു നിമിഷത്തിനുശേഷം ബോധം വീണ്ടെടുത്ത്, രാജ്ഞിയോടൊപ്പം, ആ മഹാമുനിയെ വീണ്ടും അന്വേഷിക്കാൻ ആ രാജാവ് ശ്രമിച്ചു.