మహాభారతం · అధ్యాయం 14.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.112.1
चक्रायुध नमस्तेऽस्तु देवेश गरुडध्वज ।
चान्द्रायणविधिं पुण्यमाख्याहि भगवन्मम ॥ १४.११२.१ ॥
చక్రాయుధా, దేవేశా, గరుడధ్వజా, మీకు నమస్కారం. భగవాన్, పుణ్యకరమైన చాంద్రాయణ విధిని నాకు చెప్పండి.
14.112.2
शृणु पाण्डव तत्वेन सर्वपापप्रणाशनम् ।
पापिनो येन शुद्ध्यन्ति तत्ते वक्ष्यामि सर्वशः ॥ १४.११२.२ ॥
పాండవా, విను. దేనివల్ల పాపులు శుద్ధులవుతారో, సర్వపాపాలను నాశనం చేసేదాన్ని నీకు పూర్తిగా చెబుతాను.
14.112.3
ब्राह्मणः क्षत्रियो वाऽपि वैश्यो वा चरितव्रतः ।
यथावत्कर्तुकामो वै तस्यैवं प्रथमा क्रिया ॥ १४.११२.३ ॥
బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు లేదా వైశ్యుడు, వ్రతం చేపట్టి యథావిధిగా చేయాలనుకునేవాడికి ఇదే మొదటి క్రియ.
14.112.4
शोधयेत्तु शरीरं स्वं पञ्चगव्येन यन्त्रितः ।
सशिरः कृष्णपक्षस्य ततः कुर्वीत वापनम् ॥ १४.११२.४ ॥
తన శరీరాన్ని పంచగవ్యంతో నియమంగా శుద్ధి చేసుకోవాలి. తరువాత కృష్ణపక్షంలో తలతో సహా క్షౌరం చేయించుకోవాలి.
14.112.5
शुक्लवासाः शुचिर्भूत्वा मौञ्जीं बध्नीत मेखलाम् ।
पालाशद्ण्डमादाय ब्रह्मचारिव्रते स्थितः ॥ १४.११२.५ ॥
తెల్లని వస్త్రం ధరించి, శుచిగా అయ్యి, ముంజగడ్డితో చేసిన మేఖలను కట్టుకోవాలి. పలాశ దండాన్ని తీసుకుని, బ్రహ్మచారి వ్రతంలో స్థిరంగా ఉండాలి.
14.112.6
कृतोपलासः पूर्वं तु शुक्लप्रतिपदि द्विजः ।
नदीसंगमतीर्थेषु शुचौ देशे गृहेऽपि वा।
गोमयेनोपलिप्रेऽथ स्थण्डिलेऽग्निं निधापयन् ॥ १४.११२.६ ॥
ద్విజుడు ముందుగా ఉపవాసం చేయాలి. శుక్ల ప్రతిపదలో నదీసంగమ తీర్థాల వద్ద, లేదా పవిత్రమైన ప్రదేశంలో లేదా ఇంట్లో, ఆవుపేడతో అలికిన వేదికపై అగ్నిని ప్రతిష్ఠించాలి.
14.112.7
आघारावाज्यभागौ च प्रणवं व्याहृतीस्तथा ।
वारुणं चैव पञ्चैव हुत्वा सर्वान्यथाक्रमम् ॥ १४.११२.७ ॥
ఆఘారం, ఆజ్యభాగాలు, ప్రణవం, వ్యాహృతులు, వారుణం, ఐదు ఆహుతులు - అన్నింటినీ క్రమప్రకారం హోమం చేసి.
14.112.8
सत्याय विष्णवे चेति ब्रह्मर्षिभ्योऽथ ब्रह्मणे ।
विश्वेभ्यो हि च देवेभ्यः सप्रजापतये तथा ॥ १४.११२.८ ॥
సత్యానికి, విష్ణువుకు, బ్రహ్మర్షులకు, తరువాత బ్రహ్మకు, విశ్వదేవతలందరికీ, ప్రజాపతితో సహా ఈ విధంగా.
14.112.9
षडुक्त्वा जुहुयात्पश्चात्प्रायश्चित्ताहुतिं द्विजः ।
अतः समापयेदग्निं शान्तिं कृत्वाऽथ पौष्टिकिम् ॥ १४.११२.९ ॥
ఆరు మంత్రాలు చదివి, తరువాత ద్విజుడు ప్రాయశ్చిత్త ఆహుతిని హోమం చేయాలి. అనంతరం అగ్నికి ముగింపు చేసి, శాంతి చేసి, తరువాత పౌష్టిక కర్మ చేయాలి.
14.112.10
प्रणम्य् चाग्निं सोमं च भस्म दिग्ध्वा यथाविधि ।
नदीं गत्वा विशुद्धात्मा सोमाय वरुणाय च।
आदित्याय नमस्कृत्वा ततः स्नायात्समाहितः ॥ १४.११२.१० ॥
అగ్ని, సోమునికి నమస్కరించి, విధి ప్రకారం విభూతి పూసుకొని, నదికి వెళ్ళి, శుద్ధచిత్తుడై, సోమునికి, వరుణునికి, ఆదిత్యునికి నమస్కరించి, అనంతరం ఏకాగ్రచిత్తంతో స్నానం చేయాలి.
14.112.11
उत्तीर्योदकमाचम्य चासीनः पूर्वतोमुखः ।
प्राणायामं ततः कृत्वा पवित्रैरभिषेचनम् ॥ १४.११२.११ ॥
నీటి నుండి బయటకు వచ్చి, ఆచమనం చేసి, తూర్పు ముఖంగా కూర్చుని, ప్రాణాయామం చేసి, తరువాత పవిత్రాలతో అభిషేచనం చేయాలి.
14.112.12
आचान्तस्त्वमिवीक्षेत ऊर्ध्वबाहुर्दिवाकरम् ।
कृताञ्जलिपुटः स्थित्वा कुर्याच्चैव प्रदक्षिणम् ॥ १४.११२.१२ ॥
ఆచమనం చేసి, చేతులు పైకెత్తి సూర్యుని చూడాలి; అంజలి ఘటించి నిలబడి ప్రదక్షిణం చేయాలి.
14.112.13
नारायणं वा रुद्रं वा ब्रह्मणमथवाऽपि च ।
वारुणं मन्त्रमूक्तं वा प्राग्भोजनमथापि वा ॥ १४.११२.१३ ॥
నారాయణుడు, రుద్రుడు, బ్రహ్మ లేదా వరుణుని మంత్రాన్ని పఠించాలి; లేదా భోజనానికి ముందు (ఆ మంత్రాన్ని పఠించాలి).
14.112.14
वीरघ्नमृषभफं वाऽपि तथा चाप्यघमर्षणम् ।
गायत्रीं मम देवीं वा सावित्रीं वा जपेत्ततः।
शतं वाऽष्टशतं वाऽपि सहस्रमथवा परम् ॥ १४.११२.१४ ॥
వీరఘ్న, ఋషభఫ మరియు అఘమర్షణ మంత్రాలను, లేదా నా దేవి గాయత్రిని లేదా సావిత్రిని జపించాలి; తరువాత నూరు, నూటెనిమిది లేదా వెయ్యి సార్లు, లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా.
14.112.15
ततो मध्याह्नकाले वै पायसं यावकं हि वा ।
पाचयित्वा प्रयत्नेन प्रयतः सुसमाहितः ॥ १४.११२.१५ ॥
తరువాత మధ్యాహ్న సమయంలో పాయసం లేదా యావకం (బార్లి గంజి) శ్రద్ధగా వండి, నియమంతో, చక్కగా ఏకాగ్రమైన మనసుతో (ఉండాలి).
14.112.16
पात्रं तु सुसमादाय सौवर्णं राजतं तु वा ।
ताम्रं वा मृन्मयं वापि औदुंबरमथापि वा। ॥ १४.११२.१६ ॥
పాత్రను చక్కగా తీసుకుని - బంగారం, వెండి, రాగి, మట్టి లేదా మేడి (ఉదుంబర) చెక్కతో చేసినది.
14.112.17
वृक्षाणां याज्ञियानं तु पर्णैरार्द्रैरकुत्सितैः ।
पुटकेन तु गुप्तेनि चरेद्भैक्षं समाहितः ॥ १४.११२.१७ ॥
యజ్ఞ వృక్షాల తాజా, దోషరహిత ఆకులతో చేసిన మూసిన ఆకుపాత్రతో, ఏకాగ్రంగా భిక్షకు వెళ్లాలి.
14.112.18
ब्राह्मणानां गृहाणां तु सप्तानां नापरं व्रजेत् ।
गोदोहमात्रं तिष्ठित्तु वाग्यतः संयतेन्द्रियः ॥ १४.११२.१८ ॥
బ్రాహ్మణుల ఏడు ఇళ్లకు మించి వెళ్లకూడదు; ఆవును పిండేంత సమయం మాత్రమే నిలబడాలి, మాటలో నియమంతో, ఇంద్రియాలను అదుపులో ఉంచి.
14.112.19
न हसेन्न च वीक्षेत नाभिभाषेत वा स्त्रियम् ॥ १४.११२.१९ ॥
నవ్వకూడదు, చూడకూడదు, స్త్రీతో మాట్లాడకూడదు.
14.112.20
दृष्ट्वा मूत्रं पुरीषं वा चण्डालं वा रजस्वलाम् ।
पतितं च तथा श्वानमादित्यमवलोकयेत् ॥ १४.११२.२० ॥
మూత్రం, మలం, చండాలుడు, రజస్వల, పతితుడు లేదా కుక్కను చూసినపుడు సూర్యుని చూడాలి.
14.112.21
यो हि पादुकमारुह्य सर्वदा प्रचरेद्द्विजः ।
तं दृष्ट्वा पापकर्माणमादित्यमवलोकयेत् ॥ १४.११२.२१ ॥
ఎల్లప్పుడూ పాదుకలు ధరించి తిరిగే ద్విజుడిని, ఆ పాపకర్ముడిని చూసినపుడు సూర్యుని చూడాలి.
14.112.22
ततस्त्वावसथं प्राप्तो भिक्षां निक्षिप्य भूतले ।
प्रक्षाल्य पादावाजान्वोर्हस्तावाकूर्परं पुनः।
आचम्य वारिणा तेन वह्निं विप्रांश्च पूययेत् ॥ १४.११२.२२ ॥
అనంతరం నివాసానికి చేరి, భిక్షను నేలపై ఉంచి, పాదాలను మోకాళ్ల వరకు, చేతులను మోచేతుల వరకు కడిగి, ఆ నీటితో ఆచమనం చేసి, అగ్నిని, బ్రాహ్మణులను పవిత్రం చేయాలి.
14.112.23
पञ्च सप्ताथवा कुर्याद्भागान्भैक्षस्य तस्य वै ।
तेषामन्यतमं पिण्डमादित्याय निवेदयेत् ॥ १४.११२.२३ ॥
భిక్షను ఐదు లేదా ఏడు భాగాలుగా చేయాలి; వాటిలో ఒక పిండాన్ని ఆదిత్యునికి సమర్పించాలి.
14.112.24
ब्रह्मणे चाग्नये चैव सोमाय वरुणाय च ।
विश्वेभ्यश्चैव देवेभ्यो दद्यादन्नं यथाक्रमम् ॥ १४.११२.२४ ॥
బ్రహ్మకు, అగ్నికి, సోమునికి, వరుణునికి, విశ్వదేవతలకు కూడా క్రమంగా అన్నం ఇవ్వాలి.
14.112.25
अवशिष्टमथैकं तु वक्त्रमात्रं प्रकल्पयेत् ॥ १४.११२.२५ ॥
మిగిలిన ఒక భాగాన్ని కేవలం ముఖానికి సిద్ధం చేయాలి.
14.112.26
अङ्गुल्यग्रे स्थितं पिण्डं गायत्र्या चाभिमन्त्रयेत् ।
अङ्गुलीभिस्त्रिभिः पिण्डं प्राश्नीयात्प्राङ्मुखःक शुचिः। ॥ १४.११२.२६ ॥
వేలి కొనపై ఉంచిన పిండాన్ని గాయత్రితో అభిమంత్రించాలి; శుచిగా తూర్పు ముఖంగా కూర్చుని మూడు వేళ్లతో పిండాన్ని తినాలి.
14.112.27
यथा च वर्धते सोमो ह्रसते च यथा पुनः ।
तथा पिण्डाश्च वर्धन्ते ह्रसन्ते च दिनेदिने ॥ १४.११२.२७ ॥
చంద్రుడు పెరిగి మళ్ళీ తగ్గినట్లు, పిండాలు కూడా రోజురోజుకూ పెరుగుతూ తగ్గుతాయి.
14.112.28
त्रिकालं स्नानमस्योक्तं द्विकालमथवा सकृत् ।
ब्रह्मचारी सदा वाऽपि न च वस्त्रं प्रपीडयेत् ॥ १४.११२.२८ ॥
అతనికి మూడు వేళలా స్నానం విధించబడింది; లేదా రెండు వేళలా, లేదా ఒక్కసారి అని కూడా చెప్పబడింది; బ్రహ్మచారిగా ఎల్లప్పుడూ ఉండాలి, వస్త్రాన్ని పిండకూడదు.
14.112.29
स्थान न दिवसं तिष्ठेद्रात्रौ वीरासनं व्रजेत् ।
भवेत्स्थण्डिलशायी वाऽप्यथा वृक्षमूलिकः ॥ १४.११२.२९ ॥
పగలు నిలబడి ఉండకూడదు; రాత్రి వీరాసనం వేయాలి. అతడు నేలపై పడుకునేవాడై ఉండవచ్చు, లేదా చెట్టు మొదట్లో నివసించేవాడై ఉండవచ్చు.
14.112.30
वल्कलं यदि वा क्षौमं शाणं कार्पासकं तथा ।
आच्छादनं भवेत्तस्य वस्त्रार्थं पाण्डुनन्दन ॥ १४.११२.३० ॥
బెరడు వస్త్రం కావచ్చు, లేదా పట్టు, లేదా జనపనార, లేదా పత్తి వస్త్రం; అతని కప్పుకునే వస్త్రం వస్త్రార్థంగా ఉండాలి. ఓ పాండునందనా!
14.112.31
एवं चान्द्रायणे पूर्णे मासस्यान्ते प्रयत्नवान् ।
ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या दद्याच्चैव च दक्षिणाम् ॥ १४.११२.३१ ॥
ఈ విధంగా చాంద్రాయణ వ్రతం పూర్తయ్యాక, నెల చివరలో శ్రద్ధగల వ్యక్తి భక్తితో బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి దక్షిణ కూడా ఇవ్వాలి.
14.112.32
चान्द्रायणेन चीर्णेन यत्कृतं तेन दुष्कृतम् ।
तत्सर्वं तत्क्षणादेव भस्मीभवति काष्ठवत् ॥ १४.११२.३२ ॥
చాంద్రాయణ వ్రతాన్ని ఆచరించడం వల్ల గతంలో చేసిన దుష్కర్మలన్నీ అదే క్షణంలో కట్టెలా బూడిదవుతాయి.
14.112.33
ब्रह्महत्या च गोहत्या सुवर्णस्तैन्यमेव च ।
भ्रूणहत्या सुरापानं गुरोर्दारव्यतिक्रमः ॥ १४.११२.३३ ॥
బ్రాహ్మణ హత్య, గో హత్య, బంగారం దొంగతనం, గర్భస్థ శిశువును చంపడం, మద్యపానం, గురుపత్నితో అతిక్రమం—
14.112.34
एवमन्यानि पापानि पातकीयानि यानि च ।
चान्द्रायणेन नश्यन्ति वायुना पांसवो यथा ॥ १४.११२.३४ ॥
ఇలాగే ఇతర పాపాలు, మహా పాతకాలు ఏవున్నా, చాంద్రాయణంతో గాలికి ధూళి ఎగిరిపోయినట్లు నశిస్తాయి.
14.112.35
अनिर्दशाया गोः क्षीरमौष्ठ्रमाविकमेव च ।
मृतसूतकयोश्चान्नं भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.३५ ॥
పది రోజులు కాకముందే ఈనిన ఆవు పాలు, ఒంటె, మేకలు-గొర్రెల పాలు, మరణ-జననాల సూతకంలోని అన్నం తిన్నవాడు చాంద్రాయణం చేయాలి.
14.112.36
उपपातकिनश्चान्नं पतितान्नं तथैव च ।
शूद्रस्योच्छेषणं चैव भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.३६ ॥
ఉపపాతకుని అన్నం, పతితుని అన్నం, అలాగే శూద్రుని ఎంగిలి అన్నం తిన్నవాడు చాంద్రాయణం చేయాలి.
14.112.37
आकाशस्थं तु हस्तस्थमधः स्रस्तं तथैव च ।
परहस्तस्थितं चैव भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.३७ ॥
ఆకాశంలో ఉంచినది, చేతిలో ఉన్నది, కింద పడినది, అలాగే ఇతరుల చేతిలో ఉన్నది తిన్నవాడు చాంద్రాయణ వ్రతం చేయాలి.
14.112.38
अथाग्रेधिषोरन्नं दिधिषूपपतेस्तता ।
परिवेत्तुस्तथा चान्नं परिवित्तान्नमेव च ॥ १४.११२.३८ ॥
అగ్రేధి అన్నం, దిధిషూపతి అన్నం, పరివేత్త అన్నం, అలాగే పరివిత్తి అన్నం—వీటిని తిన్నవాడు చాంద్రాయణం చేయాలి.
14.112.39
कुण्डान्नं गोलकान्नं च देवलान्नं तथैव च ।
तथा पुरोहितस्यान्नं भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.३९ ॥
కుండాన్నం, గోలకాన్నం, దేవలాన్నం, అలాగే పురోహితుని అన్నం తిన్నవాడు చాంద్రాయణం చేయాలి.
14.112.40
सुराऽऽसवं विषं सर्पिर्लाक्षा लवणमेव च ।
तैलं चापि च विक्रीणन्द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४० ॥
సురా, ఆసవం, విషం, నెయ్యి, లక్క, ఉప్పు, నూనె—వీటిని అమ్మే ద్విజుడు కూడా చాంద్రాయణం చేయాలి.
14.112.41
एकोद्दिष्टं तु यो भुङ्क्ते जनमध्यगतोऽपि यः ।
भिन्नभाण्डेषु यो भुङ्क्ते द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४१ ॥
ఏకోద్దిష్టాన్నం తినేవాడు, జనసమూహంలో ఉన్నా తినేవాడు, పగిలిన పాత్రల్లో తినేవాడు—ఇటువంటి ద్విజుడు చాంద్రాయణం చేయాలి.
14.112.42
यो भुङ्क्तेऽनुपनीतेन यो भुङ्क्ते च स्त्रिया सह ।
कन्यया सह यो भुङ्क्ते द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४२ ॥
ఉపనయనం కాని వానితో కలిసి తినేవాడు, స్త్రీతో కలిసి తినేవాడు, కన్యతో కలిసి తినేవాడు—ఇటువంటి ద్విజుడు చాంద్రాయణం చేయాలి.
14.112.43
उच्छिष्टं स्थापयेद्विप्रो यो मोहाद्भोजनान्तरे ।
दद्याद्वा यदि वा मोहाद्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४३ ॥
భోజనం మధ్యలో మోహంతో ఉచ్ఛిష్టాన్ని ఉంచే లేదా మోహంతో ఇచ్చే ద్విజుడు చాంద్రాయణ వ్రతం ఆచరించాలి.
14.112.44
तुम्बकोशातकं चैव पलाण्डुं गृञ्जनं तथा ।
छत्राकं लशुनं चैव भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४४ ॥
సొరకాయ, కోశాతకి, ఉల్లిపాయ, గృంజనం, పుట్టగొడుగు, వెల్లుల్లి తిన్నవాడు చాంద్రాయణ వ్రతం ఆచరించాలి.
14.112.45
द्विजः पर्युषितं चान्नं पक्वं परगृहागतम् ।
विपक्वं च तथा मांसं भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४५ ॥
ద్విజుడు నిలవ ఉన్న అన్నం, ఇతరుల ఇంటి నుండి వచ్చిన వండిన ఆహారం, సరిగా ఉడకని మాంసం తింటే చాంద్రాయణ వ్రతం ఆచరించాలి.
14.112.46
उदक्यया शुना वाऽपि चण्डालैर्वा द्विजोत्तमः ।
दृष्टमन्नं तु भुञ्जानो द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.११२.४६ ॥
ఉత్తమ ద్విజుడు రజస్వల, కుక్క లేదా చండాలులు చూసిన అన్నం తింటే చాంద్రాయణ వ్రతం ఆచరించాలి.
14.112.47
तत्पुरा विशुद्ध्यर्थमृषिभिश्चरितं व्रतम् ।
पावनं सर्वभूतानां पुण्यं पाण्डवचोदितम् ॥ १४.११२.४७ ॥
పూర్వం ఋషులు శుద్ధి కోసం ఆచరించిన ఆ వ్రతం, సర్వ ప్రాణులను పవిత్రం చేసే పుణ్యప్రదమైనది; పాండవుడు దీనిని ఉపదేశించాడు.
14.112.48
एतेन वसवो रुद्राश्चादित्याश्च दिवं गताः ।
एतदद्य परं गुह्यं पवित्रं पापनाशनम् ॥ १४.११२.४८ ॥
దీని ద్వారానే వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు స్వర్గానికి వెళ్లారు; ఇది ఇప్పుడు అత్యంత రహస్యమైనది, పవిత్రమైనది, పాపనాశకమైనది.
14.112.49
यथोक्तमेतद्यः कुर्याद्द्विजः पापप्रणाशनम् ।
स दिवं याति पूतात्मा निर्मलादित्यसंनिभः ॥ १४.११२.४९ ॥
ఇలా చెప్పబడిన పాపనాశకమైన ఈ విధిని ఏ ద్విజుడు చెప్పినట్లు చేస్తాడో, అతడు పవిత్రాత్ముడై నిర్మల సూర్యునిలా స్వర్గానికి వెళ్తాడు.