マハーバーラタ · 章 14.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.108.1
अनेकान्तं बहुद्वारं धर्ममाहुर्मनीपिणः ।
किंलक्षणोसौ भति तन्मे ब्रूहि जनार्दन ॥ १४.१०८.१ ॥
ユディシュティラは言った。賢者たちは法（ダルマ）は多くの面と多くの門を持つと言う。ジャナールダナよ、その特徴は何か、それはどのように輝くのか。私に語ってください。
14.108.2
शृणु राजन्समासेन धर्मशौचविधिक्रमम् ।
अहिंसा शौचमक्रोधमानृशंस्यं दमः शमः।
आर्जवं चैव राजेन्द्र निश्चितं धर्मलक्षणम् ॥ १४.१०८.२ ॥
尊者は言った。王よ、法と清浄の規則の次第を手短に聞け。不殺生、清浄、怒らないこと、慈悲、自制、寂静、そして直き心——これらこそ、王の中の王よ、定まった法の特徴である。
14.108.3
ब्रह्मचर्यं तपः क्षान्तिर्मधुमांसस्य वर्जनम् ।
मर्यादायां स्थितिश्चैव शमः शौचस्य लक्षणम् ॥ १४.१०८.३ ॥
梵行、苦行、忍耐、蜂蜜と肉を断つこと、礼節の限界に留まること、そして寂静——これらが清浄の特徴である。
14.108.4
बाल्ये विद्यां निषेवेत यौवने दारसंग्रहम् ।
वार्धके मौनमातिष्ठेत्सर्वदा धर्ममाचरेत् ॥ १४.१०८.४ ॥
幼少期には学問に励み、青年期には妻を娶り、老年には沈黙を守り、常に法を実践せよ。
14.108.5
ब्राह्मणान्नावमन्येत गुरुन्परिवदेन्न च ।
यतीनामनुकूलः स्यादेष धर्मः सनातनः ॥ १४.१०८.५ ॥
バラモンを侮らず、師を誹謗せず、遍歴の行者に好意を持て。これが永遠の法である。
14.108.6
यतिर्गुरुर्द्विजातीनां वर्णानां ब्राह्मणो गुरुः ।
पतिरेव गुरुः स्त्रीणां सर्वेषां पार्थिवो गुरुः ॥ १४.१०८.६ ॥
再生族にとっての師は遍歴の行者であり、諸ヴァルナにとっての師はバラモンである。女性にとっての師は夫のみであり、すべての人にとっての師は王である。
14.108.7
यद्गृहस्तार्जितं पापं ज्ञानतोऽज्ञानतोपि वा ।
निर्दहिष्यति तत्सर्वमेकरात्रोषितो यतिः ॥ १४.१०८.७ ॥
在家者が知らずに、あるいは知って積んだどんな罪も、一晩泊まった遊行者がすべて焼き尽くすだろう。
14.108.8
दुर्वृत्ता वा सुवृत्ता वा ज्ञानिनोऽज्ञानिनोपि वा ।
गृहस्थैर्यतयः पूज्याः परत्र हितकाङ्क्षिभिः ॥ १४.१०८.८ ॥
悪行であれ善行であれ、学識があれ無知であれ、来世の利益を望む在家者は遊行者を敬うべきである。
14.108.9
एकदण्डी त्रिदण्डी वा शिखी वा मुण्डितोपि वा ।
काषायदण्डधारोपि यतिः पूज्यो न संशयः ॥ १४.१०८.९ ॥
一本杖であれ三本杖であれ、頭髪を残す者であれ剃髪の者であれ、袈裟の杖を持つ者であっても、遊行者は敬うべき者である。疑いはない。
14.108.10
अपूजितो गृहस्थैर्वा तथा चाप्यवमानितः ।
यतिर्वाऽप्यतिथिर्वाऽपि नरके पातयिष्यतः ॥ १४.१०८.१० ॥
在家者に敬われず、あるいは侮辱された遊行者や客人は、彼らを地獄へ突き落とすだろう。
14.108.11
तस्मात्तु यत्नतः पूज्या मद्भक्ता मत्परायणाः ।
मयि संन्यस्तकर्माणः परत्र हितकाङ्क्षिभिः ॥ १४.१०८.११ ॥
それゆえ、来世の利益を望む在家者は、私の信者、私に専念し、私において行為を捨てた人々を慎重に敬うべきである。
14.108.12
प्रहरेन्न द्विजान्विप्रो गां न हन्यात्कदाचन ।
भ्रूणहत्यासमं चैव उभयं यो निषेवते ॥ १४.१०८.१२ ॥
バラモンは再生族を打ってはならず、牛を決して殺してはならない。この両方を行う者は胎児殺しに等しい罪を犯す。
14.108.13
नाग्निं मुखेनोपधमेन्न च पादौ प्रतापयेत् ।
नाधः कुर्यात्कदाचित्तु न पृष्ठं परितापयेत् ॥ १४.१०८.१३ ॥
口で火を吹いてはならず、足を温めてもならない。決して火を下向きにしてはならず、背中を温めてもならない。
14.108.14
नान्तरा गमनं कुर्यान्न चामेध्यं विनिक्षिपेत् ।
उच्छिष्टो न स्पृशेदग्निमाशौचस्थो न जातुचित् ॥ १४.१०८.१४ ॥
火の間を通ってはならず、不浄なものを火に投げ入れてもならない。食べ残しで汚れた者は火に触れてはならず、不浄の状態にある者は決して触れてはならない。
14.108.15
श्वचण्डालादिभिः स्पृष्टो नाङ्गमग्नौ प्रतापयेत् ।
सर्वदेवमयो वह्निस्तस्माच्छुद्धः सदा स्पृशेत् ॥ १४.१०८.१५ ॥
犬や旃陀羅などに触れられた者は、火で自分の体の部分を温めてはならない。火はすべての神々からなるので、常に清浄な状態でこれに触れるべきである。
14.108.16
प्राप्तमूत्रपुरीषस्तु न स्पृशेद्वह्निमात्मवान् ।
यावत्तु धारयेद्वेगं तावदप्रयतो भवेत् ॥ १४.१०८.१६ ॥
自制心のある人は、小便や大便の衝動があるときは火に触れてはならない。その衝動を抑えている間は、彼は不浄のままである。
14.108.17
पचनाग्निं न गृह्णीयात्परवेश्मनि जातुचित् ।
तस्मिन्पक्वेन चान्नेन यत्कर्म कुरुते शुभम् ॥ १४.१०८.१७ ॥
調理の火は決して他人の家から取ってはならない。その火で調理した食物によって善い行いをする者は……
14.108.18
तस्यैव तच्छुभस्यार्धमग्निदस्य भवेन्नृप ।
तस्माद्गृहगतं वह्निं प्रकुर्यादविनाशितम् ॥ १४.१०८.१८ ॥
王よ、その善行の功徳の半分は火を与えた者のものとなる。ゆえに家にある火は決して絶やさぬようにすべきである。
14.108.19
प्रमादाद्यदि वाऽज्ञानात्तस्य नाशो भविष्यति ।
गृह्णीयात्तु मथित्वा वा श्रोत्रियागारतोपि वा ॥ १४.१०८.१९ ॥
もし怠慢や無知によってそれが失われたなら、摩擦によって起こすか、学識あるバラモンの家から取るべきである。
14.108.20
कीदृशाः साधवो विप्रास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ।
कीदृशेभ्यो हि दातव्यं तन्मे ब्रूहि जनार्दन ॥ १४.१०८.२० ॥
ジャナールダナよ、どのような善良なバラモンに施しをすれば大きな果報があるのか。どのような人に施すべきか。それを私に語ってください。
14.108.21
अक्रोधनाः सत्यपरा धर्मनित्या जितेन्द्रियाः ।
तादृशाः साधवो विप्रास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १४.१०८.२१ ॥
怒りを離れ、真実に専念し、法に常に安住し、感官を制した、そのような善良なバラモンに施された布施は大きな果報をもたらす。
14.108.22
अमानिनः सर्वसहा दृष्टार्था विजितेन्द्रियाः ।
सर्वभूतहिता मैत्रास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १४.१०८.२२ ॥
慢心なく、あらゆることを耐え忍び、真実の目的を見抜き、感官を制し、一切の生きものの利益を願い、慈しみ深い人々に施された布施は大きな果報をもたらす。
14.108.23
अलुब्धाः शुचयो वैद्या हीमन्तः सत्यवादिनः ।
स्वधर्मनिरता ये तु तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १४.१०८.२३ ॥
貪欲なく、清浄で、学識があり、慎み深く、真実を語り、自らの本分に専念する人々に施された布施は大きな果報をもたらす。
14.108.24
साङ्गंश्च चतुरो वेदान्योऽधीयेत दिनेदिने ।
शूद्रान्नं यस्य नो देहे तत्पात्रमृषयो विदुः ॥ १४.१०८.२४ ॥
四つのヴェーダを補助学とともに日々学び、身体にシュードラの食物が入ったことのない者こそ、聖者たちは受施にふさわしい者と知る。
14.108.25
प्रज्ञाश्रुताभ्यां वृत्तेन शीलेन च समन्वितः ।
तारयेत्तत्कुलं सर्वमेकोपीह युधिष्ठिर ॥ १४.१०८.२५ ॥
ユディシュティラよ、智慧と学識、行いと戒行を備えた一人の者でさえ、ここで一族全体を救うのである。
14.108.26
गामश्वमन्नं वित्तं वा तद्विधे प्रतिपादयेत् ।
निशम्य तु गुणोपेतं ब्राह्मअणं साधुसंमतम्।
दूरादाहृत्य सत्कृत्य तं प्रयत्नेन पूजयेत् ॥ १४.१०८.२६ ॥
牛・馬・食物・財を、そのような人に与えるべきである。徳を備え善人に認められたバラモンを見分け、遠方からでも招き、敬意をもって丁寧に供養せよ。
14.108.27
धर्माधर्मविधिस्त्वेवं भीमं भीष्मेण भाषितम् ।
भीष्मवाक्यात्सारभूतं वद धर्मं सुरेश्वर ॥ १४.१०८.२७ ॥
ビーシュマが説いた法と非法の規定はこのように恐ろしいものである。天神の主よ、ビーシュマの言葉から法の精髄を語りたまえ。
14.108.28
अन्नेन धार्यते सर्वं जगदेतच्चराचरम् ।
अन्नात्प्रभवति प्राणः प्रत्यक्षं नास्ति संशयः ॥ १४.१०८.२८ ॥
食物によってこの動くものと動かぬものからなる世界の全てが支えられる。食物から命の息が生じる。これは明らかであり、疑いはない。
14.108.29
कलत्रं पीडयित्वा तु देशे काले च शक्तितः ।
दातव्यं भिक्षवे चान्नमात्मनो भूतिमिच्छता ॥ १४.१०८.२९ ॥
自分の身体（家族）を苦しめることなく、場所と時に応じ、自分の力に従って、自らの繁栄を望む者は乞食に食物を与えるべきである。
14.108.30
विप्रमध्वपरिश्रान्तं बालं वृद्धमथापि वा ।
अर्चयेद्गुरुवत्प्रीतो गृहस्थो गृहमागतम् ॥ १४.१०८.३० ॥
家長は喜びをもって、道に疲れたバラモン、子供、老人、あるいは家に来た者を、師のように敬うべきである。
14.108.31
क्रोधमुत्पतितं हित्वा सुशीलो वीतमत्सरः ।
अर्चयेदतिथिं प्रीतः परत्र हितभूतये ॥ १४.१०८.३१ ॥
湧き上がった怒りを捨て、善良で妬みのない者は、喜んで客人をもてなすべきである。それは来世での幸福と繁栄のためである。
14.108.32
अतिथिं नावमन्येत नानृतां गिरमीरयेत् ।
न पृच्छेद्गोत्रचरणं नाधीतं वा कदाचन ॥ १४.१०८.३२ ॥
客人を軽んじてはならず、偽りの言葉を発してはならない。その氏族や吠陀の支派を尋ねてはならず、また彼が学んだことを決して尋ねてはならない。
14.108.33
चण्डालो वा श्वपाको वा काले यः कश्चिदागतः ।
अन्नेन पूजनीयः स्यात्परत्र हितमिच्छता ॥ १४.१०८.३३ ॥
チャンダーラであれ、シュヴァパーカであれ、ふさわしい時に来た者は誰であっても、来世の幸福を望む者は食べ物でもてなすべきである。
14.108.34
पिधाय तु गृहद्वारं भुक्ते योऽन्नं प्रहृष्टवान् ।
स्वर्गद्वारपिधानं वै कृतं तेन युधिष्ठिर ॥ १४.१०८.३४ ॥
家の戸を閉ざして喜んで食事をする者は、ユディシュティラよ、まさに天国の門を閉ざしたのである。
14.108.35
पितॄन्देवानृषीन्विप्रानतिथींश्च निराश्रयान् ।
यो नरः प्रीणयत्यन्नैस्तस्य पुण्यफलं महत् ॥ १४.१०८.३५ ॥
祖霊、神々、聖仙、バラモン、客人、そして身寄りのない者に食べ物で満足を与える人は、その功徳の果報は大きい。
14.108.36
कृत्वा तु पापं बहुशो यो दद्यादन्नमर्थिने ।
ब्राह्मणाय विशेषेण सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १४.१०८.३६ ॥
何度も罪を犯したとしても、乞う者、特にバラモンに食べ物を与える者は、あらゆる罪から解放される。
14.108.37
अन्नदः प्राणदो लोके प्राणदः सर्वदो भवेत् ।
तस्मादन्नं विशेषेण दातव्यं भूतिमिच्छता ॥ १४.१०८.३७ ॥
世の中で食を施す者は命を施す者であり、命を施す者はすべてを施す者となる。ゆえに幸福を望む者は、特に食を施すべきである。
14.108.38
अन्नं ह्यमृतमित्याहुरन्नं प्रजननं स्मृतम् ।
अन्नप्रणाशो सीदन्ति शरीरे पञ्च धातवः ॥ १४.१०८.३८ ॥
食は甘露であると言われ、食は子を生むものと伝えられる。食が尽きれば、身体の五つの要素は衰える。
14.108.39
बलं बलवतो नश्येदन्नहीनस्य देहिनः ।
तस्मादन्नं विशेषेण श्रद्धयाऽश्रद्धयापि वा ॥ १४.१०८.३९ ॥
食を欠く身体ある者は、強者の力さえ失われる。ゆえに信心をもってであれ、信心なしであれ、特に食を施すべきである。
14.108.40
आदत्ते हि रसं सर्वमादित्यः स्वगभस्तिभिः ।
वायुस्तस्मात्समादाय रसं मेधेषु धारयेत् ॥ १४.१०८.४० ॥
太陽は自らの光線によってすべての水分を吸い上げる。そして風がその水分を取り、雲の中に保つのである。
14.108.41
तत्तु मेघगतं भूमौ शक्रो वर्षति तादृशम् ।
तेन दिग्धा भवेद्देवी मही प्रीता च ॥ १४.१०८.४१ ॥
雲に入ったその水分を、インドラはそのように大地に降らせる。それによって女神なる大地は潤い、喜ぶのである。
14.108.42
तस्यां सस्यानि रोहन्ति यैर्जीवन्त्यखिलाः प्रजाः ।
मांसमेदोस्थिमज्जानां सम्भवस्तेभ्य एव हि ॥ १४.१०८.४२ ॥
その大地に穀物が育ち、それによってあらゆる生き物は生きる。肉、脂肪、骨、髄の生じるのは、まさにそれらからである。
14.108.43
एवं सूर्यश्च पवनो मेघः शक्रस्तथैव च ।
एक एव स्थितो राशिर्यतो भूतानि जज्ञिरे ॥ १४.१०८.४३ ॥
このように太陽、風、雲、そしてインドラもまた一つの集まりに留まり、そこから万物が生まれた。
14.108.44
भवनानि च दिव्यानि दिवि तेषां महात्मनाम् ।
नानासंस्थानि भूतानि नानाभूमिगतानि च ॥ १४.१०८.४४ ॥
天には、かの偉大な者たちの神聖な住まいがあり、様々な姿の生き物もまた様々な大地に住んでいる。
14.108.45
चन्द्रमण्डलशुभ्राणि किङ्किणीजालवन्ति च ।
तरुणादित्यवर्णानि स्थावराणि चराणि च ॥ १४.१०८.४५ ॥
月輪のように白く、小鈴の網で飾られ、若い太陽の色をした、不動のものと動くものがある。
14.108.46
अनेकशतसङ्ख्यानि सान्तर्जलवनानि च ।
तत्र पुष्पफलोपेताः कामदाः सुरपादपाः ॥ १४.१०८.४६ ॥
数百もの森があり、その内部には水がある。そこには花と実に満ち、願いを叶える神木がある。
14.108.47
वाप्यो बद्धसभाः कूपा दीर्घिकाश्च सहस्रशः ।
भक्ष्यभोज्यमयाः शैला वासांस्याभरणानि च ॥ १४.१०८.४७ ॥
階段井、堅固な集会堂のある井戸、そして幾千もの長い池。食べ物と飲み物からなる山々、衣服と装身具もある。
14.108.48
क्षीरस्रवन्त्यः सरितस्तथा चैवान्नपर्वताः ।
घोषवन्ति च यानानि युक्तान्यथ सहस्रशः ॥ १४.१०८.४८ ॥
乳が流れる川々、そして食べ物の山々もある。幾千もの、轟音を立てる繋がれた乗り物もある。
14.108.49
प्रासादप्रवराः शुभ्राः शय्याश्च कनकोज्ज्वलाः ।
अन्नदास्तत्र तिष्ठन्ति तस्मादन्नप्रदो भवेत् ॥ १४.१०८.४९ ॥
そこには、食を施す人々のための、白く輝く優れた宮殿と黄金に輝く寝台がある。ゆえに人は食を施す者となるべきである。