ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.104.1
विप्रयोगे शरीरस्य सेन्द्रियस्य विशेषतः ।
अन्तरा वर्तमानस्य गतिः प्राणस्य कीदृशी ॥ १४.१०४.१ ॥
ದೇಹದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣದ ಗತಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?
14.104.2
शुभाशुभकृतं सर्वं प्राप्नोतीह फलं नरः ।
न तु सर्वस्य भूतस्य पञ्चत्वं विद्यते नृप ॥ १४.१०४.२ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ಇಲ್ಲಿ ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ಕರ್ಮಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಓ ರಾಜನೇ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಗೂ ಪಂಚತ್ವ (ಮರಣ) ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
14.104.3
पञ्चत्वं पाण्डवश्रेष्ठ भूरिभूतिकरं नृणाम् ।
तेषां पञ्च महायज्ञान्ये कुर्वन्ति द्विजोत्तम ॥ १४.१०४.३ ॥
ಪಾಂಡವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪಂಚತ್ವ (ಮರಣ) ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮಹಾ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಪಂಚ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
14.104.4
पञ्चत्वं पञ्चभिर्भूतैर्वियोगं संप्रचक्षते ।
न जायते न म्रियते पुरुषः शाश्वतः सदा ॥ १४.१०४.४ ॥
ಪಂಚತ್ವವನ್ನು ಐದು ಭೂತಗಳ ವಿಯೋಗ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಪುರುಷನು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ, ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅವನು ಸದಾ ಶಾಶ್ವತನು.
14.104.5
प्रायेण मरणं नाम पापिनामेव पाण्डव ।
येषां तु न गतिः पुण्या तेषां मरणमुच्यते ॥ १४.१०४.५ ॥
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಣವೆನ್ನುವುದು ಪಾಪಿಗಳಿಗೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಓ ಪಾಂಡವನೇ; ಯಾರಿಗೆ ಪುಣ್ಯಗತಿ ಇಲ್ಲವೋ ಅವರಿಗೆ ಮರಣ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
14.104.6
प्रायेणाकृतकृत्यस्तु मृत्योरुद्विजते जनः ।
कृतकृत्याः प्रतीक्षन्ते मृत्युं प्रियमिवातिथिम् ॥ १४.१०४.६ ॥
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದವನು ಮರಣಕ್ಕೆ ಭಯಪಡುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದವರು ಪ್ರಿಯ ಅತಿಥಿಯಂತೆ ಮರಣವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾರೆ.
14.104.7
पञ्च यज्ञाः कथं देव क्रियन्तेऽत्र द्विजातिभिः ।
तेषां नाम च देवेश वक्तुमर्हस्यशेषतः ॥ १४.१०४.७ ॥
ದೇವ, ಇಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು ಐದು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? ದೇವೇಶ, ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು.
14.104.8
शृणु पञ्च महायज्ञान्कीर्त्यमानान्युधिष्ठिर ।
यैरेव ब्रह्मसालोक्यं लभ्यते गृहमेधिना ॥ १४.१०४.८ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಕೇಳು, ಹೇಳಲಾಗುವ ಐದು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು. ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ಗೃಹಸ್ಥನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದ ಸಾಲೋಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
14.104.9
ऋभुजज्ञं ब्रह्मयज्ञं भूतयज्ञं च पाण्डव ।
नृयज्ञं पितृयज्ञं च पञ्च यज्ञान्प्रचक्षते ॥ १४.१०४.९ ॥
ಪಾಂಡವ, ಋಭುಯಜ್ಞ, ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞ, ಭೂತಯಜ್ಞ, ನೃಯಜ್ಞ, ಪಿತೃಯಜ್ಞ — ಈ ಐದು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
14.104.10
तर्पणं ऋभुयज्ञः स्यात्स्वाध्यायो ब्रह्मयज्ञकः ।
भूतयज्ञो बलिर्यज्ञो नृयज्ञोऽतिथिपूजनम्।
पितॄनुद्दिश्य यत्कर्म पितृयज्ञः प्रकीर्तितः ॥ १४.१०४.१० ॥
ತರ್ಪಣವೇ ಋಭುಯಜ್ಞ; ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವೇ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞ. ಬಲಿಯೇ ಭೂತಯಜ್ಞ; ಅತಿಥಿಪೂಜೆಯೇ ನೃಯಜ್ಞ. ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಪಿತೃಯಜ್ಞವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.
14.104.11
हुतं चाप्यहुतं चैव तथा प्रहुतमेव च ।
प्राशितं बलिदानं च पाकयज्ञान्प्रचक्षते ॥ १४.१०४.११ ॥
ಹುತ, ಅಹುತ, ಪ್ರಹುತ, ಪ್ರಾಶಿತ ಮತ್ತು ಬಲಿದಾನ — ಇವನ್ನು ಪಾಕಯಜ್ಞಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
14.104.12
वैश्वदेवादयो होमा हुतमित्युच्यते बुधैः ।
अहुतं च भवेद्दत्तं प्रहुतं ब्राह्मणाशितम् ॥ १४.१०४.१२ ॥
ವೈಶ್ವದೇವ ಮೊದಲಾದ ಹೋಮಗಳನ್ನು ಪಂಡಿತರು ಹುತವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಹುತವೆಂದರೆ ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟದ್ದು; ಪ್ರಹುತವೆಂದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಉಂಡದ್ದು.
14.104.13
प्राणाग्निहोत्रहोमं च प्राशितं विधिवद्विदुः ।
बलिकर्म च राजेन्द्र पाकयज्ञाः प्रकीर्तिताः ॥ १४.१०४.१३ ॥
ಪ್ರಾಣಾಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಹೋಮವನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಶನವನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ತಿಳಿದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಬಲಿಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪಾಕಯಜ್ಞಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
14.104.14
केचित्पञ्च महायज्ञान्पाकयज्ञान्प्रचक्षते ।
अपरे ब्रह्मयज्ञादीन्महायज्ञविदो विदुः ॥ १४.१०४.१४ ॥
ಕೆಲವರು ಪಂಚ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಪಾಕಯಜ್ಞಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇತರರು ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞಾದಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾಯಜ್ಞ ತಿಳಿದವರು ಹೀಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
14.104.15
सर्व एते महायज्ञाः सर्वथा परिकीर्तिताः ।
बुभुक्षितान्ब्राह्मणांस्तु यथाशक्ति न हापयेत् ॥ १४.१०४.१५ ॥
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಿಡಬಾರದು.
14.104.16
अहन्यहनि ये त्वेतानकृत्वा भुञ्जते स्वयम् ।
केवलं मलमश्नन्ति ते नार न च संशयः ॥ १४.१०४.१६ ॥
ಪ್ರತಿದಿನ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡದೆ ತಾವೇ ಊಟ ಮಾಡುವವರು ಕೇವಲ ಮಲವನ್ನೇ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
14.104.17
तस्मात्स्नात्वा द्विजो विद्वान्कुर्यादेतान्दिनेदिने ।
अतोऽन्यथा तु भुञ्जन्वै प्रायश्चित्ती भवेद्द्विजः ॥ १४.१०४.१७ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ವಾಂಸನಾದ ದ್ವಿಜನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡುವ ದ್ವಿಜನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.104.18
देवदेवेशक दैत्यघ्न त्वद्भक्तस्य जनार्दन ।
वक्तुमर्हसि देवेश स्नानस्य च विधिं मम ॥ १४.१०४.१८ ॥
ದೇವದೇವ, ಈಶ, ದೈತ್ಯಸಂಹಾರಕನೇ, ಜನಾರ್ದನ! ನಿನ್ನ ಭಕ್ತನಾದ ನನಗೆ, ದೇವೇಶ, ಸ್ನಾನದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳಲು ನೀನು ಅರ್ಹನು.
14.104.19
शृणु पाण्डव तत्सर्व पवित्रं पापनाशनम् ।
स्नात्वा येन विधानेन मुच्यन्ते किल्बिषाद्द्विजाः ॥ १४.१०४.१९ ॥
ಪಾಂಡವನೇ, ಅದೆಲ್ಲವನ್ನು ಕೇಳು. ಅದು ಪವಿತ್ರವಾದುದು, ಪಾಪನಾಶಕವಾದುದು. ಯಾವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ದ್ವಿಜರು ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೋ ಅದನ್ನು ಕೇಳು.
14.104.20
मृदं च गोमयं चैव तिलं दर्भांस्तथैव च ।
पुष्पाण्यपि यथान्यायमादाय तु जलं व्रजेत् ॥ १४.१०४.२० ॥
ಮಣ್ಣು, ಗೋಮಯ, ಎಳ್ಳು, ದರ್ಭೆ ಹುಲ್ಲು, ಹಾಗೆಯೇ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಂತರ ನೀರಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.
14.104.21
नद्यां स्नात्वा न च स्नायदन्यत्र द्विजसत्तम ।
सति प्रभूते पयसि नाल्पे स्नायात्कदाचन ॥ १४.१०४.२१ ॥
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದ ನಂತರ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬಾರದು. ನೀರು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವಾಗ ಅಲ್ಪ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬಾರದು.
14.104.22
गत्वोदकसमीपं तु शुचौ देशे मनोरमे ।
ततो मृद्गोमयादीनि तत्र विप्रो विनिक्षिपेत् ॥ १४.१०४.२२ ॥
ನೀರಿನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಶುಚಿಯಾದ ಮನೋಹರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಆಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು, ಗೋಮಯ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು.
14.104.23
बहिः प्रक्षाल्य पादौ च द्विराचम्य प्रयत्नतः ।
प्रदक्षिणं समावृत्य नमस्कुर्यात्तु तज्जलम् ॥ १४.१०४.२३ ॥
ಹೊರಗೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಆ ನೀರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.
14.104.24
न च प्रक्षालयेद्विद्वांस्तीर्थमद्भिः कदाचन ।
न च पादेन वा हन्याद्धस्तेनान्येन तज्जलम् ॥ १४.१०४.२४ ॥
ವಿದ್ವಾಂಸನು ಎಂದಿಗೂ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆಯಬಾರದು; ಕಾಲಿನಿಂದಾಗಲಿ ಕೈಯಿಂದಾಗಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದರಿಂದಾಗಲಿ ಆ ನೀರನ್ನು ಹೊಡೆಯಬಾರದು.
14.104.25
सर्वदेवमया ह्यापो मन्मयाः पाण्डुनन्दन ।
तस्मात्तास्तु न हन्तव्यास्त्वद्भिः प्रक्षालयेत्स्थलं ॥ १४.१०४.२५ ॥
ಪಾಂಡುನಂದನ, ನೀರು ಸರ್ವದೇವತೆಗಳಿಂದಲೂ ನನ್ನಿಂದಲೂ ತುಂಬಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹೊಡೆಯಬಾರದು; ನೀರಿನಿಂದಲೇ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತೊಳೆಯಬೇಕು.
14.104.26
केवलं प्रथमं मज्जेन्नाङ्गानि विमृशेद्बुधः ।
तत्तु तीर्थं समासाद्य कुर्यादाचमनं पुनः ॥ १४.१०४.२६ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಮೊದಲು ಕೇವಲ ಮುಳುಗಬೇಕು; ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಾರದು. ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತಲುಪಿ ಮತ್ತೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು.
14.104.27
गोकर्णाकृतिवत्कृत्वा करं त्रिः प्रपिबेज्जलम् ।
द्विस्तत्परिमृजेद्वक्त्रं पादावभ्युक्ष्य चात्मनः।
शीर्षण्यांस्तु ततः प्राणान्सकृदेवतु संस्पृशेन ॥ १४.१०४.२७ ॥
ಹಸುವಿನ ಕಿವಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೈ ಮಾಡಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕು. ನಂತರ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಾಯಿ ಒರೆಸಬೇಕು, ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿ, ತಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮುಟ್ಟಬೇಕು.
14.104.28
बाहू द्वौ च ततः स्पृष्ट्वा हृदयं नाभिमेव च ।
प्रत्यङ्गमुदकं स्पृष्ट्वा मूर्धानं तु पुनः स्पृशेत् ॥ १४.१०४.२८ ॥
ನಂತರ ಎರಡು ತೋಳುಗಳನ್ನು, ಹೃದಯವನ್ನು, ನಾಭಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಪ್ರತಿ ಅಂಗದ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಮತ್ತೆ ತಲೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಕು.
14.104.29
आपः पुनन्त्वित्युक्त्वा च पुनराचमनं चरेत् ।
सोङ्कारव्याहृतीर्वाऽपि सदसस्पतिमित्यृचम् ॥ १४.१०४.२९ ॥
"ಆಪಃ ಪುನಂತು" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮತ್ತೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಥವಾ ಓಂಕಾರಸಹಿತ ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳನ್ನು, ಅಥವಾ "ಸದಸಸ್ಪತಿಮ್" ಎಂಬ ಋಕ್ಕನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು.
14.104.30
आचम्य मृत्तिकाः पश्चात्त्रिधा कृत्वा समालभेत् ।
ऋचेदं विष्णुरित्यङ्गमुत्तमाधममध्यमम्।
आलभ्य वारुणैः सूक्तैर्नमस्कृत्य जलं ततः ॥ १४.१०४.३० ॥
ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಮಣ್ಣನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ, 'ಇದಂ ವಿಷ್ಣುಃ' ಋಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ, ಅಧಮ, ಮಧ್ಯಮ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಕು; ನಂತರ ವಾರುಣ ಸೂಕ್ತಗಳಿಂದ ಮುಟ್ಟಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನೀರನ್ನು (ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು).
14.104.31
स्रवन्ती चेत्प्रतिस्रोतः प्रत्यर्कं चान्यवारिषु ।
मज्जेदोमित्युदाहृत्य न च विक्षोभयेज्जलम् ॥ १४.१०४.३१ ॥
ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದರ ಎದುರು ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯನ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ, ಅಥವಾ ಇತರ ನೀರುಗಳಲ್ಲಿ 'ಓಂ' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಮುಳುಗಬೇಕು; ನೀರನ್ನು ಕಲಕಬಾರದು.
14.104.32
गोमयं च त्रिधा कृत्वा जले पूर्वं समालभेत् ।
सव्याहृतीकां सप्रणवां गायत्रीं च जपेत्पुनः ॥ १४.१०४.३२ ॥
ಹಸುವಿನ ಸಗಣಿಯನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಮೊದಲು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಬೇಕು; ನಂತರ ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಣವದೊಂದಿಗೆ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜಪಿಸಬೇಕು.
14.104.33
पुनराचमनं कृत्वा मद्गतेनान्तरात्मना ।
आपोहिष्ठेति तिसृभिर्ऋग्भिः पूतेन वारिणा।
तथा तरत्समन्दीभिः सिञ्चेच्चतसृभिः क्रमात् ॥ १४.१०४.३३ ॥
ಮತ್ತೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ, 'ಆಪೋ ಹಿಷ್ಠಾ' ಎಂಬ ಮೂರು ಋಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಪವಿತ್ರ ನೀರಿನಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ 'ತರತ್ಸಮಂದೀ' ಋಕ್ಕುಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಚಿಮುಕಿಸಬೇಕು.
14.104.34
गोसूक्तेनाश्वसूक्तेन शुद्धवर्गेणि चात्मनः ।
वैष्णवैर्वारुणैः सूक्तैः सावित्रैरिन्द्रदेवतैः ॥ १४.१०४.३४ ॥
ಗೋಸೂಕ್ತದಿಂದ, ಅಶ್ವಸೂಕ್ತದಿಂದ, ತನ್ನ ಶುದ್ಧ ವರ್ಗದಿಂದ; ವೈಷ್ಣವ, ವಾರುಣ, ಸಾವಿತ್ರ, ಇಂದ್ರದೇವತಾ ಸೂಕ್ತಗಳಿಂದ (ಅಭಿಷೇಕಿಸಬೇಕು).
14.104.35
वामदैव्येन चात्मानमन्यैर्मन्मयसामभिः ।
स्थित्वाऽन्तःसलिले सूक्तं जपेद्वाचाऽघमर्षणं ॥ १४.१०४.३५ ॥
ವಾಮದೇವ್ಯ ಸೂಕ್ತದಿಂದ, ನನ್ನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಇತರ ಸಾಮಗಳಿಂದ ತನ್ನನ್ನು (ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು); ನೀರಿನ ಒಳಗೆ ನಿಂತು ವಾಚಾ ಅಘಮರ್ಷಣ ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.
14.104.36
सव्याहृतीकां सप्रणवां गायत्रीं वा ततो जपेत् ।
आश्वासमोक्षात्प्रणवं जपेद्वा मामनुस्मरन् ॥ १४.१०४.३६ ॥
ಅಥವಾ ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಣವಸಹಿತ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ ಉಸಿರು ಬಿಡುವವರೆಗೆ ಪ್ರಣವವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.
14.104.37
उत्प्लुत्य तीर्थमासाद्य धौते शुक्ले च वाससी ।
शुद्धे चाच्छादयेत्कक्षे न कुर्यात्परिपाशके ॥ १४.१०४.३७ ॥
ಜಿಗಿದು ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ತಲುಪಿ, ತೊಳೆದ ಬಿಳಿಯ ಶುದ್ಧ ಎರಡು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಡುವಿಗೆ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ನಡುವಿನಲ್ಲಿ ಗಂಟು ಹಾಕಬಾರದು.
14.104.38
पाशेन बद्ध्वा कक्षे यत्कुरुते कर्म वैदिकम् ।
राक्षसा दानवा दैत्यास्तद्विलुंपन्ति हर्षिताः।
तस्मत्सर्वप्रयत्नेन कक्ष्यापाशं न धारयेत् ॥ १४.१०४.३८ ॥
ನಡುವಿಗೆ ಹಗ್ಗ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಮಾಡುವ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮವನ್ನು ರಾಕ್ಷಸರು, ದಾನವರು, ದೈತ್ಯರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನಡುವಿನ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಧರಿಸಬಾರದು.
14.104.39
ततः प्रक्षाल्य पादौ च हस्तौ चैव मृदा शनैः ।
आचम्य पुनराचामेत्पुनः सावित्रिया द्विजः ॥ १४.१०४.३९ ॥
ನಂತರ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಎರಡು ಪಾದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತೊಳೆದು ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು; ದ್ವಿಜನು ಸಾವಿತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು.
14.104.40
प्राङ्मुखोदङ्मुखो वाऽपि ध्यायन्वेदान्समाहितः ।
जले जलगतः शुद्धः स्थल एव स्थलस्थितः।
उभयत्र स्थितस्तस्मादाचामेदात्मशुद्धये ॥ १४.१०४.४० ॥
ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ, ವೇದಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ—ನೀರಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ನೆಲದ ಮೇಲಿದ್ದರೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿಂತು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು.
14.104.41
दर्भेषु दर्भपाणिः सन्प्राङ्मुखः सुसमाहितः ।
प्राणायामांस्ततः कुर्यान्मद्गतेनान्तरात्मना ॥ १४.१०४.४१ ॥
ದರ್ಭೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆ ಹಿಡಿದು, ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖನಾಗಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ, ಅನಂತರ ನನ್ನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಬೇಕು.
14.104.42
सहस्रकृत्वः सावित्रीं शतकृत्वस्तु वा जपेत् ॥ १४.१०४.४२ ॥
ಸಾವಿತ್ರೀ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಅಥವಾ ನೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.
14.104.43
समाहितो जपेत्तस्मात्सावित्र्या चाभिमन्त्र्य च ।
मन्देहानां विनाशाय रक्षसां विक्षिपेज्जलम् ॥ १४.१०४.४३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಜಪಿಸಿ, ಸಾವಿತ್ರಿಯಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ, ಮಂದಬುದ್ಧಿಯ ರಾಕ್ಷಸರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಚೆಲ್ಲಬೇಕು.
14.104.44
उद्वर्गोसीत्यथा चान्तःप्रायश्चित्तजलं क्षिपेत् ॥ १४.१०४.४४ ॥
'ನೀನು ಉದ್ವರ್ಗ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಒಳಗಿನಿಂದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಜಲವನ್ನು ಎಸೆಯಬೇಕು.
14.104.45
अथादाय सुपुष्पाणि तोयमञ्जलिना द्विजः ।
प्रक्षिप्य प्रतिसूर्यं च व्योममुद्रां प्रकल्पयेत् ॥ १४.१०४.४५ ॥
ನಂತರ ದ್ವಿಜನು ಒಳ್ಳೆಯ ಹೂಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಅಂಜಲಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಸೂರ್ಯನ ಎದುರು ಎಸೆದು, ವ್ಯೋಮ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
14.104.46
ततो द्वादशकृत्वस्तु सूर्यस्येकाक्षरं जपेत् ।
ततः षडक्षरादीनि षट्कृत्वः परिवर्तयेत् ॥ १४.१०४.४६ ॥
ನಂತರ ಸೂರ್ಯನ ಏಕಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಷಡಕ್ಷರಾದಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಆರಾರು ಬಾರಿ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಪಠಿಸಬೇಕು.
14.104.47
प्रदक्षिणं परामृश्य मुद्रया स्वमुखान्तरे ।
ऊर्ध्वबाहुस्ततो भूत्वा सूर्यमीक्षेत्समाहितः ॥ १४.१०४.४७ ॥
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಮುದ್ರೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಬಾಯೊಳಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ನಂತರ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.
14.104.48
तन्मण्डलस्थं मां ध्यायंस्तोजोमूर्तिं चतुर्भुजम् ।
उदुत्यं च जपेन्मन्त्रं चित्रं तच्चक्षुरित्यपि ॥ १४.१०४.४८ ॥
ಆ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ, ತೇಜೋಮೂರ್ತಿ, ಚತುರ್ಭುಜನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, 'ಉದುತ್ಯಂ' ಮಂತ್ರವನ್ನೂ 'ಚಿತ್ರಂ ತಚ್ಚಕ್ಷುಃ' ಎಂಬುದನ್ನೂ ಜಪಿಸಬೇಕು.
14.104.49
सावित्रीं च यथाशत्ति जप्त्वा सूक्तं च मामकम् ।
मन्मयानि च सामानि पुरुषव्रतमेव च ॥ १४.१०४.४९ ॥
ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನೂ ನನ್ನ ಸೂಕ್ತವನ್ನೂ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಜಪಿಸಿ, ನನ್ನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಾಮಗಾನಗಳನ್ನೂ ಪುರುಷವ್ರತವನ್ನೂ (ಆಚರಿಸಬೇಕು).
14.104.50
ततश्चालोकयेदर्कं हंसः शुचिषदित्यपि ।
प्रदक्षिणं समावृत्य नमस्कृत्य दिवाकरम् ॥ १४.१०४.५० ॥
ನಂತರ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಬೇಕು; 'ಹಂಸಃ ಶುಚಿಷತ್' (ಮಂತ್ರವನ್ನೂ) ಜಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದಿವಾಕರನಿಗೆ (ಸೂರ್ಯನಿಗೆ) ವಂದಿಸಬೇಕು.
14.104.51
ततस्तु तर्पयेदद्भिर्ब्रह्म्णां मां च शङ्करम् ।
प्रजापतिं च देवांश्च तथा देवमुनीनपि ॥ १४.१०४.५१ ॥
ನಂತರ ನೀರಿನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು, ನನ್ನನ್ನು, ಶಂಕರನನ್ನು, ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು, ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ದೇವಮುನಿಗಳನ್ನು ಸಹ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.
14.104.52
साङ्गानपि तथा वेदानितिहासान्क्रतूनपि ।
पुराणानि च सर्वाणि कुलान्यप्सरसां तथा ॥ १४.१०४.५२ ॥
ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗಿನ ವೇದಗಳು, ಇತಿಹಾಸಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು, ಎಲ್ಲ ಪುರಾಣಗಳು, ಅಪ್ಸರಸೆಯರ ವಂಶಗಳನ್ನೂ (ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು).
14.104.53
क्रतून्संवत्सरं चैव कलाकाष्ठात्मकं तथा ।
भूतग्रामांश्च भूतानि सरितः सागरांस्तथा।
शैलाञ्शैलस्थितान्देवानोषधीः सवनस्पतीः ॥ १४.१०४.५३ ॥
ಯಜ್ಞಗಳು, ಸಂವತ್ಸರ, ಕಲಾ-ಕಾಷ್ಠ ರೂಪದ ಕಾಲ, ಪ್ರಾಣಿಸಮೂಹಗಳು, ಜೀವಿಗಳು, ನದಿಗಳು, ಸಾಗರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ದೇವತೆಗಳು, ಔಷಧಿಗಳು, ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನೂ (ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು).
14.104.54
तर्पयेदुपवीती च प्रत्येकं तृप्यतामिति ।
अन्वारभ्य च सव्येन पाणिना दक्षिणेन तु ॥ १४.१०४.५४ ॥
ಉಪವೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ 'ತೃಪ್ಯತಾಮ್' ಎಂದು ಹೇಳಿ ತರ್ಪಣ ನೀಡಬೇಕು; ಎಡ ಕೈಯಿಂದ ಮತ್ತು ಬಲ ಕೈಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ.
14.104.55
निवीती तर्पयेद्विद्वानृषीन्मन्त्रकृतस्तथा ।
मरीच्यादीनृषींश्चैव नारदाद्यान्समाहितः ॥ १४.१०४.५५ ॥
ನಿವೀತಿಯಾಗಿ ವಿದ್ವಾಂಸನು ಮಂತ್ರಕರ್ತ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ನೀಡಬೇಕು; ಮರೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾರದರೇ ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ.
14.104.56
प्राचीनावीत्यथैतास्तु तर्पयेद्देवताः पितॄत् ।
ततस्तु कव्यवाडग्निं सों वैवस्वतं तथा ॥ १४.१०४.५६ ॥
ನಂತರ ಪ್ರಾಚೀನಾವೀತಿಯಾಗಿ ಈ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ನೀಡಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ಕವ್ಯವಾಡ್ ಅಗ್ನಿ, ಸೋಮ, ವೈವಸ್ವತ ಯಮನಿಗೂ.
14.104.57
ततश्चार्यमणं चापि ह्यग्निष्वात्तांस्तथैव च ।
सोमपांश्चैव दर्भेषु सतिलैरेव वारिभिः।
तृप्यतामिति पश्चात्तु स पितॄंस्तर्पयेत्ततः ॥ १४.१०४.५७ ॥
ನಂತರ ಅರ್ಯಮನಿಗೂ, ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತರಿಗೂ, ಸೋಮಪರಿಗೂ ದರ್ಭೆಗಳ ಮೇಲೆ ಎಳ್ಳಿನೊಂದಿಗೆ ನೀರಿನಿಂದ 'ತೃಪ್ಯತಾಮ್' ಎಂದು ಹೇಳಿ; ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ನೀಡಬೇಕು.
14.104.58
पितॄन्पितामहांश्चैव तथैव प्रपितामहान् ।
पितामहीस्तता चापि तथैव प्रपितामहीः ॥ १४.१०४.५८ ॥
ತಂದೆಯರಿಗೆ, ತಾತಂದಿರಿಗೆ, ಅಂತೆಯೇ ಮುತ್ತಾತಂದಿರಿಗೆ; ಅಜ್ಜಿಯರಿಗೆ, ಅಂತೆಯೇ ಮುತ್ತಜ್ಜಿಯರಿಗೆ ಕೂಡ.
14.104.59
मातरं चात्मनश्चैव गुरुमाचार्यमेव च ।
पितृमातृष्वसारौ च तथा मातामहीमपि ॥ १४.१०४.५९ ॥
ತಾಯಿಗೆ, ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ, ಗುರುವಿಗೆ, ಆಚಾರ್ಯರಿಗೂ; ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಸಹೋದರಿಯರಿಗೆ, ಅಂತೆಯೇ ತಾಯಿಯ ತಾಯಿಗೂ.
14.104.60
उपाध्यायान्सखीन्बन्धूञ्शिष्यर्त्विग्ज्ञातिबांधवान् ।
प्रमीतानानृशंस्यार्थं तर्पयेत्तानमत्सरः ॥ १४.१०४.६० ॥
ಗುರುಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಬಂಧುಗಳು, ಶಿಷ್ಯರು, ಋತ್ವಿಜರು, ಜ್ಞಾತಿ-ಬಾಂಧವರು ಮತ್ತು ಮೃತರನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಂದ, ಮತ್ಸರವಿಲ್ಲದೆ ತರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು.
14.104.61
तर्पयित्वा तथाऽऽचम्य स्नानवस्त्रं प्रपीडयेत् ।
वृत्तिं भृत्यजनस्याहुः स्नानं पानं च तद्विदः ॥ १४.१०४.६१ ॥
ತರ್ಪಣ ನೀಡಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಸ್ನಾನದ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಂಡಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಪಾನವನ್ನು ಸೇವಕರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
14.104.62
अतर्पयित्वा तान्पूर्वं स्नानवस्त्रं न पीडयेत् ।
पीडयेच्चेत्पुरा मोहाद्देवाः सर्पिगणास्तथा।
पितरस्तु निराशास्ते शप्त्वा यान्ति यथागतं ॥ १४.१०४.६२ ॥
ಮೊದಲು ಅವರಿಗೆ ತರ್ಪಣ ನೀಡದೆ ಸ್ನಾನದ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಂಡಬಾರದು. ಮೋಹದಿಂದ ಮೊದಲೇ ಹಿಂಡಿದರೆ, ದೇವತೆಗಳು, ಸರ್ಪಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು ನಿರಾಶರಾಗಿ ಶಪಿಸಿ ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ.
14.104.63
प्रक्षाल्य तु मृदा पादावाचम्य प्रयतः पुनः ।
दर्भेषु दर्भपाणिः सन्स्वाध्यायं तु समारभेत् ॥ १४.१०४.६३ ॥
ನಂತರ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಮತ್ತೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಸಂಯಮದಿಂದ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆ ಹಿಡಿದು ದರ್ಭೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು.
14.104.64
वेदमादौ समारभ्य ततोपर्युपरि क्रमात् ।
यदधीतेऽन्वहं शक्त्या तत्स्वाध्यायं प्रचक्षते ॥ १४.१०४.६४ ॥
ವೇದವನ್ನು ಆದಿಯಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, ಶಕ್ತ್ಯಾನುಸಾರ ಪ್ರತಿದಿನ ಯಾವುದನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆಯೋ ಅದನ್ನೇ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
14.104.65
ऋचो वाऽपि यजुर्वाऽपि सामगायमथापि च ।
इतिहासपुराणानि यथाशक्ति न हापयेत् ॥ १४.१०४.६५ ॥
ಋಕ್ಕುಗಳು, ಯಜುಸ್ಸುಗಳು, ಸಾಮ ಗಾಯನಗಳು, ಇತಿಹಾಸ-ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಶಕ್ತ್ಯಾನುಸಾರ ಬಿಡಬಾರದು.
14.104.66
उत्थाय तु नमस्कृत्य दिशो दिग्देवता अपि ।
ब्रह्मणं च ततश्चाग्निं पृथिवीमोषधीस्तथा ॥ १४.१०४.६६ ॥
ಎದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಿಕ್ಪಾಲಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಓಷಧಿಗಳನ್ನೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.
14.104.67
वाचं वाचस्पतिं चैव मां चैव सरितस्तथा ।
नमस्कृत्य तथाऽद्भिस्तु प्रणवादि च पूर्ववत् ॥ १४.१०४.६७ ॥
ವಾಕ್ಕನ್ನು, ವಾಚಸ್ಪತಿಯನ್ನು, ನನ್ನನ್ನೂ, ನದಿಗಳನ್ನೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನೀರಿನಿಂದಲೂ, ಪ್ರಣವ ಮೊದಲಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ.
14.104.68
ततो नमोऽद्भ्य इत्युक्त्वा नमस्कुर्यात्तु तज्जलम् ।
घृणिः सूर्यस्तथाऽऽदित्यस्तं प्रणम्य स्वमूर्धनि ॥ १४.१०४.६८ ॥
ನಂತರ 'ನಮೋಽದ್ಭ್ಯಃ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ನೀರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು; ಘೃಣಿ, ಸೂರ್ಯ, ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ.
14.104.69
ततस्त्वालोकयन्नर्कं प्रणवेन समाहितः ।
ततो मामर्चयेत्पुष्पैर्मत्प्रियैरेव नित्यशः ॥ १४.१०४.६९ ॥
ನಂತರ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಪ್ರಣವದೊಂದಿಗೆ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ; ನಂತರ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹೂವುಗಳಿಂದಲೇ ನಿತ್ಯವೂ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
14.104.70
त्वत्प्रियाणि प्रसूनानि त्वदधिष्ठानि माधव ।
सर्वाण्याचक्ष्व देवेश त्वद्भक्तस्य ममाच्युत ॥ १४.१०४.७० ॥
ನಿಮಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಮಾಧವಾ; ದೇವೇಶನೇ, ಅಚ್ಯುತನೇ, ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತನಾದ ನನಗೆ.
14.104.71
शृणुष्वावहितो राजन्पुष्पाणि प्रियकृन्ति मे ।
कुमुदं करवीरं च चणकं चंपकं तथा ॥ १४.१०४.७१ ॥
ರಾಜನೇ, ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳು: ನನಗೆ ಸಂತೋಷ ನೀಡುವ ಹೂವುಗಳು — ಕುಮುದ, ಕರವೀರ, ಚಣಕ, ಚಂಪಕ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ.
14.104.72
मल्लिकाजातिपुष्पं च नन्द्यावर्तं च नन्दिकम् ।
पलाशपुष्पपत्राणि दूर्वा भृङ्गकमेव च ॥ १४.१०४.७२ ॥
ಮಲ್ಲಿಕೆ, ಜಾತಿ ಪುಷ್ಪ, ನಂದ್ಯಾವರ್ತ ಮತ್ತು ನಂದಿಕ, ಪಲಾಶ ಪುಷ್ಪ ಹಾಗೂ ಪತ್ರೆಗಳು, ದೂರ್ವೆ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಭೃಂಗಕವೂ.
14.104.73
वनमाला च राजेन्द्र मत्प्रियाणि विशेषतः ।
सर्वेषामपि पुष्पाणां सहस्रगुणमुत्पलम् ॥ १४.१०४.७३ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರ, ವನಮಾಲೆ ನನಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಿಯ; ಎಲ್ಲ ಪುಷ್ಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀಲೋತ್ಪಲ ಸಾವಿರ ಪಟ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠ.
14.104.74
तस्मात्पद्मं तथा राजन्पद्मात्तु सतपत्रकम् ।
तस्मात्सहस्रपत्रं तु पुण्डरीकं ततः परम् ॥ १४.१०४.७४ ॥
ಅದರ ನಂತರ, ರಾಜನೇ, ಪದ್ಮ; ಪದ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಶತದಳ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಸಹಸ್ರದಳ; ಅದರ ನಂತರ ಪುಂಡರೀಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
14.104.75
पुण्डरीकसहस्रात्तु तुलसी गुणतोऽधिका ।
बकपुष्पं ततस्तस्मात्सौवर्णं तु ततोऽधिकम्।
सौवर्णात्तु प्रसूनाच्च मत्प्रियं नास्ति पाण्डव ॥ १४.१०४.७५ ॥
ಸಾವಿರ ಪುಂಡರೀಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ತುಳಸಿ ಗುಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಅದರ ನಂತರ ಬಕಪುಷ್ಪ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ಸೌವರ್ಣ ಪುಷ್ಪ; ಪಾಂಡವ, ಸೌವರ್ಣ ಪುಷ್ಪಕ್ಕಿಂತ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದು ಇಲ್ಲ.
14.104.76
पुष्पाभावे तुलस्यास्तु पत्रैर्मामर्चयेत्पुनः ।
पत्रालाभे तु शाखाभिः शाकालाभे शिफालवैः।
शिफाभावे मृदा तत्र भक्तिमानर्चयेत माम् ॥ १४.१०४.७६ ॥
ತುಳಸಿ ಪುಷ್ಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎಲೆಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಎಲೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ; ಸೊಪ್ಪಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬೇರು ಚಿಗುರುಗಳಿಂದ; ಬೇರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಭಕ್ತನು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
14.104.77
वर्जनीयानि पुष्पाणि शृणु राजन्समाहितः ।
किङ्किणी मुनिपुष्पं च धुर्धूरं पाटलं तथा ॥ १४.१०४.७७ ॥
ರಾಜನೇ, ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾದ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಏಕಾಗ್ರದಿಂದ ಕೇಳು: ಕಿಂಕಿಣಿ, ಮುನಿಪುಷ್ಪ, ಧುರ್ಧೂರ ಮತ್ತು ಪಾಟಲ.
14.104.78
तथाऽतिमुक्तकं चैव पुन्नागं नक्तमालिकम् ।
यौधिकं क्षीरिकापुष्पं निर्गुण्डी लाङ्गुली जपा ॥ १४.१०४.७८ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಅತಿಮುಕ್ತಕ, ಪುನ್ನಾಗ, ನಕ್ತಮಾಲಿಕ, ಯೌಧಿಕ, ಕ್ಷೀರಿಕಾ ಪುಷ್ಪ, ನಿರ್ಗುಂಡಿ, ಲಾಂಗುಲಿ, ಜಪಾ.
14.104.79
कर्णिकारं तथाऽशोकं शल्मलीपुष्पमेव च ।
ककुभाः कोविदाराश्च वैभीतकमथापि च ॥ १४.१०४.७९ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಣಿಕಾರ, ಅಶೋಕ, ಶಾಲ್ಮಲಿ ಪುಷ್ಪ, ಕಕುಭ, ಕೋವಿದಾರ, ವೈಭೀತಕ ಕೂಡ.
14.104.80
कुरण्टकप्रसूनं च कल्पकं कालकं तथा ।
अङ्केलं गिरिकर्णी च नीलान्येव च सर्वशः।
एकपर्णानि चान्यानि सर्वाण्येव विवर्जयेत् ॥ १४.१०४.८० ॥
ಕುರಂಟಕ ಪುಷ್ಪ, ಕಲ್ಪಕ, ಕಾಲಕ, ಅಂಕೇಲ, ಗಿರಿಕರ್ಣಿ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ನೀಲಿ ಹೂವುಗಳು, ಏಕಪರ್ಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
14.104.81
अर्कपुष्पाणि वर्ज्यानि अर्कपत्रस्तितानि च ।
व्याघृताः पिचुमन्दानि सर्वाण्येव विवर्जयेत् ॥ १४.१०४.८१ ॥
ಅರ್ಕ ಪುಷ್ಪಗಳು ನಿಷಿದ್ಧ, ಅರ್ಕ ಎಲೆಗಳೂ ಸಹ; ವ್ಯಾಘೃತ ಮತ್ತು ಪಿಚುಮಂದ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
14.104.82
अन्यैस्तु शुक्लपत्रैस्तु गन्धवद्भिर्नराधिप ।
अवर्ज्यैस्तैर्यथालाभं मद्भक्तो मां समर्चयेत् ॥ १४.१०४.८२ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪ, ನಿಷಿದ್ಧವಲ್ಲದ ಇತರ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಬಿಳಿ ಎಲೆಗಳಿಂದ, ಲಭ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ನನ್ನ ಭಕ್ತನು ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
14.104.83
कथं त्वमर्चनीयोसि मूर्तयः कीदृशास्तु ते ।
वैखानसाः कथं ब्रुयूः कथं वा पाञ्चरात्रिकाः ॥ १४.१०४.८३ ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು? ನಿನ್ನ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಹೇಗಿರುತ್ತವೆ? ವೈಖಾನಸರು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬೇಕು, ಅಥವಾ ಪಾಂಚರಾತ್ರಿಕರು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬೇಕು?
14.104.84
शृणु पाण्डव तत्सर्वमर्चनाक्रममात्मनः ।
स्थण्डिले पद्मकं कृत्वा चाष्टपत्रं सकर्णिकम् ॥ १४.१०४.८४ ॥
ಪಾಂಡವನೇ, ನನ್ನ ಪೂಜಾ ಕ್ರಮವನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳು. ಸಮತಟ್ಟಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಎಂಟು ದಳಗಳ, ಕರ್ಣಿಕೆಯುಳ್ಳ ಪದ್ಮವನ್ನು ರಚಿಸಿ.
14.104.85
अष्टाक्षरविधानेन ह्यथवा द्वादशाक्षरैः ।
वैदिकैरथ मन्त्रैश्च मम सूक्तेन वा पुनः ॥ १४.१०४.८५ ॥
ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರ ವಿಧಾನದಿಂದ, ಅಥವಾ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರದಿಂದ, ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ ನನ್ನ ಸೂಕ್ತದಿಂದ.
14.104.86
स्थापितं मां ततस्तस्मिन्नर्ययित्वा विचक्षणः ।
पुरुषं च ततः सत्यमत्युतं च युधिष्टिर ॥ १४.१०४.८६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವಿಚಕ್ಷಣನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಪುರುಷ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತನನ್ನೂ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ.
14.104.87
अनिरुद्धं च मां प्राहुर्वैखानसविदो जनाः ।
अन्ये त्वेवं विजानन्ति मां राजन्पाञ्चरात्रिकाः। ॥ १४.१०४.८७ ॥
ವೈಖಾನಸ ವಿದ್ವಾಂಸರು ನನ್ನನ್ನು ಅನಿರುದ್ಧ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಓ ರಾಜನೇ, ಪಾಂಚರಾತ್ರಿಕರು ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
14.104.88
वासुदेवं च राजेन्द्र संकर्षणमथापि वा ।
प्रद्युम्नं चानिरुद्धं च चतुर्मूर्तिं प्रचक्षते ॥ १४.१०४.८८ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ಸಂಕರ್ಷಣ, ಅಥವಾ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಅನಿರುದ್ಧ, ನಾಲ್ಕು ಮೂರ್ತಿಗಳುಳ್ಳವನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
14.104.89
एताश्चान्याश्च राजेन्द्र संज्ञाभेदेन मूर्तयः ।
विद्ध्यार्थान्तरा एवं मामेवं चार्चयेद्भुधः ॥ १४.१०४.८९ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಇವು ಮತ್ತು ಇತರವು ಹೆಸರಿನ ಭೇದದಿಂದಾದ ಮೂರ್ತಿಗಳು; ಭಿನ್ನ ಅರ್ಥವುಳ್ಳವು ಎಂದು ತಿಳಿ. ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಹೀಗೆ ನನ್ನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
14.104.90
त्वद्भक्ताः कीदृसा देव कानि तेषं व्रतानि च ।
एतत्कथय देवेश त्वद्भक्तस्य ममाच्युत ॥ १४.१०४.९० ॥
ದೇವ, ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತರು ಹೇಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ವ್ರತಗಳು ಯಾವುವು? ದೇವೇಶ, ಅಚ್ಯುತ, ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತನಾದ ನನಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿ.
14.104.91
अनन्यदेवताभक्ता चे मद्भक्तजनप्रियाः ।
मामेव शरणं प्राप्ता मद्भक्तास्ते प्रकीर्तिताः ॥ १४.१०४.९१ ॥
ಬೇರೆ ದೇವತೆಯ ಭಕ್ತರಲ್ಲದವರು, ನನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದವರು, ನನ್ನನ್ನೇ ಶರಣಾದವರು ನನ್ನ ಭಕ್ತರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
14.104.92
स्वर्ग्याण्यपि यशस्यानि मत्प्रियाणि विशेषतः ।
मद्भक्तः पाण्डवश्रेष्ठ व्रतानीमानि धारयेत् ॥ १४.१०४.९२ ॥
ಪಾಂಡವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಈ ವ್ರತಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಭಕ್ತನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
14.104.93
नान्यदाच्छादयेद्वस्त्रं मद्भक्तो जलतारणे ।
स्वस्थस्तु न दिवा स्वप्येन्मधुमांसानि वर्जयेत् ॥ १४.१०४.९३ ॥
ನೀರು ದಾಟುವಾಗ ನನ್ನ ಭಕ್ತನು ಬೇರೆ ವಸ್ತ್ರ ಹೊದೆಯಬಾರದು; ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರುವಾಗ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಬಾರದು, ಜೇನು ಮತ್ತು ಮಾಂಸವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
14.104.94
प्रदक्षिणं व्रजेद्विप्रान्गामश्वत्थं हुताशनम् ।
न धावेत्पतिते वर्षे नाग्नभिक्षां च लोपयेत् ॥ १४.१०४.९४ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಹಸು, ಅರಳಿ ಮರ, ಅಗ್ನಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಓಡಬಾರದು, ಅಗ್ನಿ-ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು.
14.104.95
प्रत्यक्षलवणं नाद्यत्सौभाञ्जनकरञ्जनौ ।
ग्रासमुष्टिं गवपे दद्याद्धान्याम्लं चैव वर्जयेत् ॥ १४.१०४.९५ ॥
ಕಾಣುವ ಉಪ್ಪನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು; ಸೌಭಾಂಜನ ಮತ್ತು ಕರಂಜವನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು; ಹಸುವಿಗೆ ಒಂದು ತುತ್ತು ಆಹಾರ ನೀಡಬೇಕು, ಧಾನ್ಯದ ಹುಳಿಯನ್ನೂ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
14.104.96
तथा पर्युषितं चापि पक्वं परगृहागतम् ।
अनिवेदितं च यद्द्रव्यं तत्प्रयत्नेन वर्जयेत् ॥ १४.१०४.९६ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಹಳಸಿದ, ಬೇಯಿಸಿದ್ದರೂ ಪರಮನೆಯಿಂದ ಬಂದ, ನಿವೇದಿಸದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
14.104.97
विभितककरञ्जानां छायां दूरे विवर्जयेत् ।
पिप्रदेवपरीवादान्न वदेत्पीडितोपि सन् ॥ १४.१०४.९७ ॥
ವಿಭೀತಕ ಮತ್ತು ಕರಂಜ ಮರಗಳ ನೆರಳನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು; ಪೀಡಿತನಾದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನಿಂದಿಸಬಾರದು.
14.104.98
सात्विका राजसाश्चापि तामसाश्चापि पाण्डव ।
मामर्चयन्ति मद्भक्तास्तेषामीदृग्विदा गतिः ॥ १४.१०४.९८ ॥
ಪಾಂಡವನೇ, ಸಾತ್ತ್ವಿಕರು, ರಾಜಸರು ಮತ್ತು ತಾಮಸರೂ ನನ್ನ ಭಕ್ತರಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರಿಗೆ ಇಂಥ ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಗತಿಯೇ ಉಂಟು.
14.104.99
तामसास्तिमिरं यान्ति राजसा रज एव तत् ।
सात्विकाः सत्वसंपन्नाः सत्वमेव प्रयान्ति ते ॥ १४.१०४.९९ ॥
ತಾಮಸರು ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ; ರಾಜಸರು ರಜಸ್ಸನ್ನೇ ಸೇರುತ್ತಾರೆ; ಸತ್ತ್ವಸಂಪನ್ನ ಸಾತ್ತ್ವಿಕರು ಸತ್ತ್ವವನ್ನೇ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
14.104.100
ये सिद्धाः सन्ति साङ्ख्येन योगसत्वबलेन च ।
नभस्यादित्यचन्द्राभ्यां पश्यन्ति पदविस्तरम् ॥ १४.१०४.१०० ॥
ಸಾಂಖ್ಯದಿಂದಲೂ ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸತ್ತ್ವದ ಬಲದಿಂದಲೂ ಸಿದ್ಧರಾದವರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರರ ಮೂಲಕ ಪಥದ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
14.104.101
एकस्तंभे नवद्वारे त्रिस्थूणे पञ्चसाक्षिके ।
एतस्मिन्देहनगरे राजसस्तु सदा भवेत् ॥ १४.१०४.१०१ ॥
ಒಂದು ಕಂಬ, ಒಂಬತ್ತು ದ್ವಾರ, ಮೂರು ಆಧಾರ, ಐದು ಸಾಕ್ಷಿಗಳುಳ್ಳ ಈ ದೇಹನಗರದಲ್ಲಿ ರಾಜಸ ಗುಣ ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ.
14.104.102
उदिते सवितर्याप्य क्रियायुक्तस्य धीमतः ।
चतुर्वेदविदश्चापि देहे षड्वृषलाः स्मृताः ॥ १४.१०४.१०२ ॥
ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತನಿಗೆ, ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನಿಗೂ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆರು ವೃಷಲರು ಇರುವರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
14.104.103
क्षत्रियाः सप्त विज्ञेया वैश्यास्त्वष्टौ प्रकीर्तिताः ।
नियताः पाण्डवश्रेष्ठ शूद्राणामेकविंशतिः ॥ १४.१०४.१०३ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಏಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ವೈಶ್ಯರು ಎಂಟು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪಾಂಡವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಶೂದ್ರರು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಎಂದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ.
14.104.104
कामः क्रोधश्च लोभश्च मोहश्च मद एव च ।
महामोहश्च इत्येते देहे षड्वृषलाः स्मृताः ॥ १४.१०४.१०४ ॥
ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಮೋಹ, ಮದ, ಮಹಾಮೋಹ—ಇವೇ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಆರು ವೃಷಲರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
14.104.105
गर्वः स्तंभो ह्यहङ्कार ईर्ष्या च द्रोह एव च ।
पारुष्यं क्रूरता चैव सप्तैत क्षत्रियाः स्मृताः ॥ १४.१०४.१०५ ॥
ಗರ್ವ, ಸ್ತಂಭ, ಅಹಂಕಾರ, ಈರ್ಷ್ಯೆ, ದ್ರೋಹ, ಪಾರುಷ್ಯ, ಕ್ರೂರತೆ—ಈ ಏಳನ್ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
14.104.106
तीक्ष्णता निकृतिर्माया शाठ्यं डंभो ह्यनार्जवम् ।
पैशुन्यमनृतं चैव वेश्यास्त्वष्टौ प्रकीर्तिताः ॥ १४.१०४.१०६ ॥
ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ, ವಂಚನೆ, ಮಾಯೆ, ಶಠತೆ, ಡಂಭ, ಅನಾರ್ಜವ, ಚಾಡಿ, ಸುಳ್ಳು—ಈ ಎಂಟನ್ನು ವೈಶ್ಯರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
14.104.107
तृष्णा बुभुक्षा निद्रा च ह्यालस्यं चाघृणादयः ।
आधिश्चापि विषादश्च प्रमादो हीनसत्वता ॥ १४.१०४.१०७ ॥
ತೃಷ್ಣೆ, ಹಸಿವು, ನಿದ್ರೆ, ಆಲಸ್ಯ, ನಿರ್ದಯತೆ ಮೊದಲಾದವು, ಮಾನಸಿಕ ಸಂಕಟ, ವಿಷಾದ, ಪ್ರಮಾದ, ಹೀನಸತ್ವತೆ.
14.104.108
भयं विक्लबता जाड्यं पापकं मन्युरेव च ।
आशा चाश्रद्दधानत्वमनवस्थाप्यमन्त्रणम् ॥ १४.१०४.१०८ ॥
ಭಯ, ವಿಕ್ಲಬತೆ, ಜಡತೆ, ಪಾಪ, ಕ್ರೋಧ, ಆಶೆ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಅಸ್ಥಿರತೆ, ದುರಾಲೋಚನೆ.
14.104.109
आशौचं मलिनत्वं च शूद्रा ह्येते प्रकीर्तिताः ।
यस्मिन्नेते न दृश्यन्ते स वै ब्राह्मण उच्यते ॥ १४.१०४.१०९ ॥
ಅಶೌಚ ಮತ್ತು ಮಲಿನತೆ — ಇವೇ ಶೂದ್ರರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವು ಯಾರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅವನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
14.104.110
येषुयेषु हि भावेषु यत्कालं वर्तते द्विजः ।
तत्कालं वै स विज्ञेयो ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः ॥ १४.१०४.११० ॥
ಯಾವ ಯಾವ ಭಾವಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜನು ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೋ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು — ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲನಾದವನು.
14.104.111
प्राणानायम्य यत्कालं येन मां चापि चिन्तयेत् ।
तत्कालो वै द्विजो ज्ञेयः शेषकालो ह्यथेतरः ॥ १४.१०४.१११ ॥
ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ದ್ವಿಜನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಉಳಿದ ಕಾಲ ಬೇರೆಯದು.
14.104.112
तस्मात्तु सात्विको भूत्वा शुचिः क्रोधविवर्जितः ।
मामर्चयेत्तु सततं मत्प्रियत्वं यदीच्छति ॥ १४.१०४.११२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾತ್ತ್ವಿಕನಾಗಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗ ಬಯಸುವವನು ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
14.104.113
अलोलजिह्वः समुपस्थितो धृतिं ।
निधाय चक्षुर्युगमात्रमेव तत।
मनश्च वाचं च निगृह्य चञ्चलं ।
भयान्निवृत्तो मम भक्त उच्यते ॥ १४.१०४.११३ ॥
ನಾಲಿಗೆ ಚಂಚಲವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒಂದು ನೊಗದಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಚಂಚಲ ಮಾತನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಭಯದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾದವನು — ಅವನನ್ನೇ ನನ್ನ ಭಕ್ತನೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.
14.104.114
ईदृशाध्यात्मिनो ये तु ब्राह्मणा नियतेन्द्रियाः ।
तेषां श्राद्धेषु तृप्यन्ति तेन तृप्ताः पितामहाः ॥ १४.१०४.११४ ॥
ಇಂತಹ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಗಳಾದ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅದರಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದ ಅವರು ಸಂತೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
14.104.115
धर्मो जयति नाधर्मः सत्यं जयति नानृतम् ।
क्षमा जयति न क्रोधः क्षमावान्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०४.११५ ॥
ಧರ್ಮವೇ ಜಯಿಸುತ್ತದೆ, ಅಧರ್ಮವಲ್ಲ; ಸತ್ಯವೇ ಜಯಿಸುತ್ತದೆ, ಸುಳ್ಳಲ್ಲ; ಕ್ಷಮೆಯೇ ಜಯಿಸುತ್ತದೆ, ಕ್ರೋಧವಲ್ಲ. ಕ್ಷಮಾವಂತನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿ.