Mahābhārata · Adhyāya 14.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.107.1
इदं मे तत्वतो देव वक्तुमर्हस्यशेषतः ।
हिंसामकृत्वा यो मर्त्यो ब्रह्महत्यामवाप्नुयात् ॥ १४.१०७.१ ॥
Oh dios, debes decirme completa y verdaderamente cómo un mortal, sin cometer violencia, incurriría en el pecado de matar a un brahmán.
14.107.2
ब्राह्मणं स्वयमाहूय भिक्षार्थं वृत्तिकर्शितम् ।
ब्रूयान्नास्तीति यः पश्चात्तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.२ ॥
Quien invita él mismo a un brahmán a recibir limosna y luego, cuando aquel está demacrado por falta de sustento, le dice «no hay nada», a ese lo llaman asesino de brahmanes.
14.107.3
मध्यस्थस्येह विप्रस्य योऽनूचानस्य भारत ।
वृत्तिं हरति दुर्बुद्धइस्तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.३ ॥
Oh Bhārata, quien, por mente perversa, arrebata el sustento de un brahmán versado que aquí actúa como mediador, a ese lo llaman asesino de brahmanes.
14.107.4
आश्रमे वाऽऽलये वाऽपि ग्रामे वा नगरेऽपि वा ।
अग्निं यः प्रक्षिपेत्क्रुद्धस्तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.४ ॥
Quien, con ira, prende fuego en un ermita, una morada, una aldea o incluso una ciudad, a ese lo llaman asesino de brahmanes.
14.107.5
गोकुलस्य तृषार्तस्य जलान्ते वसुधाधिप ।
उत्पादयति यो विघ्नं तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.५ ॥
Oh señor de la tierra, quien causa un obstáculo a la orilla del agua a un rebaño de vacas atormentado por la sed, a ese lo llaman asesino de brahmanes.
14.107.6
यः प्रवृत्तां श्रुतिं सम्यक्छास्त्रं वा मुनिभिः कृतम् ।
दूषयत्यनभिज्ञाय तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.६ ॥
Quien, sin comprenderla, mancilla la escritura revelada que está en uso, o un tratado debidamente compuesto por los sabios, a ese lo llaman asesino de brahmanes.
14.107.7
चक्षुषा वाऽपि हीनस्य पङ्गोर्वाऽपि जडस्य वा ।
हरेद्वै यस्तु सर्वस्वं तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.७ ॥
Quien despoja de todos sus bienes a un ciego, a un cojo o a un necio, a ese lo llaman asesino de brahmanes (brahma-ghātaka).
14.107.8
गुरुं त्वंकृत्यं हुंकृत्य अतिक्रम्य च शासनम् ।
वर्तते यस्तु मूढात्मा तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.८ ॥
Quien, de mente necia, trata a su maestro de 'tú' o le responde con un 'hum' y transgrede su mandato, a ese lo llaman asesino de brahmanes (brahma-ghātaka).
14.107.9
क्रोधाद्वा यदि वा द्वेषादाक्रुष्टस्तर्जितोपि वा ।
ऋतौ स्त्रियं वा नोपेयात्तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.९ ॥
Quien, por ira o por odio, incluso insultado o amenazado, no se acerca a su esposa en la estación fértil, a ese lo llaman asesino de brahmanes (brahma-ghātaka).
14.107.10
यावत्सारो भवेद्दीनस्तन्नाशे यस्य दुःस्थितिः ।
तत्सर्वस्वं हरेद्यो वै तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.१० ॥
Quien se apodera de todos los bienes de un pobre — el poco sustento que tiene, cuya pérdida lo sumiría en la desgracia — a ese lo llaman asesino de brahmanes (brahma-ghātaka).
14.107.11
सप्वेषामपि दानानां यत्तु दानं विशिष्यते ।
अभोज्यान्नाश्च ये विप्रास्तान्ब्रवीहि सुरोत्तम ॥ १४.१०७.११ ॥
De todos los dones, ¿cuál se distingue? Y dime, oh mejor de los dioses, de qué brahmanes no se debe comer su alimento.
14.107.12
अन्नमेव प्रशंसन्ति देवा ब्रह्मपुरस्सराः ।
अन्नेन सदृशं दानं न भूतं न भविष्यति ॥ १४.१०७.१२ ॥
Los dioses, encabezados por Brahmā, alaban solo el alimento. Ningún don ha habido ni habrá igual al don de alimento.
14.107.13
अन्नमूर्जस्करं लोके ह्यन्नात्प्राणाः प्रतिष्ठिताः ।
अबोज्यान्नान्मया राजन्वक्ष्यमाणान्निबोध मे ॥ १४.१०७.१३ ॥
En el mundo el alimento da fuerza, pues en el alimento se sostienen los alientos vitales. Oh rey, escucha de mí sobre el alimento que no debe comerse, que voy a describir.
14.107.14
दीक्षितस्य कदर्यस्य क्रुद्धस्य निकृतस्य च ।
अभिशप्तस्य षण्डस्य पाकभेदकरस्य च ॥ १४.१०७.१४ ॥
La comida de quien ha tomado un voto sagrado, de un avaro, de un iracundo, de un agraviado, de un maldito, de un eunuco y de quien divide la cocción.
14.107.15
चिकित्सकस्य दूतस्य तथा चोच्छिष्टभोजिनः ।
उग्रान्नं सूतकान्नं च शूद्रोच्छेषणमेव च ॥ १४.१०७.१५ ॥
El alimento de un médico y de un mensajero, igualmente de quien come sobras, el alimento de un hombre cruel, el de quien está en impureza de duelo, y también las sobras de un Śūdra.
14.107.16
द्विषदन्नं न भोक्तव्यं पतितान्नं च यच्छ्रुतम् ।
तथा च पिशुनस्यान्नं यज्ञविक्रयिणस्तथा ॥ १४.१०७.१६ ॥
No debe comerse el alimento de un enemigo; el alimento de un caído, según se ha oído; igualmente el de un calumniador y el de quien vende sacrificios.
14.107.17
शैलूषं तन्तुवायान्नं कृतघ्नस्यान्नमेव च ।
अंबष्ठकनिषादानां रङ्गावतरकस्य च ॥ १४.१०७.१७ ॥
El alimento de un actor, el de un tejedor, el de un ingrato, el de los Ambaṣṭhas y Niṣādas, y el de quien actúa en el escenario.
14.107.18
सुवर्णकर्तुर्वैणस्यि शस्त्रविक्रयिणस्तथा ।
सूताना शौण्डिकानां च वैद्यस्य रजकस्य च ॥ १४.१०७.१८ ॥
El alimento de un orfebre, de un tejedor de cestas, de quien vende armas, igualmente de los sūtas, de los vendedores de licor, de un médico y de un lavandero.
14.107.19
स्त्रीजितस्य नृशंसस्य तथा माहिषिकस्य च ।
अनिर्दशानां प्रेतानां गणिकानां तथैव च ॥ १४.१०७.१९ ॥
Se debe evitar la comida de quien está sometido a una mujer, del cruel, del pastor de búfalos, de quienes no han completado su período de impureza, de los muertos y, asimismo, de las cortesanas.
14.107.20
बन्दिनो द्यूतकर्तुश्च तथा द्यूतविदामपि ।
परिवित्तस्य यच्चान्नं परिवेत्तुस्तथैव च ॥ १४.१०७.२० ॥
Se debe evitar la comida de un bardo, de un jugador, de los expertos en el juego, del que se casa después que su hermano menor, y asimismo del que se casa antes que su hermano mayor.
14.107.21
यश्चाग्रदिधिषुर्विप्रो दिधिषूपपिस्तथा ।
तयोरप्युभयोरन्नं राज्ञां चापि विवर्जयेत् ॥ १४.१०७.२१ ॥
El brahmán que desea casarse antes de su hermana mayor, el esposo de la didhiṣū, la comida de ambos, y también la de los reyes, debe evitarse.
14.107.22
राजान्नं तेज आदत्ते शूद्रान्नं ब्रह्मवर्चसम् ।
आयुः सुवर्णकारान्नं यशश्चार्मावकृन्तिनः ॥ १४.१०७.२२ ॥
La comida del rey quita el esplendor; la del śūdra, el brillo brahmánico; la del orfebre, la vida; y la del cortador de cuero, la fama.
14.107.23
गणान्नं गणिकान्नं च लोकेभ्यः परिकीर्तितम् ।
पूयं चिकित्सकस्यान्नं शुक्लं तु वृषलीपतेः ॥ १४.१०७.२३ ॥
Se declara que la comida de una asociación y la de una cortesana son censurables en los mundos; la del médico es como pus, y la del marido de una vṛṣalī es como semen.
14.107.24
विष्ठा वार्धुषिकस्यान्नं तस्मात्तत्परिवर्जयेत् ।
तेषां त्वगस्थिरोमाणि भुङ्क्ते योऽन्नं तु भक्षयेत् ॥ १४.१०७.२४ ॥
La comida del usurero es excremento, por eso debe evitarse. Quien come su comida come su piel, sus huesos y su pelo.
14.107.25
अमात्यान्नमथैतेषां भुक्त्वा तु त्रियहं क्षिपेत् ।
मत्या भुक्त्वा सकृद्वाऽपि प्राजापत्यं चरेद्द्विजः ॥ १४.१०७.२५ ॥
Si uno come el alimento de sus ministros, debe ayunar tres días; y si un dvija lo come a sabiendas, aunque sea una vez, debe realizar la penitencia Prājāpatya.
14.107.26
दानानां च फलं यद्वै शृणु पाण्डव तत्वतः ।
जलदस्तृप्तिमाप्नोति सुखमक्षयमन्नदः ॥ १४.१०७.२६ ॥
Escucha con verdad, oh Pāṇḍava, el fruto de los dones: quien da agua obtiene saciedad, y quien da alimento obtiene felicidad imperecedera.
14.107.27
तिलदश्च प्रजामिष्टां दीपदश्चक्षुरुत्तमम् ।
भूमदो भूमिमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः ॥ १४.१०७.२७ ॥
Quien da sésamo obtiene la descendencia deseada, y quien da lámparas obtiene la mejor vista. Quien da tierra obtiene tierra, y quien da oro obtiene larga vida.
14.107.28
गृहदोऽग्र्याणि वेश्मानि रूप्यदो रूपमुत्तमम् ।
वासोदश्चन्द्रसालोक्यमश्विसालोक्यमश्वदः ॥ १४.१०७.२८ ॥
Quien da una casa obtiene excelentes moradas, y quien da plata obtiene la belleza suprema. Quien da vestidos obtiene el mundo de la luna, y quien da caballos obtiene el mundo de los Aśvin.
14.107.29
अनडुद्दः श्रियं जुष्टां गोदो गोलोकमश्नुते ।
यानशय्याप्रदो भार्यामैश्वर्यमभयप्रदः ॥ १४.१०७.२९ ॥
Quien da un buey obtiene la prosperidad deseada, y quien da vacas alcanza el mundo de las vacas. Quien da carro y lecho obtiene una esposa, y quien da protección obtiene soberanía.
14.107.30
धान्यदः शाश्वतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्मसाम्यताम् ।
सर्वेषामेव दानानां ब्रह्मदानं विशिष्यते ॥ १४.१०७.३० ॥
Quien da grano obtiene felicidad eterna, y quien da Brahman, es decir, el Veda, alcanza la semejanza con Brahman. De todos los dones, el don de Brahman es el más excelso.
14.107.31
हिरण्यभूगवाश्वाजवस्त्रशय्यासनादिषु ।
योर्चितः प्रतिगृह्णाति दद्यादुचितमेव च।
तावुभौ गच्छतः स्वर्गं नरकं च विपर्यये ॥ १४.१०७.३१ ॥
Quien acepta con honor oro, tierra, vacas, caballos, cabras, vestidos, lechos y asientos, y quien da lo que conviene, ambos van al cielo; en el caso contrario, ambos van al infierno.
14.107.32
अनृतं न वदेद्विद्वांस्तपस्तप्त्वा न विस्मयेत् ।
नार्तोप्यभिभवेद्विप्रान्न दत्त्वा परिकीर्तयेत् ॥ १४.१०७.३२ ॥
El sabio no debe decir mentiras; habiendo practicado austeridad, no debe enorgullecerse. Aun afligido, no debe despreciar a los brahmanes; habiendo dado, no debe proclamarlo.
14.107.33
यज्ञोऽनृतेन क्षरति तपः क्षरति विस्मयात् ।
आयुर्विप्रावमानेन दानं तु परिकीर्तनात् ॥ १४.१०७.३३ ॥
El sacrificio se desvanece por la mentira, la austeridad se desvanece por el orgullo; la vida se desvanece por insultar a los brahmanes, y el don por proclamarlo.
14.107.34
एकः प्रजायते जन्तुरेक एव प्रमीयते ।
अकोऽनुभुङ्क्ते सुकृतमेकश्चाप्नोति दुष्कृतम् ॥ १४.१०७.३४ ॥
El ser vivo nace solo y muere solo; solo él disfruta el fruto de su buena acción, y solo él obtiene el fruto de su mala acción.
14.107.35
मृतं शरीरमुत्सृज्य काष्ठलोष्टसमं क्षितौ ।
विमुखा बान्धवा यान्ति धर्मस्तमनुवर्तते ॥ १४.१०७.३५ ॥
Habiendo abandonado el cuerpo muerto en la tierra, como un leño o un terrón, los parientes se van dándole la espalda; solo el dharma lo sigue.
14.107.36
अनागतानि कार्याणि कर्तुं गणयते मनः ।
शरीरकं समुद्दिश्य स्मयते नूनमन्तकः ॥ १४.१०७.३६ ॥
La mente calcula tareas que aún no han llegado; apuntando al cuerpo, sin duda el Terminador (la Muerte) sonríe.
14.107.37
तस्माद्धर्मसहासस्तु धर्मं संचिनुयात्सदा ।
धर्मेण हि सहायेन तमस्तरति दुस्तरम् ॥ १४.१०७.३७ ॥
Por lo tanto, uno debe acumular siempre dharma, teniendo el dharma como compañero; pues con el dharma como ayudante, el hombre atraviesa la oscuridad difícil de cruzar.
14.107.38
येषां तटाकानि बहूदकानि ।
सभाश्च कूपाश्च शुभाः प्रपाश्च।
अन्नप्रदानं मधुरा च वाणी ।
यमस्य ते निर्विषया भवन्ति ॥ १४.१०७.३८ ॥
Aquellos que poseen estanques con abundante agua, salas de asamblea, buenos pozos, abrevaderos, el dar alimento y palabras dulces, quedan libres del dominio de Yama.