Mahābhārata · Adhyāya 13.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.93.1
आरामाणां तटाकानां यत्फलं कुरुपुङ्गव ।
तदहं श्रोतुमिच्छामि त्वत्तोऽद्य भरतर्षभ ॥ १३.९३.१ ॥
Oh toro de los Kurus, oh toro de los Bhāratas, deseo oír de ti hoy cuál es el fruto de los jardines de recreo y de los estanques.
13.93.2
सुप्रदर्शा बलवती चित्रा धातुविभूषिता ।
उपेता सर्वभूतैश्च श्रेष्ठा भूमिरिहोच्यते ॥ १३.९३.२ ॥
La tierra que es agradable a la vista, firme, variada, adornada con minerales y dotada de todos los seres, aquí se llama la mejor.
13.93.3
तस्याः क्षेत्रविशेषाश्च तटाकानां च बन्धनम् ।
औदकानि च सर्वाणि प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वशः ॥ १३.९३.३ ॥
Explicaré en orden las zonas especiales de esa tierra, la construcción de estanques y todo lo relativo al agua.
13.93.4
तटाकानां च वक्ष्यामि कृतानां चापि ये गुणाः ।
त्रिषु लोकेषु सर्वत्र पूजनीयस्तटाकवान् ॥ १३.९३.४ ॥
Diré las cualidades de los estanques y los méritos de haberlos construido. En los tres mundos, quien posee un estanque es digno de honor.
13.93.5
अथवा मित्रसदनं मैत्रं मित्रविवर्धनम् ।
कीर्तिसंजननं श्रेष्ठं तटाकानां निवेशनम् ॥ १३.९३.५ ॥
O bien, establecer estanques es lo supremo: morada de amigos, acrecentador de la amistad, generador de fama.
13.93.6
धर्मस्यार्थस्य कामस्य फलमाहुर्मनीषिणः ।
तटाकसुकृतं देशे क्षेत्रमेकं महाश्रयम् ॥ १३.९३.६ ॥
Los sabios dicen que el mérito de un estanque es el fruto del dharma, el artha y el kāma; en el país es un solo campo, gran refugio.
13.93.7
चतुर्विधानां भूतानां तटाकमुपलक्षयेत् ।
तटाकानि च सर्वाणि दिशन्ति श्रियमुत्तमाम् ॥ १३.९३.७ ॥
Hay que considerar el estanque como refugio de los cuatro tipos de seres; y todos los estanques otorgan la prosperidad suprema.
13.93.8
देवा मनुष्यगन्धर्वाः पितरोरगराक्षसाः ।
स्थावराणि च भूतानि संश्रयन्ति जलाशयम् ॥ १३.९३.८ ॥
Dioses, humanos, gandharvas, antepasados, serpientes y demonios, y también los seres inmóviles, buscan refugio en el depósito de agua.
13.93.9
तस्मात्तांस्ते प्रवक्ष्यामि तटाके ये गुणाः स्मृताः ।
या च तत्र फलावाप्तिर्ऋषिभिः समुदाहृताः ॥ १३.९३.९ ॥
Por tanto, te diré las virtudes que se recuerdan del estanque y el fruto que se alcanza allí, tal como lo declararon los sabios.
13.93.10
वर्षाकाले तटाके तु सलिलं यस्य तिष्ठति ।
अग्निहोत्रफलं तस्य फलमाहुर्मनीषिणः ॥ १३.९३.१० ॥
Los sabios dicen que aquel en cuyo estanque permanece el agua durante la estación lluviosa obtiene el fruto del sacrificio agnihotra.
13.93.11
शरत्काले तु सलिलं तटाके यस्य तिष्ठति ।
गोसहस्रस्य स प्रेत्य लभते फलमुत्तमम् ॥ १३.९३.११ ॥
Aquel en cuyo estanque permanece el agua en la estación otoñal obtiene, después de la muerte, el fruto supremo de mil vacas.
13.93.12
हेमन्तकाले सलिलं तटाके यस्य तिष्ठति ।
स वै बहुसुवर्णस्य यज्ञस्य लभते फलम् ॥ १३.९३.१२ ॥
Aquel en cuyo estanque permanece el agua en la estación invernal obtiene, en verdad, el fruto de un sacrificio con muchas donaciones de oro.
13.93.13
यस्य वै शैशिरे काले तटाके सलिलं भवेत् ।
तस्याग्निष्टोमयज्ञस्य फलमाहुर्मनीषिणः ॥ १३.९३.१३ ॥
De aquel cuyo estanque tiene agua en la estación fría, dicen los sabios, es el fruto del sacrificio Agniṣṭoma.
13.93.14
तटाकं सुकृतं यस्य वसन्ते तु महाश्रयम् ।
अतिरात्रस्य यज्ञस्य फलं स समुपाश्नुते ॥ १३.९३.१४ ॥
Quien tiene un estanque bien construido que es gran refugio incluso en primavera, obtiene plenamente el fruto del sacrificio Atirātra.
13.93.15
निदाघकाले पानीयं तटाके यस्य तिष्ठति ।
वाजिमेधफलं तस्य फलं वै मुनयो विदुः ॥ १३.९३.१५ ॥
Aquel en cuyo estanque hay agua potable en la estación calurosa, saben los sabios, tiene el fruto del sacrificio Aśvamedha.
13.93.16
स कुलं तारयेत्सर्वं यस्य खाते जलाशये ।
गावः पिबन्ति सलिलं साधवश्च नराः सदा ॥ १३.९३.१६ ॥
Aquel de cuyo estanque excavado beben siempre las vacas, los buenos y los hombres, salva a toda su familia.
13.93.17
तटाके यस्य गावस्तु पिबन्ति तृषिता जलम् ।
मृगपक्षिमनुष्याश्च सोऽश्वमेधफलं लभेत ॥ १३.९३.१७ ॥
Aquel en cuyo estanque beben agua las vacas sedientas, los ciervos, las aves y los hombres, obtenga el fruto del sacrificio Aśvamedha.
13.93.18
यत्पिबन्ति जलं तत्र स्नायन्ते विश्रमन्ति च ।
तटाके यस्य तत्सर्वं प्रेत्यानन्त्याय कल्पते ॥ १३.९३.१८ ॥
Donde beben, se bañan y descansan, en cuyo estanque sucede todo esto, todo eso después de la muerte se hace apto para una recompensa infinita.
13.93.19
दुर्लभं सलिलं तात विशेषेण परत्र वै ।
पानीयस्य प्रदानेन प्रीतिर्भवति शाश्वती ॥ १३.९३.१९ ॥
Querido hijo, el agua es difícil de obtener, especialmente en el otro mundo. Con la donación de agua potable surge una satisfacción perdurable.
13.93.20
तिलान्ददत पानीयं दीपान्ददत जागृत ।
ज्ञातिभिः सह मोदध्वमेतत्प्रेत्य सुदुर्लभम् ॥ १३.९३.२० ॥
Da sésamo, da agua, da lámparas; permanece despierto. Alégrate con tus parientes, pues esto es sumamente difícil de obtener en el otro mundo.
13.93.21
सर्वदानैर्गुरुतरं सर्वदानैर्विशिष्यते ।
पानीयं नरशार्दूल तस्माद्दातव्यमेव हि ॥ १३.९३.२१ ॥
Tigre entre los hombres, el agua potable supera a todas las donaciones y sobresale sobre cada una. Por tanto, el agua debe ciertamente darse.
13.93.22
एवमेतत्तटाकस्य कीर्तितं फलमुत्तमम् ।
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि वृक्षाणामवरोपणम् ॥ १३.९३.२२ ॥
Así se ha declarado el fruto supremo de un estanque. A continuación explicaré la plantación de árboles.
13.93.23
स्थावराणां च भूतानां जातयः षट् प्रकीर्तिताः ।
वृक्षगुल्मलतावल्ल्यस्त्वक्सारास्तृणजातयः ॥ १३.९३.२३ ॥
Se han declarado seis clases de seres inmóviles: árboles, arbustos, enredaderas, lianas, plantas de médula y clases de hierba.
13.93.24
एता जात्यस्तु वृक्षाणां तेषां रोपे गुणास्त्विमे ।
कीर्तिश्च मानुषे लोके प्रेत्य चैव फलं शुभम् ॥ १३.९३.२४ ॥
Estas son las clases de árboles. Los méritos de plantarlos son estos: fama en el mundo humano y, en el otro mundo, también un fruto auspicioso.
13.93.25
लभते नाम लोके च पितृभिश्च महीयते ।
देवलोके गतस्यापि नाम तस्य न नश्यति ॥ १३.९३.२५ ॥
Obtiene renombre en el mundo y es honrado por los antepasados. Aun cuando ha ido al mundo de los dioses, su nombre no perece.
13.93.26
अतीतानागते चोभे पितृवंशं च भारत ।
तारयेद्वृक्षरोपी च तस्माद्वृक्षांश्च रोपयेत् ॥ १३.९३.२६ ॥
Oh Bhārata, quien planta árboles salva el linaje de los antepasados, tanto pasados como futuros. Por eso se deben plantar árboles.
13.93.27
तस्य पुत्रा भवन्त्येते पादपा नात्र संशयः ।
परलोकगतः स्वर्गं लोकांश्चाप्नोति सोऽव्ययान् ॥ १३.९३.२७ ॥
Sin duda estos árboles se convierten en sus hijos. Idó al otro mundo, alcanza el cielo y los mundos imperecederos.
13.93.28
पुष्णैः सुरगणान्वृक्षाः फलैश्चापि तथा पितॄन् ।
धायया चातिथिं तात पूजयन्ति महीरुहः ॥ १३.९३.२८ ॥
Querido, los árboles honran a las huestes de dioses con sus flores, a los antepasados con sus frutos y al huésped con su sombra.
13.93.29
किन्नरोरगरक्षांसि देवगन्धर्वमानवाः ।
तथा ऋषिगणाश्चैव संश्रयन्ति महीरुहान् ॥ १३.९३.२९ ॥
Kinnaras, serpientes, rākṣasas, dioses, gandharvas y seres humanos, y asimismo las huestes de sabios, todos se refugian en los árboles.
13.93.30
पुष्पिताः फलवन्तश्च तर्पयन्तीह मानवान् ।
वृक्षदं पुत्रवद्वृक्षास्तारयन्ति परत्र तु ॥ १३.९३.३० ॥
Floreciendo y dando frutos, los árboles aquí satisfacen a los hombres; y los árboles salvan en el otro mundo a quien los plantó, como si fuera un hijo.
13.93.31
तस्मात्तटाके सद्वृक्षा रोप्याः श्रेयोर्थिना सदा ।
पुत्रवत्परिपाल्याश्च पुत्रास्ते धर्मतः स्मृताः ॥ १३.९३.३१ ॥
Por tanto, quien busca el bien debe plantar siempre buenos árboles junto a un estanque y cuidarlos como a hijos, pues según el dharma se los recuerda como hijos.
13.93.32
तटाककृद्वृक्षरोपी इष्टयज्ञश्च यो द्विजः ।
एते स्वर्गे महीयन्ते ये चान्ये सत्यवादिनः ॥ १३.९३.३२ ॥
El dvija que construye un estanque, planta árboles y realiza sacrificios deseados, y los demás que dicen la verdad, son honrados en el cielo.
13.93.33
तस्मात्तटाकं कुर्वीत आरामांश्चैव रोपयेत् ।
यजेच्च विविधैर्यज्ञैः सत्यं च सततं वदेत् ॥ १३.९३.३३ ॥
Por tanto, uno debe construir un estanque y también plantar jardines; debe honrar con diversos sacrificios y hablar siempre la verdad.