ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.108.1
अनेकान्तं बहुद्वारं धर्ममाहुर्मनीपिणः ।
किंलक्षणोसौ भति तन्मे ब्रूहि जनार्दन ॥ १४.१०८.१ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಹೇಳಿದನು: ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನೇಕ ಮುಖಗಳ, ಅನೇಕ ದ್ವಾರಗಳ ಧರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಜನಾರ್ದನ, ಅದರ ಲಕ್ಷಣವೇನು, ಅದು ಹೇಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ? ನನಗೆ ಹೇಳು.
14.108.2
शृणु राजन्समासेन धर्मशौचविधिक्रमम् ।
अहिंसा शौचमक्रोधमानृशंस्यं दमः शमः।
आर्जवं चैव राजेन्द्र निश्चितं धर्मलक्षणम् ॥ १४.१०८.२ ॥
ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಶೌಚದ ವಿಧಿಕ್ರಮವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಕೇಳು. ಅಹಿಂಸೆ, ಶೌಚ, ಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ದಯೆ, ದಮ, ಶಮ, ಋಜುತ್ವ — ಇವೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಿಶ್ಚಿತ ಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣಗಳು.
14.108.3
ब्रह्मचर्यं तपः क्षान्तिर्मधुमांसस्य वर्जनम् ।
मर्यादायां स्थितिश्चैव शमः शौचस्य लक्षणम् ॥ १४.१०८.३ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ತಪಸ್ಸು, ಕ್ಷಮೆ, ಜೇನು ಮತ್ತು ಮಾಂಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು, ಮರ್ಯಾದೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದು, ಶಮ — ಇವೇ ಶೌಚದ ಲಕ್ಷಣಗಳು.
14.108.4
बाल्ये विद्यां निषेवेत यौवने दारसंग्रहम् ।
वार्धके मौनमातिष्ठेत्सर्वदा धर्ममाचरेत् ॥ १४.१०८.४ ॥
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು, ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೌನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕು, ಸದಾ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
14.108.5
ब्राह्मणान्नावमन्येत गुरुन्परिवदेन्न च ।
यतीनामनुकूलः स्यादेष धर्मः सनातनः ॥ १४.१०८.५ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬಾರದು, ಗುರುಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸಬಾರದು; ಯತಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಅನುಕೂಲರಾಗಿರಬೇಕು — ಇದೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.
14.108.6
यतिर्गुरुर्द्विजातीनां वर्णानां ब्राह्मणो गुरुः ।
पतिरेव गुरुः स्त्रीणां सर्वेषां पार्थिवो गुरुः ॥ १४.१०८.६ ॥
ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಗುರು ಯತಿ; ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಗುರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ; ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಗುರು ಪತಿಯೇ; ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗುರು ರಾಜ.
14.108.7
यद्गृहस्तार्जितं पापं ज्ञानतोऽज्ञानतोपि वा ।
निर्दहिष्यति तत्सर्वमेकरात्रोषितो यतिः ॥ १४.१०८.७ ॥
ಗೃಹಸ್ಥನು ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೆಯೋ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಪಾಪವಿರಲಿ, ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ತಂಗಿದ ಯತಿ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ದಹಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ.
14.108.8
दुर्वृत्ता वा सुवृत्ता वा ज्ञानिनोऽज्ञानिनोपि वा ।
गृहस्थैर्यतयः पूज्याः परत्र हितकाङ्क्षिभिः ॥ १४.१०८.८ ॥
ದುರ್ನಡತೆಯುಳ್ಳವರಾಗಲಿ ಸದ್ನಡತೆಯುಳ್ಳವರಾಗಲಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಲಿ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಲಿ, ಪರಲೋಕದ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ ಗೃಹಸ್ಥರು ಯತಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
14.108.9
एकदण्डी त्रिदण्डी वा शिखी वा मुण्डितोपि वा ।
काषायदण्डधारोपि यतिः पूज्यो न संशयः ॥ १४.१०८.९ ॥
ಏಕದಂಡಿಯಾಗಲಿ ತ್ರಿದಂಡಿಯಾಗಲಿ, ಶಿಖಾಧಾರಿಯಾಗಲಿ ಮುಂಡಿತಶಿರನಾಗಲಿ, ಕಾಷಾಯ ದಂಡ ಹಿಡಿದವನಾದರೂ ಯತಿ ಪೂಜನೀಯನೇ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
14.108.10
अपूजितो गृहस्थैर्वा तथा चाप्यवमानितः ।
यतिर्वाऽप्यतिथिर्वाऽपि नरके पातयिष्यतः ॥ १४.१०८.१० ॥
ಗೃಹಸ್ಥರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡದ ಅಥವಾ ಅವಮಾನಿತನಾದ ಯತಿಯಾಗಲಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಲಿ, ನರಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವರು.
14.108.11
तस्मात्तु यत्नतः पूज्या मद्भक्ता मत्परायणाः ।
मयि संन्यस्तकर्माणः परत्र हितकाङ्क्षिभिः ॥ १४.१०८.११ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಲೋಕದ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ ಗೃಹಸ್ಥರು ನನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು, ನನ್ನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರನ್ನು, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದವರನ್ನು ಯತ್ನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
14.108.12
प्रहरेन्न द्विजान्विप्रो गां न हन्यात्कदाचन ।
भ्रूणहत्यासमं चैव उभयं यो निषेवते ॥ १४.१०८.१२ ॥
ವಿಪ್ರನು ದ್ವಿಜರನ್ನು ಹೊಡೆಯಬಾರದು, ಹಸುವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೊಲ್ಲಬಾರದು; ಇವೆರಡನ್ನೂ ಮಾಡುವವನು ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನ ಪಾಪ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
14.108.13
नाग्निं मुखेनोपधमेन्न च पादौ प्रतापयेत् ।
नाधः कुर्यात्कदाचित्तु न पृष्ठं परितापयेत् ॥ १४.१०८.१३ ॥
ಬಾಯಿಂದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಊದಬಾರದು, ಪಾದಗಳನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಬಾರದು. ಯಾವಾಗಲೂ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಇಡಬಾರದು, ಬೆನ್ನನ್ನೂ ಬಿಸಿ ಮಾಡಬಾರದು.
14.108.14
नान्तरा गमनं कुर्यान्न चामेध्यं विनिक्षिपेत् ।
उच्छिष्टो न स्पृशेदग्निमाशौचस्थो न जातुचित् ॥ १४.१०८.१४ ॥
ಬೆಂಕಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಹಾದು ಹೋಗಬಾರದು, ಅಶುದ್ಧ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಹಾಕಬಾರದು. ಎಂಜಲಾದವನು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಾರದು; ಆಶೌಚದಲ್ಲಿರುವವನು ಎಂದಿಗೂ ಮುಟ್ಟಬಾರದು.
14.108.15
श्वचण्डालादिभिः स्पृष्टो नाङ्गमग्नौ प्रतापयेत् ।
सर्वदेवमयो वह्निस्तस्माच्छुद्धः सदा स्पृशेत् ॥ १४.१०८.१५ ॥
ನಾಯಿ, ಚಂಡಾಲ ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ಮುಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟವನು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಂಗವನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಬಾರದು. ಬೆಂಕಿ ಸರ್ವದೇವಮಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಅದನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಕು.
14.108.16
प्राप्तमूत्रपुरीषस्तु न स्पृशेद्वह्निमात्मवान् ।
यावत्तु धारयेद्वेगं तावदप्रयतो भवेत् ॥ १४.१०८.१६ ॥
ಮೂತ್ರ-ಮಲ ಬಂದವನು ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಾರದು. ಆ ವೇಗವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಅವನು ಅಶುದ್ಧನಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ.
14.108.17
पचनाग्निं न गृह्णीयात्परवेश्मनि जातुचित् ।
तस्मिन्पक्वेन चान्नेन यत्कर्म कुरुते शुभम् ॥ १४.१०८.१७ ॥
ಅಡುಗೆಯ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಬೇರೆಯವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಆ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನದಿಂದ ಯಾರು ಶುಭಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ...
14.108.18
तस्यैव तच्छुभस्यार्धमग्निदस्य भवेन्नृप ।
तस्माद्गृहगतं वह्निं प्रकुर्यादविनाशितम् ॥ १४.१०८.१८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಶುಭಕರ್ಮದ ಅರ್ಧ ಫಲ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟವನಿಗೇ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ನಂದದಂತೆ ಇರಿಸಬೇಕು.
14.108.19
प्रमादाद्यदि वाऽज्ञानात्तस्य नाशो भविष्यति ।
गृह्णीयात्तु मथित्वा वा श्रोत्रियागारतोपि वा ॥ १४.१०८.१९ ॥
ಪ್ರಮಾದದಿಂದ ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅದು ನಾಶವಾದರೆ, ಮಥನಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಶ್ರೋತ್ರಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
14.108.20
कीदृशाः साधवो विप्रास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ।
कीदृशेभ्यो हि दातव्यं तन्मे ब्रूहि जनार्दन ॥ १४.१०८.२० ॥
ಜನಾರ್ದನ, ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಾಧು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾನ ಮಹಾಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ? ಯಾವ ರೀತಿಯವರಿಗೆ ದಾನ ಕೊಡಬೇಕು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
14.108.21
अक्रोधनाः सत्यपरा धर्मनित्या जितेन्द्रियाः ।
तादृशाः साधवो विप्रास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १४.१०८.२१ ॥
ಕ್ರೋಧರಹಿತರು, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠರು, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯರು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವರು—ಅಂತಹ ಸಾಧು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾನ ಮಹಾಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
14.108.22
अमानिनः सर्वसहा दृष्टार्था विजितेन्द्रियाः ।
सर्वभूतहिता मैत्रास्तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १४.१०८.२२ ॥
ಅಭಿಮಾನರಹಿತರು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸುವವರು, ಪರಮಾರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡವರು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವರು, ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿತೈಷಿಗಳು, ಮೈತ್ರಿಯುಳ್ಳವರು—ಅವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾನ ಮಹಾಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
14.108.23
अलुब्धाः शुचयो वैद्या हीमन्तः सत्यवादिनः ।
स्वधर्मनिरता ये तु तेभ्यो दत्तं महाफलम् ॥ १४.१०८.२३ ॥
ಲೋಭರಹಿತರು, ಶುಚಿಗಳು, ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಲಜ್ಜಾಶೀಲರು, ಸತ್ಯವಾದಿಗಳು, ತಮ್ಮ ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು—ಅವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾನ ಮಹಾಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
14.108.24
साङ्गंश्च चतुरो वेदान्योऽधीयेत दिनेदिने ।
शूद्रान्नं यस्य नो देहे तत्पात्रमृषयो विदुः ॥ १४.१०८.२४ ॥
ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವನು, ಯಾರ ದೇಹಕ್ಕೆ ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನ ಸೇರಿಲ್ಲವೋ ಅವನೇ ಪಾತ್ರ ಎಂದು ಋಷಿಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
14.108.25
प्रज्ञाश्रुताभ्यां वृत्तेन शीलेन च समन्वितः ।
तारयेत्तत्कुलं सर्वमेकोपीह युधिष्ठिर ॥ १४.१०८.२५ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನ, ನಡತೆ ಮತ್ತು ಶೀಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಬ್ಬನೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇಡೀ ಕುಲವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಬಲ್ಲನು.
14.108.26
गामश्वमन्नं वित्तं वा तद्विधे प्रतिपादयेत् ।
निशम्य तु गुणोपेतं ब्राह्मअणं साधुसंमतम्।
दूरादाहृत्य सत्कृत्य तं प्रयत्नेन पूजयेत् ॥ १४.१०८.२६ ॥
ಹಸು, ಕುದುರೆ, ಅನ್ನ ಅಥವಾ ಧನವನ್ನು ಅಂಥವನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು; ಗುಣಸಂಪನ್ನನೂ ಸಾಧುಗಳಿಂದ ಮಾನ್ಯನೂ ಆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ದೂರದಿಂದಲೂ ಕರೆತಂದು, ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
14.108.27
धर्माधर्मविधिस्त्वेवं भीमं भीष्मेण भाषितम् ।
भीष्मवाक्यात्सारभूतं वद धर्मं सुरेश्वर ॥ १४.१०८.२७ ॥
ಭೀಷ್ಮರು ಹೇಳಿದ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮದ ವಿಧಾನ ಹೀಗೆ ಭೀಕರವಾಗಿದೆ; ಸುರೇಶ್ವರನೇ, ಭೀಷ್ಮರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಾರಭೂತವಾದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಳು.
14.108.28
अन्नेन धार्यते सर्वं जगदेतच्चराचरम् ।
अन्नात्प्रभवति प्राणः प्रत्यक्षं नास्ति संशयः ॥ १४.१०८.२८ ॥
ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲವೂ ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಣ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಇದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
14.108.29
कलत्रं पीडयित्वा तु देशे काले च शक्तितः ।
दातव्यं भिक्षवे चान्नमात्मनो भूतिमिच्छता ॥ १४.१०८.२९ ॥
ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು (ಕುಟುಂಬವನ್ನು) ಪೀಡಿಸದೆ, ದೇಶ-ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ, ತನ್ನ ಏಳಿಗೆ ಬಯಸುವವನು ಭಿಕ್ಷುವಿಗೆ ಅನ್ನ ಕೊಡಬೇಕು.
14.108.30
विप्रमध्वपरिश्रान्तं बालं वृद्धमथापि वा ।
अर्चयेद्गुरुवत्प्रीतो गृहस्थो गृहमागतम् ॥ १४.१०८.३० ॥
ದಾರಿಯಿಂದ ದಣಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು, ಬಾಲಕನನ್ನು ಅಥವಾ ವೃದ್ಧನನ್ನು, ಮನೆಗೆ ಬಂದವರನ್ನು ಗೃಹಸ್ಥನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಗುರುವಿನಂತೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
14.108.31
क्रोधमुत्पतितं हित्वा सुशीलो वीतमत्सरः ।
अर्चयेदतिथिं प्रीतः परत्र हितभूतये ॥ १४.१०८.३१ ॥
ಎದ್ದುಬಂದ ಕೋಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸುಶೀಲನಾಗಿ, ಮತ್ಸರವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಅದು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹಿತಕ್ಕೂ ಏಳಿಗೆಗೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
14.108.32
अतिथिं नावमन्येत नानृतां गिरमीरयेत् ।
न पृच्छेद्गोत्रचरणं नाधीतं वा कदाचन ॥ १४.१०८.३२ ॥
ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬಾರದು, ಸುಳ್ಳು ಮಾತನ್ನಾಡಬಾರದು; ಅವನ ಗೋತ್ರ ಮತ್ತು ಚರಣವನ್ನು ಕೇಳಬಾರದು, ಅವನು ಓದಿದ್ದನ್ನೂ ಎಂದಿಗೂ ಕೇಳಬಾರದು.
14.108.33
चण्डालो वा श्वपाको वा काले यः कश्चिदागतः ।
अन्नेन पूजनीयः स्यात्परत्र हितमिच्छता ॥ १४.१०८.३३ ॥
ಚಂಡಾಲನಾಗಲಿ ಶ್ವಪಾಕನಾಗಲಿ, ಸರಿಯಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರೇ ಬಂದರೂ, ಪರಲೋಕದ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಅನ್ನದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
14.108.34
पिधाय तु गृहद्वारं भुक्ते योऽन्नं प्रहृष्टवान् ।
स्वर्गद्वारपिधानं वै कृतं तेन युधिष्ठिर ॥ १४.१०८.३४ ॥
ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಣ್ಣುವವನು — ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಂತಾಗಿದೆ.
14.108.35
पितॄन्देवानृषीन्विप्रानतिथींश्च निराश्रयान् ।
यो नरः प्रीणयत्यन्नैस्तस्य पुण्यफलं महत् ॥ १४.१०८.३५ ॥
ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಅತಿಥಿಗಳು, ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದವರು — ಇವರನ್ನು ಅನ್ನದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪುಣ್ಯಫಲ ಮಹತ್ತರವಾಗಿದೆ.
14.108.36
कृत्वा तु पापं बहुशो यो दद्यादन्नमर्थिने ।
ब्राह्मणाय विशेषेण सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १४.१०८.३६ ॥
ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪಾಪ ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಯಾಚಿಸುವವನಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವವನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
14.108.37
अन्नदः प्राणदो लोके प्राणदः सर्वदो भवेत् ।
तस्मादन्नं विशेषेण दातव्यं भूतिमिच्छता ॥ १४.१०८.३७ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ನೀಡುವವನು ಪ್ರಾಣ ನೀಡುವವನು; ಪ್ರಾಣ ನೀಡುವವನು ಸರ್ವವನ್ನೂ ನೀಡುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವವನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
14.108.38
अन्नं ह्यमृतमित्याहुरन्नं प्रजननं स्मृतम् ।
अन्नप्रणाशो सीदन्ति शरीरे पञ्च धातवः ॥ १४.१०८.३८ ॥
ಅನ್ನವೇ ಅಮೃತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅನ್ನ ಸಂತಾನವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನ್ನ ನಾಶವಾದರೆ ದೇಹದ ಐದು ಧಾತುಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತವೆ.
14.108.39
बलं बलवतो नश्येदन्नहीनस्य देहिनः ।
तस्मादन्नं विशेषेण श्रद्धयाऽश्रद्धयापि वा ॥ १४.१०८.३९ ॥
ಅನ್ನವಿಲ್ಲದ ದೇಹಿಗೆ ಬಲವಂತನ ಬಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದಲೋ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದೆಯೋ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನ್ನ ನೀಡಬೇಕು.
14.108.40
आदत्ते हि रसं सर्वमादित्यः स्वगभस्तिभिः ।
वायुस्तस्मात्समादाय रसं मेधेषु धारयेत् ॥ १४.१०८.४० ॥
ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ರಸವನ್ನು ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ವಾಯು ಆ ರಸವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಮೇಘಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.
14.108.41
तत्तु मेघगतं भूमौ शक्रो वर्षति तादृशम् ।
तेन दिग्धा भवेद्देवी मही प्रीता च ॥ १४.१०८.४१ ॥
ಮೇಘದಲ್ಲಿರುವ ಆ ರಸವನ್ನು ಇಂದ್ರನು ಅದೇ ರೀತಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರಿಂದ ದೇವಿ ಭೂಮಿ ತೇವಗೊಂಡು ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
14.108.42
तस्यां सस्यानि रोहन्ति यैर्जीवन्त्यखिलाः प्रजाः ।
मांसमेदोस्थिमज्जानां सम्भवस्तेभ्य एव हि ॥ १४.१०८.४२ ॥
ಆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳು ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಮಾಂಸ, ಮೇದಸ್ಸು, ಅಸ್ಥಿ, ಮಜ್ಜೆ ಇವುಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
14.108.43
एवं सूर्यश्च पवनो मेघः शक्रस्तथैव च ।
एक एव स्थितो राशिर्यतो भूतानि जज्ञिरे ॥ १४.१०८.४३ ॥
ಹೀಗೆ ಸೂರ್ಯ, ವಾಯು, ಮೇಘ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರರೂ ಒಂದೇ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.
14.108.44
भवनानि च दिव्यानि दिवि तेषां महात्मनाम् ।
नानासंस्थानि भूतानि नानाभूमिगतानि च ॥ १४.१०८.४४ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಭವನಗಳಿವೆ; ವಿವಿಧ ರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಿವಿಧ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ.
14.108.45
चन्द्रमण्डलशुभ्राणि किङ्किणीजालवन्ति च ।
तरुणादित्यवर्णानि स्थावराणि चराणि च ॥ १४.१०८.४५ ॥
ಚಂದ್ರಮಂಡಲದಂತೆ ಶುಭ್ರವಾದ, ಕಿಂಕಿಣಿ ಜಾಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಉದಯ ಸೂರ್ಯನ ವರ್ಣದ ಸ್ಥಾವರಗಳೂ ಚರಗಳೂ ಇವೆ.
14.108.46
अनेकशतसङ्ख्यानि सान्तर्जलवनानि च ।
तत्र पुष्पफलोपेताः कामदाः सुरपादपाः ॥ १४.१०८.४६ ॥
ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ, ಒಳಗೆ ನೀರಿರುವ ಕಾಡುಗಳೂ ಇವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಹೂ-ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ದೇವವೃಕ್ಷಗಳಿವೆ.
14.108.47
वाप्यो बद्धसभाः कूपा दीर्घिकाश्च सहस्रशः ।
भक्ष्यभोज्यमयाः शैला वासांस्याभरणानि च ॥ १४.१०८.४७ ॥
ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳು, ದೃಢ ಸಭಾಮಂಟಪಗಳ ಬಾವಿಗಳು, ಸಾವಿರಾರು ದೀರ್ಘಿಕೆಗಳು; ಭಕ್ಷ್ಯ-ಭೋಜ್ಯಮಯ ಪರ್ವತಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳೂ ಇವೆ.
14.108.48
क्षीरस्रवन्त्यः सरितस्तथा चैवान्नपर्वताः ।
घोषवन्ति च यानानि युक्तान्यथ सहस्रशः ॥ १४.१०८.४८ ॥
ಹಾಲು ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು, ಅನ್ನದ ಪರ್ವತಗಳೂ ಇವೆ; ಸಾವಿರಾರು ಘೋಷ ಮಾಡುವ, ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ವಾಹನಗಳೂ ಇವೆ.
14.108.49
प्रासादप्रवराः शुभ्राः शय्याश्च कनकोज्ज्वलाः ।
अन्नदास्तत्र तिष्ठन्ति तस्मादन्नप्रदो भवेत् ॥ १४.१०८.४९ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಾಸಾದಗಳು, ಬಿಳಿಯವು, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾತರು ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಅನ್ನದಾತನಾಗಿರಬೇಕು.