മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.104.1
विप्रयोगे शरीरस्य सेन्द्रियस्य विशेषतः ।
अन्तरा वर्तमानस्य गतिः प्राणस्य कीदृशी ॥ १४.१०४.१ ॥
ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള വിയോഗസമയത്ത്, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങളോടുകൂടി, ഇടയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന പ്രാണന്റെ ഗതി എങ്ങനെയാണ്?
14.104.2
शुभाशुभकृतं सर्वं प्राप्नोतीह फलं नरः ।
न तु सर्वस्य भूतस्य पञ्चत्वं विद्यते नृप ॥ १४.१०४.२ ॥
മനുഷ്യൻ ഇവിടെ ശുഭാശുഭ കർമ്മങ്ങളുടെ എല്ലാ ഫലവും നേടുന്നു; എന്നാൽ രാജാവേ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും പഞ്ചത്വം (മരണം) ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
14.104.3
पञ्चत्वं पाण्डवश्रेष्ठ भूरिभूतिकरं नृणाम् ।
तेषां पञ्च महायज्ञान्ये कुर्वन्ति द्विजोत्तम ॥ १४.१०४.३ ॥
പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠാ, പഞ്ചത്വം (മരണം) മനുഷ്യർക്ക് വലിയ ഐശ്വര്യം നൽകുന്നു; ദ്വിജോത്തമാ, പഞ്ചമഹായജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർക്ക് അങ്ങനെ തന്നെ.
14.104.4
पञ्चत्वं पञ्चभिर्भूतैर्वियोगं संप्रचक्षते ।
न जायते न म्रियते पुरुषः शाश्वतः सदा ॥ १४.१०४.४ ॥
പഞ്ചത്വത്തെ അഞ്ച് ഭൂതങ്ങളുടെ വിയോഗം എന്ന് പറയുന്നു; പുരുഷൻ ജനിക്കുന്നില്ല, മരിക്കുന്നുമില്ല, അവൻ എന്നും ശാശ്വതനാണ്.
14.104.5
प्रायेण मरणं नाम पापिनामेव पाण्डव ।
येषां तु न गतिः पुण्या तेषां मरणमुच्यते ॥ १४.१०४.५ ॥
സാധാരണയായി മരണം പാപികൾക്കുള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു, പാണ്ഡവാ; പുണ്യഗതി ഇല്ലാത്തവർക്കാണ് മരണം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
14.104.6
प्रायेणाकृतकृत्यस्तु मृत्योरुद्विजते जनः ।
कृतकृत्याः प्रतीक्षन्ते मृत्युं प्रियमिवातिथिम् ॥ १४.१०४.६ ॥
സാധാരണയായി തന്റെ കർത്തവ്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാത്തവൻ മരണത്തെ ഭയപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ കർത്തവ്യം പൂർത്തിയാക്കിയവർ പ്രിയനായ അതിഥിയെ എന്നപോലെ മരണത്തെ കാത്തിരിക്കുന്നു.
14.104.7
पञ्च यज्ञाः कथं देव क्रियन्तेऽत्र द्विजातिभिः ।
तेषां नाम च देवेश वक्तुमर्हस्यशेषतः ॥ १४.१०४.७ ॥
ദേവാ, ഇവിടെ ദ്വിജാതികൾ അഞ്ച് യജ്ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു? ദേവേശാ, അവയുടെ പേരുകൾ പൂർണ്ണമായി പറയേണ്ടതാണ്.
14.104.8
शृणु पञ्च महायज्ञान्कीर्त्यमानान्युधिष्ठिर ।
यैरेव ब्रह्मसालोक्यं लभ्यते गृहमेधिना ॥ १४.१०४.८ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, കേൾക്കുക, പറയപ്പെടുന്ന അഞ്ച് മഹായജ്ഞങ്ങളെ. അവയാൽത്തന്നെ ഗൃഹസ്ഥൻ ബ്രഹ്മലോക സാലോക്യം നേടുന്നു.
14.104.9
ऋभुजज्ञं ब्रह्मयज्ञं भूतयज्ञं च पाण्डव ।
नृयज्ञं पितृयज्ञं च पञ्च यज्ञान्प्रचक्षते ॥ १४.१०४.९ ॥
പാണ്ഡവാ, ഋഭുയജ്ഞം, ബ്രഹ്മയജ്ഞം, ഭൂതയജ്ഞം, നൃയജ്ഞം, പിതൃയജ്ഞം എന്നീ അഞ്ച് യജ്ഞങ്ങളെ അവർ പറയുന്നു.
14.104.10
तर्पणं ऋभुयज्ञः स्यात्स्वाध्यायो ब्रह्मयज्ञकः ।
भूतयज्ञो बलिर्यज्ञो नृयज्ञोऽतिथिपूजनम्।
पितॄनुद्दिश्य यत्कर्म पितृयज्ञः प्रकीर्तितः ॥ १४.१०४.१० ॥
തർപ്പണം ഋഭുയജ്ഞം; സ്വാധ്യായം ബ്രഹ്മയജ്ഞം. ബലി ഭൂതയജ്ഞം; അതിഥിപൂജ നൃയജ്ഞം. പിതൃക്കളെ ഉദ്ദേശിച്ച് ചെയ്യുന്ന കർമ്മം പിതൃയജ്ഞമെന്ന് കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.
14.104.11
हुतं चाप्यहुतं चैव तथा प्रहुतमेव च ।
प्राशितं बलिदानं च पाकयज्ञान्प्रचक्षते ॥ १४.१०४.११ ॥
ഹുതം, അഹുതം, പ്രഹുതം, പ്രാശിതം, ബലിദാനം എന്നിവയെ പാകയജ്ഞങ്ങളെന്ന് പറയുന്നു.
14.104.12
वैश्वदेवादयो होमा हुतमित्युच्यते बुधैः ।
अहुतं च भवेद्दत्तं प्रहुतं ब्राह्मणाशितम् ॥ १४.१०४.१२ ॥
വൈശ്വദേവം മുതലായ ഹോമങ്ങളെ ബുധന്മാർ ഹുതമെന്ന് പറയുന്നു. അഹുതം എന്നാൽ ദാനമായി നൽകിയത്; പ്രഹുതം എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണൻ ഭുജിച്ചത്.
14.104.13
प्राणाग्निहोत्रहोमं च प्राशितं विधिवद्विदुः ।
बलिकर्म च राजेन्द्र पाकयज्ञाः प्रकीर्तिताः ॥ १४.१०४.१३ ॥
പ്രാണാഗ്നിഹോത്രഹോമവും പ്രാശനവും വിധിപ്രകാരം അറിയപ്പെടുന്നു. ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ബലികർമ്മവും പാകയജ്ഞങ്ങളും പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
14.104.14
केचित्पञ्च महायज्ञान्पाकयज्ञान्प्रचक्षते ।
अपरे ब्रह्मयज्ञादीन्महायज्ञविदो विदुः ॥ १४.१०४.१४ ॥
ചിലർ അഞ്ച് മഹായജ്ഞങ്ങളെ പാകയജ്ഞങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു; മറ്റുള്ളവർ ബ്രഹ്മയജ്ഞാദികളെ അങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു. മഹായജ്ഞജ്ഞാനികൾ ഇങ്ങനെ അറിയുന്നു.
14.104.15
सर्व एते महायज्ञाः सर्वथा परिकीर्तिताः ।
बुभुक्षितान्ब्राह्मणांस्तु यथाशक्ति न हापयेत् ॥ १४.१०४.१५ ॥
ഈ മഹായജ്ഞങ്ങളെല്ലാം എല്ലാവിധത്തിലും പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വിശക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണരെ തന്റെ ശക്തിയനുസരിച്ച് ഒഴിവാക്കരുത്.
14.104.16
अहन्यहनि ये त्वेतानकृत्वा भुञ्जते स्वयम् ।
केवलं मलमश्नन्ति ते नार न च संशयः ॥ १४.१०४.१६ ॥
ദിവസംതോറും ഇവ ചെയ്യാതെ സ്വയം ഭക്ഷിക്കുന്നവർ കേവലം മലം ഭക്ഷിക്കുന്നു. അവർ മനുഷ്യരല്ല; സംശയമില്ല.
14.104.17
तस्मात्स्नात्वा द्विजो विद्वान्कुर्यादेतान्दिनेदिने ।
अतोऽन्यथा तु भुञ्जन्वै प्रायश्चित्ती भवेद्द्विजः ॥ १४.१०४.१७ ॥
അതിനാൽ വിദ്വാനായ ദ്വിജൻ സ്നാനം ചെയ്ത് ദിവസംതോറും ഇവ ചെയ്യണം. മറിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്ന ദ്വിജൻ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യേണ്ടവനാകുന്നു.
14.104.18
देवदेवेशक दैत्यघ्न त्वद्भक्तस्य जनार्दन ।
वक्तुमर्हसि देवेश स्नानस्य च विधिं मम ॥ १४.१०४.१८ ॥
ദേവദേവാ, ഈശാ, ദൈത്യസംഹാരീ, ജനാർദ്ദനാ! നിന്റെ ഭക്തനായ എനിക്ക്, ദേവേശാ, സ്നാനവിധി പറയാൻ നീ അർഹനാകുന്നു.
14.104.19
शृणु पाण्डव तत्सर्व पवित्रं पापनाशनम् ।
स्नात्वा येन विधानेन मुच्यन्ते किल्बिषाद्द्विजाः ॥ १४.१०४.१९ ॥
പാണ്ഡവാ, അതെല്ലാം കേൾക്കുക. അത് പവിത്രവും പാപനാശകവുമാണ്. ഏത് വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത് ദ്വിജന്മാർ പാപത്തിൽനിന്ന് മുക്തരാകുന്നുവോ അത് കേൾക്കുക.
14.104.20
मृदं च गोमयं चैव तिलं दर्भांस्तथैव च ।
पुष्पाण्यपि यथान्यायमादाय तु जलं व्रजेत् ॥ १४.१०४.२० ॥
മണ്ണും ചാണകവും എള്ളും ദർഭപ്പുല്ലും അതുപോലെ പുഷ്പങ്ങളും ന്യായമനുസരിച്ച് എടുത്ത ശേഷം ജലത്തിലേക്ക് പോകണം.
14.104.21
नद्यां स्नात्वा न च स्नायदन्यत्र द्विजसत्तम ।
सति प्रभूते पयसि नाल्पे स्नायात्कदाचन ॥ १४.१०४.२१ ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, നദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം മറ്റൊരിടത്ത് സ്നാനം ചെയ്യരുത്. വെള്ളം സമൃദ്ധമായിരിക്കുമ്പോൾ ചെറിയ വെള്ളത്തിൽ ഒരിക്കലും സ്നാനം ചെയ്യരുത്.
14.104.22
गत्वोदकसमीपं तु शुचौ देशे मनोरमे ।
ततो मृद्गोमयादीनि तत्र विप्रो विनिक्षिपेत् ॥ १४.१०४.२२ ॥
ജലത്തിനടുത്തേക്ക് ചെന്ന്, ശുചിയായതും മനോഹരവുമായ സ്ഥലത്ത്, പിന്നെ ബ്രാഹ്മണൻ അവിടെ മണ്ണും ചാണകവും മറ്റും വെക്കണം.
14.104.23
बहिः प्रक्षाल्य पादौ च द्विराचम्य प्रयत्नतः ।
प्रदक्षिणं समावृत्य नमस्कुर्यात्तु तज्जलम् ॥ १४.१०४.२३ ॥
പുറത്തുവെച്ച് കാലുകൾ കഴുകി, രണ്ടുതവണ ആചമനം ചെയ്ത്, ശ്രദ്ധയോടെ പ്രദക്ഷിണം വെച്ച്, പിന്നെ ആ ജലത്തിന് നമസ്കരിക്കണം.
14.104.24
न च प्रक्षालयेद्विद्वांस्तीर्थमद्भिः कदाचन ।
न च पादेन वा हन्याद्धस्तेनान्येन तज्जलम् ॥ १४.१०४.२४ ॥
വിദ്വാൻ ഒരിക്കലും തീർത്ഥത്തെ വെള്ളംകൊണ്ട് കഴുകരുത്; കാലുകൊണ്ടോ കൈകൊണ്ടോ മറ്റെന്തുകൊണ്ടെങ്കിലുമോ ആ ജലത്തെ അടിക്കുകയുമരുത്.
14.104.25
सर्वदेवमया ह्यापो मन्मयाः पाण्डुनन्दन ।
तस्मात्तास्तु न हन्तव्यास्त्वद्भिः प्रक्षालयेत्स्थलं ॥ १४.१०४.२५ ॥
പാണ്ഡുപുത്രാ, ജലം സർവദേവന്മാരാലും എന്നാലും നിറഞ്ഞതാണ്. അതിനാൽ അതിനെ ഒരിക്കലും അടിക്കരുത്; ജലംകൊണ്ടുതന്നെ സ്ഥലം കഴുകണം.
14.104.26
केवलं प्रथमं मज्जेन्नाङ्गानि विमृशेद्बुधः ।
तत्तु तीर्थं समासाद्य कुर्यादाचमनं पुनः ॥ १४.१०४.२६ ॥
ബുദ്ധിമാൻ ആദ്യം കേവലം മുങ്ങണം; അവയവങ്ങൾ തൊടരുത്. ആ തീർഥത്തിലെത്തി വീണ്ടും ആചമനം ചെയ്യണം.
14.104.27
गोकर्णाकृतिवत्कृत्वा करं त्रिः प्रपिबेज्जलम् ।
द्विस्तत्परिमृजेद्वक्त्रं पादावभ्युक्ष्य चात्मनः।
शीर्षण्यांस्तु ततः प्राणान्सकृदेवतु संस्पृशेन ॥ १४.१०४.२७ ॥
പശുവിന്റെ ചെവിയുടെ ആകൃതിയിൽ കൈ ചേർത്ത് മൂന്ന് തവണ ജലം കുടിക്കണം. പിന്നീട് രണ്ട് തവണ വായ തുടയ്ക്കണം, കാലുകളിൽ ജലം തളിച്ച് തലയ്ക്കുള്ള പ്രാണങ്ങളെ ഒരിക്കൽ സ്പർശിക്കണം.
14.104.28
बाहू द्वौ च ततः स्पृष्ट्वा हृदयं नाभिमेव च ।
प्रत्यङ्गमुदकं स्पृष्ट्वा मूर्धानं तु पुनः स्पृशेत् ॥ १४.१०४.२८ ॥
പിന്നെ രണ്ട് കൈകളും ഹൃദയവും പൊക്കിളും തൊട്ട്, ഓരോ അവയവത്തിലും ജലം തൊട്ട്, വീണ്ടും തലയെ തൊടണം.
14.104.29
आपः पुनन्त्वित्युक्त्वा च पुनराचमनं चरेत् ।
सोङ्कारव्याहृतीर्वाऽपि सदसस्पतिमित्यृचम् ॥ १४.१०४.२९ ॥
"ആപഃ പുനന്തു" എന്ന് പറഞ്ഞ് വീണ്ടും ആചമനം ചെയ്യണം; അല്ലെങ്കിൽ ഓങ്കാരത്തോടുകൂടിയ വ്യാഹൃതികളോ, "സദസസ്പതിം" എന്ന ഋക്കോ ചൊല്ലണം.
14.104.30
आचम्य मृत्तिकाः पश्चात्त्रिधा कृत्वा समालभेत् ।
ऋचेदं विष्णुरित्यङ्गमुत्तमाधममध्यमम्।
आलभ्य वारुणैः सूक्तैर्नमस्कृत्य जलं ततः ॥ १४.१०४.३० ॥
ആചമനം ചെയ്ത് പിന്നെ മണ്ണ് മൂന്നായി വിഭജിച്ച്, 'ഇദം വിഷ്ണുഃ' എന്ന ഋക്കോടെ ഉത്തമ, അധമ, മധ്യമ അംഗങ്ങളെ സ്പർശിക്കണം; പിന്നെ വാരുണ സൂക്തങ്ങളാൽ സ്പർശിച്ച് നമസ്കരിച്ച് ജലം (എടുക്കണം).
14.104.31
स्रवन्ती चेत्प्रतिस्रोतः प्रत्यर्कं चान्यवारिषु ।
मज्जेदोमित्युदाहृत्य न च विक्षोभयेज्जलम् ॥ १४.१०४.३१ ॥
വെള്ളം ഒഴുകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ എതിർപ്രവാഹത്തിലോ, സൂര്യനെ അഭിമുഖമായോ, മറ്റു ജലാശയങ്ങളിലോ 'ഓം' എന്ന് ഉച്ചരിച്ച് മുങ്ങണം; വെള്ളം കലക്കരുത്.
14.104.32
गोमयं च त्रिधा कृत्वा जले पूर्वं समालभेत् ।
सव्याहृतीकां सप्रणवां गायत्रीं च जपेत्पुनः ॥ १४.१०४.३२ ॥
ചാണകം മൂന്നായി ഭാഗിച്ച് ആദ്യം വെള്ളത്തിൽ സ്പർശിക്കണം; പിന്നെ വ്യാഹൃതികളും പ്രണവവും ചേർത്ത് ഗായത്രി വീണ്ടും ജപിക്കണം.
14.104.33
पुनराचमनं कृत्वा मद्गतेनान्तरात्मना ।
आपोहिष्ठेति तिसृभिर्ऋग्भिः पूतेन वारिणा।
तथा तरत्समन्दीभिः सिञ्चेच्चतसृभिः क्रमात् ॥ १४.१०४.३३ ॥
വീണ്ടും ആചമനം ചെയ്ത്, എന്നിൽ ഉറച്ച അന്തരാത്മാവോടെ, 'ആപോ ഹിഷ്ഠാ' എന്ന മൂന്ന് ഋക്കുകളാൽ പവിത്രജലംകൊണ്ട്, അതുപോലെ 'തരത്സമന്ദീ' ഋക്കുകളാൽ നാലെണ്ണം ക്രമമായി തളിക്കണം.
14.104.34
गोसूक्तेनाश्वसूक्तेन शुद्धवर्गेणि चात्मनः ।
वैष्णवैर्वारुणैः सूक्तैः सावित्रैरिन्द्रदेवतैः ॥ १४.१०४.३४ ॥
ഗോസൂക്തത്താലും അശ്വസൂക്തത്താലും, സ്വന്തം ശുദ്ധവർഗ്ഗത്താലും; വൈഷ്ണവ, വാരുണ, സാവിത്ര, ഇന്ദ്രദേവതാ സൂക്തങ്ങളാലും (അഭിഷേകം ചെയ്യണം).
14.104.35
वामदैव्येन चात्मानमन्यैर्मन्मयसामभिः ।
स्थित्वाऽन्तःसलिले सूक्तं जपेद्वाचाऽघमर्षणं ॥ १४.१०४.३५ ॥
വാമദേവ്യ സൂക്തത്താലും എന്നിൽനിന്ന് ഉണ്ടായ മറ്റു സാമങ്ങളാലും സ്വയം (ശുദ്ധി വരുത്തണം); വെള്ളത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് വാക്കാൽ അഘമർഷണ സൂക്തം ജപിക്കണം.
14.104.36
सव्याहृतीकां सप्रणवां गायत्रीं वा ततो जपेत् ।
आश्वासमोक्षात्प्रणवं जपेद्वा मामनुस्मरन् ॥ १४.१०४.३६ ॥
അല്ലെങ്കിൽ വ്യാഹൃതികളോടും പ്രണവത്തോടും കൂടിയ ഗായത്രി ജപിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ ശ്വാസം വിടുന്നതുവരെ പ്രണവം ജപിച്ച്, എന്നെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കണം.
14.104.37
उत्प्लुत्य तीर्थमासाद्य धौते शुक्ले च वाससी ।
शुद्धे चाच्छादयेत्कक्षे न कुर्यात्परिपाशके ॥ १४.१०४.३७ ॥
ചാടിയിറങ്ങി തീർത്ഥത്തിലെത്തി, കഴുകിയ വെളുത്തതും ശുദ്ധവുമായ രണ്ടു വസ്ത്രങ്ങൾ അരയിൽ ധരിക്കണം; അരയിൽ കെട്ടു കെട്ടരുത്.
14.104.38
पाशेन बद्ध्वा कक्षे यत्कुरुते कर्म वैदिकम् ।
राक्षसा दानवा दैत्यास्तद्विलुंपन्ति हर्षिताः।
तस्मत्सर्वप्रयत्नेन कक्ष्यापाशं न धारयेत् ॥ १४.१०४.३८ ॥
അരയിൽ കയർ കെട്ടി ചെയ്യുന്ന വൈദിക കർമ്മത്തെ രാക്ഷസന്മാരും ദാനവന്മാരും ദൈത്യന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ നശിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ എല്ലാ പ്രയത്നത്തോടും കൂടി അരക്കെട്ടിലെ കയർ ധരിക്കരുത്.
14.104.39
ततः प्रक्षाल्य पादौ च हस्तौ चैव मृदा शनैः ।
आचम्य पुनराचामेत्पुनः सावित्रिया द्विजः ॥ १४.१०४.३९ ॥
പിന്നെ മണ്ണുകൊണ്ട് രണ്ടു കാലുകളും രണ്ടു കൈകളും സാവധാനം കഴുകി ആചമനം ചെയ്യണം; ദ്വിജൻ സാവിത്രിയോടുകൂടി വീണ്ടും ആചമനം ചെയ്യണം.
14.104.40
प्राङ्मुखोदङ्मुखो वाऽपि ध्यायन्वेदान्समाहितः ।
जले जलगतः शुद्धः स्थल एव स्थलस्थितः।
उभयत्र स्थितस्तस्मादाचामेदात्मशुद्धये ॥ १४.१०४.४० ॥
കിഴക്കോ വടക്കോ മുഖമായി, വേദങ്ങളെ ധ്യാനിച്ച്, ഏകാഗ്രചിത്തനായി—വെള്ളത്തിലാണെങ്കിൽ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന്, കരയിലാണെങ്കിൽ കരയിൽ നിന്ന് ശുദ്ധനാകുന്നു. രണ്ടിടത്തും നിന്ന് ആത്മശുദ്ധിക്കായി ആചമനം ചെയ്യണം.
14.104.41
दर्भेषु दर्भपाणिः सन्प्राङ्मुखः सुसमाहितः ।
प्राणायामांस्ततः कुर्यान्मद्गतेनान्तरात्मना ॥ १४.१०४.४१ ॥
ദർഭയിൽ ഇരുന്ന്, കയ്യിൽ ദർഭ പിടിച്ച്, കിഴക്കോട്ടു മുഖമായി, നന്നായി ഏകാഗ്രനായി, പിന്നെ എന്നിൽ ഉറപ്പിച്ച അന്തരാത്മാവോടെ പ്രാണായാമം ചെയ്യണം.
14.104.42
सहस्रकृत्वः सावित्रीं शतकृत्वस्तु वा जपेत् ॥ १४.१०४.४२ ॥
സാവിത്രീ മന്ത്രം ആയിരം തവണയോ നൂറു തവണയോ ജപിക്കണം.
14.104.43
समाहितो जपेत्तस्मात्सावित्र्या चाभिमन्त्र्य च ।
मन्देहानां विनाशाय रक्षसां विक्षिपेज्जलम् ॥ १४.१०४.४३ ॥
അതിനാൽ ഏകാഗ്രചിത്തനായി ജപിച്ച്, സാവിത്രിയാൽ അഭിമന്ത്രിച്ച്, മന്ദബുദ്ധികളായ രാക്ഷസന്മാരുടെ നാശത്തിനായി വെള്ളം തളിക്കണം.
14.104.44
उद्वर्गोसीत्यथा चान्तःप्रायश्चित्तजलं क्षिपेत् ॥ १४.१०४.४४ ॥
'നീ ഉദ്വർഗ്ഗനാകുന്നു' എന്ന് ചൊല്ലി, ഉള്ളിൽനിന്ന് പ്രായശ്ചിത്ത ജലം എറിയണം.
14.104.45
अथादाय सुपुष्पाणि तोयमञ्जलिना द्विजः ।
प्रक्षिप्य प्रतिसूर्यं च व्योममुद्रां प्रकल्पयेत् ॥ १४.१०४.४५ ॥
പിന്നെ ദ്വിജൻ നല്ല പുഷ്പങ്ങളും വെള്ളവും അഞ്ജലിയിൽ എടുത്ത്, സൂര്യന് അഭിമുഖമായി എറിഞ്ഞ്, വ്യോമമുദ്ര സ്വീകരിക്കണം.
14.104.46
ततो द्वादशकृत्वस्तु सूर्यस्येकाक्षरं जपेत् ।
ततः षडक्षरादीनि षट्कृत्वः परिवर्तयेत् ॥ १४.१०४.४६ ॥
പിന്നെ സൂര്യന്റെ ഏകാക്ഷരമന്ത്രം പന്ത്രണ്ടു തവണ ജപിക്കണം; പിന്നെ ഷഡക്ഷരാദി മന്ത്രങ്ങൾ ആറു തവണ വീതം മാറ്റിമാറ്റി ജപിക്കണം.
14.104.47
प्रदक्षिणं परामृश्य मुद्रया स्वमुखान्तरे ।
ऊर्ध्वबाहुस्ततो भूत्वा सूर्यमीक्षेत्समाहितः ॥ १४.१०४.४७ ॥
പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, മുദ്രയാൽ സ്വന്തം വായ്ക്കുള്ളിൽ തൊട്ട്, പിന്നെ കൈകൾ ഉയർത്തി, ഏകാഗ്രമായി സൂര്യനെ നോക്കണം.
14.104.48
तन्मण्डलस्थं मां ध्यायंस्तोजोमूर्तिं चतुर्भुजम् ।
उदुत्यं च जपेन्मन्त्रं चित्रं तच्चक्षुरित्यपि ॥ १४.१०४.४८ ॥
ആ മണ്ഡലത്തിൽ സ്ഥിതനായ, തേജോമൂർത്തിയായ, ചതുർഭുജനായ എന്നെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, 'ഉദുത്യം' മന്ത്രവും 'ചിത്രം തച്ചക്ഷുഃ' എന്നതും ജപിക്കണം.
14.104.49
सावित्रीं च यथाशत्ति जप्त्वा सूक्तं च मामकम् ।
मन्मयानि च सामानि पुरुषव्रतमेव च ॥ १४.१०४.४९ ॥
സാവിത്രിയും എന്റെ സൂക്തവും ശക്തിക്കനുസരിച്ച് ജപിച്ച്, എന്നോടു ചേർന്ന സാമഗാനങ്ങളും പുരുഷവ്രതവും (അനുഷ്ഠിക്കണം).
14.104.50
ततश्चालोकयेदर्कं हंसः शुचिषदित्यपि ।
प्रदक्षिणं समावृत्य नमस्कृत्य दिवाकरम् ॥ १४.१०४.५० ॥
പിന്നെ സൂര്യനെ നോക്കണം; 'ഹംസഃ ശുചിഷത്' (മന്ത്രവും) ജപിക്കണം. പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, നമസ്കരിച്ച് ദിവാകരനെ (സൂര്യനെ) വന്ദിക്കണം.
14.104.51
ततस्तु तर्पयेदद्भिर्ब्रह्म्णां मां च शङ्करम् ।
प्रजापतिं च देवांश्च तथा देवमुनीनपि ॥ १४.१०४.५१ ॥
പിന്നെ വെള്ളം കൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണരെയും എന്നെയും ശങ്കരനെയും പ്രജാപതിയെയും ദേവന്മാരെയും ദേവമുനികളെയും തർപ്പണം ചെയ്യണം.
14.104.52
साङ्गानपि तथा वेदानितिहासान्क्रतूनपि ।
पुराणानि च सर्वाणि कुलान्यप्सरसां तथा ॥ १४.१०४.५२ ॥
അംഗങ്ങളോടു കൂടിയ വേദങ്ങൾ, ഇതിഹാസങ്ങൾ, യജ്ഞങ്ങൾ, എല്ലാ പുരാണങ്ങൾ, അപ്സരസ്സുകളുടെ കുലങ്ങൾ എന്നിവയും (തർപ്പണം ചെയ്യണം).
14.104.53
क्रतून्संवत्सरं चैव कलाकाष्ठात्मकं तथा ।
भूतग्रामांश्च भूतानि सरितः सागरांस्तथा।
शैलाञ्शैलस्थितान्देवानोषधीः सवनस्पतीः ॥ १४.१०४.५३ ॥
യജ്ഞങ്ങൾ, സംവത്സരം, കലാ-കാഷ്ഠ രൂപമായ കാലം, ജീവിസമൂഹങ്ങൾ, ജീവികൾ, നദികൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ, പർവതങ്ങളിൽ സ്ഥിതരായ ദേവന്മാർ, ഔഷധികൾ, വൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവയും (തർപ്പണം ചെയ്യണം).
14.104.54
तर्पयेदुपवीती च प्रत्येकं तृप्यतामिति ।
अन्वारभ्य च सव्येन पाणिना दक्षिणेन तु ॥ १४.१०४.५४ ॥
ഉപവീതിയായി ഓരോരുത്തർക്കും 'തൃപ്യതാം' എന്നു പറഞ്ഞ് തർപ്പണം ചെയ്യണം; ഇടതു കൈകൊണ്ടും വലതു കൈകൊണ്ടും സ്പർശിച്ച്.
14.104.55
निवीती तर्पयेद्विद्वानृषीन्मन्त्रकृतस्तथा ।
मरीच्यादीनृषींश्चैव नारदाद्यान्समाहितः ॥ १४.१०४.५५ ॥
നിവീതിയായി വിദ്വാൻ മന്ത്രകർത്താക്കളായ ഋഷിമാർക്ക് തർപ്പണം ചെയ്യണം; മരീചി മുതലായ ഋഷിമാർക്കും നാരദാദികൾക്കും ഏകാഗ്രമായി.
14.104.56
प्राचीनावीत्यथैतास्तु तर्पयेद्देवताः पितॄत् ।
ततस्तु कव्यवाडग्निं सों वैवस्वतं तथा ॥ १४.१०४.५६ ॥
പിന്നീട് പ്രാചീനാവീതിയായി ഈ ദേവതകൾക്കും പിതൃക്കൾക്കും തർപ്പണം ചെയ്യണം; പിന്നെ കവ്യവാഡ് അഗ്നിക്കും സോമനും വൈവസ്വത യമനും.
14.104.57
ततश्चार्यमणं चापि ह्यग्निष्वात्तांस्तथैव च ।
सोमपांश्चैव दर्भेषु सतिलैरेव वारिभिः।
तृप्यतामिति पश्चात्तु स पितॄंस्तर्पयेत्ततः ॥ १४.१०४.५७ ॥
പിന്നെ അര്യമാവിനും അഗ്നിഷ്വാത്തർക്കും സോമപർക്കും ദർഭകളിൽ എള്ളുചേർന്ന ജലംകൊണ്ട് 'തൃപ്യതാം' എന്നു പറഞ്ഞ്; പിന്നീട് അവൻ പിതൃക്കൾക്ക് തർപ്പണം ചെയ്യണം.
14.104.58
पितॄन्पितामहांश्चैव तथैव प्रपितामहान् ।
पितामहीस्तता चापि तथैव प्रपितामहीः ॥ १४.१०४.५८ ॥
പിതാക്കന്മാർക്കും, പിതാമഹന്മാർക്കും, അതുപോലെ പ്രപിതാമഹന്മാർക്കും; പിതാമഹിമാർക്കും, അതുപോലെ പ്രപിതാമഹിമാർക്കും.
14.104.59
मातरं चात्मनश्चैव गुरुमाचार्यमेव च ।
पितृमातृष्वसारौ च तथा मातामहीमपि ॥ १४.१०४.५९ ॥
അമ്മയ്ക്കും, സ്വന്തം അമ്മയ്ക്കും, ഗുരുവിനും, ആചാര്യനും; അച്ഛന്റെയും അമ്മയുടെയും സഹോദരിമാർക്കും, അതുപോലെ മാതാമഹിക്കും.
14.104.60
उपाध्यायान्सखीन्बन्धूञ्शिष्यर्त्विग्ज्ञातिबांधवान् ।
प्रमीतानानृशंस्यार्थं तर्पयेत्तानमत्सरः ॥ १४.१०४.६० ॥
ഗുരുക്കന്മാർ, സുഹൃത്തുക്കൾ, ബന്ധുക്കൾ, ശിഷ്യന്മാർ, ഋത്വിക്കുകൾ, ജ്ഞാതിബാന്ധവർ, മരിച്ചവർ എന്നിവരെ കാരുണ്യത്താൽ, അസൂയയില്ലാതെ തർപ്പണത്താൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.
14.104.61
तर्पयित्वा तथाऽऽचम्य स्नानवस्त्रं प्रपीडयेत् ।
वृत्तिं भृत्यजनस्याहुः स्नानं पानं च तद्विदः ॥ १४.१०४.६१ ॥
തർപ്പണം ചെയ്ത ശേഷം, അതുപോലെ ആചമനം ചെയ്ത്, കുളിച്ച വസ്ത്രം പിഴിയണം. അത് അറിയുന്നവർ കുളിയും പാനവും ഭൃത്യജനങ്ങളുടെ ഉപജീവനമെന്ന് പറയുന്നു.
14.104.62
अतर्पयित्वा तान्पूर्वं स्नानवस्त्रं न पीडयेत् ।
पीडयेच्चेत्पुरा मोहाद्देवाः सर्पिगणास्तथा।
पितरस्तु निराशास्ते शप्त्वा यान्ति यथागतं ॥ १४.१०४.६२ ॥
അവർക്ക് മുൻപ് തർപ്പണം നൽകാതെ കുളിച്ച വസ്ത്രം പിഴിയരുത്. മോഹത്താൽ മുമ്പ് പിഴിഞ്ഞാൽ ദേവന്മാരും സർപ്പഗണങ്ങളും പിതൃക്കളും നിരാശരായി ശപിച്ച് വന്ന വഴിയേ മടങ്ങിപ്പോകും.
14.104.63
प्रक्षाल्य तु मृदा पादावाचम्य प्रयतः पुनः ।
दर्भेषु दर्भपाणिः सन्स्वाध्यायं तु समारभेत् ॥ १४.१०४.६३ ॥
പിന്നെ മണ്ണുകൊണ്ട് കാലുകൾ കഴുകി, വീണ്ടും ആചമനം ചെയ്ത്, നിയന്ത്രിതനായി, കയ്യിൽ ദർഭയുമായി ദർഭകളിൽ ഇരുന്ന് സ്വാധ്യായം ആരംഭിക്കണം.
14.104.64
वेदमादौ समारभ्य ततोपर्युपरि क्रमात् ।
यदधीतेऽन्वहं शक्त्या तत्स्वाध्यायं प्रचक्षते ॥ १४.१०४.६४ ॥
വേദം ആദിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, ക്രമത്തിൽ മുന്നോട്ട് മുന്നോട്ട്, ശക്തിക്കനുസരിച്ച് ദിവസവും ഏതു ഓതുന്നുവോ അതിനെയാണ് സ്വാധ്യായം എന്ന് പറയുന്നത്.
14.104.65
ऋचो वाऽपि यजुर्वाऽपि सामगायमथापि च ।
इतिहासपुराणानि यथाशक्ति न हापयेत् ॥ १४.१०४.६५ ॥
ഋക്കുകളും യജുസ്സുകളും സാമഗാനങ്ങളും ഇതിഹാസപുരാണങ്ങളും ശക്തിക്കനുസരിച്ച് ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
14.104.66
उत्थाय तु नमस्कृत्य दिशो दिग्देवता अपि ।
ब्रह्मणं च ततश्चाग्निं पृथिवीमोषधीस्तथा ॥ १४.१०४.६६ ॥
എഴുന്നേറ്റ് നമസ്കരിച്ച്, ദിക്കുകളെയും ദിക്പാലകദേവതകളെയും, പിന്നെ ബ്രഹ്മാവിനെയും അഗ്നിയെയും, ഭൂമിയെയും ഓഷധികളെയും നമസ്കരിക്കണം.
14.104.67
वाचं वाचस्पतिं चैव मां चैव सरितस्तथा ।
नमस्कृत्य तथाऽद्भिस्तु प्रणवादि च पूर्ववत् ॥ १४.१०४.६७ ॥
വാക്കിനെയും വാചസ്പതിയെയും എന്നെയും നദികളെയും നമസ്കരിച്ച്, ജലംകൊണ്ടും, പ്രണവം മുതലായവയോടൊപ്പം, മുമ്പത്തെപ്പോലെ.
14.104.68
ततो नमोऽद्भ्य इत्युक्त्वा नमस्कुर्यात्तु तज्जलम् ।
घृणिः सूर्यस्तथाऽऽदित्यस्तं प्रणम्य स्वमूर्धनि ॥ १४.१०४.६८ ॥
പിന്നെ 'നമോഽദ്ഭ്യഃ' എന്നു പറഞ്ഞ് ആ ജലത്തെ നമസ്കരിക്കണം; ഘൃണിയെയും സൂര്യനെയും ആദിത്യനെയും പ്രണമിച്ച് സ്വന്തം ശിരസ്സിൽ.
14.104.69
ततस्त्वालोकयन्नर्कं प्रणवेन समाहितः ।
ततो मामर्चयेत्पुष्पैर्मत्प्रियैरेव नित्यशः ॥ १४.१०४.६९ ॥
പിന്നെ സൂര്യനെ നോക്കി, പ്രണവത്തോടെ ഏകാഗ്രനായി; പിന്നെ എനിക്കു പ്രിയമായ പുഷ്പങ്ങൾകൊണ്ട് ദിവസേന എന്നെ പൂജിക്കണം.
14.104.70
त्वत्प्रियाणि प्रसूनानि त्वदधिष्ठानि माधव ।
सर्वाण्याचक्ष्व देवेश त्वद्भक्तस्य ममाच्युत ॥ १४.१०४.७० ॥
അങ്ങേക്കു പ്രിയമായതും അങ്ങയിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുമായ എല്ലാ പുഷ്പങ്ങളെയും പറഞ്ഞുതരിക, മാധവാ; ദേവേശാ, അച്യുതാ, അങ്ങയുടെ ഭക്തനായ എനിക്ക്.
14.104.71
शृणुष्वावहितो राजन्पुष्पाणि प्रियकृन्ति मे ।
कुमुदं करवीरं च चणकं चंपकं तथा ॥ १४.१०४.७१ ॥
രാജാവേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക: എനിക്കു സന്തോഷം നൽകുന്ന പുഷ്പങ്ങൾ — കുമുദം, കരവീരം, ചണകം, ചമ്പകം, അതുപോലെ.
14.104.72
मल्लिकाजातिपुष्पं च नन्द्यावर्तं च नन्दिकम् ।
पलाशपुष्पपत्राणि दूर्वा भृङ्गकमेव च ॥ १४.१०४.७२ ॥
മല്ലികയും ജാതിപുഷ്പവും, നന്ദ്യാവർത്തവും നന്ദികവും, പലാശപുഷ്പങ്ങളും ഇലകളും, ദൂർവ്വയും ഭൃംഗകവും.
14.104.73
वनमाला च राजेन्द्र मत्प्रियाणि विशेषतः ।
सर्वेषामपि पुष्पाणां सहस्रगुणमुत्पलम् ॥ १४.१०४.७३ ॥
രാജേന്ദ്രാ, വനമാല എനിക്ക് വിശേഷിച്ചും പ്രിയം; എല്ലാ പുഷ്പങ്ങളിലുംവെച്ച് ഉത്പലം ആയിരം മടങ്ങ് ശ്രേഷ്ഠം.
14.104.74
तस्मात्पद्मं तथा राजन्पद्मात्तु सतपत्रकम् ।
तस्मात्सहस्रपत्रं तु पुण्डरीकं ततः परम् ॥ १४.१०४.७४ ॥
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, പദ്മം; പദ്മത്തേക്കാൾ ശതപത്രം; അതിനേക്കാൾ സഹസ്രപത്രം; പിന്നെ പുണ്ഡരീകം ശ്രേഷ്ഠം.
14.104.75
पुण्डरीकसहस्रात्तु तुलसी गुणतोऽधिका ।
बकपुष्पं ततस्तस्मात्सौवर्णं तु ततोऽधिकम्।
सौवर्णात्तु प्रसूनाच्च मत्प्रियं नास्ति पाण्डव ॥ १४.१०४.७५ ॥
ആയിരം പുണ്ഡരീകങ്ങളേക്കാൾ ഗുണത്തിൽ തുളസി ശ്രേഷ്ഠമാണ്; പിന്നെ ബകപുഷ്പം; അതിനേക്കാൾ സൗവർണ്ണപുഷ്പം; പാണ്ഡവാ, സൗവർണ്ണപുഷ്പത്തേക്കാൾ എനിക്ക് പ്രിയമായത് ഒന്നുമില്ല.
14.104.76
पुष्पाभावे तुलस्यास्तु पत्रैर्मामर्चयेत्पुनः ।
पत्रालाभे तु शाखाभिः शाकालाभे शिफालवैः।
शिफाभावे मृदा तत्र भक्तिमानर्चयेत माम् ॥ १४.१०४.७६ ॥
തുളസിപ്പൂവില്ലെങ്കിൽ ഇലകൊണ്ട് എന്നെ പൂജിക്കണം; ഇലയില്ലെങ്കിൽ ശാഖകൊണ്ട്; ശാകമില്ലെങ്കിൽ വേരിന്റെ മുളകൾകൊണ്ട്; വേരില്ലെങ്കിൽ ഭക്തൻ മണ്ണുകൊണ്ട് എന്നെ പൂജിക്കട്ടെ.
14.104.77
वर्जनीयानि पुष्पाणि शृणु राजन्समाहितः ।
किङ्किणी मुनिपुष्पं च धुर्धूरं पाटलं तथा ॥ १४.१०४.७७ ॥
രാജാവേ, വർജ്ജിക്കേണ്ട പുഷ്പങ്ങളെ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക: കിങ്കിണി, മുനിപുഷ്പം, ധുർധൂരം, പാടലം എന്നിവയും.
14.104.78
तथाऽतिमुक्तकं चैव पुन्नागं नक्तमालिकम् ।
यौधिकं क्षीरिकापुष्पं निर्गुण्डी लाङ्गुली जपा ॥ १४.१०४.७८ ॥
അതുപോലെ അതിമുക്തകം, പുന്നാഗം, നക്തമാലികം, യൗധികം, ക്ഷീരികാ പുഷ്പം, നിർഗുണ്ഡി, ലാങ്ഗുലി, ജപാ.
14.104.79
कर्णिकारं तथाऽशोकं शल्मलीपुष्पमेव च ।
ककुभाः कोविदाराश्च वैभीतकमथापि च ॥ १४.१०४.७९ ॥
അതുപോലെ കർണികാരം, അശോകം, ശാൽമലീ പുഷ്പം, ककുഭം, കോവിദാരം, വൈഭീതകം എന്നിവയും.
14.104.80
कुरण्टकप्रसूनं च कल्पकं कालकं तथा ।
अङ्केलं गिरिकर्णी च नीलान्येव च सर्वशः।
एकपर्णानि चान्यानि सर्वाण्येव विवर्जयेत् ॥ १४.१०४.८० ॥
കുരണ്ടകം, കൽപകം, കാലകം, അങ്കേലം, ഗിരികർണി, എല്ലാ തരം നീല പുഷ്പങ്ങളും, ഏകപർണങ്ങളും മറ്റുള്ളവയും എല്ലാം ഒഴിവാക്കണം.
14.104.81
अर्कपुष्पाणि वर्ज्यानि अर्कपत्रस्तितानि च ।
व्याघृताः पिचुमन्दानि सर्वाण्येव विवर्जयेत् ॥ १४.१०४.८१ ॥
അർക്ക പുഷ്പങ്ങൾ വർജ്യമാണ്; അർക്ക ഇലകളും; വ്യാഘൃതം, പിചുമന്ദം ഇവയെല്ലാം ഒഴിവാക്കണം.
14.104.82
अन्यैस्तु शुक्लपत्रैस्तु गन्धवद्भिर्नराधिप ।
अवर्ज्यैस्तैर्यथालाभं मद्भक्तो मां समर्चयेत् ॥ १४.१०४.८२ ॥
നരാധിപാ, വർജ്യമല്ലാത്ത മറ്റ് സുഗന്ധമുള്ള വെള്ള ഇലകളാൽ, ലഭ്യമായവ കൊണ്ട് എന്റെ ഭക്തൻ എന്നെ പൂജിക്കണം.
14.104.83
कथं त्वमर्चनीयोसि मूर्तयः कीदृशास्तु ते ।
वैखानसाः कथं ब्रुयूः कथं वा पाञ्चरात्रिकाः ॥ १४.१०४.८३ ॥
നിന്നെ എങ്ങനെ പൂജിക്കണം? നിന്റെ മൂർത്തികൾ എങ്ങനെയുള്ളവ? വൈഖാനസർ എങ്ങനെ പറയണം, അല്ലെങ്കിൽ പാഞ്ചരാത്രികർ എങ്ങനെ പറയണം?
14.104.84
शृणु पाण्डव तत्सर्वमर्चनाक्रममात्मनः ।
स्थण्डिले पद्मकं कृत्वा चाष्टपत्रं सकर्णिकम् ॥ १४.१०४.८४ ॥
പാണ്ഡവാ, എന്റെ ആരാധനാക്രമം മുഴുവൻ കേൾക്കുക. നിരപ്പായ നിലത്ത് എട്ട് ദളങ്ങളും കർണികയുമുള്ള താമരയെഴുതി.
14.104.85
अष्टाक्षरविधानेन ह्यथवा द्वादशाक्षरैः ।
वैदिकैरथ मन्त्रैश्च मम सूक्तेन वा पुनः ॥ १४.१०४.८५ ॥
അഷ്ടാക്ഷര വിധിപ്രകാരമോ, അല്ലെങ്കിൽ ദ്വാദശാക്ഷരങ്ങളാലോ, വൈദിക മന്ത്രങ്ങളാലോ, അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ സൂക്തത്താലോ.
14.104.86
स्थापितं मां ततस्तस्मिन्नर्ययित्वा विचक्षणः ।
पुरुषं च ततः सत्यमत्युतं च युधिष्टिर ॥ १४.१०४.८६ ॥
അവിടെ എന്നെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച്, വിചക്ഷണൻ പൂജിച്ച്, പിന്നെ പുരുഷനെയും സത്യനെയും അച്യുതനെയും, യുധിഷ്ഠിരാ.
14.104.87
अनिरुद्धं च मां प्राहुर्वैखानसविदो जनाः ।
अन्ये त्वेवं विजानन्ति मां राजन्पाञ्चरात्रिकाः। ॥ १४.१०४.८७ ॥
വൈഖാനസ പണ്ഡിതർ എന്നെ അനിരുദ്ധൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു. എന്നാൽ രാജാവേ, പാഞ്ചരാത്രികർ എന്നെ ഇങ്ങനെ അറിയുന്നു.
14.104.88
वासुदेवं च राजेन्द्र संकर्षणमथापि वा ।
प्रद्युम्नं चानिरुद्धं च चतुर्मूर्तिं प्रचक्षते ॥ १४.१०४.८८ ॥
രാജേന്ദ്രാ, വാസുദേവനും സങ്കർഷണനും, അല്ലെങ്കിൽ പ്രദ്യുമ്നനും അനിരുദ്ധനും; നാലു മൂർത്തികളുള്ളവനായി എന്നെ പറയുന്നു.
14.104.89
एताश्चान्याश्च राजेन्द्र संज्ञाभेदेन मूर्तयः ।
विद्ध्यार्थान्तरा एवं मामेवं चार्चयेद्भुधः ॥ १४.१०४.८९ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ഇവയും മറ്റുള്ളവയും നാമഭേദത്താലുള്ള മൂർത്തികളാണ്; വ്യത്യസ്ത അർത്ഥമുള്ളവയെന്നറിയുക. ബുദ്ധിമാൻ ഇങ്ങനെ എന്നെത്തന്നെ പൂജിക്കണം.
14.104.90
त्वद्भक्ताः कीदृसा देव कानि तेषं व्रतानि च ।
एतत्कथय देवेश त्वद्भक्तस्य ममाच्युत ॥ १४.१०४.९० ॥
ദേവാ, നിന്റെ ഭക്തന്മാർ എങ്ങനെയുള്ളവരാണ്, അവരുടെ വ്രതങ്ങൾ ഏവ? ദേവേശാ, അച്യുതാ, നിന്റെ ഭക്തനായ എനിക്ക് ഇത് പറഞ്ഞുതരൂ.
14.104.91
अनन्यदेवताभक्ता चे मद्भक्तजनप्रियाः ।
मामेव शरणं प्राप्ता मद्भक्तास्ते प्रकीर्तिताः ॥ १४.१०४.९१ ॥
മറ്റൊരു ദേവതയെ ഭജിക്കാത്തവരും, എന്റെ ഭക്തജനങ്ങൾക്ക് പ്രിയരായവരും, എന്നെമാത്രം ശരണമടഞ്ഞവരുമാണ് എന്റെ ഭക്തരെന്ന് പ്രകീർത്തിക്കപ്പെടുന്നത്.
14.104.92
स्वर्ग्याण्यपि यशस्यानि मत्प्रियाणि विशेषतः ।
मद्भक्तः पाण्डवश्रेष्ठ व्रतानीमानि धारयेत् ॥ १४.१०४.९२ ॥
പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠാ, സ്വർഗ്ഗവും യശസ്സും നൽകുന്നതും, വിശേഷിച്ച് എനിക്ക് പ്രിയമായതുമായ ഈ വ്രതങ്ങൾ എന്റെ ഭക്തൻ അനുഷ്ഠിക്കണം.
14.104.93
नान्यदाच्छादयेद्वस्त्रं मद्भक्तो जलतारणे ।
स्वस्थस्तु न दिवा स्वप्येन्मधुमांसानि वर्जयेत् ॥ १४.१०४.९३ ॥
വെള്ളം കടക്കുമ്പോൾ എന്റെ ഭക്തൻ മറ്റൊരു വസ്ത്രം പുതയ്ക്കരുത്; സുഖമായിരിക്കുമ്പോൾ പകൽ ഉറങ്ങരുത്, തേനും മാംസവും വർജ്ജിക്കണം.
14.104.94
प्रदक्षिणं व्रजेद्विप्रान्गामश्वत्थं हुताशनम् ।
न धावेत्पतिते वर्षे नाग्नभिक्षां च लोपयेत् ॥ १४.१०४.९४ ॥
ബ്രാഹ്മണരെയും പശുവിനെയും അരയാലിനെയും അഗ്നിയെയും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം; മഴ പെയ്യുമ്പോൾ ഓടരുത്, അഗ്നിഭിക്ഷ മുടക്കരുത്.
14.104.95
प्रत्यक्षलवणं नाद्यत्सौभाञ्जनकरञ्जनौ ।
ग्रासमुष्टिं गवपे दद्याद्धान्याम्लं चैव वर्जयेत् ॥ १४.१०४.९५ ॥
കാണുന്ന ഉപ്പ് കഴിക്കരുത്; സൗഭാഞ്ജനവും കരഞ്ജവും കഴിക്കരുത്; പശുവിന് ഒരു ഉരുള ആഹാരം നൽകണം, ധാന്യപ്പുളിയും വർജ്ജിക്കണം.
14.104.96
तथा पर्युषितं चापि पक्वं परगृहागतम् ।
अनिवेदितं च यद्द्रव्यं तत्प्रयत्नेन वर्जयेत् ॥ १४.१०४.९६ ॥
അതുപോലെ, പഴകിയതും, പാകം ചെയ്തതെങ്കിലും പരഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് വന്നതും, നിവേദിക്കാത്തതുമായ വസ്തു ശ്രദ്ധയോടെ വർജ്ജിക്കണം.
14.104.97
विभितककरञ्जानां छायां दूरे विवर्जयेत् ।
पिप्रदेवपरीवादान्न वदेत्पीडितोपि सन् ॥ १४.१०४.९७ ॥
വിഭീതകം, കരഞ്ജം എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളുടെ തണൽ ദൂരെ വർജ്ജിക്കണം; പീഡിതനായിരുന്നാലും ബ്രാഹ്മണരെ ആക്ഷേപിക്കരുത്.
14.104.98
सात्विका राजसाश्चापि तामसाश्चापि पाण्डव ।
मामर्चयन्ति मद्भक्तास्तेषामीदृग्विदा गतिः ॥ १४.१०४.९८ ॥
പാണ്ഡവാ, സാത്വികരും രാജസരും താമസരും പോലും എന്റെ ഭക്തരായി എന്നെ ആരാധിക്കുന്നു; അവർക്ക് ഇങ്ങനെയുള്ള അറിവുള്ളവരുടെ ഗതി ലഭിക്കും.
14.104.99
तामसास्तिमिरं यान्ति राजसा रज एव तत् ।
सात्विकाः सत्वसंपन्नाः सत्वमेव प्रयान्ति ते ॥ १४.१०४.९९ ॥
താമസർ ഇരുട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു; രാജസർ രജസ്സിലേക്ക്; സത്വഗുണസമ്പന്നരായ സാത്വികർ സത്വത്തെത്തന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു.
14.104.100
ये सिद्धाः सन्ति साङ्ख्येन योगसत्वबलेन च ।
नभस्यादित्यचन्द्राभ्यां पश्यन्ति पदविस्तरम् ॥ १४.१०४.१०० ॥
സാംഖ്യത്താലും യോഗ-സത്വബലത്താലും സിദ്ധരായവർ ആകാശത്തിൽ സൂര്യചന്ദ്രന്മാരിലൂടെ പഥവിസ്താരം കാണുന്നു.
14.104.101
एकस्तंभे नवद्वारे त्रिस्थूणे पञ्चसाक्षिके ।
एतस्मिन्देहनगरे राजसस्तु सदा भवेत् ॥ १४.१०४.१०१ ॥
ഒരു തൂൺ, ഒമ്പത് വാതിലുകൾ, മൂന്ന് താങ്ങുകൾ, അഞ്ച് സാക്ഷികൾ ഉള്ള ഈ ദേഹനഗരത്തിൽ രാജസഗുണം സദാ ഉണ്ടാകും.
14.104.102
उदिते सवितर्याप्य क्रियायुक्तस्य धीमतः ।
चतुर्वेदविदश्चापि देहे षड्वृषलाः स्मृताः ॥ १४.१०४.१०२ ॥
സൂര്യൻ ഉദിക്കുമ്പോൾ, കർമ്മനിരതനായ ബുദ്ധിമാനും നാലു വേദങ്ങളറിഞ്ഞവനും ആയവന്റെ ദേഹത്തിൽ ആറു വൃഷലന്മാർ ഉള്ളതായി പറയപ്പെടുന്നു.
14.104.103
क्षत्रियाः सप्त विज्ञेया वैश्यास्त्वष्टौ प्रकीर्तिताः ।
नियताः पाण्डवश्रेष्ठ शूद्राणामेकविंशतिः ॥ १४.१०४.१०३ ॥
ക്ഷത്രിയർ ഏഴ് എന്ന് അറിയണം; വൈശ്യർ എട്ട് എന്ന് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠാ, ശൂദ്രർ ഇരുപത്തിയൊന്ന് എന്ന് നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
14.104.104
कामः क्रोधश्च लोभश्च मोहश्च मद एव च ।
महामोहश्च इत्येते देहे षड्वृषलाः स्मृताः ॥ १४.१०४.१०४ ॥
കാമം, ക്രോധം, ലോഭം, മോഹം, മദം, മഹാമോഹം ഇവയാണ് ദേഹത്തിലെ ആറു വൃഷലന്മാർ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
14.104.105
गर्वः स्तंभो ह्यहङ्कार ईर्ष्या च द्रोह एव च ।
पारुष्यं क्रूरता चैव सप्तैत क्षत्रियाः स्मृताः ॥ १४.१०४.१०५ ॥
ഗർവ്വം, സ്തംഭം, അഹങ്കാരം, ഈർഷ്യ, ദ്രോഹം, പാരുഷ്യം, ക്രൂരത—ഇവ ഏഴും ക്ഷത്രിയർ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
14.104.106
तीक्ष्णता निकृतिर्माया शाठ्यं डंभो ह्यनार्जवम् ।
पैशुन्यमनृतं चैव वेश्यास्त्वष्टौ प्रकीर्तिताः ॥ १४.१०४.१०६ ॥
തീക്ഷ്ണത, വഞ്ചന, മായ, ശാഠ്യം, ഡംഭം, വക്രത, പൈശുന്യം, അസത്യം—ഇവ എട്ടും വൈശ്യർ എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
14.104.107
तृष्णा बुभुक्षा निद्रा च ह्यालस्यं चाघृणादयः ।
आधिश्चापि विषादश्च प्रमादो हीनसत्वता ॥ १४.१०४.१०७ ॥
തൃഷ്ണ, വിശപ്പ്, ഉറക്കം, അലസത, നിർദയത മുതലായവ, മനോവേദന, വിഷാദം, പ്രമാദം, ഹീനസത്വത.
14.104.108
भयं विक्लबता जाड्यं पापकं मन्युरेव च ।
आशा चाश्रद्दधानत्वमनवस्थाप्यमन्त्रणम् ॥ १४.१०४.१०८ ॥
ഭയം, വിക്ലബത, ജാഡ്യം, പാപം, ക്രോധം, ആശ, ശ്രദ്ധയില്ലായ്മ, അസ്ഥിരത, ദുരാലോചന.
14.104.109
आशौचं मलिनत्वं च शूद्रा ह्येते प्रकीर्तिताः ।
यस्मिन्नेते न दृश्यन्ते स वै ब्राह्मण उच्यते ॥ १४.१०४.१०९ ॥
അശൗചവും മലിനതയും ഇവയാണ് ശൂദ്രർ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്. ഇവ ആരിലും കാണപ്പെടാത്തവനെയാണ് ബ്രാഹ്മണൻ എന്ന് പറയുന്നത്.
14.104.110
येषुयेषु हि भावेषु यत्कालं वर्तते द्विजः ।
तत्कालं वै स विज्ञेयो ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः ॥ १४.१०४.११० ॥
ഏതേത് ഭാവങ്ങളിൽ ദ്വിജൻ ഏത് കാലം നിലകൊള്ളുന്നുവോ, ആ കാലത്ത് അവനെ ബ്രാഹ്മണനായി അറിയണം — ജ്ഞാനത്തിൽ ദുർബലനായവൻ.
14.104.111
प्राणानायम्य यत्कालं येन मां चापि चिन्तयेत् ।
तत्कालो वै द्विजो ज्ञेयः शेषकालो ह्यथेतरः ॥ १४.१०४.१११ ॥
പ്രാണങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് ഏത് കാലത്ത് അവൻ എന്നെ ധ്യാനിക്കുന്നുവോ, ആ കാലത്ത് അവനെ ദ്വിജനായി അറിയണം; ശേഷകാലം വേറെയാണ്.
14.104.112
तस्मात्तु सात्विको भूत्वा शुचिः क्रोधविवर्जितः ।
मामर्चयेत्तु सततं मत्प्रियत्वं यदीच्छति ॥ १४.१०४.११२ ॥
അതിനാൽ സാത്വികനായി, ശുചിയായി, ക്രോധമില്ലാതെ, എനിക്ക് പ്രിയനാകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും എന്നെ ആരാധിക്കണം.
14.104.113
अलोलजिह्वः समुपस्थितो धृतिं ।
निधाय चक्षुर्युगमात्रमेव तत।
मनश्च वाचं च निगृह्य चञ्चलं ।
भयान्निवृत्तो मम भक्त उच्यते ॥ १४.१०४.११३ ॥
നാക്ക് ചഞ്ചലമല്ലാതെ, ധൃതിയോടെ സന്നിഹിതനായി, ദൃഷ്ടി ഒരു നുകത്തിന്റെ നീളം മാത്രം ഉറപ്പിച്ച്, മനസ്സും ചഞ്ചലമായ വാക്കും നിയന്ത്രിച്ച്, ഭയത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയവൻ — അവനെ എന്റെ ഭക്തൻ എന്ന് പറയുന്നു.
14.104.114
ईदृशाध्यात्मिनो ये तु ब्राह्मणा नियतेन्द्रियाः ।
तेषां श्राद्धेषु तृप्यन्ति तेन तृप्ताः पितामहाः ॥ १४.१०४.११४ ॥
ഇങ്ങനെയുള്ള ആത്മജ്ഞാനികളും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച ബ്രാഹ്മണരുമുണ്ട്; അവരുടെ ശ്രാദ്ധങ്ങളിൽ പിതൃക്കൾ തൃപ്തരാകുന്നു, അതിനാൽ തൃപ്തരായ അവർ സന്തോഷിക്കുന്നു.
14.104.115
धर्मो जयति नाधर्मः सत्यं जयति नानृतम् ।
क्षमा जयति न क्रोधः क्षमावान्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०४.११५ ॥
ധർമ്മം ജയിക്കുന്നു, അധർമ്മമല്ല; സത്യം ജയിക്കുന്നു, അസത്യമല്ല; ക്ഷമ ജയിക്കുന്നു, ക്രോധമല്ല. ക്ഷമയുള്ളവനാണ് ബ്രാഹ്മണനാകേണ്ടത്.