മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.96.1
दानं यज्ञः क्रिया चेह किंस्वित्प्रेत्य महाफलम् ।
कस्य ज्यायः फलं प्रोक्तं कीदृशेभ्यः कथं कदा ॥ १३.९६.१ ॥
ഇവിടെ ദാനം, യജ്ഞം, ക്രിയ — മരണശേഷം ഏതാണ് മഹാഫലം നൽകുന്നത്? ആരുടെ ഫലമാണ് ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്, ഏതു തരക്കാർക്ക്, എങ്ങനെ, എപ്പോൾ?
13.96.2
एतदिच्छामि विज्ञातुं याथातथ्येनि भारत ।
विद्वञ्जिज्ञासमानाय दानधर्मान्प्रचक्ष्व मे ॥ १३.९६.२ ॥
ഭാരതാ, ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. വിദ്വാനേ, അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എനിക്ക് ദാനധർമ്മങ്ങൾ വിവരിച്ചു തരിക.
13.96.3
अन्तर्वेद्यां च यद्दत्तं श्रद्धया चानृशंस्यतः ।
किंस्विन्नैःश्रेयसं तात तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.९६.३ ॥
യജ്ഞവേദിക്കുള്ളിൽ ശ്രദ്ധയോടും കാരുണ്യത്തോടും കൂടി നൽകിയത് ഏതാണ് പരമനന്മ നൽകുന്നത്? പ്രിയനേ, പിതാമഹാ, അത് എന്നോട് പറയുക.
13.96.4
रौद्रं कर्म क्षत्रियस्य सततं तात वर्तते ।
नास्य वैतानिकफलं विना दानं सुपावनम् ॥ १३.९६.४ ॥
പ്രിയനേ, ക്ഷത്രിയന്റെ കർമ്മം എപ്പോഴും ഉഗ്രമാണ്. അതിപവിത്രമായ ദാനമില്ലാതെ അവന് വൈതാനിക ഫലം ലഭിക്കില്ല.
13.96.5
न तु पापकृतां राज्ञां याजका द्विजसत्तमाः ।
धने सत्यप्रदातॄणां प्रतिगृह्णन्ति साधवः ॥ १३.९६.५ ॥
എന്നാൽ പാപകർമ്മം ചെയ്യുന്ന രാജാക്കന്മാരുടെ യാജകർ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരല്ല. സത്യമായി ധനം നൽകുന്നവരിൽ നിന്നേ സാധുക്കൾ സ്വീകരിക്കൂ.
13.96.6
प्रतिगृह्णन्ति न तु चेद्यद्रोषादाप्तदक्षिणैः ।
एतस्मात्कारणाद्यज्ञैर्यजेद्राजाऽऽप्तदक्षिणैः ॥ १३.९६.६ ॥
കോപത്തോടെ ദക്ഷിണ നൽകിയാൽ അവർ സ്വീകരിക്കില്ല. ഇതിനാൽ രാജാവ് യഥോചിത ദക്ഷിണയോടെ യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യണം.
13.96.7
अथ चेत्प्रतिगृह्णीयुर्दद्यादहरहर्नृपः ।
श्रद्धामास्थाय परमां पावनं ह्येतुदुत्तमम् ॥ १३.९६.७ ॥
അവർ സ്വീകരിക്കുമെങ്കിൽ, രാജാവ് പരമമായ ശ്രദ്ധയോടെ ദിനംതോറും ദാനം ചെയ്യണം; ഇതുതന്നെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പവിത്രകർമം.
13.96.8
ब्राह्मणांस्तर्पयन्द्रव्यैः स वै यज्ञोऽनुपद्रवः ।
मैत्रान्साधून्वेदविदः शीलवृत्ततपोर्जितान् ॥ १३.९६.८ ॥
ബ്രാഹ്മണരെ ദ്രവ്യങ്ങളാൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്ന ആ യജ്ഞം തീർച്ചയായും തടസ്സമില്ലാത്തതാണ്; സൗഹൃദമുള്ള, സാധുക്കളായ, വേദജ്ഞരായ, ശീല-വൃത്ത-തപസ്സിനാൽ നേടിയവരെ.
13.96.9
यत्ते ते न करिष्यन्ति कृतं ते न भविष्यति ।
यज्ञान्साधय साधुभ्यः स्वाद्वन्नान्दक्षिणावतः ॥ १३.९६.९ ॥
അവർ നിനക്കായി ചെയ്യാത്തത് നിന്റേതായി ചെയ്തതായി ആവില്ല; സാധുക്കൾക്കായി യജ്ഞങ്ങൾ നിർവഹിക്കുക, രുചികരമായ അന്നവും ദക്ഷിണയുമായി.
13.96.10
इष्टं दत्तं च मन्येथा आत्मानं दानकर्मणा ।
पूजयेथा यायजूकांस्तवाप्यंशो भवेद्यथा ॥ १३.९६.१० ॥
ദാനകർമത്താൽ നിന്നെ യജ്ഞം ചെയ്തവനും ദാനം ചെയ്തവനുമായി കരുതുക; യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവരെ ആദരിക്കുക, അതിന്റെ പങ്ക് നിനക്കും ലഭിക്കേണ്ടതിന്.
13.96.11
विद्वद्भ्यः सम्प्रदानेन तत्राप्यंशोऽस्य पूजया ।
यज्वभ्यश्चाथ विद्वद्भ्यो दत्त्वा लोकं प्रदापयेत्।
प्रदद्याज्ज्ञानदातॄणां ज्ञानदानांशभाग्यभवेत् ॥ १३.९६.११ ॥
വിദ്വാന്മാർക്ക് ദാനം നൽകുന്നതിലൂടെയും ആദരിക്കുന്നതിലൂടെയും അതിലും ഇതിന്റെ പങ്കുണ്ട്; യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർക്കും വിദ്വാന്മാർക്കും കൊടുത്ത് ലോകത്തെ ദാനം ചെയ്യിക്കണം; ജ്ഞാനം നൽകുന്നവർക്ക് നൽകണം, ജ്ഞാനദാനത്തിന്റെ പങ്കിന് അർഹനാകും.
13.96.12
प्रजावतो भरेथाश्च ब्राह्मणान्बहुभारिणः ।
प्रजावांस्तेन भवति यथा जनयिता तथा ॥ १३.९६.१२ ॥
സന്താനമുള്ളവരും വളരെ ഭാരം വഹിക്കുന്നവരുമായ ബ്രാഹ്മണരെ പോഷിപ്പിക്കുക; അതിനാൽ മനുഷ്യൻ സന്താനവാനാകുന്നു, ജനയിതാവിനെപ്പോലെ.
13.96.13
यावतः साधुधर्मान्वै सन्तः संवर्धयन्त्युत ।
सर्वस्वैश्चापि भर्तव्या नरा ये बहुकारिणः ॥ १३.९६.१३ ॥
സജ്ജനങ്ങൾ എത്ര സാധുധർമ്മങ്ങളെ വളർത്തുന്നുവോ, അത്രയും തന്നെ ബഹുകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യരെ സർവ്വസ്വം കൊണ്ട് പോഷിപ്പിക്കണം.
13.96.14
समृद्धः सम्प्रयच्छ त्वं ब्राह्म्णेभ्यो युधिष्ठिर ।
धेनूरनडुहोऽन्नानि च्छत्रं वासांस्युपानहौ ॥ १३.९६.१४ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, നീ സമൃദ്ധനാണ്; ബ്രാഹ്മണർക്ക് പശുക്കളെയും കാളകളെയും അന്നവും കുടയും വസ്ത്രവും ചെരുപ്പുകളും നൽകുക.
13.96.15
आज्यानि यजमानेभ्यस्तथाऽन्नानि च भारत ।
अश्ववन्ति च यानानि वेश्मानि शयनानि च ॥ १३.९६.१५ ॥
ഭാരതാ, യജമാനന്മാർക്ക് നെയ്യും അന്നവും നൽകുക; കുതിരകളുള്ള വാഹനങ്ങളും വീടുകളും ശയ്യകളും നൽകുക.
13.96.16
एते देयाः पुष्टिमद्भिर्लघूपायाश्च भारत ।
अजुगुप्सांश्च विज्ञाय ब्राह्मणान्वृत्तिकर्शितान् ॥ १३.९६.१६ ॥
ഭാരതാ, സമ്പന്നർ ഇവ നൽകണം; എളുപ്പമുള്ള മാർഗങ്ങളുമുണ്ട്. ജീവനോപാധിയില്ലാതെ ക്ഷീണിച്ച ബ്രാഹ്മണരെ നിന്ദ്യരല്ലെന്നറിഞ്ഞ് സഹായിക്കണം.
13.96.17
उपच्छन्नं प्रकाशं वा वृत्त्या तान्प्रतिपालय ।
राजसूयाश्वमेधाभ्यां श्रेयस्तत्क्षत्रियान्प्रति ॥ १३.९६.१७ ॥
രഹസ്യമായോ പരസ്യമായോ അവരുടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗത്താൽ അവരെ പാലിക്കുക; ക്ഷത്രിയർക്ക് അത് രാജസൂയ, അശ്വമേധ യജ്ഞങ്ങളേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
13.96.18
एवं पापैर्विनिर्मुक्तस्त्वं पूतः स्वर्गमाप्स्यसि ।
सञ्चयित्वा पुनः कोशं यद्राष्ट्रं पालयिष्यसि ॥ १३.९६.१८ ॥
ഇങ്ങനെ പാപങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തനും പവിത്രനുമായി നീ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും; വീണ്ടും കോശം സമ്പാദിച്ച് രാഷ്ട്രം പാലിക്കും.
13.96.19
तेन त्वं ब्रह्मभूयत्वमवाप्स्यसि धनानि च ।
आत्मनश्च परेषां च वृत्तिं संरक्ष भारत ॥ १३.९६.१९ ॥
അതിലൂടെ നീ ബ്രഹ്മഭാവവും ധനവും നേടും. ഹേ ഭാരത, നിന്റെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും ജീവനോപാധി സംരക്ഷിക്കുക.
13.96.20
पुत्रवच्चापि भृत्यान्स्वान्प्रजाश्च परिपालय ।
योगः क्षेमश्च ते नित्यं ब्राह्मणेष्वस्तु भारत ॥ १३.९६.२० ॥
നിന്റെ ഭൃത്യന്മാരെയും പ്രജകളെയും പുത്രന്മാരെപ്പോലെ പാലിക്കുക. ഹേ ഭാരത, ബ്രാഹ്മണരിൽ നിനക്ക് എപ്പോഴും യോഗക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ.
13.96.21
तदर्थं जीवितं तेऽस्तु मा तेभ्योऽप्रतिपालनम् ।
अनर्थो ब्राह्मणस्यैष यद्वित्तनिचयो महान् ॥ १३.९६.२१ ॥
അതിനുവേണ്ടിയാകട്ടെ നിന്റെ ജീവിതം; അവരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ വീഴ്ച വരരുത്. ബ്രാഹ്മണന് ഇതാണ് വലിയ അനർത്ഥം—അവന്റെ പക്കൽ വലിയ ധനസഞ്ചയം ഉണ്ടാകുന്നത്.
13.96.22
क्षिया ह्यभीक्ष्णं संवासो दर्पयेत्सम्प्रमोहयेत् ।
ब्राह्मणेषु प्रमूढेषु धर्मो विप्रणशेद्धुवम्।
धर्मप्रणाशे भूतानामभावः स्यान्न संशयः ॥ १३.९६.२२ ॥
നിരന്തര സംസർഗത്താൽ അത് ക്ഷയിച്ച് അഹങ്കാരവും വലിയ മോഹവും ഉണ്ടാക്കും. ബ്രാഹ്മണർ മോഹത്തിലാണ്ടാൽ ധർമ്മം തീർച്ചയായും നശിക്കും. ധർമ്മം നശിച്ചാൽ ജീവികളുടെ അസ്തിത്വം ഇല്ലാതാകും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
13.96.23
यो रक्षिभ्यः सम्प्रदाय राजा राष्ट्रं विलुम्पति ।
यज्ञे राष्ट्राद्धनं तस्मादानयध्वमिति ब्रुवन् ॥ १३.९६.२३ ॥
കാവൽക്കാരെ ഏൽപ്പിച്ചിട്ട്, 'യജ്ഞത്തിനായി രാഷ്ട്രത്തിൽനിന്ന് ധനം കൊണ്ടുവരൂ' എന്നു പറഞ്ഞ് രാഷ്ട്രത്തെ കൊള്ളയടിക്കുന്ന രാജാവ്—
13.96.24
यच्चादाय तदाज्ञप्तं भीतं दत्तं सुदारुणम् ।
यजेद्राजा न तं यज्ञं प्रशंसन्त्यस्य साधवः ॥ १३.९६.२४ ॥
ഭയത്താൽ നൽകപ്പെട്ടതും, അതികഠിനമായി കൽപ്പിച്ചു വാങ്ങിയതുമായ ധനംകൊണ്ട് യജ്ഞം ചെയ്യുന്ന രാജാവിന്റെ ആ യജ്ഞത്തെ സജ്ജനങ്ങൾ പ്രശംസിക്കുന്നില്ല.
13.96.25
अपीडिताः सुसंवृद्धा ये ददत्यनुकूलतः ।
तादृशेनाप्युपायेन यष्टव्यं नोद्यमाहृतैः ॥ १३.९६.२५ ॥
പീഡിതരാകാതെ, നന്നായി അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ച്, അനുകൂലമായി ദാനം ചെയ്യുന്നവർ എങ്ങനെയോ, അത്തരം മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ തന്നെ യജ്ഞം ചെയ്യണം; പരിശ്രമത്താൽ നേടിയ വസ്തുക്കൾകൊണ്ടല്ല.
13.96.26
यदा परिनिषिच्येत निहितो वै यथाविधि ।
तदा राजा महायज्ञैर्यजेत बहुदक्षिणैः ॥ १३.९६.२६ ॥
വിധിപ്രകാരം സ്ഥാപിച്ച് നന്നായി ഉറപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അപ്പോൾ രാജാവ് ധാരാളം ദക്ഷിണകളോടുകൂടിയ മഹായജ്ഞങ്ങളാൽ യജ്ഞം ചെയ്യണം.
13.96.27
वृद्धबालधनं रक्ष्यमन्धस्य कृपणस्य च ।
न खातपूर्वं कुर्वीत न रुदन्तीधनं हरेत् ॥ १३.९६.२७ ॥
വൃദ്ധരുടെയും കുട്ടികളുടെയും, അന്ധരുടെയും ദരിദ്രരുടെയും ധനം സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം; മുമ്പേ കുഴിച്ചെടുത്തത് കുഴിക്കരുത്; കരയുന്നവന്റെ ധനം അപഹരിക്കരുത്.
13.96.28
हृतं कृपणवित्तं हि राष्ट्रं हन्ति नृप श्रियम् ।
दद्याच्च महतो भोगान्क्षुद्भयं प्रणुदेत्सताम् ॥ १३.९६.२८ ॥
രാജാവേ, ദരിദ്രന്റെ ധനം അപഹരിച്ചാൽ അത് രാഷ്ട്രത്തെയും അതിന്റെ ഐശ്വര്യത്തെയും നശിപ്പിക്കുന്നു; മഹത്തായ ഭോഗങ്ങൾ നൽകണം, സജ്ജനങ്ങളുടെ വിശപ്പുഭയം അകറ്റണം.
13.96.29
येषां स्वादूनि भोज्यानि समवेक्ष्यन्ति बालकाः ।
नाश्नन्ति विधिवत्तानि किन्नु पापतरं ततः ॥ १३.९६.२९ ॥
ആരുടെ രുചികരമായ ഭക്ഷണം കുട്ടികൾ ആഗ്രഹത്തോടെ നോക്കിനിൽക്കുമ്പോൾ അവർ അത് വിധിപ്രകാരം കഴിക്കാതിരിക്കുന്നുവോ, അതിനേക്കാൾ വലിയ പാപം എന്താണ്?
13.96.30
यदि ते तादृशो राष्ट्रे विद्वान्त्सीदेत्क्षुधा द्विजः ।
भ्रूणहत्यां च गच्छेथाः कृत्वा पापमिवोत्तमम् ॥ १३.९६.३० ॥
നിന്റെ രാഷ്ട്രത്തിൽ അങ്ങനെയൊരു വിദ്വാനായ ബ്രാഹ്മണൻ വിശപ്പുകൊണ്ട് കഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, നീ ഗർഭഹത്യപോലുള്ള ശ്രേഷ്ഠമായ പാപം ചെയ്തവനാകും.
13.96.31
धिक्तस्य जीवितं राज्ञो राष्ट्रे यस्यावसीदति ।
द्विजोऽन्यो वा मनुष्योपि शिबिराह वचो यथा ॥ १३.९६.३१ ॥
ഏത് രാജാവിന്റെ രാഷ്ട്രത്തിൽ ഒരു ദ്വിജനോ മറ്റൊരു മനുഷ്യനോ ക്ഷയിച്ചു കഴിയുന്നുവോ, ആ രാജാവിന്റെ ജീവിതത്തിന് ധിക്കാരം; ശിബി പറഞ്ഞ വാക്ക് ഇതാണ്.
13.96.32
यस्य स्म विषये राज्ञः स्नातकः सीदति क्षुधा ।
अवृद्धिमेति तद्राष्ट्रं विन्दते सह राजकम् ॥ १३.९६.३२ ॥
ഏത് രാജാവിന്റെ നാട്ടിൽ സ്നാതകൻ വിശപ്പുകൊണ്ട് ക്ലേശിക്കുന്നുവോ, ആ രാഷ്ട്രം ക്ഷയിക്കുകയും രാജകുടുംബത്തോടൊപ്പം നാശം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
13.96.33
क्रोशन्त्यो यस्य वै राष्ट्राद्ध्रियन्ते तरसा स्त्रियः ।
क्रोशतां पतिपुत्राणां मृतोऽसौ न च जीवति ॥ १३.९६.३३ ॥
ഏത് രാജാവിന്റെ രാഷ്ട്രത്തിൽ നിന്ന് സ്ത്രീകൾ നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട് ബലമായി കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നുവോ, ഭർത്താക്കന്മാരും പുത്രന്മാരും കരയുമ്പോൾ, അവൻ മരിച്ചവനാണ്, ജീവിക്കുന്നില്ല.
13.96.34
अरक्षितारं हर्तारं विलोप्तारमनायकम् ।
तं वै राजकलिं हन्युः प्रजाः सन्नह्य निर्घृणं ॥ १३.९६.३४ ॥
സംരക്ഷിക്കാത്തവനും കള്ളനും കൊള്ളക്കാരനും നേതാവില്ലാത്തവനുമായ ആ രാജകലിയെ പ്രജകൾ കവചം ധരിച്ച് ദയയില്ലാതെ കൊല്ലണം.
13.96.35
अहं वो रक्षितेत्युक्त्वा यो न रक्षति भूमिपः ।
स संहत्य निहन्तव्यः श्वेव सोन्माद आतुरः ॥ १३.९६.३५ ॥
"ഞാൻ നിങ്ങളുടെ രക്ഷകനാണ്" എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും രക്ഷിക്കാത്ത ഭൂപതിയെ, ഭ്രാന്ത് പിടിച്ച രോഗിയായ നായയെപ്പോലെ ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് കൊല്ലണം.
13.96.36
पापं कुर्वन्ति यत्किञ्चित्प्रजा राज्ञा ह्यरक्षिताः ।
चतुर्थं तस्य पापस्य राजा विन्दति भारत ॥ १३.९६.३६ ॥
രാജാവിനാൽ രക്ഷിക്കപ്പെടാത്ത പ്രജകൾ എന്തു പാപം ചെയ്താലും, ഭാരതാ, ആ പാപത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് രാജാവ് പ്രാപിക്കുന്നു.
13.96.37
अथाहुः सर्वमेवैति भूयोऽर्धमिति निश्चयः ।
चतुर्थं मतमस्माकं मनोः श्रुत्वानुशासनम् ॥ १३.९६.३७ ॥
പിന്നെ എല്ലാം വീണ്ടും പകുതിയായേ മടങ്ങുന്നു എന്ന് അവർ പറയുന്നു; എന്നാൽ മനുവിന്റെ ഉപദേശം കേട്ട ഞങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം നാലിലൊന്നാണ്.
13.96.38
शुभं वा यच्च कुर्वन्ति प्रजा राज्ञा सुरक्षिताः ।
चतुर्थं तस्य पुण्यस्य राजा चाप्नोति भारत ॥ १३.९६.३८ ॥
രാജാവിനാൽ നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട പ്രജകൾ ചെയ്യുന്ന ശുഭകർമ്മങ്ങളുടെ പുണ്യത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന്, ഭരതാ, രാജാവുതന്നെ നേടുന്നു.
13.96.39
जीवन्तं त्वानुजीवन्तु प्रजाः सर्वा युधिष्ठिर ।
पर्जन्यमिव भूतानि महाद्रुममिवाण्डजाः ॥ १३.९६.३९ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, ജീവികൾ മേഘത്തെയും പക്ഷികൾ മഹാവൃക്ഷത്തെയും ആശ്രയിക്കുന്നതുപോലെ, എല്ലാ പ്രജകളും ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന രാജാവിനെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കട്ടെ.
13.96.40
कुबेरमिव रक्षांसि शतक्रतुमिवामराः ।
ज्ञातयस्त्वाऽनुजीवन्तु सुहृदश्च परन्तप ॥ १३.९६.४० ॥
രാക്ഷസന്മാർ കുബേരനെയും ദേവന്മാർ ശതക്രതുവിനെയും (ഇന്ദ്രനെ) ആശ്രയിക്കുന്നതുപോലെ, ശത്രുനാശകാ, നിന്റെ ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും നിന്നെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കട്ടെ.