マハーバーラタ · 章 13.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.96.1
दानं यज्ञः क्रिया चेह किंस्वित्प्रेत्य महाफलम् ।
कस्य ज्यायः फलं प्रोक्तं कीदृशेभ्यः कथं कदा ॥ १३.९६.१ ॥
ここで布施、供犠、儀礼の行為のうち、死後に大いなる果報をもたらすものは何か。誰の果報が最も優れると説かれるのか。どのような人に、どのように、いつ与えるべきか。
13.96.2
एतदिच्छामि विज्ञातुं याथातथ्येनि भारत ।
विद्वञ्जिज्ञासमानाय दानधर्मान्प्रचक्ष्व मे ॥ १३.९६.२ ॥
バーラタよ、私はこれを真実のとおりに知りたい。賢者よ、知を求める私に布施のダルマを説きたまえ。
13.96.3
अन्तर्वेद्यां च यद्दत्तं श्रद्धया चानृशंस्यतः ।
किंस्विन्नैःश्रेयसं तात तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.९६.३ ॥
祭場の内で信仰と慈悲をもって与えられたものは、いったい至福へと導くのか。親愛なる祖父よ、それを私に語りたまえ。
13.96.4
रौद्रं कर्म क्षत्रियस्य सततं तात वर्तते ।
नास्य वैतानिकफलं विना दानं सुपावनम् ॥ १३.९६.४ ॥
親愛なる者よ、クシャトリヤの行いは常に荒々しい。極めて清浄な布施なくしては、祭火の果報を得ることはない。
13.96.5
न तु पापकृतां राज्ञां याजका द्विजसत्तमाः ।
धने सत्यप्रदातॄणां प्रतिगृह्णन्ति साधवः ॥ १३.९६.५ ॥
だが悪行を行う王の祭官は、最も優れた再生族ではない。善人は、真に財を施す者からのみ受け取るのだ。
13.96.6
प्रतिगृह्णन्ति न तु चेद्यद्रोषादाप्तदक्षिणैः ।
एतस्मात्कारणाद्यज्ञैर्यजेद्राजाऽऽप्तदक्षिणैः ॥ १३.९६.६ ॥
怒って与えられた布施料は、彼らは受け取らない。このゆえに王は、相応しい布施をもって祭祀を行うべきである。
13.96.7
अथ चेत्प्रतिगृह्णीयुर्दद्यादहरहर्नृपः ।
श्रद्धामास्थाय परमां पावनं ह्येतुदुत्तमम् ॥ १३.९६.७ ॥
もし彼らが受け取るなら、王は最高の信仰を保ち、日々布施すべきである。これこそ最も清浄にする最上の行いである。
13.96.8
ब्राह्मणांस्तर्पयन्द्रव्यैः स वै यज्ञोऽनुपद्रवः ।
मैत्रान्साधून्वेदविदः शीलवृत्ततपोर्जितान् ॥ १३.९६.८ ॥
財物によってバラモンを満足させるその祭祀は、まことに障害のないものである。友好的で善良、ヴェーダに通じ、戒行・行いと苦行によって得られた人々を。
13.96.9
यत्ते ते न करिष्यन्ति कृतं ते न भविष्यति ।
यज्ञान्साधय साधुभ्यः स्वाद्वन्नान्दक्षिणावतः ॥ १३.९६.९ ॥
彼らがあなたのために行わないことは、あなたによってなされたことにはならない。善き人々のために、甘美な食物と布施を備えて祭祀を成し遂げよ。
13.96.10
इष्टं दत्तं च मन्येथा आत्मानं दानकर्मणा ।
पूजयेथा यायजूकांस्तवाप्यंशो भवेद्यथा ॥ १३.९६.१० ॥
布施の行いによって、あなた自身が祭祀を行い布施をした者だと思いなさい。祭祀を行う人々を敬えば、その分け前もあなたのものとなる。
13.96.11
विद्वद्भ्यः सम्प्रदानेन तत्राप्यंशोऽस्य पूजया ।
यज्वभ्यश्चाथ विद्वद्भ्यो दत्त्वा लोकं प्रदापयेत्।
प्रदद्याज्ज्ञानदातॄणां ज्ञानदानांशभाग्यभवेत् ॥ १३.९६.११ ॥
学者に布施し敬うことによって、そこにもその分け前がある。祭祀を行う者と学者に施して、世界に施しをさせるべきである。知識を与える者に施すべきで、知識の布施の分け前にあずかる者となる。
13.96.12
प्रजावतो भरेथाश्च ब्राह्मणान्बहुभारिणः ।
प्रजावांस्तेन भवति यथा जनयिता तथा ॥ १३.९६.१२ ॥
子を持ち、多くの重荷を負うバラモンを扶養せよ。それによって人は、生む者（父）のように子をもつ者となる。
13.96.13
यावतः साधुधर्मान्वै सन्तः संवर्धयन्त्युत ।
सर्वस्वैश्चापि भर्तव्या नरा ये बहुकारिणः ॥ १३.९६.१३ ॥
善人たちが育てる善き義務のすべてのように、多くの務めを果たす人々は、自分のすべての財をもって支えられるべきである。
13.96.14
समृद्धः सम्प्रयच्छ त्वं ब्राह्म्णेभ्यो युधिष्ठिर ।
धेनूरनडुहोऽन्नानि च्छत्रं वासांस्युपानहौ ॥ १३.९६.१४ ॥
ユディシュティラよ、お前は豊かだ。ブラーフマナに牛、雄牛、食物、傘、衣服、履物を十分に施せ。
13.96.15
आज्यानि यजमानेभ्यस्तथाऽन्नानि च भारत ।
अश्ववन्ति च यानानि वेश्मानि शयनानि च ॥ १३.९६.१५ ॥
バーラタの子孫よ、供犠を行う者には澄ましバターと食物を与え、また馬を伴う乗り物、家、寝床も与えよ。
13.96.16
एते देयाः पुष्टिमद्भिर्लघूपायाश्च भारत ।
अजुगुप्सांश्च विज्ञाय ब्राह्मणान्वृत्तिकर्शितान् ॥ १३.९६.१६ ॥
バーラタの子孫よ、豊かな者はこれらを与えるべきであり、また簡便な方法もある。生計を失って痩せ衰えたブラーフマナは軽んじるべきでないと知り、彼らを助けるべきである。
13.96.17
उपच्छन्नं प्रकाशं वा वृत्त्या तान्प्रतिपालय ।
राजसूयाश्वमेधाभ्यां श्रेयस्तत्क्षत्रियान्प्रति ॥ १३.९६.१७ ॥
密かにであれ公然とであれ、生計を与えて彼らを守れ。クシャトリヤにとって、それはラージャスーヤやアシュヴァメーダの祭式よりも優れている。
13.96.18
एवं पापैर्विनिर्मुक्तस्त्वं पूतः स्वर्गमाप्स्यसि ।
सञ्चयित्वा पुनः कोशं यद्राष्ट्रं पालयिष्यसि ॥ १३.९६.१८ ॥
このように罪から解放され清められて、お前は天界に至るだろう。再び宝庫を蓄えて、お前は王国を守るであろう。
13.96.19
तेन त्वं ब्रह्मभूयत्वमवाप्स्यसि धनानि च ।
आत्मनश्च परेषां च वृत्तिं संरक्ष भारत ॥ १३.९६.१९ ॥
それによって、おまえはブラフマンの境地と富を得るであろう。バーラタよ、自分と他者の生計を守れ。
13.96.20
पुत्रवच्चापि भृत्यान्स्वान्प्रजाश्च परिपालय ।
योगः क्षेमश्च ते नित्यं ब्राह्मणेष्वस्तु भारत ॥ १३.९६.२० ॥
また、自分の家臣と臣民を息子のように守れ。バーラタよ、おまえの安寧と福祉は常にバラモンのもとにあれ。
13.96.21
तदर्थं जीवितं तेऽस्तु मा तेभ्योऽप्रतिपालनम् ।
अनर्थो ब्राह्मणस्यैष यद्वित्तनिचयो महान् ॥ १३.९६.२१ ॥
そのために汝の命があれ。彼らを守ることを怠ってはならない。バラモンにとって大きな災いとは、巨大な富を蓄えることである。
13.96.22
क्षिया ह्यभीक्ष्णं संवासो दर्पयेत्सम्प्रमोहयेत् ।
ब्राह्मणेषु प्रमूढेषु धर्मो विप्रणशेद्धुवम्।
धर्मप्रणाशे भूतानामभावः स्यान्न संशयः ॥ १३.९६.२२ ॥
絶えず付き合えばそれは衰え、高慢と大きな迷いを生む。バラモンが迷えば、ダルマは必ず滅びる。ダルマが滅びれば、生きものは存在しなくなる。疑いはない。
13.96.23
यो रक्षिभ्यः सम्प्रदाय राजा राष्ट्रं विलुम्पति ।
यज्ञे राष्ट्राद्धनं तस्मादानयध्वमिति ब्रुवन् ॥ १३.९६.२३ ॥
守護者に任せておきながら、「祭祀のために国から富を持ってこい」と言って国を略奪する王は——
13.96.24
यच्चादाय तदाज्ञप्तं भीतं दत्तं सुदारुणम् ।
यजेद्राजा न तं यज्ञं प्रशंसन्त्यस्य साधवः ॥ १३.९६.२४ ॥
恐怖によって差し出され、極めて残酷な命令によって取り立てられた富で祭祀を行う王——善人はその王の祭祀を称賛しない。
13.96.25
अपीडिताः सुसंवृद्धा ये ददत्यनुकूलतः ।
तादृशेनाप्युपायेन यष्टव्यं नोद्यमाहृतैः ॥ १३.९६.२५ ॥
苦しめられず、十分に栄え、進んで施す者たちのように、そのような方法で供犠を行うべきである。努力によって得たものでではない。
13.96.26
यदा परिनिषिच्येत निहितो वै यथाविधि ।
तदा राजा महायज्ञैर्यजेत बहुदक्षिणैः ॥ १३.९६.२६ ॥
（蓄えが）規定どおりに置かれ、よく確立されたとき、王は多くの布施を伴う大供犠によって供犠を行うべきである。
13.96.27
वृद्धबालधनं रक्ष्यमन्धस्य कृपणस्य च ।
न खातपूर्वं कुर्वीत न रुदन्तीधनं हरेत् ॥ १३.९६.२७ ॥
老人や子供、盲人や貧者の財産は守られるべきである。先に掘られたもの（埋蔵された財）を掘ってはならず、泣いている者の財産を奪ってはならない。
13.96.28
हृतं कृपणवित्तं हि राष्ट्रं हन्ति नृप श्रियम् ।
दद्याच्च महतो भोगान्क्षुद्भयं प्रणुदेत्सताम् ॥ १३.९६.२८ ॥
王よ、貧者から奪われた財は国とその繁栄を滅ぼす。大いなる享受を与え、善き人々から飢えへの恐れを取り除くべきである。
13.96.29
येषां स्वादूनि भोज्यानि समवेक्ष्यन्ति बालकाः ।
नाश्नन्ति विधिवत्तानि किन्नु पापतरं ततः ॥ १३.९६.२९ ॥
その美味な食べ物を子供たちが物欲しげに見つめているのに、本人は規定どおりにそれを食べない者がいるなら、それよりも大きな罪がどこにあろうか。
13.96.30
यदि ते तादृशो राष्ट्रे विद्वान्त्सीदेत्क्षुधा द्विजः ।
भ्रूणहत्यां च गच्छेथाः कृत्वा पापमिवोत्तमम् ॥ १३.९६.३० ॥
もしお前の国で、そのような学識あるバラモンが飢えに苦しむなら、お前は胎児殺しという最高の罪を犯したことになるだろう。
13.96.31
धिक्तस्य जीवितं राज्ञो राष्ट्रे यस्यावसीदति ।
द्विजोऽन्यो वा मनुष्योपि शिबिराह वचो यथा ॥ १३.९६.३१ ॥
その王国で再生族や他の人が衰弱するような王の生涯は呪われよ、とシビは言った。
13.96.32
यस्य स्म विषये राज्ञः स्नातकः सीदति क्षुधा ।
अवृद्धिमेति तद्राष्ट्रं विन्दते सह राजकम् ॥ १३.९६.३२ ॥
その王国で学業を終えた者が飢えに苦しむならば、その国は衰え、王家とともに滅びる。
13.96.33
क्रोशन्त्यो यस्य वै राष्ट्राद्ध्रियन्ते तरसा स्त्रियः ।
क्रोशतां पतिपुत्राणां मृतोऽसौ न च जीवति ॥ १३.९६.३३ ॥
その王国から女たちが叫びながら力ずくで連れ去られ、夫や息子が泣き叫んでいるなら、その王は死んでおり、生きてはいない。
13.96.34
अरक्षितारं हर्तारं विलोप्तारमनायकम् ।
तं वै राजकलिं हन्युः प्रजाः सन्नह्य निर्घृणं ॥ १३.९६.३४ ॥
防御せず、盗み、略奪し、指導者を欠く王家の災厄（カリ）は、民が鎧をまとい、容赦なく討つべきである。
13.96.35
अहं वो रक्षितेत्युक्त्वा यो न रक्षति भूमिपः ।
स संहत्य निहन्तव्यः श्वेव सोन्माद आतुरः ॥ १३.९६.३५ ॥
「私はあなたがたの守護者だ」と言いながら守らない王は、狂って病んだ犬のように皆で集まって殺されるべきである。
13.96.36
पापं कुर्वन्ति यत्किञ्चित्प्रजा राज्ञा ह्यरक्षिताः ।
चतुर्थं तस्य पापस्य राजा विन्दति भारत ॥ १३.९६.३६ ॥
王に守られない民がどのような罪を犯そうとも、バーラタよ、その罪の四分の一を王が得る。
13.96.37
अथाहुः सर्वमेवैति भूयोऽर्धमिति निश्चयः ।
चतुर्थं मतमस्माकं मनोः श्रुत्वानुशासनम् ॥ १३.९६.३७ ॥
さらに彼らは、すべては再び半分として戻ると言う。それは確かだ。しかし、マヌの教えを聞いた我らの見解は四分の一である。
13.96.38
शुभं वा यच्च कुर्वन्ति प्रजा राज्ञा सुरक्षिताः ।
चतुर्थं तस्य पुण्यस्य राजा चाप्नोति भारत ॥ १३.९६.३८ ॥
王によって良く守られた臣民が行う善行のうち、バーラタよ、その功徳の四分の一を王が得る。
13.96.39
जीवन्तं त्वानुजीवन्तु प्रजाः सर्वा युधिष्ठिर ।
पर्जन्यमिव भूतानि महाद्रुममिवाण्डजाः ॥ १३.९६.३९ ॥
ユディシュティラよ、生きている王に臣民はみな依存して生きよ。生き物が雨雲に、鳥が大樹に頼るように。
13.96.40
कुबेरमिव रक्षांसि शतक्रतुमिवामराः ।
ज्ञातयस्त्वाऽनुजीवन्तु सुहृदश्च परन्तप ॥ १३.९६.४० ॥
羅刹がクベーラに、不死の神々がシャタクラトゥ（インドラ）に頼るように、敵を焼く者よ、汝の親族と友もまた汝に頼って生きよ。