ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.107.1
इदं मे तत्वतो देव वक्तुमर्हस्यशेषतः ।
हिंसामकृत्वा यो मर्त्यो ब्रह्महत्यामवाप्नुयात् ॥ १४.१०७.१ ॥
ਹੇ ਦੇਵ, ਹਿੰਸਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਕਿਵੇਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਤੱਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਦੱਸੋ।
14.107.2
ब्राह्मणं स्वयमाहूय भिक्षार्थं वृत्तिकर्शितम् ।
ब्रूयान्नास्तीति यः पश्चात्तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.२ ॥
ਭਿੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਰੋਜ਼ੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੋ 'ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ' ਆਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਘਾਤਕ ਆਖਦੇ ਹਨ।
14.107.3
मध्यस्थस्येह विप्रस्य योऽनूचानस्य भारत ।
वृत्तिं हरति दुर्बुद्धइस्तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇੱਥੇ ਵਿਚੋਲੇ ਬਣੇ ਵੇਦ-ਪਾਠੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਜੋ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਖੋਂਹਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਘਾਤਕ ਆਖਦੇ ਹਨ।
14.107.4
आश्रमे वाऽऽलये वाऽपि ग्रामे वा नगरेऽपि वा ।
अग्निं यः प्रक्षिपेत्क्रुद्धस्तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.४ ॥
ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਘਰ ਵਿੱਚ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅੱਗ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਘਾਤਕ ਆਖਦੇ ਹਨ।
14.107.5
गोकुलस्य तृषार्तस्य जलान्ते वसुधाधिप ।
उत्पादयति यो विघ्नं तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.५ ॥
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਗਊਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਲਈ ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਘਾਤਕ ਆਖਦੇ ਹਨ।
14.107.6
यः प्रवृत्तां श्रुतिं सम्यक्छास्त्रं वा मुनिभिः कृतम् ।
दूषयत्यनभिज्ञाय तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.६ ॥
ਜੋ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸ਼ਰੁਤੀ ਜਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਚੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸਮਝੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਘਾਤਕ ਆਖਦੇ ਹਨ।
14.107.7
चक्षुषा वाऽपि हीनस्य पङ्गोर्वाऽपि जडस्य वा ।
हरेद्वै यस्तु सर्वस्वं तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.७ ॥
ਜੋ ਅੰਨ੍ਹੇ, ਲੰਗੜੇ ਜਾਂ ਮੂਰਖ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ਖੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਘਾਤਕ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.107.8
गुरुं त्वंकृत्यं हुंकृत्य अतिक्रम्य च शासनम् ।
वर्तते यस्तु मूढात्मा तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.८ ॥
ਜੋ ਮੂਰਖ ਗੁਰੂ ਨੂੰ 'ਤੂੰ' ਕਹਿ ਕੇ ਜਾਂ 'ਹੁੰ' ਕਰਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਘਾਤਕ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.107.9
क्रोधाद्वा यदि वा द्वेषादाक्रुष्टस्तर्जितोपि वा ।
ऋतौ स्त्रियं वा नोपेयात्तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.९ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਜਾਂ ਵੈਰ ਕਰਕੇ, ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਧਮਕਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੋ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਘਾਤਕ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.107.10
यावत्सारो भवेद्दीनस्तन्नाशे यस्य दुःस्थितिः ।
तत्सर्वस्वं हरेद्यो वै तमाहुर्ब्रह्मघातकम् ॥ १४.१०७.१० ॥
ਗਰੀਬ ਕੋਲ ਜਿੰਨੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਹ ਬੁਰੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਉਸਦਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ਜੋ ਖੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਘਾਤਕ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.107.11
सप्वेषामपि दानानां यत्तु दानं विशिष्यते ।
अभोज्यान्नाश्च ये विप्रास्तान्ब्रवीहि सुरोत्तम ॥ १४.१०७.११ ॥
ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਹੜਾ ਦਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਅੰਨ ਖਾਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਹੇ ਸੁਰੋਤਮ, ਦੱਸੋ।
14.107.12
अन्नमेव प्रशंसन्ति देवा ब्रह्मपुरस्सराः ।
अन्नेन सदृशं दानं न भूतं न भविष्यति ॥ १४.१०७.१२ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਅੰਨ ਦੀ ਹੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਨਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਦਾਨ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
14.107.13
अन्नमूर्जस्करं लोके ह्यन्नात्प्राणाः प्रतिष्ठिताः ।
अबोज्यान्नान्मया राजन्वक्ष्यमाणान्निबोध मे ॥ १४.१०७.१३ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਬਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਅੰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਟਿਕੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਅੰਨ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰ ਤੋਂ ਸੁਣੋ।
14.107.14
दीक्षितस्य कदर्यस्य क्रुद्धस्य निकृतस्य च ।
अभिशप्तस्य षण्डस्य पाकभेदकरस्य च ॥ १४.१०७.१४ ॥
ਦੀਕਸ਼ਿਤ, ਕੰਜੂਸ, ਕ੍ਰੋਧੀ, ਠੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਰਾਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਪੁੰਸਕ ਅਤੇ ਪਕਾਉਣ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅੰਨ।
14.107.15
चिकित्सकस्य दूतस्य तथा चोच्छिष्टभोजिनः ।
उग्रान्नं सूतकान्नं च शूद्रोच्छेषणमेव च ॥ १४.१०७.१५ ॥
ਵੈਦ, ਦੂਤ, ਜੂਠਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਉਗਰ ਦਾ ਅੰਨ, ਸੂਤਕ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅੰਨ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਜੂਠਾ।
14.107.16
द्विषदन्नं न भोक्तव्यं पतितान्नं च यच्छ्रुतम् ।
तथा च पिशुनस्यान्नं यज्ञविक्रयिणस्तथा ॥ १४.१०७.१६ ॥
ਵੈਰੀ ਦਾ ਅੰਨ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਪਤਿਤ ਦਾ ਅੰਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੁਗਲਖੋਰ ਅਤੇ ਯੱਗ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅੰਨ।
14.107.17
शैलूषं तन्तुवायान्नं कृतघ्नस्यान्नमेव च ।
अंबष्ठकनिषादानां रङ्गावतरकस्य च ॥ १४.१०७.१७ ॥
ਨਟ ਦਾ ਅੰਨ, ਜੁਲਾਹੇ ਦਾ ਅੰਨ, ਕ੍ਰਿਤਘਣ ਦਾ ਅੰਨ, ਅੰਬਸ਼ਠ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦਾ ਅੰਨ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਤੇ ਉਤਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅੰਨ।
14.107.18
सुवर्णकर्तुर्वैणस्यि शस्त्रविक्रयिणस्तथा ।
सूताना शौण्डिकानां च वैद्यस्य रजकस्य च ॥ १४.१०७.१८ ॥
ਸੁਨਿਆਰੇ ਦਾ ਅੰਨ, ਟੋਕਰੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅੰਨ, ਸ਼ਸਤਰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅੰਨ, ਸੂਤਾਂ ਦਾ ਅੰਨ, ਸ਼ਰਾਬ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਅੰਨ, ਵੈਦ ਅਤੇ ਧੋਬੀ ਦਾ ਅੰਨ।
14.107.19
स्त्रीजितस्य नृशंसस्य तथा माहिषिकस्य च ।
अनिर्दशानां प्रेतानां गणिकानां तथैव च ॥ १४.१०७.१९ ॥
ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਕਰੂਰ, ਮੱਝਾਂ ਚਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਸ਼ੌਚ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਅਤੇ ਗਣਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਨ ਵੀ (ਵਰਜਿਤ ਹੈ)।
14.107.20
बन्दिनो द्यूतकर्तुश्च तथा द्यूतविदामपि ।
परिवित्तस्य यच्चान्नं परिवेत्तुस्तथैव च ॥ १४.१०७.२० ॥
ਬੰਦੀ, ਜੂਆ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ, ਜੂਏ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਪਰਿਵਿੱਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵੇਤਾ ਦਾ ਅੰਨ ਵੀ (ਵਰਜਿਤ ਹੈ)।
14.107.21
यश्चाग्रदिधिषुर्विप्रो दिधिषूपपिस्तथा ।
तयोरप्युभयोरन्नं राज्ञां चापि विवर्जयेत् ॥ १४.१०७.२१ ॥
ਅਗ੍ਰਦਿਧਿਸ਼ੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਦਿਧਿਸ਼ੂਪਤੀ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅੰਨ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਅੰਨ ਵੀ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.107.22
राजान्नं तेज आदत्ते शूद्रान्नं ब्रह्मवर्चसम् ।
आयुः सुवर्णकारान्नं यशश्चार्मावकृन्तिनः ॥ १४.१०७.२२ ॥
ਰਾਜੇ ਦਾ ਅੰਨ ਤੇਜ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਅੰਨ ਬ੍ਰਹਮਵਰਚਸ, ਸੁਨਿਆਰੇ ਦਾ ਅੰਨ ਉਮਰ ਅਤੇ ਚਮੜਾ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅੰਨ ਯਸ਼ ਹਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
14.107.23
गणान्नं गणिकान्नं च लोकेभ्यः परिकीर्तितम् ।
पूयं चिकित्सकस्यान्नं शुक्लं तु वृषलीपतेः ॥ १४.१०७.२३ ॥
ਗਣ ਦਾ ਅੰਨ ਅਤੇ ਗਣਿਕਾ ਦਾ ਅੰਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਿਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਵੈਦ ਦਾ ਅੰਨ ਪੀਬ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਲੀਪਤੀ ਦਾ ਅੰਨ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਵਰਗਾ।
14.107.24
विष्ठा वार्धुषिकस्यान्नं तस्मात्तत्परिवर्जयेत् ।
तेषां त्वगस्थिरोमाणि भुङ्क्ते योऽन्नं तु भक्षयेत् ॥ १४.१०७.२४ ॥
ਵਿਆਜ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅੰਨ ਵਿਸ਼ਟਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ, ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਮ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
14.107.25
अमात्यान्नमथैतेषां भुक्त्वा तु त्रियहं क्षिपेत् ।
मत्या भुक्त्वा सकृद्वाऽपि प्राजापत्यं चरेद्द्विजः ॥ १४.१०७.२५ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦਾ ਅੰਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਦਿਨ (ਵਰਤ ਰੱਖੇ)। ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਖਾਵੇ ਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਯ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.107.26
दानानां च फलं यद्वै शृणु पाण्डव तत्वतः ।
जलदस्तृप्तिमाप्नोति सुखमक्षयमन्नदः ॥ १४.१०७.२६ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਸੁਣ। ਜਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਕਸ਼ੈ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.107.27
तिलदश्च प्रजामिष्टां दीपदश्चक्षुरुत्तमम् ।
भूमदो भूमिमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः ॥ १४.१०७.२७ ॥
ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਛਤ ਸੰਤਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਦੀਵਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ ਨਜ਼ਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭੂਮੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭੂਮੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.107.28
गृहदोऽग्र्याणि वेश्मानि रूप्यदो रूपमुत्तमम् ।
वासोदश्चन्द्रसालोक्यमश्विसालोक्यमश्वदः ॥ १४.१०७.२८ ॥
ਘਰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਮਹਿਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਚਾਂਦੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਸਤਰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੰਦਰਲੋਕ ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.107.29
अनडुद्दः श्रियं जुष्टां गोदो गोलोकमश्नुते ।
यानशय्याप्रदो भार्यामैश्वर्यमभयप्रदः ॥ १४.१०७.२९ ॥
ਬਲਦ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਿਆਰੀ ਸੰਪਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗੋਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਰੀ ਤੇ ਪਲੰਘ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਤਨੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਭੈ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਐਸ਼ਵਰਜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.107.30
धान्यदः शाश्वतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्मसाम्यताम् ।
सर्वेषामेव दानानां ब्रह्मदानं विशिष्यते ॥ १४.१०७.३० ॥
ਅਨਾਜ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਦੀਵੀ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮ (ਵੇਦ) ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਵਰਗੀ ਸਮਾਨਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
14.107.31
हिरण्यभूगवाश्वाजवस्त्रशय्यासनादिषु ।
योर्चितः प्रतिगृह्णाति दद्यादुचितमेव च।
तावुभौ गच्छतः स्वर्गं नरकं च विपर्यये ॥ १४.१०७.३१ ॥
ਸੋਨਾ, ਧਰਤੀ, ਗਾਂ, ਘੋੜਾ, ਬੱਕਰੀ, ਵਸਤਰ, ਸੇਜ, ਆਸਣ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਜੋ ਆਦਰ ਨਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਲਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਰਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.107.32
अनृतं न वदेद्विद्वांस्तपस्तप्त्वा न विस्मयेत् ।
नार्तोप्यभिभवेद्विप्रान्न दत्त्वा परिकीर्तयेत् ॥ १४.१०७.३२ ॥
ਵਿਦਵਾਨ ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲੇ; ਤਪ ਕਰਕੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾ ਕਰੇ। ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰੇ; ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੇਖੀ ਨਾ ਮਾਰੇ।
14.107.33
यज्ञोऽनृतेन क्षरति तपः क्षरति विस्मयात् ।
आयुर्विप्रावमानेन दानं तु परिकीर्तनात् ॥ १४.१०७.३३ ॥
ਝੂਠ ਨਾਲ ਯੱਗ ਘਟਦਾ ਹੈ; ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਤਪ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਨਾਲ ਉਮਰ ਘਟਦੀ ਹੈ; ਦਾਨ ਦਾ ਢੰਡੋਰਾ ਪਿੱਟਣ ਨਾਲ ਦਾਨ ਘਟਦਾ ਹੈ।
14.107.34
एकः प्रजायते जन्तुरेक एव प्रमीयते ।
अकोऽनुभुङ्क्ते सुकृतमेकश्चाप्नोति दुष्कृतम् ॥ १४.१०७.३४ ॥
ਜੀਵ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸੁਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.107.35
मृतं शरीरमुत्सृज्य काष्ठलोष्टसमं क्षितौ ।
विमुखा बान्धवा यान्ति धर्मस्तमनुवर्तते ॥ १४.१०७.३५ ॥
ਮਰੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੱਕੜੀ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਲੇ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਿਰਫ਼ ਧਰਮ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
14.107.36
अनागतानि कार्याणि कर्तुं गणयते मनः ।
शरीरकं समुद्दिश्य स्मयते नूनमन्तकः ॥ १४.१०७.३६ ॥
ਮਨ ਅਜੇ ਨਾ ਆਏ ਹੋਏ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅੰਤਕ (ਮੌਤ) ਜ਼ਰੂਰ ਹੱਸਦਾ ਹੈ।
14.107.37
तस्माद्धर्मसहासस्तु धर्मं संचिनुयात्सदा ।
धर्मेण हि सहायेन तमस्तरति दुस्तरम् ॥ १४.१०७.३७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਬਣਾ ਕੇ ਸਦਾ ਧਰਮ ਦਾ ਸੰਚਯ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਰੂਪੀ ਸਹਾਇਕ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਔਖੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.107.38
येषां तटाकानि बहूदकानि ।
सभाश्च कूपाश्च शुभाः प्रपाश्च।
अन्नप्रदानं मधुरा च वाणी ।
यमस्य ते निर्विषया भवन्ति ॥ १४.१०७.३८ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਤਲਾਬ, ਸਭਾਵਾਂ, ਸ਼ੁਭ ਖੂਹ, ਪਿਆਉ ਅਤੇ ਅੰਨਦਾਨ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।