మహాభారతం · అధ్యాయం 13.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.93.1
आरामाणां तटाकानां यत्फलं कुरुपुङ्गव ।
तदहं श्रोतुमिच्छामि त्वत्तोऽद्य भरतर्षभ ॥ १३.९३.१ ॥
కురుపుంగవా, భరతర్షభా, ఉద్యానవనాలకు, చెరువులకు ఉన్న ఫలం ఏదో ఈ రోజు మీ నుండి వినాలనుకుంటున్నాను.
13.93.2
सुप्रदर्शा बलवती चित्रा धातुविभूषिता ।
उपेता सर्वभूतैश्च श्रेष्ठा भूमिरिहोच्यते ॥ १३.९३.२ ॥
చూడముచ్చటైనది, బలమైనది, విచిత్రమైనది, ధాతువులతో అలంకరింపబడినది, సర్వ ప్రాణులతో కూడినది అయిన భూమి ఇక్కడ శ్రేష్ఠమని చెప్పబడుతుంది.
13.93.3
तस्याः क्षेत्रविशेषाश्च तटाकानां च बन्धनम् ।
औदकानि च सर्वाणि प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वशः ॥ १३.९३.३ ॥
ఆ భూమిలోని ప్రత్యేక క్షేత్రాలను, చెరువుల నిర్మాణాన్ని, నీటికి సంబంధించిన అన్నింటినీ క్రమంగా చెబుతాను.
13.93.4
तटाकानां च वक्ष्यामि कृतानां चापि ये गुणाः ।
त्रिषु लोकेषु सर्वत्र पूजनीयस्तटाकवान् ॥ १३.९३.४ ॥
చెరువుల గుణాలను, వాటిని నిర్మించడం వలన కలిగే పుణ్యాలను చెబుతాను. మూడు లోకాలలోనూ చెరువు కలవాడు సర్వత్రా పూజనీయుడు.
13.93.5
अथवा मित्रसदनं मैत्रं मित्रविवर्धनम् ।
कीर्तिसंजननं श्रेष्ठं तटाकानां निवेशनम् ॥ १३.९३.५ ॥
లేదా చెరువులను నిర్మించడం స్నేహితుల నివాసంగా, స్నేహాన్ని పెంచేదిగా, కీర్తిని కలిగించేదిగా శ్రేష్ఠమైనది.
13.93.6
धर्मस्यार्थस्य कामस्य फलमाहुर्मनीषिणः ।
तटाकसुकृतं देशे क्षेत्रमेकं महाश्रयम् ॥ १३.९३.६ ॥
జ్ఞానులు అంటారు, చెరువు చేయు పుణ్యం ధర్మ, అర్థ, కామాల ఫలం; దేశంలో అది ఒక్కటే గొప్ప ఆశ్రయమైన క్షేత్రం.
13.93.7
चतुर्विधानां भूतानां तटाकमुपलक्षयेत् ।
तटाकानि च सर्वाणि दिशन्ति श्रियमुत्तमाम् ॥ १३.९३.७ ॥
నాలుగు రకాల ప్రాణులకు చెరువును ఆశ్రయంగా భావించాలి. అన్ని చెరువులు ఉత్తమమైన సంపదను ప్రసాదిస్తాయి.
13.93.8
देवा मनुष्यगन्धर्वाः पितरोरगराक्षसाः ।
स्थावराणि च भूतानि संश्रयन्ति जलाशयम् ॥ १३.९३.८ ॥
దేవతలు, మనుషులు, గంధర్వులు, పితృదేవతలు, నాగులు, రాక్షసులు, స్థావర ప్రాణులు కూడా జలాశయాన్ని ఆశ్రయిస్తారు.
13.93.9
तस्मात्तांस्ते प्रवक्ष्यामि तटाके ये गुणाः स्मृताः ।
या च तत्र फलावाप्तिर्ऋषिभिः समुदाहृताः ॥ १३.९३.९ ॥
కాబట్టి చెరువులో స్మరించబడిన గుణాలను, అక్కడ ఋషులు చెప్పిన ఫలప్రాప్తిని నీకు చెబుతాను.
13.93.10
वर्षाकाले तटाके तु सलिलं यस्य तिष्ठति ।
अग्निहोत्रफलं तस्य फलमाहुर्मनीषिणः ॥ १३.९३.१० ॥
వర్షాకాలంలో ఎవరి చెరువులో నీరు నిలిచి ఉంటుందో, అతనికి అగ్నిహోత్ర ఫలమని విజ్ఞులు చెబుతారు.
13.93.11
शरत्काले तु सलिलं तटाके यस्य तिष्ठति ।
गोसहस्रस्य स प्रेत्य लभते फलमुत्तमम् ॥ १३.९३.११ ॥
శరదృతువులో ఎవరి చెరువులో నీరు నిలిచి ఉంటుందో, అతడు మరణానంతరం వెయ్యి ఆవుల ఉత్తమ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
13.93.12
हेमन्तकाले सलिलं तटाके यस्य तिष्ठति ।
स वै बहुसुवर्णस्य यज्ञस्य लभते फलम् ॥ १३.९३.१२ ॥
హేమంత ఋతువులో ఎవరి చెరువులో నీరు నిలిచి ఉంటుందో, అతడు నిశ్చయంగా బహు సువర్ణదానాలతో కూడిన యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
13.93.13
यस्य वै शैशिरे काले तटाके सलिलं भवेत् ।
तस्याग्निष्टोमयज्ञस्य फलमाहुर्मनीषिणः ॥ १३.९३.१३ ॥
ఎవరి చెరువులో శిశిర ఋతువులో నీరు ఉంటుందో, అతనికి అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలం లభిస్తుందని జ్ఞానులు చెబుతారు.
13.93.14
तटाकं सुकृतं यस्य वसन्ते तु महाश्रयम् ।
अतिरात्रस्य यज्ञस्य फलं स समुपाश्नुते ॥ १३.९३.१४ ॥
వసంతంలోనూ గొప్ప ఆశ్రయంగా ఉండే చక్కగా నిర్మించిన చెరువు ఎవరిదో, అతడు అతిరాత్ర యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
13.93.15
निदाघकाले पानीयं तटाके यस्य तिष्ठति ।
वाजिमेधफलं तस्य फलं वै मुनयो विदुः ॥ १३.९३.१५ ॥
వేసవిలో తాగునీరు ఎవరి చెరువులో ఉంటుందో, అతనికి అశ్వమేధ ఫలం లభిస్తుందని మునులు తెలుసుకుంటారు.
13.93.16
स कुलं तारयेत्सर्वं यस्य खाते जलाशये ।
गावः पिबन्ति सलिलं साधवश्च नराः सदा ॥ १३.९३.१६ ॥
ఎవరు తవ్విన జలాశయం నుండి ఆవులు, సజ్జనులు, మనుషులు ఎప్పుడూ నీళ్లు తాగుతారో, అతడు తన కులం మొత్తాన్ని తరింపజేస్తాడు.
13.93.17
तटाके यस्य गावस्तु पिबन्ति तृषिता जलम् ।
मृगपक्षिमनुष्याश्च सोऽश्वमेधफलं लभेत ॥ १३.९३.१७ ॥
ఎవరి చెరువులో దాహంతో ఉన్న ఆవులు, జింకలు, పక్షులు, మనుషులు నీళ్లు తాగుతారో, అతడు అశ్వమేధ ఫలాన్ని పొందుగాక.
13.93.18
यत्पिबन्ति जलं तत्र स्नायन्ते विश्रमन्ति च ।
तटाके यस्य तत्सर्वं प्रेत्यानन्त्याय कल्पते ॥ १३.९३.१८ ॥
అక్కడ నీళ్లు తాగుతారు, స్నానం చేస్తారు, విశ్రాంతి తీసుకుంటారు; ఎవరి చెరువులో ఇవన్నీ జరుగుతాయో, అవన్నీ మరణానంతరం అనంతమైన ఫలానికి అర్హమవుతాయి.
13.93.19
दुर्लभं सलिलं तात विशेषेण परत्र वै ।
पानीयस्य प्रदानेन प्रीतिर्भवति शाश्वती ॥ १३.९३.१९ ॥
ప్రియ కుమారా, నీరు దుర్లభమైనది; ముఖ్యంగా పరలోకంలో. త్రాగునీటి దానం వల్ల శాశ్వతమైన సంతృప్తి కలుగుతుంది.
13.93.20
तिलान्ददत पानीयं दीपान्ददत जागृत ।
ज्ञातिभिः सह मोदध्वमेतत्प्रेत्य सुदुर्लभम् ॥ १३.९३.२० ॥
నువ్వులు ఇవ్వు, నీరు ఇవ్వు, దీపాలు ఇవ్వు; మేలుకొని ఉండు. బంధువులతో కలిసి సంతోషించు; పరలోకంలో ఇది అత్యంత దుర్లభం.
13.93.21
सर्वदानैर्गुरुतरं सर्वदानैर्विशिष्यते ।
पानीयं नरशार्दूल तस्माद्दातव्यमेव हि ॥ १३.९३.२१ ॥
నరశ్రేష్ఠా, త్రాగునీరు అన్ని దానాలకంటే గొప్పది; అన్ని దానాలను అధిగమిస్తుంది. కాబట్టి నీటిని తప్పక దానం చేయాలి.
13.93.22
एवमेतत्तटाकस्य कीर्तितं फलमुत्तमम् ।
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि वृक्षाणामवरोपणम् ॥ १३.९३.२२ ॥
ఈ విధంగా చెరువు యొక్క ఉత్తమ ఫలం చెప్పబడింది. ఇక నుండి వృక్షాలను నాటడం గురించి చెబుతాను.
13.93.23
स्थावराणां च भूतानां जातयः षट् प्रकीर्तिताः ।
वृक्षगुल्मलतावल्ल्यस्त्वक्सारास्तृणजातयः ॥ १३.९३.२३ ॥
స్థావర ప్రాణులలో ఆరు జాతులు చెప్పబడ్డాయి: వృక్షాలు, గుల్మాలు, లతలు, వల్లులు, త్వక్సారాలు, తృణ జాతులు.
13.93.24
एता जात्यस्तु वृक्षाणां तेषां रोपे गुणास्त्विमे ।
कीर्तिश्च मानुषे लोके प्रेत्य चैव फलं शुभम् ॥ १३.९३.२४ ॥
ఇవి వృక్షాల జాతులు; వాటిని నాటడం వల్ల కలిగే గుణాలు ఇవి: మానవ లోకంలో కీర్తి, పరలోకంలో శుభ ఫలం.
13.93.25
लभते नाम लोके च पितृभिश्च महीयते ।
देवलोके गतस्यापि नाम तस्य न नश्यति ॥ १३.९३.२५ ॥
అతడు లోకంలో కీర్తిని పొందుతాడు; పితరుల చేత కూడా గౌరవించబడతాడు. దేవలోకానికి వెళ్ళినా అతని పేరు నశించదు.
13.93.26
अतीतानागते चोभे पितृवंशं च भारत ।
तारयेद्वृक्षरोपी च तस्माद्वृक्षांश्च रोपयेत् ॥ १३.९३.२६ ॥
ఓ భారతా, చెట్లు నాటేవాడు గతంలోనూ భవిష్యత్తులోనూ ఉన్న పితృవంశాన్ని తరింపజేస్తాడు. కాబట్టి చెట్లను నాటాలి.
13.93.27
तस्य पुत्रा भवन्त्येते पादपा नात्र संशयः ।
परलोकगतः स्वर्गं लोकांश्चाप्नोति सोऽव्ययान् ॥ १३.९३.२७ ॥
ఇందులో సందేహం లేదు; ఈ చెట్లే అతని పుత్రులు అవుతాయి. పరలోకానికి వెళ్ళినవాడు స్వర్గాన్ని, నాశరహిత లోకాలను పొందుతాడు.
13.93.28
पुष्णैः सुरगणान्वृक्षाः फलैश्चापि तथा पितॄन् ।
धायया चातिथिं तात पूजयन्ति महीरुहः ॥ १३.९३.२८ ॥
ఓ తాతా, చెట్లు తమ పువ్వులతో దేవగణాలను, పండ్లతో పితరులను, నీడతో అతిథిని గౌరవిస్తాయి.
13.93.29
किन्नरोरगरक्षांसि देवगन्धर्वमानवाः ।
तथा ऋषिगणाश्चैव संश्रयन्ति महीरुहान् ॥ १३.९३.२९ ॥
కిన్నరులు, ఉరగులు, రాక్షసులు, దేవతలు, గంధర్వులు, మానవులు, అలాగే ఋషిగణాలు కూడా చెట్లను ఆశ్రయిస్తారు.
13.93.30
पुष्पिताः फलवन्तश्च तर्पयन्तीह मानवान् ।
वृक्षदं पुत्रवद्वृक्षास्तारयन्ति परत्र तु ॥ १३.९३.३० ॥
పుష్పించి ఫలించే చెట్లు ఇక్కడ మానవులను తృప్తిపరుస్తాయి. చెట్లను నాటినవానిని అవి పుత్రులవలె పరలోకంలో తరింపజేస్తాయి.
13.93.31
तस्मात्तटाके सद्वृक्षा रोप्याः श्रेयोर्थिना सदा ।
पुत्रवत्परिपाल्याश्च पुत्रास्ते धर्मतः स्मृताः ॥ १३.९३.३१ ॥
కాబట్టి శ్రేయస్సును కోరువాడు ఎల్లప్పుడూ చెరువు దగ్గర మంచి చెట్లను నాటాలి; వాటిని కొడుకుల వలె కాపాడాలి, ఎందుకంటే ధర్మప్రకారం అవి కుమారులుగా స్మరించబడ్డాయి.
13.93.32
तटाककृद्वृक्षरोपी इष्टयज्ञश्च यो द्विजः ।
एते स्वर्गे महीयन्ते ये चान्ये सत्यवादिनः ॥ १३.९३.३२ ॥
చెరువు తవ్వించేవాడు, చెట్లు నాటేవాడు, ఇష్టయజ్ఞాలు చేసే ద్విజుడు, మరియు సత్యవాదులైన ఇతరులు స్వర్గంలో గౌరవింపబడతారు.
13.93.33
तस्मात्तटाकं कुर्वीत आरामांश्चैव रोपयेत् ।
यजेच्च विविधैर्यज्ञैः सत्यं च सततं वदेत् ॥ १३.९३.३३ ॥
కాబట్టి చెరువు తవ్వించాలి, తోటలను కూడా నాటాలి; వివిధ యజ్ఞాలతో యజించాలి, ఎల్లప్పుడూ సత్యమే పలకాలి.