Mahābhārata · Adhyāya 14.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.104.1
विप्रयोगे शरीरस्य सेन्द्रियस्य विशेषतः ।
अन्तरा वर्तमानस्य गतिः प्राणस्य कीदृशी ॥ १४.१०४.१ ॥
Na separação do corpo, sobretudo com os sentidos, qual é o curso do prāṇa que permanece entre os estados?
14.104.2
शुभाशुभकृतं सर्वं प्राप्नोतीह फलं नरः ।
न तु सर्वस्य भूतस्य पञ्चत्वं विद्यते नृप ॥ १४.१०४.२ ॥
Aqui o homem obtém o fruto de tudo o que fez, bom ou mau; mas, ó rei, nem todo ser está sujeito ao estado de pañcatva (a morte).
14.104.3
पञ्चत्वं पाण्डवश्रेष्ठ भूरिभूतिकरं नृणाम् ।
तेषां पञ्च महायज्ञान्ये कुर्वन्ति द्विजोत्तम ॥ १४.१०४.३ ॥
Ó melhor dos Pāṇḍava, o pañcatva (a morte) traz grande prosperidade aos homens; ó melhor dos duas-vezes-nascidos, assim é para aqueles que realizam os cinco grandes sacrifícios.
14.104.4
पञ्चत्वं पञ्चभिर्भूतैर्वियोगं संप्रचक्षते ।
न जायते न म्रियते पुरुषः शाश्वतः सदा ॥ १४.१०४.४ ॥
Chama-se pañcatva a separação dos cinco elementos; o puruṣa não nasce nem morre, pois é eterno, sempre.
14.104.5
प्रायेण मरणं नाम पापिनामेव पाण्डव ।
येषां तु न गतिः पुण्या तेषां मरणमुच्यते ॥ १४.१०४.५ ॥
Geralmente diz-se que a morte pertence apenas aos pecadores, ó Pāṇḍava; para aqueles cujo caminho não é meritório, diz-se que a morte chega.
14.104.6
प्रायेणाकृतकृत्यस्तु मृत्योरुद्विजते जनः ।
कृतकृत्याः प्रतीक्षन्ते मृत्युं प्रियमिवातिथिम् ॥ १४.१०४.६ ॥
Geralmente, quem não cumpriu seus deveres se retrai diante da morte; mas os que cumpriram seus deveres aguardam a morte como a um hóspede querido.
14.104.7
पञ्च यज्ञाः कथं देव क्रियन्तेऽत्र द्विजातिभिः ।
तेषां नाम च देवेश वक्तुमर्हस्यशेषतः ॥ १४.१०४.७ ॥
Ó deus, como os duas vezes nascidos realizam aqui os cinco sacrifícios? Ó senhor dos deuses, deverias dizer-lhes os nomes por completo.
14.104.8
शृणु पञ्च महायज्ञान्कीर्त्यमानान्युधिष्ठिर ।
यैरेव ब्रह्मसालोक्यं लभ्यते गृहमेधिना ॥ १४.१०४.८ ॥
Escuta, Yudhiṣṭhira, os cinco grandes sacrifícios que são proclamados, pelos quais o chefe de família alcança a companhia do mundo de Brahmā.
14.104.9
ऋभुजज्ञं ब्रह्मयज्ञं भूतयज्ञं च पाण्डव ।
नृयज्ञं पितृयज्ञं च पञ्च यज्ञान्प्रचक्षते ॥ १४.१०४.९ ॥
Ó filho de Pāṇḍu, proclamam cinco sacrifícios: o sacrifício dos Ṛbhu, o sacrifício de Brahman, o sacrifício aos seres, o sacrifício aos homens e o sacrifício aos antepassados.
14.104.10
तर्पणं ऋभुयज्ञः स्यात्स्वाध्यायो ब्रह्मयज्ञकः ।
भूतयज्ञो बलिर्यज्ञो नृयज्ञोऽतिथिपूजनम्।
पितॄनुद्दिश्य यत्कर्म पितृयज्ञः प्रकीर्तितः ॥ १४.१०४.१० ॥
A libação é o sacrifício dos Ṛbhu; a recitação das Escrituras é o sacrifício de Brahman. A oferenda é o sacrifício aos seres; honrar os hóspedes é o sacrifício aos homens. O rito realizado em direção aos antepassados é proclamado sacrifício aos antepassados.
14.104.11
हुतं चाप्यहुतं चैव तथा प्रहुतमेव च ।
प्राशितं बलिदानं च पाकयज्ञान्प्रचक्षते ॥ १४.१०४.११ ॥
O oferecido ao fogo, o não oferecido, o derramado como oferenda, o consumido como resto e a entrega de oferendas — estes chamam-se sacrifícios de alimento cozido.
14.104.12
वैश्वदेवादयो होमा हुतमित्युच्यते बुधैः ।
अहुतं च भवेद्दत्तं प्रहुतं ब्राह्मणाशितम् ॥ १४.१०४.१२ ॥
Os sábios chamam 'oferecido' (huta) às oblações que começam com o Vaiśvadeva. O que é dado é 'não oferecido' (ahuta), e 'derramado' (prahuta) é o que um brâmane comeu.
14.104.13
प्राणाग्निहोत्रहोमं च प्राशितं विधिवद्विदुः ।
बलिकर्म च राजेन्द्र पाकयज्ञाः प्रकीर्तिताः ॥ १४.१०४.१३ ॥
A oferenda prāṇāgnihotra e a ingestão da porção consagrada são conhecidas segundo a regra. Ó senhor dos reis, o rito de oferenda bali e os sacrifícios de cozimento são declarados.
14.104.14
केचित्पञ्च महायज्ञान्पाकयज्ञान्प्रचक्षते ।
अपरे ब्रह्मयज्ञादीन्महायज्ञविदो विदुः ॥ १४.१०४.१४ ॥
Alguns chamam os cinco grandes sacrifícios de sacrifícios de cozimento, outros chamam assim o sacrifício brahma e os demais; os conhecedores dos grandes sacrifícios sabem-no assim.
14.104.15
सर्व एते महायज्ञाः सर्वथा परिकीर्तिताः ।
बुभुक्षितान्ब्राह्मणांस्तु यथाशक्ति न हापयेत् ॥ १४.१०४.१५ ॥
Todos estes grandes sacrifícios foram plenamente declarados. Não se deve omitir, segundo a própria capacidade, os brâmanes famintos.
14.104.16
अहन्यहनि ये त्वेतानकृत्वा भुञ्जते स्वयम् ।
केवलं मलमश्नन्ति ते नार न च संशयः ॥ १४.१०४.१६ ॥
Aqueles que comem para si mesmos cada dia sem realizar estes sacrifícios comem apenas imundície; não são homens, e não há dúvida.
14.104.17
तस्मात्स्नात्वा द्विजो विद्वान्कुर्यादेतान्दिनेदिने ।
अतोऽन्यथा तु भुञ्जन्वै प्रायश्चित्ती भवेद्द्विजः ॥ १४.१०४.१७ ॥
Portanto, o dvija instruído, tendo se banhado, deve realizá-los a cada dia; caso contrário, o dvija que come torna-se quem deve fazer expiação.
14.104.18
देवदेवेशक दैत्यघ्न त्वद्भक्तस्य जनार्दन ।
वक्तुमर्हसि देवेश स्नानस्य च विधिं मम ॥ १४.१०४.१८ ॥
Ó deus dos deuses, senhor, matador dos daityas, Janārdana, deverias dizer-me, teu devoto, ó senhor dos deuses, a regra do banho.
14.104.19
शृणु पाण्डव तत्सर्व पवित्रं पापनाशनम् ।
स्नात्वा येन विधानेन मुच्यन्ते किल्बिषाद्द्विजाः ॥ १४.१०४.१९ ॥
Ouve, Pāṇḍava, tudo isso, que purifica e destrói o pecado: a regra pela qual os dvijas, tendo se banhado, são libertos da falta.
14.104.20
मृदं च गोमयं चैव तिलं दर्भांस्तथैव च ।
पुष्पाण्यपि यथान्यायमादाय तु जलं व्रजेत् ॥ १४.१०४.२० ॥
Tendo tomado devidamente argila, esterco de vaca, gergelim, capim kuśa e também flores, deve-se então ir até a água.
14.104.21
नद्यां स्नात्वा न च स्नायदन्यत्र द्विजसत्तम ।
सति प्रभूते पयसि नाल्पे स्नायात्कदाचन ॥ १४.१०४.२१ ॥
Ó melhor dos dvijas, tendo se banhado num rio, não se deve banhar em outro lugar; quando há água abundante, nunca se deve banhar em pouca água.
14.104.22
गत्वोदकसमीपं तु शुचौ देशे मनोरमे ।
ततो मृद्गोमयादीनि तत्र विप्रो विनिक्षिपेत् ॥ १४.१०४.२२ ॥
Tendo ido perto da água a um lugar puro e agradável, o brâmane deve então depositar ali a argila, o esterco de vaca e o restante.
14.104.23
बहिः प्रक्षाल्य पादौ च द्विराचम्य प्रयत्नतः ।
प्रदक्षिणं समावृत्य नमस्कुर्यात्तु तज्जलम् ॥ १४.१०४.२३ ॥
Tendo lavado os pés do lado de fora e bebido água duas vezes com cuidado, tendo circundado pela direita, deve então prestar reverência a essa água.
14.104.24
न च प्रक्षालयेद्विद्वांस्तीर्थमद्भिः कदाचन ।
न च पादेन वा हन्याद्धस्तेनान्येन तज्जलम् ॥ १४.१०४.२४ ॥
Um homem sábio nunca deve lavar o vau sagrado com água, nem golpear essa água com o pé, com a mão ou com qualquer outra coisa.
14.104.25
सर्वदेवमया ह्यापो मन्मयाः पाण्डुनन्दन ।
तस्मात्तास्तु न हन्तव्यास्त्वद्भिः प्रक्षालयेत्स्थलं ॥ १४.१०४.२५ ॥
Filho de Pāṇḍu, as águas estão cheias de todos os deuses e cheias de mim. Por isso nunca devem ser golpeadas; o lugar deve ser lavado com água.
14.104.26
केवलं प्रथमं मज्जेन्नाङ्गानि विमृशेद्बुधः ।
तत्तु तीर्थं समासाद्य कुर्यादाचमनं पुनः ॥ १४.१०४.२६ ॥
O sábio deve primeiro apenas mergulhar, sem tocar os membros. Tendo chegado àquele tīrtha, deve novamente realizar o ācamana.
14.104.27
गोकर्णाकृतिवत्कृत्वा करं त्रिः प्रपिबेज्जलम् ।
द्विस्तत्परिमृजेद्वक्त्रं पादावभ्युक्ष्य चात्मनः।
शीर्षण्यांस्तु ततः प्राणान्सकृदेवतु संस्पृशेन ॥ १४.१०४.२७ ॥
Formando a mão como a orelha de uma vaca, deve-se beber água três vezes. Depois deve-se enxugar a boca duas vezes, aspergir água nos pés e tocar uma vez os sopros da cabeça.
14.104.28
बाहू द्वौ च ततः स्पृष्ट्वा हृदयं नाभिमेव च ।
प्रत्यङ्गमुदकं स्पृष्ट्वा मूर्धानं तु पुनः स्पृशेत् ॥ १४.१०४.२८ ॥
Depois, tendo tocado os dois braços, o coração e o umbigo, e tocado água em cada membro, deve-se tocar novamente a cabeça.
14.104.29
आपः पुनन्त्वित्युक्त्वा च पुनराचमनं चरेत् ।
सोङ्कारव्याहृतीर्वाऽपि सदसस्पतिमित्यृचम् ॥ १४.१०४.२९ ॥
Tendo dito «que as águas purifiquem», deve-se novamente realizar o ācamana; ou então, com a sílaba Oṃ, as vyāhṛti, ou o ṛc que começa com «sadasaspatim».
14.104.30
आचम्य मृत्तिकाः पश्चात्त्रिधा कृत्वा समालभेत् ।
ऋचेदं विष्णुरित्यङ्गमुत्तमाधममध्यमम्।
आलभ्य वारुणैः सूक्तैर्नमस्कृत्य जलं ततः ॥ १४.१०४.३० ॥
Tendo bebido água ritual (ācamana), depois, dividindo a argila em três partes, deve-se tocar com o verso "idaṃ viṣṇuḥ" os membros superior, inferior e médio; então, tendo tocado com os hinos de Varuṇa e feito reverência, toma-se água.
14.104.31
स्रवन्ती चेत्प्रतिस्रोतः प्रत्यर्कं चान्यवारिषु ।
मज्जेदोमित्युदाहृत्य न च विक्षोभयेज्जलम् ॥ १४.१०४.३१ ॥
Se a água corre, deve-se mergulhar contra a correnteza, ou voltado para o sol, ou em outras águas, pronunciando "oṃ"; e não se deve agitar a água.
14.104.32
गोमयं च त्रिधा कृत्वा जले पूर्वं समालभेत् ।
सव्याहृतीकां सप्रणवां गायत्रीं च जपेत्पुनः ॥ १४.१०४.३२ ॥
Tendo dividido o esterco de vaca em três partes, deve-se primeiro tocá-lo na água; e então recitar novamente a Gāyatrī junto com as vyāhṛti e o praṇava.
14.104.33
पुनराचमनं कृत्वा मद्गतेनान्तरात्मना ।
आपोहिष्ठेति तिसृभिर्ऋग्भिः पूतेन वारिणा।
तथा तरत्समन्दीभिः सिञ्चेच्चतसृभिः क्रमात् ॥ १४.१०४.३३ ॥
Tendo bebido água ritual novamente, com o eu interior fixado em mim, deve-se aspergir com água pura usando os três versos que começam com "Āpo hiṣṭhā", e igualmente com os quatro versos "taratsamandī" em ordem.
14.104.34
गोसूक्तेनाश्वसूक्तेन शुद्धवर्गेणि चात्मनः ।
वैष्णवैर्वारुणैः सूक्तैः सावित्रैरिन्द्रदेवतैः ॥ १४.१०४.३४ ॥
Com o Go-sūkta e o Aśva-sūkta, e com o próprio grupo puro; e com os hinos vaiṣṇava, vāruṇa, sāvitra e da divindade Indra, deve-se consagrar-se.
14.104.35
वामदैव्येन चात्मानमन्यैर्मन्मयसामभिः ।
स्थित्वाऽन्तःसलिले सूक्तं जपेद्वाचाऽघमर्षणं ॥ १४.१०४.३५ ॥
Com o hino Vāmadevya e os outros Sāmans que consistem em mim, deve-se purificar; de pé dentro da água, deve-se recitar em voz alta o hino Aghamarṣaṇa.
14.104.36
सव्याहृतीकां सप्रणवां गायत्रीं वा ततो जपेत् ।
आश्वासमोक्षात्प्रणवं जपेद्वा मामनुस्मरन् ॥ १४.१०४.३६ ॥
Ou que recite a Gāyatrī junto com as vyāhṛti e a sílaba Oṃ; ou então, até soltar o fôlego, que recite Oṃ, lembrando-se de mim.
14.104.37
उत्प्लुत्य तीर्थमासाद्य धौते शुक्ले च वाससी ।
शुद्धे चाच्छादयेत्कक्षे न कुर्यात्परिपाशके ॥ १४.१०४.३७ ॥
Tendo saltado e chegado ao lugar sagrado de banho, cubra a cintura com duas vestes brancas, lavadas e puras, e não faça nó na cintura.
14.104.38
पाशेन बद्ध्वा कक्षे यत्कुरुते कर्म वैदिकम् ।
राक्षसा दानवा दैत्यास्तद्विलुंपन्ति हर्षिताः।
तस्मत्सर्वप्रयत्नेन कक्ष्यापाशं न धारयेत् ॥ १४.१०४.३८ ॥
Qualquer rito védico praticado com um laço atado à cintura é destruído com alegria pelos rākṣasas, dānavas e daityas. Por isso, com todo o empenho, não se deve usar o laço da cintura.
14.104.39
ततः प्रक्षाल्य पादौ च हस्तौ चैव मृदा शनैः ।
आचम्य पुनराचामेत्पुनः सावित्रिया द्विजः ॥ १४.१०४.३९ ॥
Depois, lavando lentamente os dois pés e as duas mãos com argila, que faça o ācamana; e que o dvija faça o ācamana novamente com a Sāvitrī.
14.104.40
प्राङ्मुखोदङ्मुखो वाऽपि ध्यायन्वेदान्समाहितः ।
जले जलगतः शुद्धः स्थल एव स्थलस्थितः।
उभयत्र स्थितस्तस्मादाचामेदात्मशुद्धये ॥ १४.१०४.४० ॥
Voltado para o leste ou para o norte, meditando nos Vedas com a mente recolhida: quem está na água torna-se puro estando na água, quem está em terra estando em terra. De pé em qualquer dos dois lugares, que faça o ācamana para a purificação do eu.
14.104.41
दर्भेषु दर्भपाणिः सन्प्राङ्मुखः सुसमाहितः ।
प्राणायामांस्ततः कुर्यान्मद्गतेनान्तरात्मना ॥ १४.१०४.४१ ॥
Sentado sobre a grama kuśa, segurando grama kuśa na mão, voltado para o leste e bem recolhido, que então pratique os prāṇāyāma, com o eu interior voltado para mim.
14.104.42
सहस्रकृत्वः सावित्रीं शतकृत्वस्तु वा जपेत् ॥ १४.१०४.४२ ॥
Mil vezes, ou cem vezes, deve-se recitar o Sāvitrī.
14.104.43
समाहितो जपेत्तस्मात्सावित्र्या चाभिमन्त्र्य च ।
मन्देहानां विनाशाय रक्षसां विक्षिपेज्जलम् ॥ १४.१०४.४३ ॥
Portanto, com a mente concentrada, deve recitar e, tendo consagrado a água com o Sāvitrī, aspergi-la para destruir os rākṣasas de mente obtusa.
14.104.44
उद्वर्गोसीत्यथा चान्तःप्रायश्चित्तजलं क्षिपेत् ॥ १४.१०४.४४ ॥
Dizendo "Tu és o udvarga", e então, desde dentro, deve lançar a água expiatória.
14.104.45
अथादाय सुपुष्पाणि तोयमञ्जलिना द्विजः ।
प्रक्षिप्य प्रतिसूर्यं च व्योममुद्रां प्रकल्पयेत् ॥ १४.१०४.४५ ॥
Então o dvija, tomando belas flores e água nas mãos em concha, tendo-as lançado ao sol, deve formar o gesto do céu.
14.104.46
ततो द्वादशकृत्वस्तु सूर्यस्येकाक्षरं जपेत् ।
ततः षडक्षरादीनि षट्कृत्वः परिवर्तयेत् ॥ १४.१०४.४६ ॥
Então deve recitar doze vezes o mantra monossilábico do sol; depois, deve alternar o de seis sílabas e os demais, seis vezes cada.
14.104.47
प्रदक्षिणं परामृश्य मुद्रया स्वमुखान्तरे ।
ऊर्ध्वबाहुस्ततो भूत्वा सूर्यमीक्षेत्समाहितः ॥ १४.१०४.४७ ॥
Tendo circunvagado e tocado o interior da boca com o gesto, então, com os braços erguidos, deve contemplar o sol com a mente concentrada.
14.104.48
तन्मण्डलस्थं मां ध्यायंस्तोजोमूर्तिं चतुर्भुजम् ।
उदुत्यं च जपेन्मन्त्रं चित्रं तच्चक्षुरित्यपि ॥ १४.१०४.४८ ॥
Meditando em mim, que estou naquele disco, forma de esplendor de quatro braços, deve recitar o mantra «udutyaṃ» e também «citraṃ tac cakṣuḥ».
14.104.49
सावित्रीं च यथाशत्ति जप्त्वा सूक्तं च मामकम् ।
मन्मयानि च सामानि पुरुषव्रतमेव च ॥ १४.१०४.४९ ॥
Tendo recitado, conforme suas forças, a Sāvitrī e meu próprio hino, e os cantos sāma que são feitos de mim, e igualmente o voto de Puruṣa.
14.104.50
ततश्चालोकयेदर्कं हंसः शुचिषदित्यपि ।
प्रदक्षिणं समावृत्य नमस्कृत्य दिवाकरम् ॥ १४.१०४.५० ॥
Em seguida deve contemplar o sol, recitando também «haṃsaḥ śuciṣad». Tendo circundado e se prostrado, deve prestar homenagem ao sol, fazedor do dia.
14.104.51
ततस्तु तर्पयेदद्भिर्ब्रह्म्णां मां च शङ्करम् ।
प्रजापतिं च देवांश्च तथा देवमुनीनपि ॥ १४.१०४.५१ ॥
Então deve oferecer libações de água aos brâmanes, a mim, a Śaṅkara, a Prajāpati, aos deuses e igualmente aos sábios divinos.
14.104.52
साङ्गानपि तथा वेदानितिहासान्क्रतूनपि ।
पुराणानि च सर्वाणि कुलान्यप्सरसां तथा ॥ १४.१०४.५२ ॥
Igualmente os Vedas com seus membros, as histórias, os sacrifícios, todos os Purāṇas e as linhagens das apsarases.
14.104.53
क्रतून्संवत्सरं चैव कलाकाष्ठात्मकं तथा ।
भूतग्रामांश्च भूतानि सरितः सागरांस्तथा।
शैलाञ्शैलस्थितान्देवानोषधीः सवनस्पतीः ॥ १४.१०४.५३ ॥
Os sacrifícios, o ano e o tempo na forma de kalā e kāṣṭhā; as multidões de seres e os próprios seres; os rios, os oceanos, as montanhas, os deuses que habitam nas montanhas, as ervas e as árvores.
14.104.54
तर्पयेदुपवीती च प्रत्येकं तृप्यतामिति ।
अन्वारभ्य च सव्येन पाणिना दक्षिणेन तु ॥ १४.१०४.५४ ॥
Usando o cordão sagrado, deve-se oferecer libações a cada um, dizendo "que fiquem satisfeitos", tocando com a mão esquerda e com a direita.
14.104.55
निवीती तर्पयेद्विद्वानृषीन्मन्त्रकृतस्तथा ।
मरीच्यादीनृषींश्चैव नारदाद्यान्समाहितः ॥ १४.१०४.५५ ॥
Usando o cordão ao pescoço, o sábio deve oferecer libações aos sábios, criadores dos mantras, e igualmente a Marīci e os outros sábios e a Nārada e os demais, com mente concentrada.
14.104.56
प्राचीनावीत्यथैतास्तु तर्पयेद्देवताः पितॄत् ।
ततस्तु कव्यवाडग्निं सों वैवस्वतं तथा ॥ १४.१०४.५६ ॥
Em seguida, usando o cordão sobre o ombro direito, deve-se oferecer libações a estes deuses e aos antepassados; depois também a Kavyavāṭ Agni, a Soma e igualmente a Yama, filho de Vivasvat.
14.104.57
ततश्चार्यमणं चापि ह्यग्निष्वात्तांस्तथैव च ।
सोमपांश्चैव दर्भेषु सतिलैरेव वारिभिः।
तृप्यतामिति पश्चात्तु स पितॄंस्तर्पयेत्ततः ॥ १४.१०४.५७ ॥
Em seguida, também a Aryaman, e igualmente aos Agniṣvāttas e aos Somapas, com água misturada a sésamo sobre a grama kuśa, dizendo "que fiquem satisfeitos"; depois deve oferecer libações aos antepassados.
14.104.58
पितॄन्पितामहांश्चैव तथैव प्रपितामहान् ।
पितामहीस्तता चापि तथैव प्रपितामहीः ॥ १४.१०४.५८ ॥
Os pais, os avós e igualmente os bisavós; as avós e igualmente as bisavós.
14.104.59
मातरं चात्मनश्चैव गुरुमाचार्यमेव च ।
पितृमातृष्वसारौ च तथा मातामहीमपि ॥ १४.१०४.५९ ॥
A mãe, a própria mãe, o mestre e o preceptor também; as irmãs do pai e da mãe, e também a avó materna.
14.104.60
उपाध्यायान्सखीन्बन्धूञ्शिष्यर्त्विग्ज्ञातिबांधवान् ।
प्रमीतानानृशंस्यार्थं तर्पयेत्तानमत्सरः ॥ १४.१०४.६० ॥
Mestres, amigos, parentes, discípulos, sacerdotes, familiares e os falecidos: por compaixão, sem inveja, deve-se satisfazê-los com libações (tarpaṇa).
14.104.61
तर्पयित्वा तथाऽऽचम्य स्नानवस्त्रं प्रपीडयेत् ।
वृत्तिं भृत्यजनस्याहुः स्नानं पानं च तद्विदः ॥ १४.१०४.६१ ॥
Após satisfazê-los com libações e purificar-se sorvendo água, deve-se torcer o pano do banho; os que sabem dizem que o banho e a bebida são o sustento dos servos.
14.104.62
अतर्पयित्वा तान्पूर्वं स्नानवस्त्रं न पीडयेत् ।
पीडयेच्चेत्पुरा मोहाद्देवाः सर्पिगणास्तथा।
पितरस्तु निराशास्ते शप्त्वा यान्ति यथागतं ॥ १४.१०४.६२ ॥
Não se deve torcer o pano do banho sem antes tê-los satisfeito com libações; se, por delusão, o torcer antes, os deuses, as hostes de serpentes e os ancestrais, desapontados, amaldiçoariam e partiriam pelo caminho por onde vieram.
14.104.63
प्रक्षाल्य तु मृदा पादावाचम्य प्रयतः पुनः ।
दर्भेषु दर्भपाणिः सन्स्वाध्यायं तु समारभेत् ॥ १४.१०४.६३ ॥
Então, após lavar os pés com terra e purificar-se de novo sorvendo água, com autocontrole, segurando grama kuśa na mão e sentado sobre ela, deve iniciar o estudo dos Vedas (svādhyāya).
14.104.64
वेदमादौ समारभ्य ततोपर्युपरि क्रमात् ।
यदधीतेऽन्वहं शक्त्या तत्स्वाध्यायं प्रचक्षते ॥ १४.१०४.६४ ॥
Começando o Veda pelo início e avançando em ordem, cada vez mais adiante, aquilo que se recita diariamente conforme a própria capacidade: isso se chama svādhyāya.
14.104.65
ऋचो वाऽपि यजुर्वाऽपि सामगायमथापि च ।
इतिहासपुराणानि यथाशक्ति न हापयेत् ॥ १४.१०४.६५ ॥
As estrofes do Ṛg, as fórmulas do Yajus ou os cantos do Sāman, e também as histórias e os Purāṇas: não se deve negligenciá-los, conforme a própria capacidade.
14.104.66
उत्थाय तु नमस्कृत्य दिशो दिग्देवता अपि ।
ब्रह्मणं च ततश्चाग्निं पृथिवीमोषधीस्तथा ॥ १४.१०४.६६ ॥
Levantando-se e reverenciando as direções e as divindades das direções, depois Brahmā e Agni, também a terra e as ervas.
14.104.67
वाचं वाचस्पतिं चैव मां चैव सरितस्तथा ।
नमस्कृत्य तथाऽद्भिस्तु प्रणवादि च पूर्ववत् ॥ १४.१०४.६७ ॥
Tendo reverenciado a fala, Vācaspati, a mim e igualmente os rios, e também com água, junto com a sílaba praṇava e o restante, como antes.
14.104.68
ततो नमोऽद्भ्य इत्युक्त्वा नमस्कुर्यात्तु तज्जलम् ।
घृणिः सूर्यस्तथाऽऽदित्यस्तं प्रणम्य स्वमूर्धनि ॥ १४.१०४.६८ ॥
Em seguida, dizendo «homenagem às águas», deve-se reverenciar essa água; tendo-se prostrado diante do radiante Sol e de Āditya, sobre a própria cabeça.
14.104.69
ततस्त्वालोकयन्नर्कं प्रणवेन समाहितः ।
ततो मामर्चयेत्पुष्पैर्मत्प्रियैरेव नित्यशः ॥ १४.१०४.६९ ॥
Em seguida, contemplando o sol, recolhido com a sílaba praṇava; depois deve adorar-me com as flores que me são caras, todos os dias.
14.104.70
त्वत्प्रियाणि प्रसूनानि त्वदधिष्ठानि माधव ।
सर्वाण्याचक्ष्व देवेश त्वद्भक्तस्य ममाच्युत ॥ १४.१०४.७० ॥
Diz-me todas as flores que te são caras e em que resides, ó Mādhava; ó senhor dos deuses, ó Acyuta, a mim, teu devoto.
14.104.71
शृणुष्वावहितो राजन्पुष्पाणि प्रियकृन्ति मे ।
कुमुदं करवीरं च चणकं चंपकं तथा ॥ १४.१०४.७१ ॥
Ouve com atenção, ó rei, as flores que me deleitam: o nenúfar (kumuda), a flor de oleandro (karavīra), a flor de grão-de-bico (caṇaka), o champaka, e igualmente.
14.104.72
मल्लिकाजातिपुष्पं च नन्द्यावर्तं च नन्दिकम् ।
पलाशपुष्पपत्राणि दूर्वा भृङ्गकमेव च ॥ १४.१०४.७२ ॥
Flores de mallikā e jāti, nandyāvarta e nandika, flores e folhas de palāśa, a grama dūrvā e também bhṛṅgaka.
14.104.73
वनमाला च राजेन्द्र मत्प्रियाणि विशेषतः ।
सर्वेषामपि पुष्पाणां सहस्रगुणमुत्पलम् ॥ १४.१०४.७३ ॥
Ó senhor dos reis, a guirlanda da floresta é-me especialmente querida; e entre todas as flores, o lótus azul vale mil vezes mais.
14.104.74
तस्मात्पद्मं तथा राजन्पद्मात्तु सतपत्रकम् ।
तस्मात्सहस्रपत्रं तु पुण्डरीकं ततः परम् ॥ १४.१०४.७४ ॥
Depois disso, ó rei, o lótus; melhor que o lótus é a flor de cem pétalas; depois, a de mil pétalas; e para lá dela, o lótus branco.
14.104.75
पुण्डरीकसहस्रात्तु तुलसी गुणतोऽधिका ।
बकपुष्पं ततस्तस्मात्सौवर्णं तु ततोऽधिकम्।
सौवर्णात्तु प्रसूनाच्च मत्प्रियं नास्ति पाण्डव ॥ १४.१०४.७५ ॥
O tulasī supera em virtude mil lótus brancos; depois a flor baka; para lá dela, a flor dourada; e, ó Pāṇḍava, nada me é mais querido que a flor dourada.
14.104.76
पुष्पाभावे तुलस्यास्तु पत्रैर्मामर्चयेत्पुनः ।
पत्रालाभे तु शाखाभिः शाकालाभे शिफालवैः।
शिफाभावे मृदा तत्र भक्तिमानर्चयेत माम् ॥ १४.१०४.७६ ॥
Se não houver flores de tulasī, que me venere novamente com as suas folhas; sem folhas, com ramos; sem verduras, com brotos e gavinhas; sem raízes, que o devoto me venere com terra.
14.104.77
वर्जनीयानि पुष्पाणि शृणु राजन्समाहितः ।
किङ्किणी मुनिपुष्पं च धुर्धूरं पाटलं तथा ॥ १४.१०४.७७ ॥
Ouve com atenção, ó rei, as flores a evitar: kiṅkiṇī, a flor muni, dhurdhūra e também pāṭala.
14.104.78
तथाऽतिमुक्तकं चैव पुन्नागं नक्तमालिकम् ।
यौधिकं क्षीरिकापुष्पं निर्गुण्डी लाङ्गुली जपा ॥ १४.१०४.७८ ॥
Igualmente o atimuktaka, o punnāga, o naktamālikā, o yaudhika, a flor kṣīrikā, o nirguṇḍī, o lāṅgulī e o japā.
14.104.79
कर्णिकारं तथाऽशोकं शल्मलीपुष्पमेव च ।
ककुभाः कोविदाराश्च वैभीतकमथापि च ॥ १४.१०४.७९ ॥
Igualmente o karṇikāra, o aśoka, a flor śalmalī, as kakubha, as kovidāra e o vaibhītaka.
14.104.80
कुरण्टकप्रसूनं च कल्पकं कालकं तथा ।
अङ्केलं गिरिकर्णी च नीलान्येव च सर्वशः।
एकपर्णानि चान्यानि सर्वाण्येव विवर्जयेत् ॥ १४.१०४.८० ॥
A flor kuraṇṭaka, o kalpaka, o kālaka, o aṅkela, o giri-karṇī, todas as flores azuis, as de folha única e todas as outras devem ser evitadas.
14.104.81
अर्कपुष्पाणि वर्ज्यानि अर्कपत्रस्तितानि च ।
व्याघृताः पिचुमन्दानि सर्वाण्येव विवर्जयेत् ॥ १४.१०४.८१ ॥
As flores de arka devem ser evitadas, e também as folhas de arka; a vyāghṛtā e o picumanda, todos devem ser evitados.
14.104.82
अन्यैस्तु शुक्लपत्रैस्तु गन्धवद्भिर्नराधिप ।
अवर्ज्यैस्तैर्यथालाभं मद्भक्तो मां समर्चयेत् ॥ १४.१०४.८२ ॥
Ó senhor dos homens, com outras folhas brancas perfumadas que não devem ser evitadas, com o que estiver disponível, meu devoto deve me adorar.
14.104.83
कथं त्वमर्चनीयोसि मूर्तयः कीदृशास्तु ते ।
वैखानसाः कथं ब्रुयूः कथं वा पाञ्चरात्रिकाः ॥ १४.१०४.८३ ॥
Como deves ser adorado? Como são as tuas imagens? Como devem falar os vaikhānasa, ou como os pāñcarātrika?
14.104.84
शृणु पाण्डव तत्सर्वमर्चनाक्रममात्मनः ।
स्थण्डिले पद्मकं कृत्वा चाष्टपत्रं सकर्णिकम् ॥ १४.१०४.८४ ॥
Ouve, Pāṇḍava, toda a ordem do meu culto: tendo traçado num chão plano um lótus de oito pétalas e pericarpo,
14.104.85
अष्टाक्षरविधानेन ह्यथवा द्वादशाक्षरैः ।
वैदिकैरथ मन्त्रैश्च मम सूक्तेन वा पुनः ॥ १४.१०४.८५ ॥
segundo o rito do mantra de oito sílabas, ou com o de doze, com mantras védicos, ou ainda com o meu hino.
14.104.86
स्थापितं मां ततस्तस्मिन्नर्ययित्वा विचक्षणः ।
पुरुषं च ततः सत्यमत्युतं च युधिष्टिर ॥ १४.१०४.८६ ॥
Tendo-me instalado ali e adorado como deve o sábio, depois também Puruṣa, Satya e Acyuta, ó Yudhiṣṭhira.
14.104.87
अनिरुद्धं च मां प्राहुर्वैखानसविदो जनाः ।
अन्ये त्वेवं विजानन्ति मां राजन्पाञ्चरात्रिकाः। ॥ १४.१०४.८७ ॥
Os conhecedores dos Vaikhānasa chamam-me Aniruddha; mas outros, os Pāñcarātrika, ó rei, conhecem-me assim.
14.104.88
वासुदेवं च राजेन्द्र संकर्षणमथापि वा ।
प्रद्युम्नं चानिरुद्धं च चतुर्मूर्तिं प्रचक्षते ॥ १४.१०४.८८ ॥
Ó senhor dos reis, Vāsudeva e Saṃkarṣaṇa, ou Pradyumna e Aniruddha: o de quatro formas assim me proclamam.
14.104.89
एताश्चान्याश्च राजेन्द्र संज्ञाभेदेन मूर्तयः ।
विद्ध्यार्थान्तरा एवं मामेवं चार्चयेद्भुधः ॥ १४.१०४.८९ ॥
Ó senhor dos reis, estas e as outras são formas distinguidas pelo nome; sabe que têm significados diferentes. Assim deve o sábio adorar-me.
14.104.90
त्वद्भक्ताः कीदृसा देव कानि तेषं व्रतानि च ।
एतत्कथय देवेश त्वद्भक्तस्य ममाच्युत ॥ १४.१०४.९० ॥
Ó deus, como são os teus devotos e quais são os seus votos? Diz-me isto, ó senhor dos deuses, ó Acyuta, a mim, teu devoto.
14.104.91
अनन्यदेवताभक्ता चे मद्भक्तजनप्रियाः ।
मामेव शरणं प्राप्ता मद्भक्तास्ते प्रकीर्तिताः ॥ १४.१०४.९१ ॥
Aqueles que não são devotos de nenhum outro deus, queridos dos meus devotos, que tomaram refúgio somente em mim — esses são declarados meus devotos.
14.104.92
स्वर्ग्याण्यपि यशस्यानि मत्प्रियाणि विशेषतः ।
मद्भक्तः पाण्डवश्रेष्ठ व्रतानीमानि धारयेत् ॥ १४.१०४.९२ ॥
Ó melhor dos Pāṇḍava, estes votos, que trazem o céu e a fama e são especialmente caros a mim, devem ser observados pelo meu devoto.
14.104.93
नान्यदाच्छादयेद्वस्त्रं मद्भक्तो जलतारणे ।
स्वस्थस्तु न दिवा स्वप्येन्मधुमांसानि वर्जयेत् ॥ १४.१०४.९३ ॥
Ao atravessar a água, o meu devoto não deve cobrir-se com outro pano; estando são, não deve dormir de dia, e deve evitar o mel e a carne.
14.104.94
प्रदक्षिणं व्रजेद्विप्रान्गामश्वत्थं हुताशनम् ।
न धावेत्पतिते वर्षे नाग्नभिक्षां च लोपयेत् ॥ १४.१०४.९४ ॥
Deve circunvalar os brâmanes, a vaca, a figueira e o fogo; não deve correr quando cai a chuva, e não deve omitir a esmola do fogo.
14.104.95
प्रत्यक्षलवणं नाद्यत्सौभाञ्जनकरञ्जनौ ।
ग्रासमुष्टिं गवपे दद्याद्धान्याम्लं चैव वर्जयेत् ॥ १४.१०४.९५ ॥
Não deve comer sal visível, nem saubhāñjana nem karañja; deve dar um punhado de comida à vaca, e deve evitar o líquido azedo de cereais.
14.104.96
तथा पर्युषितं चापि पक्वं परगृहागतम् ।
अनिवेदितं च यद्द्रव्यं तत्प्रयत्नेन वर्जयेत् ॥ १४.१०४.९६ ॥
Igualmente, o que está passado, cozido mas trazido da casa alheia, e toda substância não oferecida deve ser cuidadosamente evitada.
14.104.97
विभितककरञ्जानां छायां दूरे विवर्जयेत् ।
पिप्रदेवपरीवादान्न वदेत्पीडितोपि सन् ॥ १४.१०४.९७ ॥
Deve-se evitar de longe a sombra das árvores vibhītaka e karañja, e, mesmo afligido, não se deve falar mal dos brâmanes.
14.104.98
सात्विका राजसाश्चापि तामसाश्चापि पाण्डव ।
मामर्चयन्ति मद्भक्तास्तेषामीदृग्विदा गतिः ॥ १४.१०४.९८ ॥
Ó Pāṇḍava, mesmo os sáttvicos, os rajásicos e os támasicos que me adoram como meus devotos — seu destino é o de tais conhecedores.
14.104.99
तामसास्तिमिरं यान्ति राजसा रज एव तत् ।
सात्विकाः सत्वसंपन्नाः सत्वमेव प्रयान्ति ते ॥ १४.१०४.९९ ॥
Os támasicos vão para a escuridão, os rājásicos para a paixão; mas os sáttvicos, dotados de sattva, alcançam apenas o sattva.
14.104.100
ये सिद्धाः सन्ति साङ्ख्येन योगसत्वबलेन च ।
नभस्यादित्यचन्द्राभ्यां पश्यन्ति पदविस्तरम् ॥ १४.१०४.१०० ॥
Aqueles perfeitos que, pelo Sāṅkhya e pela força do yoga e do sattva, veem no céu, por meio do sol e da lua, a vasta extensão do caminho.
14.104.101
एकस्तंभे नवद्वारे त्रिस्थूणे पञ्चसाक्षिके ।
एतस्मिन्देहनगरे राजसस्तु सदा भवेत् ॥ १४.१०४.१०१ ॥
Nesta cidade do corpo, com um pilar, nove portas, três suportes e cinco testemunhas, a qualidade rājásica está sempre presente.
14.104.102
उदिते सवितर्याप्य क्रियायुक्तस्य धीमतः ।
चतुर्वेदविदश्चापि देहे षड्वृषलाः स्मृताः ॥ १४.१०४.१०२ ॥
Quando o sol nasce, no corpo do sábio dedicado aos rituais e do conhecedor dos quatro Vedas, dizem existir seis vṛṣalas.
14.104.103
क्षत्रियाः सप्त विज्ञेया वैश्यास्त्वष्टौ प्रकीर्तिताः ।
नियताः पाण्डवश्रेष्ठ शूद्राणामेकविंशतिः ॥ १४.१०४.१०३ ॥
Sete kṣatriyas devem ser reconhecidos, e oito vaiśyas são declarados. Vinte e um śūdras são fixados, ó melhor dos Pāṇḍavas.
14.104.104
कामः क्रोधश्च लोभश्च मोहश्च मद एव च ।
महामोहश्च इत्येते देहे षड्वृषलाः स्मृताः ॥ १४.१०४.१०४ ॥
Desejo, ira, cobiça, ilusão, embriaguez e grande ilusão: estes são os seis vṛṣalas do corpo.
14.104.105
गर्वः स्तंभो ह्यहङ्कार ईर्ष्या च द्रोह एव च ।
पारुष्यं क्रूरता चैव सप्तैत क्षत्रियाः स्मृताः ॥ १४.१०४.१०५ ॥
Arrogância, obstinação, vaidade, inveja, malícia, dureza e crueldade: estes sete são chamados kṣatriyas.
14.104.106
तीक्ष्णता निकृतिर्माया शाठ्यं डंभो ह्यनार्जवम् ।
पैशुन्यमनृतं चैव वेश्यास्त्वष्टौ प्रकीर्तिताः ॥ १४.१०४.१०६ ॥
Aspereza, engano, ilusão, falsidade, hipocrisia, perversidade, calúnia e mentira: estes oito são declarados vaiśyas.
14.104.107
तृष्णा बुभुक्षा निद्रा च ह्यालस्यं चाघृणादयः ।
आधिश्चापि विषादश्च प्रमादो हीनसत्वता ॥ १४.१०४.१०७ ॥
Sede, fome, sono, preguiça, falta de compaixão e similares, angústia mental, desalento, descuido e fraqueza de ânimo.
14.104.108
भयं विक्लबता जाड्यं पापकं मन्युरेव च ।
आशा चाश्रद्दधानत्वमनवस्थाप्यमन्त्रणम् ॥ १४.१०४.१०८ ॥
Medo, perturbação, torpor, ações pecaminosas e ira, esperança, falta de fé, instabilidade e deliberação perversa.
14.104.109
आशौचं मलिनत्वं च शूद्रा ह्येते प्रकीर्तिताः ।
यस्मिन्नेते न दृश्यन्ते स वै ब्राह्मण उच्यते ॥ १४.१०४.१०९ ॥
A impureza e a sujeira são declaradas como sendo o śūdra. Aquele em quem elas não se veem é chamado brāhmaṇa.
14.104.110
येषुयेषु हि भावेषु यत्कालं वर्तते द्विजः ।
तत्कालं वै स विज्ञेयो ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः ॥ १४.१०४.११० ॥
Em qualquer estado em que o dvija permaneça em certo tempo, naquele tempo deve ser reconhecido como brāhmaṇa — fraco no conhecimento.
14.104.111
प्राणानायम्य यत्कालं येन मां चापि चिन्तयेत् ।
तत्कालो वै द्विजो ज्ञेयः शेषकालो ह्यथेतरः ॥ १४.१०४.१११ ॥
Quando, tendo controlado os alentos, alguém me contempla, nesse tempo deve ser conhecido como dvija; o tempo restante é outro.
14.104.112
तस्मात्तु सात्विको भूत्वा शुचिः क्रोधविवर्जितः ।
मामर्चयेत्तु सततं मत्प्रियत्वं यदीच्छति ॥ १४.१०४.११२ ॥
Portanto, tornando-se de natureza pura, limpo e livre da ira, quem deseja ser caro a mim deve sempre adorar-me.
14.104.113
अलोलजिह्वः समुपस्थितो धृतिं ।
निधाय चक्षुर्युगमात्रमेव तत।
मनश्च वाचं च निगृह्य चञ्चलं ।
भयान्निवृत्तो मम भक्त उच्यते ॥ १४.१०४.११३ ॥
Aquele cuja língua não é inquieta, que se apresenta firmemente com constância, que fixa o olhar não além da distância de um jugo, que refreia a mente e a fala inquieta, e se afastou do medo, esse é chamado meu devoto.
14.104.114
ईदृशाध्यात्मिनो ये तु ब्राह्मणा नियतेन्द्रियाः ।
तेषां श्राद्धेषु तृप्यन्ति तेन तृप्ताः पितामहाः ॥ १४.१०४.११४ ॥
Esses brâmanes, versados no eu interior e de sentidos controlados, são aqueles em cujos śrāddha os antepassados se saciam; saciados por isso, os antepassados se alegram.
14.104.115
धर्मो जयति नाधर्मः सत्यं जयति नानृतम् ।
क्षमा जयति न क्रोधः क्षमावान्ब्राह्मणो भवेत् ॥ १४.१०४.११५ ॥
Prevalece o dharma, não o adharma; prevalece a verdade, não a falsidade; prevalece a paciência, não a ira. Seja brâmane aquele que é paciente.